Reuters: გაეროს ექსპერტ ფრანჩესკა ალბანეზესა და ჰააგის სასამართლოს წინააღმდეგ ტრამპის მიერ დაწესებულმა სანქციებმა აქტივები გაყინა და ომის დანაშაულების გამოძიება შეაფერხა

გაეროს ექსპერტ ფრანჩესკა ალბანეზესა და სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს წინააღმდეგ ტრამპის მიერ დაწესებულმა სანქციებმა აქტივები გაყინა და ომის დანაშაულების გამოძიება შეაფერხა, - წერს სააგენტო Reuters-ი სპეციალურ რეპორტაჟში.

წერილი, გრიფით „კონფიდენციალური“, 2025 წლის გაზაფხულზე ამერიკის რამდენიმე უმსხვილეს კომპანიას დაეგზავნა.

ფრანჩესკა ალბანეზეს, პალესტინის საკითხებში გაეროს სპეციალური მომხსენებლის მიერ დაწერილ წერილებში ავტორი ათზე მეტ აშშ-ის ფირმასა და ორ საქველმოქმედო ორგანიზაციას აფრთხილებდა, რომ შესაძლოა მალე გაეროს ანგარიშში მოხვედრილიყვნენ ისრაელის მიერ „ღაზასა და დასავლეთ სანაპიროზე ადამიანის უფლებების უხეშ დარღვევებში წვლილის შეტანის“ გამო. სამიზნეებს შორის იყვნენ: Alphabet, Amazon, Caterpillar, Chevron, Hewlett Packard, IBM, Lockheed Martin, Microsoft და Palantir.

„მისმა წერილებმა ამერიკული კომპანიები ისე შეაშფოთა, რომ სულ მცირე ორმა მათგანმა დახმარებისთვის თეთრ სახლს მიმართა. მიუხედავად გაეროს დაჟინებული მოთხოვნისა, რომ მას დიპლომატიური იმუნიტეტი ჰქონდა, ტრამპის ადმინისტრაციამ ალბანეზეს სანქციები დააკისრა კომპანიებისთვის „მუქარის შემცველი წერილების წერისა“ და სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსთვის გამოძიების დაწყებისკენ მოწოდებისთვის“, - ნათქვამია Reuters-ის გამოძიებაში, რომელიც ეხება აშშ-ის კამპანიას ალბანეზესა და ჰააგის სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს წინააღმდეგ.

Reuters-მა დაადგინა, რომ ტრამპის დარტყმა ალბანეზეზე იყო იმ ფართო აღმასრულებელი განკარგულების ნაწილი, რომელიც მან სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მოსამართლეებისა და პროკურორების დასასანქცირებლად გამოიყენა. ეს კამპანია, ნაწილობრივ, მიზნად ისახავდა ნებისმიერი მომავალი მცდელობის აღკვეთას, რაც მას ან მისი ადმინისტრაციის წარმომადგენლებს პასუხისმგებლობას დააკისრებდა აშშ-ის მიერ საზღვარგარეთ განხორციელებული სამხედრო მოქმედებების გამო.

ალბანეზე და სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს სანქცირებული თანამშრომლები ახლა აშშ-ის ხაზინის დეპარტამენტის „სპეციალურად განსაზღვრულ მოქალაქეთა“ სიაში იმყოფებიან, „ალ-ქაიდას“ ტერორისტების, მექსიკელი ნარკომოვაჭრეებისა და ჩრდილოეთ კორეელი იარაღით მოვაჭრეების გვერდით.

„ეს არის უსამართლო დევნა“, - განაცხადა ალბანეზემ. „მე მსჯიან ჩემი უფლებადამცველი საქმიანობის გამო“.

ტრამპის ადმინისტრაციამ განაცხადა, რომ სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს თანამშრომლებს სანქციები დაუკისრა მათი „არალეგიტიმური და უსაფუძვლო“ მცდელობების გამო, გამოეძიებინათ ისრაელის ლიდერების მიერ ღაზაში და აშშ-ის სამხედრო პერსონალის მიერ ავღანეთში ჩადენილი სავარაუდო დანაშაულები.

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის განმარტებით, მას შემდეგ, რაც ალბანეზემ კომპანიების მისამართით გაგზავნილ წერილებში „უკიდურესი და დაუსაბუთებელი ბრალდებები“ გააჟღერა, მან სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს ამერიკული კომპანიებისა და მათი ხელმძღვანელების წინააღმდეგ გამოძიების დაწყებისკენ მოუწოდა.

„ჩვენ არ შევეგუებით პოლიტიკური და ეკონომიკური ომის ამგვარ კამპანიებს“, - ნათქვამია სანქციების შესახებ გამოქვეყნებულ ოფიციალურ განცხადებაში.

თუმცა, Reuters-ის მიგნებით, აშშ-ის მთავრობის შიგნით ალბანეზესა და სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების მასშტაბსა და ვადებთან დაკავშირებით აზრთა სერიოზული სხვადასხვაობა არსებობდა.

მათი დასჯის გეგმა 2024 წლის ნოემბერში მომზადდა, როდესაც ტრამპი ხელახლა აირჩიეს, ხოლო ჰააგის სასამართლომ მის მოკავშირეს, ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს ბრალი წაუყენა. მაშინ, როდესაც ზოგიერთი კარიერული ამერიკელი დიპლომატი თავშეკავებისკენ მოუწოდებდა, ტრამპის მიერ დანიშნული მაღალჩინოსნები უფრო მკაცრ ზომებს ითხოვდნენ, რათა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლო პარალიზებული ყოფილიყო, ალბანეზე კი - დასჯილი. გასულ წელს, ალბანეზეს გარდა, ტრამპის ადმინისტრაციამ სანქციები სასამართლოს რვა მოსამართლესა და სამ პროკურორს დაუწესა, რაც საერთაშორისო სასამართლო და უფლებადამცველი ორგანოებისთვის ძლიერი დარტყმა აღმოჩნდა.

„ტრამპის ადმინისტრაციის მტრობა სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოსა და გაეროს მიმართ საერთაშორისო უფლებადამცველი დიპლომატიიდან და ინსტიტუტებიდან ფართომასშტაბური უკანდახევის ნაწილია. აშშ-ის საგარეო დახმარება მნიშვნელოვნად შემცირდა, მათ შორის უფლებადამცველებისთვის განკუთვნილი გრანტებიც. ვაშინგტონმა ასევე დატოვა ან მკვეთრად შეუწყვიტა დაფინანსება გაეროს ათეულობით პროგრამას, მათ შორის ადამიანის უფლებათა საბჭოს, მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციასა და მსოფლიო სასურსათო პროგრამას“, - აღნიშნულია სტატიაში.