imedi /  04 აგვისტო 2018, 21:07 / სანდო წყარო

5 რჩევა მათთვის, ვისაც სცხელა და გაგრილების გზებს ეძებს

ანომალიური სიცხეები ევროპისთვის ხშირ მოვლენად იქცა. მათ ვისაც სახლში ან სამსახურში კონდინციონერი არ აქვს, მუდმივად ფიქრობს იმაზე, თუ როგორ სჯობს გაგრილება, რა გამოცდილება აქვს ამ მხრივ კაცობრიობას და ყოველთვის ამართლებს თუ არა ეს გამოცდილება. ამის გარკვევას BBC Future-ი შეეცადა.

ცივი სასმელი სჯობს თუ ცხელი?

სიცხეში ბევრი წყლის სმა - სწორი ქცევაა. ასეთ პირობებში მნიშვნელოვანია საკუთარი თირკმლის დახმარება, რომ ორგანიზმის გაუწყლოვნება თავიდან აიცილოთ. მაგრამ ის თუ კონკრეტულად რა სითხე უნდა მიიღოთ - ცივი თუ ცხელი - ეს ძველი დროიდან სადავოა. ის ვინც ცხელ სასამელს ემხრობა ამტკიცებს, რომ ამით ორგანიზმს შიგნიდან აცხელებთ, რის გამოც ოფლი გამოიყოფა და საბოლოო ჯამში ეს გაგრილებთ. ადამიანის სხეულს საათში ორ ლიტრამდე ოფლის გამოყოფა შეუძლია და ეს მისი ტემპერატურის შესამცირებლად საკმაოდ ეფექტიანი მეთოდია. მაგრამ თუ დაკარგულ სითხეს არ აღიდგენთ, თქვენი ორგანიზმი გაუწყლოვნდება, რის გამოც ზოგიერთ სპეციალისტს მიაჩნია, რომ უკეთესია, თუ სიცხეში ცხელი სასმელის მიღებაზე საერთოდ უარს იტყვით.

მთელი რიგი კვლევების ჩატარების შემდეგ გაირკვა, რომ მთლიანობაში ცხელი სასამელი უკეთ აგრილებს ორგანიზმს, მაგრამ როგორც უკვე ითქვა ოფლის გამოყოფას აძლიერებს. და არსებობს ერთი სიტუაცია, როდესაც ცხელი სასმელი ვერ გიშველით, კერძოდ, როდესაც ტენიანობა ძალიან მაღალია ან თუ ისე გაცვიათ, რომ ოფლს აორთქლების საშუალება არ აქვს. მხოლოდ ასეთ დროს მიიღეთ ცივი სასმელი.

ვენტილატორი აგრილებს?

ვენტილატორის ნიავი, რა თქმა უნდა, აგრილებს. მაგრამ გასათვალისწინებელია, რომ ის მხოლოდ აგრილებს ჰაერს, ხოლო მის მიერ წარმოქმილი ჰაერის ნაკადი თქვენი სხეულის ნორმალურ თბორეგულაციას უზრუნველყოფს, მათ შორის ოფლის აორთქლებას, რომელსაც კანი სიცხის გამო გამოყოფს. ვენტილატორებს ყველგან იყენებენ, მაგრამ გაგრილებისთვის მის ეფექტიანობაზე განსხვავებული მოსაზრებები არსებობს.

2012 წელს მეცნიერებმა ვენტილატორების ეფექტიანობასთან დაკავშირებული გამოკვლევები შეისწავლეს და აღმოჩნდა, რომ ამ საკითხზე რანდომიზირებული კონტროლირებული კვლევები არ არასებობს, არამედ ჩატარებულია მხოლოდ ობსერვაციული, დაკვირვებითი კვლევები, რომლებშიც მეცნიერები არ მონაწილეობდნენ. არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით, მთლიანობაში მიჩნეულია, რომ ვენტილატორი დაგემხარებათ, თუ ჰაერის ტემპერატურა 35 გრადუსს არ აჭარბებს, მაგრამ თუ ის უფრო მაღალია, სხეულზე ასეთი ჰაერის ნაკადი მხოლოდ გაზრდის თბურ დატვირთვას და შეიძლება თბური დარტყმაც გამოიწვიოს. ამიტომ, თუ შენობაში ძალიან ცხელა, ვენტილატორების გამოყენება ორგნიზმის გაუწყლოვნებას დააჩქარებს. ამასთან, ვენტილატორები ნაკლებად ეფექტიანია მაღალი ტენიანობის დროს. ასეთ დროს ჰაერი კი გადაადგილდება, მაგრამ იმდენად დატენიანებულია, რომ ხელს უშლის ადამიანის კანიდან ოფლის აორთქლებას.

სიცხე მხოლოდ მოხუცებისთვისაა საშიში?

სიმართლეა, რომ განსაკუთრებულად ცხელ დღეებში, საავადმყოფოებში მოხვედრილი ადამიანებიდან ბევრი მოხუცია. სხეულის ტემპერატურა, რომელის დროსაც ადამიანის ორგანიზამი ეული ყველაზე კომფორტულ მდგომარეობაშია და ნორმალურად მუშაობს 36 და 37,5 გრადუსია. ჩვენი კანის თერმორეცეპტორები ტემპერატურის მატებას, ერთი გრადუსითაც კი, უმალ აფიქსირებენ. თუ გარემოს ტემერატურა სხეულისაზე მაღალია, ადამიანი გამოყოფს ოფლს, რომ გაგრილდეს. გარდა ამისა, ჩვენ გამოვყოფთ სითბოს და მეტ სისხლს ვუგზავნით ხელებს და ფეხებს (ამიტომ ცხელდება ხოლმე ისინი ღამით). თბორეგულაციის ორივე ეს მეთოდი ჩვენი გულისგან უფრო აქტიურ მუშაობას მოითხოვს. ამიტომ მოხუცებს ხშირად ემართებათ გულის შეტევები და ინფარქტები. განსხვავებით ჯანმრთელობაზე მკვეთრი აციების ეფექტისაგან, სიცხისგან გარდაცვალების შემთხვევათა უმრავლესობა მისი მოსვლის პირველივე დღეებში ფიქსირდება.

ასაკოვან ადამიანებთან დაკავშირებული კიდევ ერთი პრობლემა ისაა, რომ ისინი დროულად ვერ გრძნობენ რომ მათი ორგანიზმი გაუწყლოვნებულია. მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, რომ სიცხე მხოლოდ მოხუცებისთვისაა სახიფათო. რისკის ზონაში არიან ბავშვები და ადამიანები, რომლებსაც ქრონიკული დაავადებები აქვთ, ისევე როგორც ნებისმიერი ადამიანი, რომელსაც გადაადგილების პრობლემა აქვს, რაც ხელს უშლის მათ ფანჯარასთან მისვლას და მის გაღებას, წყლის მისაღებად გადაადგილებას, რომ ოფლიანობის დროს სითხის დაკარგვა აინაზღაუროს.

2003 წლის სიცხე ევროპაში, ზოგიერთი შეფასებით, სულ ცოტა 30 ათასი ადამიანის სიკვდილის მიზეზი გახდა, ექსპერტების ნაწილი - 70 ათასსაც ასახელებს. საფრანგეთში 15 ათასს დაღუპულს შორის 1321 ადამიანის ასაკი 64 წელს არ აჭარბებდა. მოკლედ მაღალი ტემპერატურის დროს ასაკოვან ადამიანებს მეტი სიფრთხილე მართებთ, მაგრამ იგივე მოთხოვებათ სხვებსაც.

ფანჯრები ღია უნდა იყოს?

სიცხის დროს, პირველი რაც ადამიანს აზრად მოსდის, ფანჯრების გახსნაა. მაგრამ ამას შეიძლება უკუეფექტი ჰქონდეს. ფანჯარა მხოლოდ მაშინ უნდა გააღოთ, როდესაც გარეთ უფრო გრილა, ვიდრე შენობაში, რაც როგორც წესი, ღამით არის. დღისით, ძლიერი სიცხის დროს ფანჯრები უნდა დახუროთ. ასეთ დროს შენობაში მზის სინათლე ნაკლებად აღწევს, ამიტომ ტემპერატურა შედარებით დაბალია.

ლუდის დალევა შეიძლება?

სხვადასხვა კვლევაში მეცნიერები მონაწილეებს ჯერ ფიზიკურ დატვირთვებს სთავაზობდნენ და ამის შემდეგ დასალევად აძლევდნენ ლუდს, მათ შორის, უალკოჰოლოსაც. რამდენიმე ექსპერიმენტს მსგავსი შედეგები მოჰყვა. კერძოდ, მართალია ჩვეულებრივი წყალი და სხვა აღმდგენი სასმელები სპორტსმენებისთვის უფრო ეფექტიანი იყო დაკარგული სითხის აღდგენის თვალსაზრისით, მაგრამ ძალიან კარგი შედეგები აჩვენა ლუდმაც (როგორც ალკოჰოლიანმა, ისე უალკოჰოლომაც). თუმცა, ეს პატარა კვლევებია, რომლებშიც არავის დაუდგენია სხეულის ტემპერატურის რყევები, ამიტომ დადასტურებულად არავინ იცის აგრილებდა თუ არა ლუდი ორგანიზმს და თუ აგრილებდა, რამდენად ეფექტიანად. მაგრამ, ამ კვლევებით გამოჩნდა, რომ სიცხის დროს ერთი ან ორი ჭიქა ლუდი არ გავნებთ, და ნამდვილად გაგაგრილებთ.
  

ყველა სიახლე

ელექტროსიგარეტი

22 ოქტომბერი 2019, 00:59

ტექნოლოგიები

კვლევა: ინგლისში 50 000-ზე მეტმა ადამიანმა ელექტროსიგარეტის დახმარებით მოწევას თავი დაანება

ინგლისში, ელექტროსიგარეტის დახმარებით, 50 000-ზე მეტმა ადამიანმა მოწევას თავი დაანება. CNN წერს, რომ შედეგი ერთი წლის მონაცემს ასახავს. ინგლისში ელექტროსიგარეტის მოხმარების დონზე 2011 წლიდან გაიზარდა, თუმცა მაჩვენებელმა კლება უკვე 2015 წლიდან დაიწყო.

მარკ ცუკერბერგი

22 ოქტომბერი 2019, 00:23

მსოფლიო

ცუკერბერგი: რუსეთი, ირანი და ჩინეთი აშშ-ის მომავალ არჩევნებში ჩარევას ცდილობენ

„ჩვენ ვხედავთ, რომ ისინი სულ უფრო გაწაფულ ტაქტიკებს იყენებენ არჩევნებში ჩარევისთვის. ჩვენს მიერ აღმოჩენილი ექაუნთების ქსელი იმაზე მეტყველებს, რომ ამ ქვეყნებს განზრახული აქვთ მომავალი არჩევნების დროს იაქტიურონ"- განაცხადა ცუკერბერგმა.

ბრაზილია

22 ოქტომბერი 2019, 00:03

მსოფლიო

ბრაზილიაში მცირე ზომის თვითმფრინავი ქუჩაში ჩამოვარდა

ბრაზილიაში მცირე ზომის თვითმფრინავის ქუჩაში ჩამოვარდნას სამი ადამიანი ემსხვერპლა. თვითმფრინავი სამ ავტომობილს დაეჯახა. შემთხვევისას დაშავებული სამი ადამიანი საავადმყოფოში გადაიყვანეს. საფრენი აპარატი სამ ადამიანზე იყო გათვლილი.

21 ოქტომბერი 2019, 23:50

თემა

რა უნდა ვისწავლო ინგლისურში ზმნის და დროების გარდა?

ზმნისა და გრამატიკული დროების ცოდნა მნიშვნელოვანი და საჭიროა, მაგრამ იმისათვის, რომ ინგლისურად თავისუფლად ილაპარაკოთ, ეს საკმარისი არ არის.ცოცხალი ენის გასათავისებლად მხოლოდ სახელმძღვანელოები არ კმარა, საჭიროა ორიგინალში სერიალების ყურება და პრესის კითხვა, სხვადასხვა ფორუმში აქტიური მონაწილეობა და საყვარელი მომღერის შემოქმედების მოსმენა.

Brexit

21 ოქტომბერი 2019, 23:46

მსოფლიო

დიდი ბრიტანეთის პარლამენტმა Brexit-ის შეთანხმების შესახებ კენჭისყრაზე კვლავ უარი თქვა

დიდი ბრიტანეთის-ის თემთა პალატის სპიკერმა ჯონ ბერკოუმ ლონდონსა და ბრიუსელს შორის Brexit-ის შეთანხმების შესახებ კენჭისყრის ჩატარებაზე უარი განცხადა. ბერკოუმ თავისი გადაწყვეტილება იმით ახსნა, რომ ხელისუფლების მიერ წარდგენილი პროექტის არც შინაარსი და არც გარემოება არ შეცვლილა მას შემდეგ, რაც ის პარლამენტის ქვედა პალატამ განიხილა.

მარკ ესპერი

21 ოქტომბერი 2019, 23:21

მსოფლიო

მედია: პენტაგონის ხელმძღვანელი საუდის არაბეთში მოულოდნელად ჩავიდა

აშშ-ის თავდაცვის მდივანი ირანთან გართულებული ურთიერთობის ფონზე საუდის არაბეთში ჩავიდა. მარკ ესპერი ერ-რიადს ავღანეთში ვიზიტის შემდეგ ეწვია. მედია წერს, რომ ვიზიტი დაანონსებული არ იყო. ესპერი სავარაუდოდ შეხვდება მეფე სალმანს და პრინც მოჰამედს შეხვდება.

ბენიამინ ნეთანიაჰუ

21 ოქტომბერი 2019, 23:19

მსოფლიო

ნეთანიაჰუმ მთავრობა ვერ ჩამოაყალიბა

ისრაელის პრემიერმინისტრის განცხადებით, მან მთავრობის ჩამოყალიბება ვერ შეძლო და მანდატი ქვეყნის პრეზიდენტს დაუბრუნა. მოგვიანებით რუვენ რივლინიმ Twitter-ზე დაწერა, რომ ის გეგმავს საპარლამენტო ფრაქციებთან მოლაპარაკებები გამართოს, ხოლო მანდატს ნეთანიაჰუს მოწინააღმდეგეს, ოპოზიციის ლიდერს ბენი განცს გადასცემს.

სვანეთი

21 ოქტომბერი 2019, 22:25

საქართველო

ჭუბერში 18 წლის ბიჭი ვარჯიშისას მიღებული ტრავმისგან გარდაიცვალა

მესტიის მუნიციპალიტეტში უბედური შემთხვევა მოხდა. 18 წლის ბიჭი ვარჯიშის დროს მიღებული ტრავმისგან გარდაიცვალა. შემთხვევა სოფელ ყარსგურიში რამდენიმე დღის წინ მოხდა. მომხდარზე გამოძიება სსკ-ის 116-ე მუხლით დაიწყო, რაც გაუფრთხილებლობით სიცოცხლის მოსპობას გულისხმობს.

ზიმბაბვე

21 ოქტომბერი 2019, 21:56

მსოფლიო

ზიმბაბვეს ეროვნულ პარკში სულ მცირე 55 სპილო მოკვდა

ზიმბაბვეს ეროვნულ პარკში სულ მცირე 55 სპილო მოკვდა. ზოოპარკის პრესსპიკერის თქმით, მიზეზი შიმშილია, რომელიც დიდ პრობლემას წარმოადგენს. გვალვამ ზიმბაბვეში მოსავლის დონე მასიურად შეამცირა. მოსახლეობის მესამედს მძიმე ეკონომიკური კრიზისის ფონზე საკვებით დახმარება სჭირდება.

საცობები

21 ოქტომბერი 2019, 21:53

საქართველო

რას გეგმავს მერია თბილისში საცობებისგან თავის დასაღწევად

საცობებისგან თავის დაღწევის ახალი გზა მერიისაგან. დედაქალაქში სატრანსპორტო მოძრაობა, შესაძლოა, ახალმა სისტემამ დაარეგულიროს. თბილისის მთავრობა ამას ახალი წლიდან გეგმავს. თუ ჩანაფიქრი აღსრულდება, გზებზე აღარ დადგებიან პატრულის თანამშრომლები, რომლებიც ნაკადს ხელით არეგულირებენ.

ლიტერა

21 ოქტომბერი 2019, 21:38

კულტურა

„ლიტერას“ გამარჯვებულები დასახელდნენ

საუკეთესო პროზაული კრებულის ნომინაციაში ბექა ახალაიას „მტრედების იონამ“ გაიმარჯვა, ნომინაციას საუკეთესო დოკუმენტური პროზა 2 გამარჯვებული ჰყავს. ესენი არიან სალომე ბენიძე და დინა ოგანოვა პროზისთვის SHEROES და ნინო ლომაძე დოკუმენტირი პროზისთვის „ვაშლის ბაღები“

ოქროს ბურთი

21 ოქტომბერი 2019, 21:20

სპორტი

„ოქროს ბურთის“ პირველი 5 ნომინანტი დასახელდა

ესენი არიან: „ლივერპულის“ თავდამსხმელი სადიო მანე, „მანჩესტერ სიტის“ ფორვადი სერხიო აგუერო, „ბარსელონას“ ნახერმცველი ფრენკი დე იონგი, „ტოტენჰემის“ მეკარე უგო ლორისი და „აიაქსის“ თავდამსხმელი დუშან ტადიჩი. 2018 წელს „ოქროს ბურთი“ ხორვატმა ლუკა მოდრიჩმა მიიღო.

ემანუელ მაკრონი ვლადიმერ პუტინი

21 ოქტომბერი 2019, 21:20

მსოფლიო

რუსეთისა და საფრანგეთის პრეზიდენტებმა სირიის საკითხი განიხილეს

რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა და საფრანგეთის ლიდერმა ემანუელ მაკრონმა ჩრდილოეთ სირიისა და აღმოსავლეთ უკრაინის საკითხი განიხილეს. იტყობინება Reuters-ი კრემლის ინფორმაციაზე დაყრდნობით. სატელეფონო საუბრისას აღინიშნა, რომ სირიის ტერიტორიული მთლიანობა და სუვერენიტეტი დაცული უნდა იყოს.

ევროკავშირის სადამკვირვებლო მისია

21 ოქტომბერი 2019, 20:46

საქართველო

სადამკვირვებლო მისია ევროკავშირის 28 წევრი სახელმწიფოსგან დაკომპლექტდა

ევროკავშირის მონიტორინგის მისიას საქართველში დღეს სლოვენიის წარმომადგენელი დაემატა. EUMM გახდა პირველი სამოქალაქო მისია, რომელიც ევროკავშირის ოცდარვავე წევრი სახელმწიფოს წარმომადგენლით დაკომპლექტდა.

პრაღა, ჩეხეთი

21 ოქტომბერი 2019, 20:36

მსოფლიო

ჩეხეთში რუსი ჯაშუშების ქსელი გამოააშკარავეს

მიხაილ კოუდელკას თქმით, ამ ქსელის ამოცანაში, რომელიც უკვე განადგურებულია, ჩეხეთსა და პარტნიორ ქვეყნებზე ჰაკერული თავდასხმები შედიოდა. ჩეხური სპეცსამსახურები მიიჩნევენ, რომ მის უკან რუსეთის უსაფრთხოების ფედერალური სამსახური იდგა და მას პრაღაში რუსეთის საელჩო აფინასებდა.

უკრაინა

21 ოქტომბერი 2019, 20:00

მსოფლიო

უკრაინაში ავიაკატასტროფისას ყოფილი მინისტრი დაიღუპა

უკრაინაში ავიაკატასტროფის შედეგად აგრარული პოლიტიკის ყოფილი მინისტრი ტარას კუტოვოი დაიღუპა. ამის შესახებ ადგილობრივი მედია იტყობინება. გავრცელებული ინფორმაციით, ვეტმფრენი, რომელსაც ყოფილი ჩინოსანი მართავდა, პოლტავის ოლქის სოფელ ტარასენკოვოში ჩამოვარდა.

შტორმი და ცუნამი აპლიკაცია

21 ოქტომბერი 2019, 19:54

ტექნოლოგიები

მეცნიერებმა ახალი გეოფიზიკური მოვლენა აღმოაჩინეს

მიწისძვრებსა და ქარიშხლებზე მრავალწლიანი დაკვირვებების შედეგად მეცნიერებმა ახალი გეოფიზიკური მოვლენის „შტორმული მიწისძვრების“ არსებობის შესახებ განაცხადეს. ეს ის შემთხვევაა, როცა ძლიერი ქარიშხლები სეისმურ აქტივობას იწვევენ. მეცნიერების მტკიცებით, ეს მოვლენა შესაძლოა რამდენი საათს ან დღე გაგრძელდეს.

კონგო

21 ოქტომბერი 2019, 19:25

მსოფლიო

კონგოში სამგზავრო ავტობუსის ავარიას სულ მცირე 31 ადამიანი ემსხვერპლა

დედაქალაქ კინშასაში მიმავალი ავტობუსი ქალაქ მბანზა-ნგუნგუში მოყვარა ავარიაში. შედეგად სულ მცირე 31 ადამიანი დაიღუპა. დაშავდა 18 ადამიანი. გავრცელებული ინფორმაციით, მძღოლმა საჭის დამორჩილება ვეღარ შეძლო და კონტროლი დაკარგა. დაშავებულები კლინიკაში გადაიყვანეს.

გაზმომარაგება

21 ოქტომბერი 2019, 19:10

ეკონომიკა

გლდანში 350 აბონენტს გაზმომარაგება ავარიულად შეუწყდა

უსაფრთხოების მიზნით შემოწმდა მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული შენობები. შემოწმებისას დადგინდა, რომ სავარაუდოდ მილის დაზიანების გამო ვენტილაციის არხებით გაზი შევიდა კაზინო „ბეთლაივში“ და აფთიაქ „ფარმადეპოში“. საპატრულო პოლიციის მიერ მოხდა ხალხის ევაკუაცია და შენობების განიავება.

Deutsche Bank-ი

21 ოქტომბერი 2019, 18:48

ეკონომიკა

Deutsche Bank-ი თანამშრომლებს 10%-ით ამცირებს

გერმანიის უმსხვილესი Deutsche Bank-ი თანამშრომლების 10%-ით შემცირებას გეგმავს. ბანკის მთავარი აღმასრულებელი დირექტორის კრისტიან შივნინგის განცხადებით, ამ გადაწყვეტილების მიზეზია ახალი ტექნლოგიების დანერგვის შედეგად ხარჯების შემცირება. მიმდინარე წელს ბანკის მოგება მნიშვნელოვნად შემცირდა.