როგორ იყენებს ბიზნესი მუსიკას იმისთვის რომ მეტი ფული დაგახარჯვინოთ

მუსიკა ჩვენ ირგვლივ ყოველ ფეხის ნაბიჯზეა: კაფეში, სპორტულ დარბაზსა თუ სუპერმარკეტის სალაროს რიგში. ბიზნესმა დიდი ხანია მუსიკის სათავისოდ გამოყენება ისწავლა, რაც მომხმარებლებთან ემოციური კავშირის დამყარებასა და გაყიდვის მაჩვენებლის გაზრდას გულისხმობს. თუმცა ეს ყველაფერი არც ისე მარტივია.

მუსიკა კლიენტების ქცევაზე პირდაპირ აისახება

მიმართულებას, რომელიც მომხმარებლის ქცევაზე მუსიკის ზემოქმედებას შეისწავლის „აუდიომარკეტინგი“ ჰქვია. ბოლო წლებში აუდიომარკეტინგის ინსტრუმენტებს ბიზნესის სხვადასხვა სფეროში იყენებენ. კომპანიები სპეციალური სისტემის საშუალებით მომხმარებელების რაოდენობას, სქესსა და ასაკს იკვლევენ, შემდეგ კი არჩევენ მუსიკას, რომელიც მათ შეიძლება მოეწონოთ. სწორად შერჩეული მუსიკალური ფონი კომპანიას ერთდროულად რამდენიმე საკითხის გადაწყვეტაში ეხმარება. ეს ხელს უწყობს კლიენტების მოზიდვას, გაყიდვების გაზრდასა და ბრენდის ცნობადობის ამაღლებას.

Science Daily-ს მონაცემებით, მუსიკა ეხმარება მსმენელს, ბრენდი მელოდიის ამა თუ იმ ფრაგმენტით გამოიცნოს. მაგალითად, კოკა-კოლას ცნობილმა საშობაო რეკლამამ ეს პროდუქტი წინასაახალწლო განწყობასთან დააკავშირა, ნოკიას საფირმო აუდიოლოგოტიპი კი თქვენ იმის მიუხედავად გეცოდინებათ, იყავით თუ არა ამ კომპანიის პროდუქციის მომხმარებელი.

საჯარო ადგილზე ფონური მუსიკა პირველად ამერიკული კომპანია Muzak Holdings-ის დამაარსებელმა ჯორჯ ოუენ სქუარმა გამოიყენა. ის მგზავრების განსატვირთად კომპოზიციებს ნიუ-იორკის ცათამბჯენის ლიფტში რთავდა. აუდიომარკეტინგის მასობრივად გამოყენება კი 1980-იანი წლებიდან დაიწყო. ფსიქოლოგებმა სწორედ მაშინ აღმოაჩინეს, რომ მუსიკა კლიენტების ქცევაზე პირდაპირ აისახება, აყალიბებს მათ დამოკიდებულებას ამა თუ იმ ბრენდისადმი, ახანგრძლივებს მაღაზიაში გატარებულ დროს და მომხარებელს უფრო მეტი ნივთის შეძენისკენ უბიძგებს.

ადგილები, სადაც აუდიომარკეტინგს ყველაზე ხშირად იყენებენ

მომსახურების სფეროში: ბარებსა და რესტორნებში, მაღაზიებსა და სილამაზის სალონებში, სპორტულ დარბაზებსა და ბენზინგასამართ სადგურებზე. მაგალითად, სავაჭრო ცენტრებსა და სუპერმარკეტებს ფონური მუსიკის მეშვეობით მომხმარებლის გადაწყვეტილების სისწრაფეზე შეუძლია გავლენის მოხდენა. ეს სქემა ასე მუშაობს: არაპოპულარულ საათებში (მაგალითად, დილით ადრე) მაღაზიები რთავენ ნელ მუსიკას - ის მომხმარებელს უბიძგებს, ვიტრინები აჩქარების გარეშე დაათვალიეროს, წარმოდგენილ პროდუქციასა და მათ ეტიკეტს მშვიდად გაეცნოს, საბოლოოდ კი იმაზე მეტი რამ შეიძინოს, ვიდრე დაგეგმილი ჰქონდა. პიკის საათებში კი პირიქით, მაღაზიები ბევრად რიტმულ კომპოზიციას ირჩევენ, რათა მომხმარებლებმა ენერგიულად იმოძრაონ და გადაწყვეტილებაც სწრაფად მიიღონ.

როგორც წესი, მუსიკალური ფონი დაწესებულების სპეციფიკაზეა დამოკიდებული. ფიტნეს-კლუბები ჩეულებისამებრ ირჩევენ დინამიკურ კომპოზიციებს, რომლებიც მომხმარებელს სტიმულს აძლევს, უფრო მეტ ხანს ივარჯიშოს. ბარში ხმამაღალი მუსიკაა, რათა კლიენტებმა ნაკლები ისაუბრონ და მეტი სასმელი შეუკეთონ. ავტოსალონები კი აუდიომარკეტინგს სარეკლამო კონტენტის ტრანსლირებისთვის იყენებენ.

ბრენდსა და აუდიტორიას შორის ემოციური კავშირის დასამყარებლად ესა თუ ის კომპანია ნეიროფიზიოლოგიისა და ფსიქოლოგიის მიღწევებს იყენებს. სპეციალისტები ამ დროს პოტენციური კლიენტის პორტრეტს განსაზღვრავენ, მის ქმედებასა და პირად გამოცდილებას აანალიზებენ. მაგალითად, ხანდახან კომპანიები ითვალისწინებენ არქეტიპების კონცეფციას, რომელიც ფსიქოლოგიაში კარლ გუსტავ იუნგმა დაამკვიდრა, ბრენდინგისთვის კი პირველად მკვლევარმა ქეროლ პირსონმა გამოიყენა. იდეა იმაში მდგომარეობს, რომ პოტენციური კლიენტები პირობითად შეიძლება 12 ძირითად არქეტიპად დაიყოს. თითოეულ მათგანს თავისი მუსიკა შეესაბამება. ამ ყველაფრის გათვალისწინებით, კომპანია თავის მომხმარებელს უფრო მარტივად პოულობს და მასთან კომუნიკაციასაც ამყარებს.

მომხმარებლების მესამედი ამა თუ იმ ნივთს მუსიკის გავლენით ყიდულობს

კომპანია Gallup-ის ანალიტიკოსების მონაცემებით, ადამიანების დაახლოებით მესამედი ამა თუ იმ ნივთს მუსიკის გავლენით ყიდულობს. HUI Research-ის ინფორმაციით კი, ბრენდის მიერ შერჩეული მუსიკა გაყიდვებს 9%-ით ზრდის. ბარების მეპატრონეთა 93%-ს მიაჩნია, რომ სწორად შერჩეული მუსიკა კლიენტებისთვის კომფორტულ ატმოსფეროს ქმნის, ამის შესაბამისად კი მათი გაყიდვები 44%-ით იზრდება. მუსიკა სამუშაო გარემოსაც აუმჯობესებს: Source Vision Critical-ის ცნობით, კომპანიების 65%-ს მიაჩნია, რომ სამუშაო ადგილზე ჩართული მუსიკა თანამშრომლებს უფრო შრომისუნარიანს ხდის.

მუსიკის ლეგალურად გამოყენება მნიშვნელოვანია

თუ თქვენ გაქვთ ბიზნესი, რომლის განვითარებისთვისაც მუსიკა აუცილებლად მიგაჩნიათ, ამისათვის საავტორო უფლებები უნდა დაიცვათ. პირველ რიგში, უნდა იცოდეთ, რომ ეს მუსიკალური ნაწარმოები არის იმ ადამიანის საკუთრება, ვინც ის შექმნა (ეს შეიძლება იყოს კომპოზიტორი ან ტექსტის ავტორი), მეორე მხრივ კი, ამ მუსიკალურ ნაწარმოებს ჰყავს შემსრულებელი და ხმის ჩამწერი სტუდია. ნებისმიერი კომპოზიციის გამოყენებისას ორივე მხარის უფლება უნდა იყოს დაცული. რადგან პირდაპირი კავშირის დამყარება თითოეული მუსიკალური ნაწარმოების შემსრულებელთან ფაქტობრივად, შეუძლებელია, საჭიროა შუამავალი რგოლი, რომელიც ამ საკითხს სამართლებრივად დაგირეგულირებთ.

სწორედ ამისათვის არსებობენ ორგანიზაციები, რომლებიც კოლექტიურ საფუძველზე ლიცენზიას გასცემენ. საქართველოში ამ ფუნქციას ასრულებს საავტორო უფლებათა ასოციაცია, რომელიც „საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე არის შექმნილი. ამ გაერთიანებას აქვს კომპეტენცია, რომ ერთი მხრივ, უფლებების მფლობელები (კომპოზიტორები, ტექსტის ავტორები, შემსრულებლები) გააწევრიანოს და მეორე მხრივ, დაინტერესებულ ორგანიზაციებზე (ბარი, სუპერმარკეტი, სილამაზის სალონი) ლიცენზია გასცეს. ასოციაციაში განმარტავენ, რომ კანონმდებლობის თანახმად, დადგენილია საერთო ტარიფი, რომელიც ფართის მოცულობის მიხედვით იზრდება. მაგალითად, თუ სილამაზის სალონი 20 კვადრატული მეტრის ფართობს მოიცავს, მას ექნება გაცილებით დაბალი ტარიფი, ვიდრე ჰიპერმარკეტს, რომელსაც გაცილებით დიდი ტერიტორია აქვს დაკავებული და მუსიკაც უფრო დიდ სივრცეში ისმის. რა თანხა უნდა გადაიხადოთ ამა თუ იმ მუსიკისთვის, ეს მითითებულია იმ სალიცენზიო ხელშეკრულებაში, რომელსაც საავტორო უფლებათა ასოციაციასთან გააფორმებთ.

საქართველოს საავტორო უფლებათა ასოციაციაში განმარტავენ, რომ ქართველი ავტორებთან ან შემსრულებელებთან პირდაპირი კომუნიკაცია აქვთ, უცხოელ მუსიკოსებთან მიმართებით კი განსხვავებული სქემა მუშაობს. ამ შემთხვევაში ისინი თავის მსგავს ორგანიზაციებს უხდიან ტარიფს ქვეყნების მიხედვით და სწორედ ეს უკანასკნელნი შემსრულებელს ან ავტორს თავად ეკონტაქტებიან.