imedi /  24 დეკემბერი 2019, 19:10 / სანდო წყარო

The Washington Post-მა „ავღანეთის ომის საიდუმლო ისტორია“ გამოაქვეყნა

თალიბანი

გამოცემა The Washington Post-მა გამოაქვეყნა დოკუმენტები, რომლებსაც „ავღანეთის ომის საიდუმლო ისტორია“ უწოდა. „ავღანური არქივი“ შედგება სამხედროების და საჯარო მოხელეების ჩვენებებისგან, რომლებიც მათ ავღანეთის აღდგენის სპეციალურ კომისიას მისცეს.

ამერიკული ჯარი ავღანეთში 2001 წელს, 11 სექტემბრის ტერაქტების შემდეგ შევიდა, თუმცა მოძრაობა „თალიბანი“ დღემდე ვერ დაამარცხა. დოკუმენტებიდან ირკვევა, რომ აშშ-ის ხელისუფლებას არ ჰქონია ერთიანი სტრატეგია, ჯორჯ ბუშისა და ბარაკ ობამას ადმინისტრაციები კი ინფორმაციით მანიპულირებდნენ, მაგრამ გამარჯვებას ვერ მიუახლოვდნენ.

2015 წელს The Washington Post-ში პენტაგონის საკითხებზე მომუშავე კორესპონდენტმა, კრეიგ უიტლოკმა აღმოაჩინა, რომ გადამდგარმა გენერალმა მაიკ ფლინმა მისცა ჩვენება „ავღანეთის აღდგენის სპეციალურ გენერალურ ინსპექციას“ (SIGAR). ჟურნალისტმა კანონის მოთხოვნების დაცვით ფლინის ჩვენების შესახებ ინფორმაცია მოითხოვა, თუმცა უარი მიიღო. ამის შემდეგ მან აღმოაჩინა, რომ ასეთი ჩვენებების რაოდენობა რამდენიმე ასეულს აღწევდა. ამის შემდეგ გამოცემა სამი წლის განმავლობაში უწყებას სასამართლოში ედავებოდა და დოსიეზე წვდომის უფლება მიიღო.

მანამდე SIGAR-მა 600-მდე ადამიანთან ჩაწერილი საუბრების 7 ტომი გამოაქვეყნა, თუმცა, The Washington Post-ის ცნობით, დაკითხულთა 90%-ის სახელები დაფარული იყო. ამ დოკუმენტების გარდა, „ავღანურ არქივში“ თავდაცვის ყოფილი მინისტრის, დონალდ რამსფელდის სამუშაო ჩანაწერები შედის.

როგორც დოკუმენტებიდან ირკვევა, ავღანეთთან დაკავშირებით ნათელი სტრატეგია აშშ-ს არ ჰქონია. WP-ის მტკიცებით, საჯარო მოხელეების ერთ ნაწილს ქვეყანაში დემოკრატიის დამკვიდრება, მეორეს - ავღანური კულტურის შეცვლა და ქალთა უფლებების გაზრდა, მესამეს კი რეგიონში პაკისტანს, ინდოეთს, ირანსა და რუსეთს შორის ძალთა ბალანსის შეცვლა სურდა. 

აშშ-ის ხელისუფლებას არ ჰქონდა პასუხი რამდენიმე პრინციპულ კითხვაზე. ვისთან ომობდა აშშ ავღანეთში - „ალ-ქაედასთან“ თუ „თალიბანთან“? ფორმალურად, ომი 11 სექტემბრის ტერაქტებზე საპასუხოდ დაიწყო, რომლებიც, სავარაუდოდ, „ალ-ქაედამ“ განახორციელა. მაშინ რა შუაშია ამასთან „თალიბანი“, რომელსაც ყოველთვის მხოლოდ ეროვნული ინტერესები ჰქონდა? პაკისტანი მეგობარი ქვეყანაა თუ მტერი? ის რეგიონში აშშ-ის ტრადიციული მოკავშირეა, მაგრამ ამავე დროს „თალიბანს“ აფინანსებს. როგორ უნდა მოექცეს აშშ საველე მეთაურებს, რომლებსაც სსრკ-ის დროიდან აშშ-ის ცენტრალური სადაზვერვო სამმართველო აფინანსებდა? ისინი ამერიკელებს უჭერდნენ მხარს, მაგრამ ავღანეთის მოსახლეობას ისე ექცეოდნენ, რომ ხალხი თალიბების მხარეზე გადადიოდა.

WP-ის მტკიცებით, არც ჯორჯ ბუშს და არც ბარაკ ობამას ომის სტრატეგიული მიზნების ჩამოყალიბება არ შეეძლოთ. „ჩვენ არ ვიცოდით, რაში ჩავერიეთ“, - განაცხადა რიჩარდ ბაუერმა, რომელიც მრავალი წლის განმავლობაში სამხრეთ და ცენტრალური აზიის საკითხებში სახელმწიფო მდივნის მოადგილედ მუშაობდა.

დემოკრატიის მშენებლობის მცდელობას ტოტალური კორუფცია მოჰყვა. „ჩვენი პოლიტიკა ძლიერი ცენტრალური მთავრობის შექმნას ითვალისწინებდა, რაც სისულელე იყო, ვინაიდან ავღანეთის ისტორიაში ძლიერი ცენტრალური მთავრობა არასდროს ყოფილა. ამისთვის 100 წელია საჭირო, ჩვენ კი ასეთი რესურსი არ გვქონია“, - განაცხადა სახელმწიფო დეპარტამენტის ერთ-ერთმა წარმომადგენელმა. სიტუაციას ამწვავებდა ისიც, რომ ავღანელი საჯარო მოხელეების უმრავლესობამ მხოლოდ სოციალისტური მართვის მეთოდები იცოდა და საბაზრო ეკონომიკა მათთვის უცხო და მიუღებელი იყო.

„თალიბანთან“ ბრძოლის ყველაზე აქტიურ ფაზაში, 2009-2012 წლებში აშშ აქტიურად აფინანსებდა სკოლების, ხიდებისა და არხების მშენებლობას, თუმცა ამ ფულის დიდი ნაწილი უბრალოდ მოიპარეს. ამერიკელი გენერლების მრჩევლის, პოლკოვნიკ კრისტოფერ კოლენდას განცხადებით, ჰამიდ ქარზაის მთავრობა კლეპტოკრატიად იქცა. აშშ-მა 133 მილიარდი დოლარი დახარჯეს, თუმცა ადგილობრივმა მოსახლეობამ ამერიკელები კიდევბ უფრო მეტად შეიძულა. დაუდასტურებელი ინფორმაციით, ავღანეთთან დადებული სამხედრო კონტრაქტების 40% მებრძოლების, კრიმინალების ან საჯარო მოხელეების ჯიბეებში მიდიოდა.

ისლამისტებთან საბრძოლველად ავღანელების ​მომზადების მცდელობა ჩავარდა. აშშ-ის პოლიტიკის ერთ-ერთი მიზანი ავღანეთში ბრძოლისუნარიანი ჯარის და ძლიერი პოლიციის ჩამოყალიბება იყო. რეალურად კი აღმოჩნდა, რომ 10 წვევამდელიდან კითხვა მხოლოდ ორმა იცოდა. ამერიკელი ოფიცრები ყვებოდნენ, რომ ავღანელებს პისუარის და სასმელი წყლის შადრევნის გარჩევას ასწავლიდნენ. გამოცემის მტკიცებით, აშშ-ის ხელისუფლებამ ამის შესახებ იცოდა, თუმცა არ იმჩნევდა. თეთრი სახლის საჯარო განცხადებები ეწინააღმდეგებოდა იმ ფაქტებს, რომლებიც მათთვის იყო ცნობილი. პენტაგონმა საჯაროდ შეაქო 15 ათასი ავღანელი პოლიციელი და მათ „მაღალკვალიფიციური პროფესიონალები“ უწოდა.

საბრძოლო მოქმედებების პერიოდში დაიღუპა 60 ათასი ავღანელი სამხედრო, რაც მოკლული თალიბების რიცხვს 20 ათასით აღემატება.

წლების განმავლობაში ამერიკელი გენერლები მოხსენებებში თალიბების თავდასხმების მოგერიებაზე წერდნენ, თუმცა არავინ სვამდა კითხვას, რატომ გრძელდება ეს თავდასხმები. 2009-2011 წლებში ობამას ადმინისტრაცია ახალი პრეზიდენტის სტრატეგიის ეფექტურობის დამადასტურებელ სტატისტიკას ითხოვდა. ეროვნული უშიშროების საბჭოს ერთ-ერთი მოხელის განცხადებით, ასეთი სტატისტიკის წარმოდგენა რთული იყო და მაშინ ფაქტებით მანიპულირება იწყებოდა.

მაგალითად, თვითმკვლელი ტერორისტის მიერ განხორციელებულ აფეთქებას სამხედროები „თალიბანის“ სისუსტის მტკიცებულებად წარმოადგენდნენ, ვინაიდან, მათი თქმით, „თალიბანს“ ღია სამხედრო დაპირისპირების უნარი აღარ ჰქონდა. თავდასხმების რიცხვის ზრდას ისინი იმით ხსნიდნენ, რომ „თალიბებს“ უკან დასახევი გზა არ ჰქონდათ. „რეალობა კი გვიჩვენებს, რომ 2011 წელს თალიბების რაოდენობა 25 ათასს, 2016 წელს კი 60 ათასს აღწევდა, და ახლა აშშ მათთან მოლაპარაკებების შესაძლებლობებს ეძებს“, - წერს გამოცემა.

რამდენიმე დღის წინ აშშ-მა და „თალიბანმა“ მოლაპარაკებები განაახლეს. „თალიბანი“ და ვაშინგტონი შეთანხმებასთან ახლოს იყვნენ, მაგრამ დონალდ ტრამპმა მოლაპარაკებები მას შემდეგ გააუქმა, რაც „თალიბანის“ მიერ მოწყობილ ტერაქტს ამერიკელი ჯარისკაცი ემსხვერპლა. ავღანეთის მთავრობა „თალიბანსა“ და აშშ-ის შორის მოლაპარაკებებში არ მონაწილეობდა.

ყველა სიახლე

ცოტნე გამსახურდია

29 იანვარი 2020, 00:50

საქართველო

პრეზიდენტის ადმინისტრაცია: თურქეთში ცოტნე გამსახურდიაზე გავრცელებული ცნობა „ფეიკნიუსია“

ზურაბიშვილის ადმინისტრაცია „ფეიკნიუსად“ აფასებს ცოტნე გამსახურდიას ცოლის, ანა ჯაბაურის წარმომადგენლის, ჯაბა კვარაცხელიას განცხადებას. კვარაცხელიამ თქვა, რომ ცოტნე გამსახურდია, რომელიც თურქეთის კლინიკაში მკურნალობს, სრულ იზოლაციაში ჰყავთ და მასთან მხოლოდ დედამისს უშვებენ.

ვაქცინა

29 იანვარი 2020, 00:47

ტექნოლოგიები

ჰონგკონგელმა მეცნიერებმა კორონავირუსის ვაქცინა შექმნეს

„ჩვენ უკვე შევქმენით ვაქცინა, მაგრამ ცხოველებზე მისი გამოცდისთვის დროა საჭირო. ეს რამდენიმე თვეს გაგრძელდება, ადამიანებზე გამოცდა კი მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ იქნება შესაძლებელი“, - განაცხადა ინფექციური დაავადებების ექსპერტმა, პროფესორმა იუენ კვოკ-იუნგმა.

რუსული პასპორტი

29 იანვარი 2020, 00:45

ტაბლოიდი

რუსმა ვალების გამო ვიანობა 11-ჯერ შეიცვალა, ბოლოს კი ტრამპის გვარით დააკავეს

ის, რომ კაცი ხშირად იცვლიდა გვარს მას შემდეგ გახდა ცნობილი, რაც ავტოინსპექციამ გააჩერა. სპეციალური სამსახურის თანამშრომლებმა შენიშნეს, რომ მართვის მოწმობასა და პასპორტში სხვადასხვა გვარი ეწერა. ის მონაცემეთა ბაზაში გადაამოწმეს და გაირკვა, რომ კაცს რვა პასპორტი და მართვის რამდენიმე მოწმობა ჰქონდა.

იამაიკა მიწისძვრა

29 იანვარი 2020, 00:29

მსოფლიო

იამაიკის სანაპიროსთან 7,7 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწი​​სძვრა მოხდა

იამაიკის სანაპიროსთან 7,7 მაგნიტუდის სიმძლავრის მიწი​​სძვრა მოხდა. ინფორმაციას ამის შესახებ აშშ-ის გეოლოგიური სამსახური (USGS) ავრცელებს. მიწისძვრა ადგილობრივი დროით 14:10 საათზე მოხდა. ეპიცენტრი ქალაქ ლუსეადან 117,4 კილომეტრში, 10 კილომეტრის სიღრმეზე მდებარეობდა.

კობი ბრაიანტი

29 იანვარი 2020, 00:21

მსოფლიო

Empire State Building-ი კობი ბრაიანტის საპატივცემულოდ გაანათეს

ამერიკის შეერთებული შტატების ერთ-ერთი ყველაზე დიდი შენობა Empire State Building-ი ლეგენდარული კალათბურთელის, კობი ბრაიანტის გარდაცვალების გამო, მისი კალათბურთის გუნდის „ლოს-ანჯელეს ლეიკერსის“ ფერებში განათდა. 41 წლის კობი ბრაიანტი კალიფორნიაში ავიაკატასტროფაში 26 იანვარს დაიღუპა.

კობა კობალაძე

29 იანვარი 2020, 00:10

საქართველო

კობალაძე: მაჩალიკაშვილის ტერორისტებთან კავშირი არც ოპოზიციაში იწვევს კითხვის ნიშნებს

თემირლან მაჩალიკაშვილის ტერორისტებთან კავშირი არც ოპოზიციაში იწვევს კითხვის ნიშნებს, - ამის შესახებ გადაცემაში „არენა“ პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის თავმჯდომარის პირველმა მოადგილემ კობა კობალაძემ განაცხადა.

მამუკა მდინარაძე

28 იანვარი 2020, 23:41

საქართველო

მდინარაძე: ქართველ პოლიტიკოსთა ნაწილს თემირლან მაჩალიკაშვილის სახელით სპეკულირება აწყობს

„ქართველ პოლიტიკოსთა ნაწილს აწყობს ამ სახელითა და გვარით სპეკულირება. რთულია გარდაცვლილ ადამიანზე და მის ბრალეულობაზე საუბარი, მაგრამ ისინი მაინც მაინც კადრულობენ, იკადრებენ და მიჰყვებიან ამ პიარ-სქემას“, - ამის შესახებ გადაცემაში „არენა“ საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა მამუკა მდინარაძემ განაცხადა.

28 იანვარი 2020, 23:33

ძალოვნები

კონტრტერორისტული ცენტრის უფროსი: კითხვაზე თუ როგორ შემოვიდა ჩატაევი პასუხი გაცემულია

ირაკლი ჩიმაკაძის თქმით, აჰმედ ჩატაევს საქართველოში შემოსვლაში რამდენიმე ჯგუფი ეხმარებოდა - როგორც თურქეთში, ასევე საქართველოში. მისი განცხადებით, ჩატაევი თურქეთის ტერიტორიიდან საქართველოს მიმართულებით თითქმის ოთხი დღის განმავლობაში მიდიოდა და მან საქართველოს ტერტორიაზე შემოსასვლელად მწვანე ზოლი გამოიყენა.

მალხაზ მაჩალიკაშვილი

28 იანვარი 2020, 23:21

ძალოვნები

პროკურორმა წარადგინა ჩხრეკის ოქმი, რომელსაც ხელს მალხაზ მაჩალიკაშვილი აწერს

პროკურორმა ვანო ოქროპირიძემ გადაცემა „არენას“ პირდაპირ ეთერში გაასაჯაროვა თემირლან მაჩალიკაშვილის ოთახში ჩატარებული ჩხრეკის ოქმი, რომელზეც მისი მამის, მალხაზ მაჩალიკაშვილის მიერ ხელმოწერებია გაკეთებული. პროკურორის თქმით, მთლიან ოქმში მაჩალიკაშვილის რამდენიმე ხელმოწერაა.

მაჰმუდ აბასი

28 იანვარი 2020, 23:11

მსოფლიო

პალესტინა და „ჰამასი“ ტრამპის ინიციატივას მხარს არ დაუჭერენ

პალესტინის ლიდერი მაჰმუდ აბასი და მოძრაობა „ჰამასის“ პოლიტბიუროს ხელმძღვანელი ისმაილ ჰანია აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის მიერ შემოთავაზებულ „საუკუნის შეთანხმებას“ მხარს არ დაუჭერენ. ინფორმაციას ამის შესახებ სააგენტო Anadolu ავრცელებს.

სტივენ კინგი

28 იანვარი 2020, 22:40

კულტურა

სტივენ კინგმა „ოსკარის“ ორგანიზატორები რასიზმში დაადანაშაულა

ამერიკელმა მწერალმა სტივენ კინგმა „ოსკარის“ დაჯილდოების ორგანიზატორები თეთრკანიანი კანდიდატებისადმი მიკერძოებულ მიდგომაში დაადანაშაულა. ინფორმაციას ამის შესახებ გამოცემა The Washington Post-ი ავრცელებს. კინგის თქმით, წარსულში რასობრივი კუთხით „ოსკარზე“ გაცილებით უარესი სიტუაცია იყო შექმნილი.

პიოტრ ტოლსტოი

28 იანვარი 2020, 22:16

მსოფლიო

რუსი დეპუტატი ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეის ვიცეპრეზიდენტად აირჩიეს

ინფორმაციას ამის შესახებ უკრაინული მედია ავრცელებს. მისი ცნობით, ტოლსტოის კანდიდატურის განხილვა ორ ტურად გაიმართა, ვინაიდან პირველ ტურში მის დანიშვნას 101 მომხრე და 71 წინააღმდეგი ჰყავდა, რაც ვიცეპრეზიდენტად არჩევისთვის საკმარისი არაა.

ავტოსაგზაო შემთხვევა

28 იანვარი 2020, 22:00

ძალოვნები

გორში ავტოსაგზაო შემთხვევა მსხვერპლით დასრულდა

გორში ავტოსაგზაო შემთხვევა მსხვერპლით დასრულდა. ორი მსუბუქი ავტომობილის შეჯახებას ერთი ახალგაზრდა დაშავდა, ერთი კი შემთხვევის ადგილზე გარდაიცვალა. სასწრაფო დახმარების ბრიგადამ მისი გადარჩენა ვერ შეძლო. დაშავებული სამედიცინო დაწესებულებაშია გადაყვანილი.

დონალდ ტრამპი

28 იანვარი 2020, 21:39

მსოფლიო

ტრამპის იდეაა შეიქმნას პალესტინის სახელმწიფო, რომლის დედაქალაქიც აღმოსავლეთ იერუსალიმი იქნება

აშშ-ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა რამდენიმედღიანი ანონსის შემდეგ ახლო აღმოსავლეთში ვითარების დარეგულირების გეგმა წარადგინა. ტრამპის ინიციატივაა, რომ შეიქმნას პალესტინის სახელმწიფო, რომლის დედაქალაქიც იქნება აღმოსავლეთ იერუსალიმი.

ნიკოლას პარსონსი

28 იანვარი 2020, 21:30

კულტურა

ცნობილი რადიოწამყვანი ნიკოლას პარსონსი 96 წლისა გარდაიცვალა

ცნობილი რადიოწამყვანი ნიკოლას პარსონსი 96 წლისა გარდაიცვალა. ინფორმაციას ამის შესახებ BBC ავრცელებს. პარსონსის აგენტის ჟან დაიმონდის განცხადებით, რადიოწამყვანის გარდაცვალების მიზეზი ავადმყოფობა გახდა. 1967 წლიდან პარსონსს BBC Radio 4-ზე გადაცემა Just A Minute მიჰყავდა.

28 იანვარი 2020, 21:15

თემა

ახალი კორონავირუსისგან სულ უფრო მეტი ადამიანი კვდება. პანიკის დროა?

2019 წლის დეკემბრიდან ჩინეთის ქალაქი უხანი ახალი ვირუსის კერად იქცა. მას შემდეგ დაახლოებით 2800 ადამიანიდაავადდა. 27 იანვრის მონაცემებით კი, 81 პაციენტი გარდაიცვალა, მათ შორის ერთი ექიმია.ეპიდემიის მიზეზი გახდა ერთ-ერთი კორონავირუსი, რომელიც აქამდე ადამიანებში არ დაფიქსირებულა. ის თავიდან ჩინეთში აღმოაჩინეს, შემდეგ ტაილანდში, იაპონიაში, სამხრეთ კორეაში, აშშ-სა და სხვა ქვეყნებშიც.

ტოკოშორიუ

28 იანვარი 2020, 21:12

სპორტი

ჰაცუ ბაშოს მოულოდნელმა გამარჯვებულმა ემოციები ვერ დამალა და ატირდა

ტოკოშორიუ ჰაცუ ბაშოზე ყველაზე დაბალი რანგით, მე-17 მაეგაშირას წოდებით გამოდიოდა და ოძეკი ტაკაკეიშო დაამარცხა. შედეგად, 14:1 ბალანსით ჰაცუ ბაშოს გამარჯვებული გახდა. მისი გამარჯვება ნიშნავს იმას, რომ ტოკოშორიუ პირველი დაბალი წოდების სუმოისტია, რომელსაც 2000 წლის შემდეგ სუპერდივიზიონში გაუმარჯვია.

პროკურორი

28 იანვარი 2020, 20:45

საქართველო

საპროკურორო საბჭოში გენერალური პროკურორობის 2 კანდიდატს მოუსმინეს

საპროკურორო საბჭომ დღეს გენერალური პროკურორობის კიდევ ორ კანდიდატს მოუსმინა. რაულ გამისონიამ და მერაბ გამყრელიძემ სამუშაო გამოცდილებაზე და სამომავლო გეგმებზე ისაუბრეს. ორივე კანდიდატმა ყურადღება გაამახვილა იმ რეფორმაზე, რომელმაც, მათივე თქმით, პროკურატურის სანდოობა უნდა გაზარდოს.

კერი ლამი კორონავირუსი

28 იანვარი 2020, 20:26

მსოფლიო

ჰონგ-კონგი ჩინეთთან ვირუსის გამო სახმელეთო მიმოსვლას ზღუდავს, საჰაეროს კი ამცირებს

ჰონგ-კონგსა და ჩინეთს შორის სასაზღვრო მიმოსვლა შეიზღუდება. კერი ლამმა დღეს ასევე განაცხადა, რომ სახმელეთო მიმოსვლის შეზღუდვის პარალელურად, ორჯერ შემცირდება საჰაერო ფრენები ჩინეთის მიმართულებით. კერი ლამს მედიასთან სიტყვით გამოსვლის დროს პირბადე ეკეთა.

ევროვიზია

28 იანვარი 2020, 20:12

კულტურა

ევროვიზიაზე საქართველო მეორე ნახევარფინალში გამოვა

კონკურსის წესის თანახმად, ფინალში ავტომატურად მიიღებს მონაწილეობას კონკრუსის წინა წლის გამარჯვებული ქვეყანა [ნიდერლანდები], ასევე გერმანია, საფრანგეთი, დიდი ბრიტანეთი, ესპანეთი და იტალია. ნახევარფინალები 12 და 14 მაისს გაიმართება, ფინალი კი 16 მაისს.