ფილოსოფიის დოქტორი ჯონ ლაფლენდი: ევროკავშირი არა მხოლოდ უზღუდავს წევრ სახელმწიფოებს ეროვნული პოლიტიკის გატარებას, ის ამავე დროს უფრო და უფრო მეტად ანტიდემოკრატიული ხასიათს ატარებს

ევროკავშირი არა მხოლოდ უზღუდავს წევრ სახელმწიფოებს ეროვნული პოლიტიკის გატარებას, ის ამავე დროს უფრო და უფრო მეტად ანტიდემოკრატიული ხასიათს ატარებს, - განაცხადა დემოკრატიისა და თანამშრომლობის ინსტიტუტის კვლევითი პროგრამების დირექტორმა, ფილოსოფიის დოქტორმა, ჯონ ლაფლენდმა გადაცემაში „თბილისის დროით“.

გადაცემის წამყვანმა - ბრიტანელმა დიპლომატმა, გლობალური კრიზისების მართვის ექსპერტმა, იან პრაუდმა ლაფლენდს მიმართა და გაიხსენა მისი ნაშრომი - 1997 წელს გამოცემული წიგნი, „ბუნდოვანი წყაროები“, რომელიც პრაუდის თქმით, განიხილავს ევროკავშირისადმი კრიტიკულ იდეებს - დაფუძნებულს ევროკავშირის არც თუ ისე დემოკრატიულ ბუნებასა და ეროვნული სახელმწიფოსადმი ევროკავშირის წინააღმდეგობაზე.

„მიმაჩნია, რომ ლისაბონის შეთანხმების შემდეგ ევროკავშირში ეროვნულ სახელმწიფოებზე შეტევა უფრო და უფრო გაიზარდა. დღევანდელ დღეს, შენი აზრით, რამდენად უზღუდავს ევროკავშირი წევრ სახელმწიფოებს ეროვნულ განზომილებას?“ - მიმართა წამყვანმა ჯონ ლაფლენდს.

„მიხარია, რომ ჩემი ნაშრომი გაგახსენდა, მისი ქვესათაურია, „ევროპული იდეის ანტიდემოკრატიული საწყისები“. მიუხედავად იმისა, რომ ეს წიგნი ლისაბონის შეთანხმებამდე საკმაო ხნით ადრე გამოიცა, მიმაჩნია, რომ იდეოლოგიური მიმართულება სწორედ განვსაზღვრე. უფრო მეტიც, ვითარება კიდევ უფრო მეტად გაუარესებულია.

ყველამ კარგად იცის, რომ ევროკავშირმა გააუქმა, უფრო სწორედ უგულებელყო 5 რეფერენდუმი - თუ არ ვცდები, ორი მათგანი ირლანდიაში. საუბარი ეხება ნიცისა და ლისაბონის შეთანხმებების შესახებ გამართულ რეფერენდუმებს. ასევე, 2005 წელს გამართულ ორ რეფერენდუმს ევროპული კონსტიტუციის შესახებ. ბევრს არც 2016 წელს ნიდერლანდებში უკრაინასთან ასოცირების შესახებ ხელშეკრულების თაობაზე გამართული რეფერენდუმი ახსოვს. ყველა ეს პროცესი ევროკავშირის მიერ იგნორირებულია. ყველაზე მკაფიო მაგალითი კი 2024 წლის რუმინული არჩევნებია, რომელიც უბრალოდ გააუქმეს. იერიში არა მარტო ერ სახელმწიფოებზე, არამედ დემოკრატიაზე უფრო და უფრო მკაფიოა და ვშიშობ, რომ საქმე მეტად სერიოზულადაა.

გავბედავ და ვიტყვი, რომ ჩემს წიგნში ეს საშიშროება კარგად აღვწერე, ზუსტად მივხვდი, თუ საით მიდიოდა საქმე. ამავე დროს 30 წლის წინ მე ვერ დავინახე ამერიკის შეერთებული შტატების მიერ ევროკავშირზე ყოვლისმომცველი უპირატესობა, სწორედ შენს მიერ ნახსენები ლისაბონის შეთანხმებით გაფორმდა ამერიკული გავლენა ევროპაზე.

42-ე მუხლის თანახმად, ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკა თავიდან ბოლომდე დაქვემდებარებულია ნატოზე. ასევე, გამომრჩა საკმაოდ მნიშვნელოვანი ასპექტი არა მხოლოდ ევროკავშირთან, არამედ მის წევრ სახელმწიფოებთან და ამერიკის შეერთებულ შტატებთან დაკავშირებითაც - მე მას ვუწოდებ წარმოებული პოლიტიკის ყოვლისმომცველ გადაჯაჭვას უსაფრთხოებასთან.

პოლიტიკის ყველა სფერო უსაფრთხოების სახელით არის განპირობებული. არა მხოლოდ იდეოლოგიური თვალსაზრისით ხდება უსაფრთხოების უზრუნველყოფა, არამედ ასევე სტრუქტურულად. ინსტიტუტებს, როგორიცაა უშიშროების სამსახური, შეიარაღებული ძალები - გაცილებით უფრო მეტი ეთქმით პოლიტიკის წარმოებისას, ვიდრე აქამდე, მაგალითად, 10 წლის წინ. ეს თავისთავად მოვლენათა ძალიან ცუდი განვითარებაა. განსაკუთრებით თუ გავითვალისწინებთ, რომ უშიშროების სამსახური და შეიარაღებული ძალები, ფაქტობრივად მართავენ ხელისუფლებას, შედეგად კი კერძო თავისუფლებები, ლიბერალური ღირებულებები, უკვე აღარავის ადარდებს“, - განაცხადა ჯონ ლაფლენდმა.

გადაცემის წამყვანი იან პრაუდი მას დაეთანხმა და აღნიშნა, რომ უსაფრთხოების სამსახურები განსაკუთრებით ერეოდნენ რუსეთისადმი წარმოებული პოლიტიკის შემუშავებისას. თავის მხრივ, ჯონ ლაფლენდმა ისაუბრა წევრი ქვეყნის მიერ ნატოსადმი აღებულ გასაიდუმლოებულ ვალდებულების შესახებაც.

„მე უნივერსიტეტში ლექციებს ვკითხულობ და ამავე დროს ვსაქმიანობ ნიდერლანდურ პოლიტიკურ პარტიასთან. თუ არ ვცდები, 2024 წლის ივლისში, ჩვენმა დეპუტატებმა აღმოაჩინეს, რომ ქვეყნის ჯანდაცვის მინისტრი კონკრეტული ნაბიჯის გადადგმაზე უარს ამბობდა სწორედ ნატოსადმი აღებული ვალდებულების მიზეზით.

ჩვენს დეპუტატებს აინტერესებდათ, თუ რა ვალდებულებაზე საუბრობდა მინისტრი და მიმართეს ხელისუფლებას წერილით. პასუხად მიიღეს, რომ ნატოსადმი აღებული ვალდებულებები სახელმწიფო საიდუმლოა. ასე რომ, გვაქვს ყოვლად წარმოუდგენელი მოცემულობა, რომელშიც ნატოს წევრ სახელმწიფოებში, არჩეული ხელისუფლებების, სხვადასხვა კოალიციის დაბარება ხდება იმავე სახელმწიფოს უშიშროების სამსახურების მიერ და მათ აცნობენ, არჩეული ხელისუფლების ზურგს უკან ნატოსადმი აღებული ვალდებულებების შესახებ, მათ შორის, ჯანდაცვის პოლიტიკაშიც. გამომდინარე აქედან, არჩევანი შეზღუდულია და პირდაპირ წინააღმდეგობაში მოდის საპარლამენტო მმართველობის პრინციპთან. სწორედ ასეთი ვითარებაა დასავლეთ ევროპაში“, - აღნიშნა ჯონ ლაფლენდმა.