იყო თუ არა შესაძლებელი 13 წლის რუსთაველი ბიჭის მკვლელობის თავიდან არიდება

რუსთავში გასულ კვირას მომხდარი ტრაგედიის დეტალები - "იმედის კვირამ" ექსკლუზიური კადრები მოიპოვა, სათვალთვალო კამერის ჩანაწერში ჩანს, როგორ აკითხავს 29 წლის კაცი 8 თებერვალს საკუთარი ნებით ფსიქიკური ჯანმრთელობის ცენტრს, მეგობრებსა და ნათესავებთან ერთად, თუმცა პაციენტს სამედიცინო დაწესებულებაში არ ტოვებენ. 

მეორე დღეს,  9 თებერვალს, რუსთავში, ერთ-ერთ კორპუსში მომხდარმა ტრაგედიამ მთელი ქვეყანა შეძრა. მსხვერპლი 13 წლის ბიჭი იყო, მკვლელობაში ბრალდებული კი ბიძა, რომელმაც წინა საღამოს დახმარებისთვის ფსიქიკური ჯანმრთელობის ცენტრს მიაკითხა. არასრულწლოვანს  დანით ოცზე მეტი ჭრილობა ჰქონდა მიყენებული.

მეგობრებმა მომხდარ ტრაგედიამდე რამდენიმე დღით ადრე შენიშნეს, რომ ბრალდებულს ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემა ჰქონდა. ბოლო დღეს ვითარება იმდენად დამძიმდა, რომ  სასწრაფოს გამოძახება და კლინიკაში მისი ძალით გადაყვანა გახდა საჭირო. 13 წლის მსხვერპლის ბიძა ფსიქიკური აშლილობით თავდაპირველად  რუსთავის ერთ-ერთ  საავადმყოფოში მიიყვანეს. ამ დაწესებულებაში პაციენტს გადასხმა გაუკეთეს და დამამშვიდებელი საშუალება მისცეს. 

უკვე დამშვიდებული პაციენტი თბილისში, ფსიქიკური რეაბილიტაციის რამდენიმე ცენტრში მიიყვანეს.  სულ ბოლოს ფსიქიკური ჯანმრთელობისა და ნარკომანიის პრევენციის ცენტრში, სადაც ექიმთან კონსულტაციის შემდეგ ცენტრმა პაციენტის კლინიკაში განთავსებაზე უარი თქვა. 

ბრალდებულის ახლობლების თქმით, მათ უთხრეს, რომ ფსიქიატრიულში ადგილები არ იყო და ვერ დააწვენდნენ კაცს, შემდეგ კი ნარკოლოგიურში გაუშვეს. ბრალდებულის მეგობრები სამედიცინო ცენტრს გულგრილობაში ადანაშაულებენ. ამბობენ, რომ სინამდვილეში პრობლემა არა გადატვირთულობის, არამედ თანხის გამო შეიქმნა. 

განსხვავებულია ფსიქიკური ჯანმრთელობის ცენტრის ხელმძღვანელის ვერსია. ლაშა კილაძე ირწმუნება, რომ შემოწმებისას პაციენტი მშვიდი იყო და ფსიქიატრიულში მისი მოთავსების აუცილებლობა არ იყო, ნარკოლოგიურ განყოფილებაში მისი მკურნალობა კი შეიძლებოდა. 

რატომ ვერ მოხერხდა პაციენტის სტაციონარში განთავსება - ფსიქიკური ჯანმრთელობის ცენტრი პრობლემას ნორმატიულ აქტებსა და რეგულაციებში ხედავს, რომელიც ექიმებს ჩარჩოებში აქცევს. ისინი პასუხისმგებლობას იხსნიან და რეფორმაზე პასუხისმგებელი უწყებისკენ იშვერენ ხელს. ჯანდაცვის სამინისტროში ამ მიმართულებით პრობლემებს აღიარებენ და ამბობენ, რომ რეფორმა უკვე დაწყებულია. თუმცა კონკრეტულ ფაქტზე პასუხისმგებლად მაინც კლინიკას მიიჩნევენ. 

"იმედის კვირამ" მცირე ექსპერიმენტი ჩაატარა. ჟურნალისტი დედაქალაქში მდებარე ფსიქიატრიულ დაწესებულებებში ადგილს ეძებდა, თუმცა არ აღმოჩნდა. რეგიონებში კი ძირითადად სატელეფონო ზარებს არ პასუხობენ.

ფსიქიატრთა ასოციაციის თავმჯდომარე ეკა ჭყონია, ფსიქიკური ჯანმრთელობის მქონე პაციენტთა სერვისის კუთხით ქვეყანაში არსებულ ვითარებას წლებია სწავლობს. ის ამბობს, რომ ფსიქიკური ჯანმრთელობის ცენტრები მუდმივად გადატვირთულია, განსაკუთრებით კი თბილისში. მაგალითად გლდანის ფსიქიატრიულ საავადმყოფოში, სადაც თავად მუშაობს სულ 210 ადგილია, მაგრამ 216 პაციენტი მკურნალობს. 

ფსიქიატრთა ასოციაციის თავმჯდომარე მიიჩნევს, რომ ორი დარგი - ნარკოლოგია და ფსიქიატრია უნდა გაერთიანდეს, როგორც ეს ბევრ განვითარებულ ქვეყანაშია. რეფორმისთვის 2017 წელს, მინისტრის ბრძანებით სამუშაო ჯგუფიც შეიქმნა, თუმცა არაფერი შეცვლილა. შემუშავებული დოკუმენტები დღემდე განხილვის პროცესშია.