imedi /  14 ივნისი 2019, 08:51 / სანდო წყარო

როგორ ანაზღაურდება ზეგანაკვეთური სამუშაო

ხელფასი

საჯარო სამსახურებსა და კერძო სექტორში დასაქმებულის მიერ ზეგანაკვეთურად მუშაობა საქართველოს შრომის კოდექსით რეგულირდება. კანონით არის გათვალისწინებული შემთხვევები, როდესაც დასაქმებული ვალდებულია ზეგანაკვეთური სამუშო შეასრულოს, თუმცა კანონში ასევე არის ნორმები, რომლებიც კრძალავს ზეგანაკვეთურად ადამიანის დასაქმებას. კანონით განსაზღვრულია, რა შემთხვევაში ანაზღაურდება ზეგანაკვეთური სამუშაო და რა შემთხვევაში - არა.

რა არის ზეგანაკვეთური მუშაობა?

ზეგანაკავეთურ სამუშაოდ მიიჩნევა დასაქმებულის მიერ სამუშაოს შესრულება დროის იმ მონაკვეთში, რომლის ხანგრძლივობაც სრულწლოვანი ადამიანის შემთხვევაში კვირის განმავლობაში აღემატება 40 სამუშაო საათს, 16 წლიდან 18 წლამდე არასრულწლოვნისთვის ზეგანაკვეთურია სამუშაო თუ ის აღემატება კვირაში 36 საათს; 14 წლიდან 16 წლამდე არასრულწლოვნისთვის კი ზეგანაკვეთურია სამუშაო თუ ის კვირის განმავლობაში აღემატება 24 საათს. ამასთან, კანონის თანახმად, ზეგანაკვეთური სამუშაო დასაქმებულსა და დამსაქმებელს შორის შეთანხმებით უნდა შესრულდეს.

როდის არის დასაქმებული ვალდებული იმუშაოს ზეგანაკვეთურად?

დასაქმებული ვალდებულია შეასრულოს ზეგანაკვეთური სამუშაო ანაზღაურების გარეშე, თუ მას დამატებით მუშაობას სთხოვენ სტიქიური უბედურების თავიდან ასაცილებლად ან/და მისი შედეგების ლიკვიდაციისთვის. 

სათანადო ანაზღაურება უნდა მოხდეს ზეგანაკვეთური მუშობის დროს თუ ადამიანს მუშაობას სთხოვენ საწარმოო ავარიის თავიდან ასაცილებლად ან/და მისი შედეგების ლიკვიდაციისთვის. 

ვისი დასაქმება იკრძალება ზეგანაკვეთურად?

კანონის თანახმად, აკრძალულია ორსული ან ახალნამშობიარები ქალის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის, არასრულწლოვნის ზეგანაკვეთურ სამუშაოზე დასაქმება მისი თანხმობის გარეშე.

როგორ ანაზღაურდება ზეგანაკვეთური სამუშაო?

კანონის თანახმად, ზეგანაკვეთური სამუშაო ანაზღაურდება ხელფასის საათობრივი განაკვეთის გაზრდილი ოდენობით. ამ ანაზღაურების ოდენობა განისაზღვრება მხარეთა შეთანხმებით. მაგალითად, თუ დასაქმებული შესრულებული სამუშაოსთვისერთი საათის განმავლობაში იღებს პირობითად 10 ლარს, დამატებით ერთი საათის (ზეგანაკვეთურად) მუშაობის შემთხვევაში, დამსაქმებელი  დასაქმებულს ზეგანაკვეთურად ერთი საათის მუშაობისთვის გადაუხდის 10 ლარს პლუს ის დამატებითი პროცენტი რაზეც მხარეები შეთანხმდებიან. 

კანონის თანახმად, დასაქმებული და დამსაქმებელი ზეგანაკვეთური სამუშაოს ანაზღაურების სანაცვლოდ შესაძლოა შეთანხმდნენ დამატებითი დასვენების დროის მიცემაზე.

როგორ არეგულირებს კანონი ღამით მუშაობას?

შრომის კოდექსის მიხედვით, აკრძალულია ღამის სამუშაოზე (22:00 საათიდან 06:00 საათამდე) არასრულწლოვნის, ორსული, ახალნამშობიარები ან მეძუძური ქალის დასაქმება, ხოლო 3 წლამდე ასაკის ბავშვის მომვლელის ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის დასაქმება – მისი თანხმობის გარეშე.

ამასთან, შრომის კოდექსის თანახმად, დასაქმებულს, რომელიც მეძუძური ქალია და კვებავს ერთ წლამდე ასაკის ბავშვს, მისი მოთხოვნის საფუძველზე ეძლევა დამატებითი შესვენება დღეში არანაკლებ 1 საათისა. ბავშვის კვებისათვის შესვენება ითვლება სამუშაო დროში და ანაზღაურდება.

რა ხანგრძლივობის უნდა იყოს სამუშაო დრო?

სამუშაო დროის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს კვირაში 40 საათს, ხოლო სპეციფიკური სამუშაო რეჟიმის მქონე საწარმოში, სადაც წარმოების/შრომითი პროცესი ითვალისწინებს 8 საათზე მეტი ხანგრძლივობის უწყვეტ რეჟიმს – კვირაში 48 საათს. სამუშაო დროში არ ითვლება შესვენების დრო და დასვენების დრო.

თუ დამსაქმებლის საქმიანობა ითვალისწინებს წარმოების/შრომითი პროცესის 24-საათიან უწყვეტ რეჟიმს, მხარეები უფლებამოსილი არიან, დადონ შრომითი ხელშეკრულება ცვლაში მუშაობის შესახებ, შესაბამისი მუხლის პირობების გათვალისწინებით და დასაქმებულისთვის ნამუშევარი საათების ადეკვატური დასვენების დროის მიცემის პირობით.

სამუშაო დღეებს (ცვლებს) შორის დასვენების ხანგრძლივობა არ უნდა იყოს 12 საათზე ნაკლები. 16 წლიდან 18 წლამდე ასაკის არასრულწლოვნის სამუშაო დროის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს კვირაში 36 საათს. 14 წლიდან 16 წლამდე ასაკის არასრულწლოვნის სამუშაო დროის ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს კვირაში 24 საათს.

ცვლაში მუშაობა და ერთი ცვლიდან მეორეში გადასვლა განისაზღვრება ცვლიანობის განრიგით, რომელსაც ამტკიცებს დამსაქმებელი სამუშაოს სპეციფიკის გათვალისწინებით. ცვლიანობის განრიგის ცვლილების შესახებ დასაქმებულს უნდა ეცნობოს 10 დღით ადრე, თუ ეს შეუძლებელი არ არის უკიდურესი საწარმოო აუცილებლობის გამო.

 სამუშაოს პირობების გათვალისწინებით, როდესაც შეუძლებელია ყოველდღიური ან ყოველკვირეული სამუშაო დროის ხანგრძლივობის დაცვა, დასაშვებია სამუშაო დროის შეჯამებული აღრიცხვის წესის შემოღება.

ყველა სიახლე

ზელიმხან ხანგოშვილი

24 აგვისტო 2019, 12:57

ძალოვნები

ზელიმხან ხანგოშვილის მკვლელობის შესახებ დამატებითი დეტალები გახდა ცნობილი

გერმანიაში პანკისის მკვიდრ ზელიმხან ხანგოშვილს ცეცხლსასროლი იარაღიდან თავის არეში სასიკვდილო ჭრილობა ველოსიპედით გამვლელმა იმ დროს მიაყენა, როცა ის პარასკევის ლოცვაზე მეჩეთში მიდიოდა. რა გახდა მკვლელობის კონკრეტული მოტივი, ოჯახის წევრებს ამ თემაზე საუბარი უჭირთ.

უკრაინის დამოუკიდებლობის დღე

24 აგვისტო 2019, 12:50

მსოფლიო

უკრაინა დამოუკიდებლობის დღეს აღნიშნავს

უკრაინაში დამოუკიდებლობის დღეს ზეიმობენ. ქვეყნის პრეზიდენტის ვოლოდიმირ ზელენსკის გადაწყვეტილებით, წელს ტრადიციული სამხედრო აღლუმი არ იმართება. პრეზიდენტმა დამოუკიდებლობის დღესთან დაკავშირებით, სამხედრო მოსამსახურეებს პრემია გადასცა. ქვეყნის ბიუჯეტიდან 300 მილიონი გრივნა გამოიყო.

რონ „მარკიზ“ მესელი

24 აგვისტო 2019, 12:50

ტაბლოიდი

ფინეთში წარმოსახვით გიტარაზე დაკვრაში მსოფლიო ჩემპიონატი გაიმართა

კონკურსი ორი ეტაპისგან შედგება. პირველ ეტაპზე მონაწილეები წინასწარ მომზადებულ ერთწუთიან კომპოზიციას „უკრავენ“, მეორე ეტაპზე კი მათ ორგანიზატორების მიერ შერჩეული ფონოგრამის თანხლებით იმპროვიზაცია უწევთ. წარმოსახვით გიტარაზე დაკვრაში მსოფლიო ჩემპიონატი პირველად 1996 წელს ჩატარდა.

ირანი

24 აგვისტო 2019, 12:45

მსოფლიო

ირანმა ახალი რაკეტა გამოსცადა

რამდენიმე დღის წინ ირანის თავდაცვის მინისტრმა ამირ ხატამიმ განაცხადა, რომ თეირანი კონვენციით აკრძალული რაკეტების შექმნას არ აპირებს და ბრძოლისუნარიანობის ამაღლებას სხვა რაკეტების სიჩქარისა და სიზუსტის გაუმჯობესების ხარჯზე მიაღწევს.

„ლედი და მაწანწალა“

24 აგვისტო 2019, 12:35

კულტურა

Disney-მ „ლედი და მაწანწალას“ ფილმის პირველი ტრეილერი გამოაქვეყნა

რეჟისორ ჩარლი ბინის ფილმი ორი ძაღლის - კოკერ-სპანიელ ლედის და ქუჩის ძაღლის მაწანწალას სიყვარულის შესახებ მოგვითხრობს. იქნება თუ არა განსხვავება ორიგინალური მულტფილმის სიუჟეტსა და ფილმის სიუჟეტს შორის, ჯერჯერობით უცნობია. ფილმის პრემიერა Disney+-ის სტრიმინგ სერვისზე 12 ნოემბერს გაიმართება.

ექსპერტ-კრიმინალისტები საყავრეში ჩავიდნენ

24 აგვისტო 2019, 12:29

ძალოვნები

სოფელ საყავრესთან ექსპერტ-კრიმინალისტები ხანძრის მიზეზს იკვლევენ

შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტში, სოფელ საყავრეში შსს ექსპერტ-კრიმინალისტები ჩავიდნენ. სპეციალისტები ნახანძრალი ტერიტორიის შესწავლას იწყებენ ინციდენტის გამომწვევი მიზეზის დასადგენად. imedinews-ის ინფორმაციით, შსს-მ მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 188-ე მუხლის მეორე ნაწილით დაიწყო.

მეთიუ მაკკონაჰი

24 აგვისტო 2019, 12:08

კულტურა

მეთიუ მაკკონაჰიმ საფეხბურთო კლუბი იყიდა

კლუბის სხვა მეწილეები ბრაიან შეფილდი, ედუარდო მარგეინი და მარიუს ჰაასი იქნებიან. აქციების საკონტროლო პაკეტი ენტონი პრეკურს ეკუთვნის. 2021 წლამდე კლუბმა ტეხასის შტატის ქალაქ ოსტინში 20 500 მაყურებელზე გათვლილი სტადიონი უნდა ააშენოს.

24 აგვისტო 2019, 12:08

ტექნოლოგიები

აშშ-ში ელექტროსიგარეტის კვამლისგან სიკვდილის პირველი შემთხვევა დაფიქსირდა

აშშ-ში ელექტროსიგარეტის გამოყენების შედეგად სიკვდილის პირველი ფაქტი დაფიქსირდა. ამის შესახებ Fox News-ი წერს. შტატის საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დეპარტამენტის წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ პაციენტი კლინიკაში სერიოზული რესპირატორული დაავადების სიმპტომებით გადაიყვანეს. ის ელექტროსიგარეტს იყენებდა. ექიმებმა მისი გადარჩენა ვერ შეძლეს.

ლიონელ მესი

24 აგვისტო 2019, 11:45

სპორტი

Marca: ლიონელ მესი „ბარსელონას“ პრეზიდენტით უკმაყოფილოა

კატალონიური „ბარსელონას“ კაპიტანი ლიონელ მესი უკმაყოფილოა იმით, თუ როგორ მიყავს „ბარსელონას“ პრეზიდენტს ხოსეპ ბარტომეუს მოლარაპაკებები ნეიმარის ტრანსფერთან დაკავშირებით. ამის შესახებ გამოცემა Marca საკუთარ წყაროზე დაყრდნობით წერს.

24 აგვისტო 2019, 11:35

კულტურა

საქართველო ჯუზეპე ვერდის სახელობის ფესტივალს პირველად მასპინძლობს

საქართველო წელს პირველად ჯუზეპე ვერდის სახელობის ფესტივალს მასპინძლობს. ფესტივალი თბილისში გაიხსნა გუშინ კი შეკვეთილში „ბლექ სი არენას“ სცენა ვერდის ცნობილ ოპერა „აიდას“ დაეთმო. რომელიც საოპერო მუსიკის სამყაროში ერთერთი გამორჩეულია და კომპოზიტორმა ეგვიპტის ოპერის თეატრისთვის დაწერა.

ხანძარი ბახმაროში

24 აგვისტო 2019, 11:30

ძალოვნები

ბახმაროში ორი საცხოვრებელი სახლი დაიწვა

ბახმაროს კურორტზე ორი საცხოვრებელი სახლი დაიწვა. შემთხვევა მახარიძის ქუჩაზე, ეკლესიის მიმდებარე ტერიტორიაზე მოხდა. ხანძრის შედეგად არავინ დაშავებულა. ოზურგეთის სახანძრო-სამაშველო ჯგუფმა ცეცხლის ჩაქრობა შეძლო. ხანძრის გამომწვევი მიზეზი უცნობია. კადრები სოციალურ ქსელში გავრცელდა.

სოფელი საყავრე

24 აგვისტო 2019, 11:20

ძალოვნები

სოფელ საყავრესთან ხანძარს მთელი ღამის განმავლობაში აქრობდნენ

შიდა ქართლში, გორის მუნიციპალიტეტში, სოფელ საყავრესთან ხანძრის სალიკვიდაციო სამუშაოები მთელი ღამის განმავლობაში გაგრძელდა. სასაზღვრო პოლიციის ვერტმფრენების დახმარებით მეხანძრე-მაშველებმა ტყის მასივში ცეცხლის ძირითადი კერების ჩაქრობა შეძლეს.

ხანძარი ახალსოფელთან

24 აგვისტო 2019, 11:11

ძალოვნები

ყვარელში, ახალსოფელთან ხანძრის ქრობაში ვერტმფრენი ჩაერთო

ყვარლის რაიონში, სოფელი ახალსოფლის მიმდებარედ ხანძრის ლოკალიზება ამ დრომდე ვერ ხერხდება. ხანძარი ფოთლოვან ტყეს გუშინ საღამოს გაუჩნდა. რთული რელიეფის გამო ადგილზე სახანძრო ტექნიკა ვერ მიდის. ხანძრის ქრობაში დღეს დილიდან სასაზღვრო პოლიციის ვერტმფრენი ჩაერთო. ადგილზე იმყოფება 50 მეხანძრე მაშველი.

G7 სამიტი

24 აგვისტო 2019, 11:05

მსოფლიო

საფრანგეთი დიდი შვიდეულის სამიტს მასპინძლობს

საფრანგეთის ქალაქი ბიარიცი დიდი შვიდეულის სამიტს მასპინძლობს. საერთაშორისო ფორუმი დღეს დაიწყება და 26 აგვისტომდე გაგრძელდება. G7-ის ქვეყნები - კანადა, საფრანგეთი, გერმანია, იტალია, იაპონია, ბრიტანეთი და აშშ წელს მსოფლიოში უთანასწორობის საკითხების განხილვაზე კონცენტრირდებიან.

არჩილ თალაკვაძე

24 აგვისტო 2019, 11:03

საქართველო

არჩილ თალაკვაძე უკრაინელ ხალხს დამოუკიდებლობის დღეს ულოცავს

„საქართველო და უკრაინა სტრატეგიული პარტნიორები არიან. ქართველებისა და უკრაინელების მეგობრობა ძლიერი და მტკიცეა. ჩვენ საერთო ფასეულობები და თავისუფლებისთვის ბრძოლა გვაერთიანებს. ჩვენი არჩევანი ევროპული ოჯახის ღირსეული და სრულფასოვანი წევრობაა. გულითადად ვულოცავ უკრაინას ამ მნიშვნელოვან დღეს!“ - ნათქვამია არჩილ თალაკვაძის მილოცვაში.

24 აგვისტო 2019, 10:40

ტაბლოიდი

ფინეთში შექმნეს სუნამო, რომელსაც ადამიანის ოფლის არომატი აქვს

ფინეთში შექმნეს ახალი სუნამო, რომელსაც ადამიანის ოფლის სუნის არომატი აქვს, ამის შესახებ Flash Nord-ი წერს. გამოცემის ცნობით ეს არმატი სააგენტო Mirum Helsinki-მ წარადგინა. ტრადიციული ელემენტების გარდა სუნამოს შემადგენლობაში ორგანიზაციის ყველა თანამშრომლის ოფლის წვეთი შევიდა. სპეციალისტები აცხადებენ, რომ სუნამოს შექმნაზე შემოქმედებითმა ჯგუფმა ენთუზიაზმით იმუშავა.

საქართველოს კონსტიტუცია

24 აგვისტო 2019, 10:36

საქართველო

პრეზიდენტის სასახლეში კონსტიტუციის მიღების დღე აღინიშნება

შეკრებილ საზოგადოებას სიტყვით მიმართავენ საქართველოს პრეზიდენტი, პრემიერმინისტრი, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე და კონსტიტუციონალისტი ავთანდილ დემეტრაშვილი. პრეზიდენტის სასახლეში გამოიფინება საქართველოს ეროვნულ არქივში დაცული დოკუმენტები.

პრინცი ჰარი და მეგან მარკლი

24 აგვისტო 2019, 10:31

ტაბლოიდი

მედია: მეგან მარკლის გამო პრინც ჰარის რეიტინგი ეცემა

მეგან მარკლის გამო პრინცი ჰარის რეიტინგი ეცემა. ამის შესახებ The Sun-თან საუბარში სამეფო ოჯახის საკითხებზე მომუშავე ექსპერტმა დანკან ლარკომბმა განაცხადა. მისი თქმით, ჰარისა და მეგანის ცხოვრებაში ერთ პიარკატასტროფას მეორე ანაცვლებს.

24 აგვისტო 2019, 10:23

ტექნოლოგიები

ინტერნეტში Mastercard-ის 90 ათასი მომხმარებლის პირადმა ინფორმაციამ გაჟონა

საერთაშორისო საგადამხდელო სისტემა Mastercard-მა ინტერნეტში მომხმარებლების პირადი ინფორმაციის გაჟონვის შესახებ განაცხადა. ინციდენტი გასულ კვირას გერმანიაში და ბელგიაში მოხდა. დაზარალებულთა რაოდენობამ 90 ათასი შეადგინა. კომპანიაში აცხადებენ, რომ გაატარეს საჭირო ღონისძიებები და ის მონაცემები წაშალეს, რომელიც ინტერნეტში მოხვდა.

დონალდ ტრამპი

24 აგვისტო 2019, 09:48

მსოფლიო

ტრამპი: დანიის პრემიერმა დამირეკა, შესანიშნავი ქალია

აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის განცხადებით, დანიაში დაგეგმილი ვიზიტის გაუქმების შემდეგ სკანდინავიური ქვეყნის პრემიერმინისტრი მას ტელეფონით ესაუბრა. უცხოური მედიის ინფორმაციით, ამის შესახებ ტრამპმა ჟურნალისტებს ვაშინგტონში განუცხადა.