დავით ქართველიშვილი: ბოლო წლებში საქართველო თანდათან ყალიბდება სამხრეთ კავკასიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს გეოეკონომიკურ კვანძად და, ამ ფონზე, აფხაზეთისთვის სტრატეგიული რისკი არა საქართველოსთან ინტეგრაცია, არამედ ამ პროცესებს მიღმა დარჩენაა

„ხალხის ძალის“ წევრი დავით ქართველიშვილი სოციალურ ქსელში ვრცლად აანალიზებს, თუ რა პერსპექტივები შეიძლება ჰქონდეს აფხაზეთს პოლიტიკური და ეკონომიკური მიმართულებით იმ შემთხვევაში, თუ ის საქართველოსთან ინტეგრაციას აირჩევს. თვალსაჩინოებისთვის დავით ქართველიშვილს ვრცელ პოსტში ახლად ჩამოყალიბებული და აღიარებული კიურასაოს მაგალითი მოჰყავს.

„გაგიკვირდებათ, მაგრამ სწორედ რომ საქართველოს გადასახედიდან, პოლიტიკური და არა სპორტული ინტერესის გამო, ამ ჩემპიონატზე კიურასაოს ვქომაგობდი, რომელიც თუნდაც მხოლოდ ერთი გატანილი გოლით (მაგრამ − გერმანიის, ნოიერის კარში) და მხოლოდ ერთი მოპოვებული ქულით (მაგრამ − ეკვადორთან, რომელმაც გერმანია დაამარცხა) უკვე ოქროს ასოებით შევიდა თავისი კუნძულის ისტორიაში, რომელიც იურიდიულად ნიდერლანდების სამეფოში შედის, მაგრამ დე ფაქტო მაქსიმალურად იმდენად ავტონომიურია, „სრულიად დამოუკიდებელ“ სოხუმსა თუ ცხინვალს რომ არც დაესიზმრებათ.

შთამბეჭდავი იყო ის ურთიერთპატივისცემა და ურთიერთსიყვარული, ეკვადორთან მოპოვებული ქულის შემდეგ − ერთად როგორ ცეკვავდნენ და ზეიმობდნენ ნიდერლანდების მეფე-დედოფალი და კიურასაოს ფეხბურთელები და სამწვრთნელო შტაბი.

სხვა სტატისტიკურ კომპონენტში, საინტერესოა შესადარებლად: კიურასაოს მოსახლეობა − 155 ათასი, აფხაზეთის − 124 ათასი. კიურასაოსა და აფხაზეთის შედარება საინტერესოა სწორედ იმიტომ, რომ საუბარია მცირე ტერიტორიებზე, რომლებსაც აქვთ უნიკალური იდენტობა, ხელსაყრელი გეოგრაფიული მდებარეობა და შედარებით მცირე მოსახლეობა. კიურასაომ შეინარჩუნა საკუთარი კულტურული თავისებურებები, ეროვნული საფეხბურთო ნაკრები და შიდა თვითმმართველობა, ამავე დროს კი, მიიღო ყველა ის უპირატესობა, რომელსაც ევროპის ერთ-ერთ ყველაზე განვითარებულ სახელმწიფოსთან, ნიდერლანდებთან კავშირი იძლევა. შედეგად, დაახლოებით აფხაზეთის მოსახლეობის მქონე კუნძული არ იქცა პერიფერიად, არამედ ჩამოყალიბდა კარიბის ზღვის აუზის წარმატებულ ეკონომიკურ და ტურისტულ ცენტრად.

თუ ამ პარალელს აფხაზეთზე გადავიტანთ, მთავარი საკითხი არა იდენტობის შენარჩუნება, არამედ მისი განვითარების ფაქტორად ქცევაა. ეკონომიკური თვალსაზრისით, აფხაზეთს საქართველოს იურისდიქციის ფარგლებში შეეძლო შავი ზღვის რეგიონის ერთ-ერთ ყველაზე სწრაფად მზარდ ეკონომიკურ სივრცედ ქცეულიყო. დღეს რეგიონი მთლიანად დამოკიდებულია რუსეთის ბიუჯეტურ დახმარებაზე, რუს ტურისტებსა და სუბსიდიებზე. საქართველოს ეკონომიკურ სივრცეში ინტეგრაციის პირობებში კი, მას გაუჩნდებოდა წვდომა აღმოსავლეთ-დასავლეთის სატრანსპორტო დერეფნებზე, შუა დერეფნის პროექტებზე, ანაკლიის პორტის მომავალ ტვირთნაკადებზე, ევროპულ და აზიურ ინვესტიციებზე, საერთაშორისო ფინანსურ ინსტიტუტებსა და გლობალურ ტურისტულ ბაზარზე.

განსაკუთრებული სტატუსის პირობებშიც კი, სოხუმს შეეძლო ქცეულიყო შავი ზღვის რეგიონის ერთ-ერთ ყველაზე მიმზიდველ ტურისტულ ცენტრად − იახტების მარინებით, საერთაშორისო ფესტივალებით, თანამედროვე ინფრასტრუქტურითა და მაღალი დონის მომსახურებით. განსაკუთრებით საყურადღებოა სპორტული მაგალითი: კიურასაო არ „გაქრა“ ნიდერლანდების შემადგენლობაში და არ დაუკარგავს საკუთარი სპორტული იდენტობა. პირიქით, ნიდერლანდური საფეხბურთო სკოლისა და რესურსების ხელმისაწვდომობის წყალობით, მან ისტორიაში პირველად მოიპოვა მსოფლიო ჩემპიონატზე ასპარეზობის უფლება და ქულის მოპოვების, გატანილი გოლის გარეშე შინ არ ბრუნდება.

პოლიტიკური საკითხის მოგვარების შემთხვევაში, აფხაზეთსაც ექნებოდა შესაძლებლობა სრულფასოვნად ჩართულიყო საერთაშორისო სპორტულ ცხოვრებაში, გამხდარიყო საერთაშორისო ტურნირების მასპინძელი, მიეზიდა ინვესტიციები სპორტულ ინფრასტრუქტურაში და სპორტი რეგიონული განვითარების ინსტრუმენტად ექცია.

იზოლაციის ნაცვლად, რეგიონი მიიღებდა საერთაშორისო ცნობადობასა და ახალ შესაძლებლობებს. თუმცა, მთავარი სხვა რამ არის. ბოლო წლებში საქართველო თანდათან ყალიბდება სამხრეთ კავკასიის ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს გეოეკონომიკურ კვანძად. ქვეყნის გავლით გადის ენერგეტიკული, სატრანსპორტო, ციფრული და სავაჭრო მარშრუტები, რომლებიც ევროპასა და აზიას აკავშირებს. ამ ფონზე აფხაზეთისთვის სტრატეგიული რისკი არა საქართველოსთან ინტეგრაცია, არამედ ამ პროცესებს მიღმა დარჩენაა.

მსოფლიო პრაქტიკაში არაერთი მაგალითი არსებობს, როდესაც მცირე ავტონომიურმა ტერიტორიებმა კეთილდღეობას სწორედ უფრო დიდი ეკონომიკური სისტემების ნაწილად ყოფნით მიაღწიეს, თანაც საკუთარი ენის, კულტურისა და თვითმყოფადობის შენარჩუნებით. სწორედ ასეთ მაგალითად შეიძლება ჩაითვალოს კიურასაო. ამიტომაც, გრძელვადიან პერსპექტივაში აფხაზეთის წინაშე არსებული არჩევანი საკმაოდ ნათლად შეიძლება ჩამოყალიბდეს: დარჩეს თუ არა შეზღუდულ ბაზარზე და გარე სუბსიდიებზე, ეკონომიკური და პოლიტიკური პრობლემების მქონე რუსეთზე დამოკიდებულ სივრცედ, თუ გახდეს უფრო ფართო ეკონომიკური სისტემის ნაწილი, შეინარჩუნოს საკუთარი იდენტობა და შავი ზღვის სანაპიროზე მდებარეობა კეთილდღეობის წყაროდ აქციოს. სწორედ ამ კონტექსტში კიურასაოს გამოცდილება შეიძლება განხილულ იქნეს არა როგორც შორეული ეგზოტიკური ისტორია, არამედ როგორც მცირე ავტონომიური ტერიტორიის წარმატებული განვითარების ერთ-ერთი თანამედროვე მოდელი,“ - წერს დავით ქართველიშვილი.