ნანა კაკაბაძე: განვლილმა წლებმა დაგვანახვეს, რომ ევროსტრუქტურებში გაწევრიანების იდეალად დასახვამ ჩვენც და უკრაინასაც მხოლოდ ქვეყნის დანაწევრება და უბედურება მოგვიტანა

განვლილმა წლებმა დაგვანახვეს, რომ ევროსტრუქტურებში გაწევრიანების იდეალად დასახვამ ჩვენც და უკრაინასაც მხოლოდ ქვეყნის დანაწევრება და უბედურება მოგვიტანა, - წერს არასამთავრობო ორგანიზაცია „მოძრაობა ნეიტრალიტეტის“ დამფუძნებელი, ნანა კაკაბაძე სოციალურ ქსელში.

მისი თქმით, ხელისუფლება რაციონალური უნდა იყოს, იმისთვის, რომ არ ვიქცეთ სხვების ინსტრუმენტად ჩვენივე ინტერესების საწინააღმდეგოდ.

საკითხზე კაკაბაძე სოციალურ ქსელში ვრცელ პოსტს აქვეყნებს.

„ნაციონალიზმი და რაციონალიზმი

ჩვენი ბოლო პოსტი ეძღვნებოდა იმ საკითხის განხილვას, თუ რა უნდა იყოს დღევანდელ გართულებულ საერთაშორისო ვითარებაში საქართველოსთვის ყველაზე მისაღები პოზიციონირება.

პოსტის სათაურიც ასეთი იყო:
„საქართველო - კონფლიქტის მხარე თუ მიუმხრობელი“.

აქ აღარ გავიმეორებთ ამ საკითხთან დაკავშირებული სხვადასხვა პოზიციების არგუმენტებს, უბრალოდ, გვინდა ეს თემა უფრო გავშალოთ და განვიხილოთ საკითხი, თუ რამდენად სწორი იყო ის გზა და პოლიტიკური პრეფერენციები, რომელიც საქართველომ აირჩია დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ გასული 35 წლის განმავლობაში. 70-იან წლების დემოკრატიული დისიდენტური მოძრაობა საქართველოში 80-იანი წლების მეორე ნახევრიდან მასობრივი ეროვნული მოძრაობით შეიცვალა, ხოლო მასობრიობის დროს, როგორც წესი, წინა პლანზე გამოდიან რადიკალური ძალები, რაც უფრო მისაღებია აბობოქრებული მასებისთვის. ჩვენთანაც ასე მოხდა და ამ მოძრაობაში მთავარი ადგილი დაიკავა ნაციონალისტურმა მიმართულებამ, რომლის მთავარი მკვებავი საზოგადოებაში ბუნებრივად არსებული ანტირუსული განწყობების მაქსიმალური გაღვივება იყო.
ამ მხრივ ქართველებისთვის მისაბაძი მაგალითი ბალტიის ქვეყნები (ლიტვა-ლატვია-ესტონეთი) იყვნენ, რომლებიც დასავლეთის მიერ ოფიციალურად არც კი იყვნენ აღიარებულნი საბჭოთა კავშირის ნაწილად და ამიტომ დემოკრატიული სამყაროს გამორჩეული მხარდაჭერით სარგებლობდნენ. რადიკალური ანტირუსული განწყობები ჩვენთან უფრო მეტ პოპულარობას ნიშნავდა, მით უმეტეს, ბალტიის ქვეყნების მაგალითზე ყველა ხედავდა, რომ ამ გზას წარმატება მოჰქონდა, რადგან დასავლეთისგან ზურგგამაგრებულებმა პირველებმა სწორედ მათ მოიპოვეს დამოუკიდებლობა. ბალტიის ქვეყნებისგან განსხვავებით, ჩვენთან, ასეთი ნაციონალიზმი, სამწუხაროდ ეთნოკონფლიქტებამდე მივიდა.

იმ დროს ჩვენში დასავლეთისადმი მიმდობლობა იყო უკიდეგანო. ამ მიზეზით და დასუსტებული რუსეთისადმი აგდებული დამოკიდებულების გამო წამოვეგეთ ეთნოკონფლიქტების ანკესზე, რასაც ჩვენი ორი რეგიონის ოკუპაცია მოჰყვა. ამან ჩვენში კიდევ უფრო გააძლიერა ანტირუსული განწყობები, თუმცა, არ მივაქციეთ ყურადღება იმას, რომ დასავლეთი საერთოდ არ დაგვეხმარა საომარ მოქმედებებში არც მატერიალურად და არც პოლიტიკურად (იქიდან მხოლოდ ჰუმანიტარულ დახმარებას ვიღებდით). უფრო მეტიც, სოხუმის დაცვის ბოლო პერიოდში დასავლეთის ფავორიტად მიჩნეულ შევარდნაძეს მისი „მეგობრები“ (ბეიკერი, კოლი და სხვები) ტელეფონზეც აღარ პასუხობდნენ. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, ჩვენი ისტორიული რეგიონების დე-ფაქტო დამოუკიდებლობა ხელს აძლევდა ორივე მხარეს, რუსეთსაც და დასავლეთსაც. რუსეთმა ამით ის სარგებელი ნახა, რომ უკიდურესად ანტირუსულად განწყობილ საქართველოსთან ბუფერად ჩაიყენა უკიდურესად ანტიქართულად და პრორუსულად განწყობილი „სამხრეთ ოსეთი“ და აფხაზეთი, საიდანაც თითქმის მთლიანად გამოაძევეს ეთნიკური ქართველები. დასავლეთმა კი ანტირუსული განწყობების კიდევ უფრო მეტად გაღვივებით საქართველოში გაიმყარა პლაცდარმი რუსეთის წინააღმდეგ მომავალი ქმედებებისთვის.

არსებული რეალობის მიუხედავად, ჩვენ მაინც ვთვლიდით, რომ დასავლეთს ჩვენი ბედი ძალიან აღელვებდა და მივისწრაფოდით, რომ ერთადერთი მტრის - რუსეთისაგან დასაცავად როგორმე დასავლეთის ფრთის ქვეშ მოვხვედრილიყავით. ამაში გასაკვირიც არაფერი იყო, რადგან ევროპული ღირებულებები და დემოკრატიული საზოგადოება ქართველებისთვის ბუნებრივი მდგომარეობაა, მაგრამ ჩვენი შეცდომა ის იყო, რომ დავკარგეთ პრაგმატიზმი, რაციონალიზმი და გულუბრყვილოდ ჩამოგვიყალიბდა გადაჭარბებული ნდობა დასავლეთისადმი. ჩვენ კარგად ვიცოდით, რა გვინდოდა მათგან, მაგრამ არც კი გაგვიხდია მსჯელობის საგნად ის, თუ რა უნდოდა და რა მოლოდინი ჰქონდა დასავლეთს ჩვენგან. თუ ვინმე ამაზე მსჯელობას წამოიწყებდა, მაშინვე გააჩუმებდნენ - ჩვენგან მათ მხოლოდ დემოკრატია და ადამიანის უფლებების დაცვა უნდათ და მეტი არაფერიო.
მკაფიოდ ჩანდა, რომ მათ მოსწონდათ ჩვენი ანტირუსული ნაციონალიზმი, მაგრამ ვერ ვაცნობიერებდით, იმას რომ ჩვენი ქვეყნის ინტერესების დასაცავად, მათი მხრიდან ქმედითი დახმარების იმედი არ უნდა გვქონოდა.

მხოლოდ დრომ და ისტორიამ დაგვანახვა, რომ თურმე დასავლეთი ხშირ შემთხვევებში ადამიანის უფლებებსა და დემოკრატიას საკუთარი გავლენის სფეროების გასაფართოებლად და სხვადასხვა ქვეყნებში მათთვის სასურველი მთავრობების ხელისუფლებაში მოსაყვანად იყენებს. მალევე ის სენტენციაც დავინახეთ, რომ მათთვის მხოლოდ სხვისი „ძაღლიშვილებია“ მიუღებელი, თორემ საკუთარ „ძაღლიშვილებს“ (დიქტატორებს) სასათბურე პირობებსაც უქმნიან და კარგადაც მფარველობენ. ჩვენთვის ამის ყველაზე ნათელი მაგალითი სააკაშვილის „დემოკრატიის შუქურად“ გამოცხადებაა, რომელიც მათთვის დღესაც უსამართლო „განგრძობად პატიმრობაში“ იმყოფება.

ამიტომაც აღარ გვიკვირს მათი მხრიდან ორმაგი სტანდარტების გამოყენება. მათთვის ზოგ ქვეყანაში პროტესტების მონაწილეთა მიმართ პოლიციელების მხრიდან ძალის გადამეტების შემთხვევები (ცალკეულ შემთხვევებში - მკვლელობებიც კი) ჩვეულებრივი ამბავია, ხოლო მათთვის მიუღებელი ხელისუფლების მხრიდან ამის ნახევარი გადაცდომებიც კი დიქტატურად და ანტიდემოკრატიულ რეჟიმად ინათლება. იგივე ეხება სხვადასხვა კანონებს - ერთი ტიპის ქვეყნებისთვის ეს დასაშვები და დემოკრატიულია (მაგალითად, „ფარას“ კანონი, აქციებზე სახის დაფარვის აკრძალვა, ქუჩის ხელოვნურად გადაკეტვა და ა. შ.), სხვა ქვეყნებისთვის კი ეს დიქტატურის მანიშნებელია.

ასევე სრულიად განსხვავებულია შეფასებები საომარი მოქმედებებს დროს რომელიმე მხარის მიერ მშვიდობიანი მოქალაქეების განადგურებისადმი, რაც ყველა შემთხვევაში ომის დანაშაულად ითვლება, მაგრამ მათი მხრიდან ერთ შემთხვევაში ეს საშინელებად, ბარბაროსობად და არაადამიანურ ქმედებად ფასდება, ხოლო მეორე შემთხვევაში - ისეთ იძულებით და აუცილებელ მოქმედებად, რომელიც შედეგად მოჰყვა ტერორისტული რეჟიმის განადგურების აუცილებლობას, თუნდაც პირველ შემთხვევაში მსხვერპლი ათეულობით იყოს, ხოლო მეორე შემთხვევაში - ასეულობით და ათასობით.
დღეს ევროპაც და ჩვენც დარჩენილები ვართ ადამიანის უფლებების დაცვითი ინსტიტუციების გარეშე, დაახლოებით ისე, როგორც ვიყავით მეორე მსოფლიო ომამდე. დღესაც სუპერ სახელმწიფოები მესამე მსოფლიო ომის რეალური საფრთხის წინაშე გვაყენებენ, როდესაც მათგან ხდება გაეროს და სხვა საერთაშორისო სტრუქტურების სრული იგნორირება. ასეთ პირობებში ბრიუსელი ან უნდა დაუბრუნდეს ნამდვილ ევროპულ ღირებულებებს და დაიბრუნოს ძველი გავლენა და მნიშვნელობა, ან უნდა დაიშალოს და სახელმწიფოებმა დაიწყონ ფიქრი ახლის შექმნაზე, რომლის ავტორიტეტის პატივისცემასაც ყველა აღიარებს. სხვა შემთხვევაში ევროსტრუქტურები დარჩებიან ანგარიშსწორების გამოსაყენებლად გადაქცეულ უავტორიტეტო ინსტიტუტებად, რომლის ხელში ადამიანის უფლებები და დემოკრატია ფარსად არის გადაქცეული.

განვლილმა წლებმა დაგვანახვეს, რომ ევროსტრუქტურებში გაწევრიანების იდეალად დასახვამ ჩვენც და უკრაინასაც მხოლოდ ქვეყნის დანაწევრება და უბედურება მოგვიტანა. როდესაც სჭირდებათ, დიდი ქვეყნები მშვენივრად თანხმდებიან ერთმანეთთან პატარა ქვეყნების ხარჯზე. ამიტომ რომელიმე მათგანის გაფეტიშებას საბოლოოდ მხოლოდ უკუშედეგი მოაქვს და უნდა გავიგოთ, რომ არ უნდა ვიქცეთ ინსტრუმენტად რომელიმე მათგანის ხელში, ხელისუფლება უნდა იყოს რაციონალური და ჩვენი ნაციონალიზმი (ცუდი გაგებით) არ უნდა გამოვაყენებინოთ არავის სხვების ამოცანების შესასრულებლად და ჩვენი იტერესების საწინააღმდეგოდ“, - წერს კაკაბაძე.