კოალიცია „ადგილობრივი თვითმმართველობისა და დემოკრატიისათვის“ მაია ცქიტიშვილს მიმართავს

კოალიცია „ადგილობრივი თვითმმართველობისა და დემოკრატიისათვის“ საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრს, მაია ცქიტიშვილს იმ პრიორიტეტებს სთავაზობს, რომელიც დეცენტრალიზაციის სტრატეგიის დოკუმენტში უნდა აისახოს. მიმართვის სრულ ტექსტს droa.ge ავრცელებს.

კოალიციის წევრთა თქმით, უმთავრესი საკითხი ფინანსური და ქონებრივი დეცენტრალიზაციაა.

„დღეისათვის მუნიციპალიტეტებს არ გააჩნიათ საკუთარ უფლებამოსილებათა განსახორციელებლად საჭირო ქონება და ფინანსები. ქვეყანაში მობილიზებული გადასახადების მხოლოდ უმნიშვნელო ნაწილი ირიცხება თვითმმართველი ერთეულების ბიუჯეტებში, რაც ამცირებს მათ დაინტერესებას, ხელი შეუწყონ საკუთარ ტერიტორიაზე ეკონომიკურ აქტივობას. მუნიციპალიტეტები ადგილობრივი მნიშვნელობის სერვისებს აწვდიან საკუთარ მოსახლეობას, თუმცა, შემდეგ მოსახლეობის მიერ გადახდილი საშემოსავლო გადასახადის უდიდესი ნაწილი ცენტრალურ ბიუჯეტში მიდის და არა - ადგილობრივ ბიუჯეტში. არსებული სატრანსფერო პოლიტიკა არასამართლიანია და არ ემსახურება მუნიციპალიტეტების ფინანსური გაჯანსაღების მიზნებს, იგი იგნორირებას უკეთებს თვითმმართველი ერთეულების წახალისებას მათ მიერ მობილიზებული შემოსავლების გაზრდის მიმართულებით. გათანაბრების პოლიტიკა არ ითვალისწინებს თვითმმართველობის კომპეტენციებში შემავალი საზოგადოებრივი სერვისების მინიმალური სტანდარტების შესაბამის ფინანსურ უზრუნველყოფას. მუნიციპალიტეტების ტერიტორიაზე არსებული ქონების (სასოფლო-სამეურნეო მიწის, არასასოფლო-სამეურნეო მიწის, ბუნებრივი რესურსების, ტყის, წყლის რესურსების, საძოვრების, შენობა-ნაგებობების) დიდი ნაწილი არ არის მათ საკუთრებაში და ისინი მათ ვერ განკარგავენ მუნიციპალტეტის ეკონომიკური განვითარების მიზნებისთვის. ასევე, დასახვეწია ადგილობრივი თვითმმართველობებისთვის ქონების გადაცემისა და მისი გამოყენების მექანიზმები“, - ნათქვამია მიმართვაში.

კოალიციის წევრები მიიჩნევენ, რომ ამ საკითხებზე მუშაობისას სამთავრობო კომისია უნდა დაეყრდნოს 2013 და 2015 წლებში ევროსაბჭოს ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფლებათა კონგრესის მიერ მიღებულ რეკომენდაციებსა და დასკვნებს.

კოალიციის წევრები, ასევე, აცხადებენ, რომ გასაზრდელია ადგილობრივი თვითმმართველობების უფლებამოსილებები და შესამუშავებელია სტანდარტები, რომლითაც მუნიციპალიტეტები საკუთარ საქმიანობას განახორციელებენ.

„არსებობს უფლებამოსილებები, რომელთა განხორციელება, სუბსიდიარობის პრინციპიდან გამომდინარე, მუნიციპალურ დონეზე უფრო რელევანტური, იაფი და ეფექტიანი იქნებოდა, თუმცა, ამ უფლებამოსილებებს ჯერ კიდევ ცენტრალური ხელისუფლების ორგანოები ახორციელებენ. დეცენტრალიზაციის სტრატეგიის შემუშავებისას უნდა განისაზღვროს იმ უფლებამოსილებათა ჩამონათვალი, რომლის მუნიციპალიტეტებისათვის გადაცემა ეტაპობრივად მოხდება; უნდა ჩამოყალიბდეს სახელმწიფოს მხრიდან დელეგირებულ უფლებამოსილებათა ჩამონათვალი და მათი განხორციელების პირობები. კერძოდ, აუცილებელია დელეგირებული უფლებამოსილებების განხორციელებისათვის გადაცემული ფინანსური სახსრების მოცულობის გაანგარიშების წესისთვის შესაბამისი ნორმატიული ბაზის შექმნა. უნდა განისაზღვროს დეცენტრალიზაციის ეტაპები და ვადები“, - ნათქვამია მიმართვაში.

რაც შეეხება სტანდარტებს, კოალიცია მიიჩნევს, რომ ცენტრალური ხელისუფლების ორგანოებმა სფეროების მიხედვით უნდა დაიწყონ სახელმწიფო და მუნიციპალური სერვისების სტანდარტიზაცია.

„ეს სტანდარტები იქნება საუკეთესო ინდიკატორი იმისა, თუ ადგილობრივ თვითმმართველობებში რომელი სერვისი რა ხარისხით მიეწოდება მოსახლეობას. მუნიციპალური სერვისების სტანდარტების დადგენა არის ყველაზე სწორი გზა, ობიექტურად განვსაზღვოთ მუნიციპალურ სტრუქტურებში დასაქმებულთა რაოდენობა, ვინაიდან სტანდარტების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი სწორედ ისაა, თუ ერთმა მოხელემ რამდენ მომხმარებელს უნდა გაუწიოს მომსახურება. მუნიციპალური სერვისების სტანდარტების დადგენის შემდეგ, ობიექტურ მონაცემებზე დაყრდნობით, თითოეულ მუნიციპალიტეტს შესაძლებლობა ექნება, განსაზღვროს ა(ა)იპ-ებსა და სსიპ-ებში დასაქმებულთა მაქსიმალური რაოდენობა“, - აცხადებენ კოალიციის წევრები.

კოალიცია „ადგილობრივი თვითმმართველობისა და დემოკრატიისათვის“ ერთ-ერთ პრიორიტეტად ადგილობრივი თვითმმართველობის მოხელეთა კვალიფიკაციის ამაღლების საკითხს ასახელებს. როგორც კოალიციაში აცხადებენ, დღეისათვის არ არსებობს მოხელეთა გადამზადების ერთიანი სტანდარტი და სისტემა, რის გამოც ამ მიმართულებით გაწეული ძალისხმევა უშედეგოა. კოალიცია ინიციატივით გამოდის, შეიქმნას სისტემა, რომლითაც კერძო სექტორს, სახელმწიფო სტრუქტურებთან და მათ მიერ შექმნილ საჯარო ორგანიზაციებთან ერთად, ექნებათ ადგილობრივი თვითმმართველობის მოხელეთა გადამზადების პროცესში მონაწილეობის თანაბარი შესაძლებლობა“, - ნათქვამია მიმართვაში.

კოალიცია რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრს, ასევე, წინადადებით მიმართავს, რომ სტრატეგიით განისაზღვროს რეგიონების უფლებამოსილებებისა და მართვის სტრუქტურა იმისათვის, რომ მათ საშუალება მიეცეთ, გახდნენ ეკონომიკური ურთიერთობების სუბიექტები, მონაწილეობა მიიღონ რეგიონის განვითარებისათვის აუცილებელი პროექტების მომზადება-განხორციელებასა და ინვესტიციების მოზიდვაში.

კოალიციის წევრები, ასევე, მიიჩნევენ, რომ ადგილობრივი თვითმმართველობის საქმიანობაში მოქალაქეთა ჩართულობის გასაზრდელად აუცილებელია, გადამუშავდეს „თვითმმართველობის კოდექსით“ გათვალისწინებული მოქალაქეთა ჩართულობის ფორმები, ვინაიდან დღეს კანონმდებლობით განსაზღვრული ნორმები მოქალაქეთა მონაწილეობას ვერ უზრუნველყოფენ.

გარდა ამისა, კოალიციის წევრები ინფრასტრუქტურის მინისტრს სთავაზობენ, უფრო ზუსტად გაიმიჯონოს ძირითადი დასახლებების (სოფლის, დაბის, ქალაქის) სტატუსი და ის კრიტერიუმები, რომელსაც სტატუსის მისაღებად უნდა აკმაყოფილებდეს კონკრეტული დასახლება. ამასთანავე, უნდა მოხდეს დასახლებების პასპორტიზაცია, რისთვისაც კანონის გარდამავალ დებულებაში კონკრეტული ვადები უნდა გაიწეროს. „ასევე, განსასაზღვრია მუნიციპალიტეტების საზღვრების დადგენის წესი, რომელიც ჯერ კიდევ არ არის მომზადებული. 2015 წლიდან დაიწყო და ჯერ კიდევ არ დასრულებულა მუნიციპალურ სფეროში კანონმდებლობის ჰარმონიზაციის პროცესი. ევროსაბჭოს ადგილობრივ და რეგიონულ ხელისუფლებათა კონგრესის რეკომენდაციებთან შესაბამისობაშია მოსაყვანი და დასახვეწია სამართლებრივი ურთიერთობები მუნიციპალიტეტიტის აღმასრულებელ და წარმომადგენლობით ორგანოებს შორის, დასახვეწია საკრებულოს მიერ აღმასრულებელ ორგანოზე (მერზე) ზედამხედველობის მექანიზმებიც“, - ნათქვამია მიმართვაში.