ძველი ხეები ახალგაზრდა ტყეებს მნიშვნელოვან ინფორმაციას გადასცემენ - მეცნიერებმა უნიკალური კვლევა ჩაატარეს
ფოტო: Alessandro Chiolerio and Monica Gagliano in the Italian Dolomites Simone Cargnoni
ავსტრალიის უნივერსიტეტისა და იტალიის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევრებმა პირველად დააფიქსირეს ბიოელექტრული სიგნალები, რომლებსაც არყის ხეები მზის დაბნელებისთვის მოსამზადებლად იყენებენ. საქმე იმაშია, რომ ამ სიგნალებს პირველები უძველესი ხეები აგზავნიან, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ მათ ეკოლოგიურ მოვლენებზე გარკვეული ინფორმაცია უკვე დამახსოვრებული აქვთ.
„ეს კვლევა არის სინქრონიზებული რეაქციას ლუსტრაცია, რომლებსაც ჩვენ ვაკვირდებოდით. ეს არის გასაღები იმისა, თუ როგორ ურთიერთობენ და ადაპტირდებიან ტყეები ერთმანეთთან. ამას მცენარეების ქცევაში ახალ უფრო რთულ დონეზე ავყავართ“, - განაცხადა პროფესორმა მონიკა გალიანომ.
მისი თქმით, ეს მოქმედებაში მოყვანილი ხეების ერთგვარი ქსელია. აქამდე მცენარეებს შორის კომუნიკაციის დაჭერა მეცნიერებს არ შეეძლოთ, თუმცა ყველა ცოცხალ ორგანიზმს აქვს ბიოელექტრული სიგნალები. იმის გათვალისწინებით, რომ ნებისმიერ ორგანიზმში - დაწყებული ვირუსებიდან დამთავრებული მტაცებლებით - ჩადებულია თვითგადარჩენის ინსტინქტი, ეს სიგნალები მათ მოსალოდნელი საფრთხის შესახებ აფრთხილებს.
კვლევის ჩასატარებლად მეცნიერებმა სპეციალური სენსორული ტექნიკა გამოიყენეს, რომლებმაც ამ სიგნალების დაჭერა შეძლეს. მეცნიერებმა ველის კვანტური თეორია დაიხმარეს და აღმოაჩინეს, რომ ამ სიგნალების აქტივობა მზის დაბნელებამდე რამდენიმე საათით ადრე მკვეთრად გაიზარდა. სიგნალები კი ყველაზე ძველი ხეებიდან წამოვიდა.
მეცნიერების თქმით, მათ ერთგვარ „ხეების ენას“ მიაგნეს, თუმცა კვლევა ჯერ ნოვატორულია და მუშაობა ამ მიმართულებით გრძელდება, რათა ადამიანებმა უკეთ გაიგონ, როგორ ადაპტირდება ეკოსისტემა კლიმატის ცვლილებებთან.
„ის ფაქტი, რომ ძველი ხეები პირველები რეაგირებენ მათ განსაკუთრებულ როლზე მიუთითებს. ისინი ერთგვარ მეხსიერების ბანკის როლში გამოდიან, რომლებსაც წარსულში მომხდარი ეკოლოგიური მოვლენები ახსოვთ. ეს კვლევა მიუთითებს იმაზე, თუ რამდენად კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ძველი ტყეების დაცვა, რომლებიც ეკოსისტემის სიმყარის გარანტია. ისინი ინახავენ და გადასცემენ ფასდაუდებელ ეკოლოგიურ ცოდნას“, - აღნიშნა გალიანომ.
ცნობისთვის, ეს კვლევა ახალ დოკუმენტურ ფილმში „ტყის კოდექსი“ (Il Codice del Bosco) მოხვდება, რომელიც ამ წლის მაისში გამოვა.
ყველა სიახლე
17 ივნისი 2026, 15:45
რეგიონი
ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტმა ფილდსის მათემატიკურ მეცნიერებათა კვლევითი ინსტიტუტის აფილირებული უნივერსიტეტის სტატუსი მიიღო
პარტნიორობა KIU-ს შესაძლებლობას აძლევს, კიდევ უფრო გააფართოოს თანამშრომლობა საერთაშორისო სამეცნიერო და საგანმანათლებლო სივრცესთან, ჩაერთოს ერთობლივ კვლევით ინიციატივებში და საკუთარი წვლილი შეიტანოს მათემატიკური და ზუსტი მეცნიერებების განვითარებაში.
17 ივნისი 2026, 15:38
თავდაცვა
ირაკლი ჩიქოვანი საფრანგეთში თავდაცვისა და უსაფრთხოების საერთაშორისო გამოფენას Eurosatory 2026 დაესწრო
წელს საერთაშორისო გამოფენას საფრანგეთის დედაქალაქი პარიზი მასპინძლობს. Eurosatory 2026 კიბერთავდაცვის, ხელოვნური ინტელექტის, შორი მანძილიდან დისტანციური ბრძოლის, კრიზისებისა და ბუნებრივი კატასტროფების მართვის, კრიტიკული ინფრასტრუქტურის დაცვისა და სხვა აქტუალურ თემებს დაეთმო.
17 ივნისი 2026, 15:33
პოლიტიკა
ნიკოლოზ მეტრეველი რასა იუკნევიჩიანეს განცხადებაზე: თუ ეს მართლაც ასე იყო, მაშინ რას ნიშნავდა საქართველოსთვის წლების განმავლობაში გაკეთებული განცხადებები ევროპული მომავლის შესახებ? რას ნიშნავდა ასოცირების შეთანხმება, თავისუფალი ვაჭრობა, უვიზო რეჟიმი და მუდმივი გზავნილები, რომ საქართველო ევროპული ოჯახის ნაწილია?
ანალიტიკოსი ნიკოლოზ მეტრეველი ევროპარლამენტარ რასა იუკნევიჩიენეს განცხადებას ეხმაურება და აცხადებს, რომ აღნიშნული შეფასება ევროკავშირის მხრიდან საქართველოსადმი წლების განმავლობაში გაკეთებულ გზავნილებთან წინააღმდეგობაში მოდის.
17 ივნისი 2026, 15:29
პოლიტიკა
საქართველოსა და სერბეთის პრეზიდენტები მეუღლეებთან ერთად კახეთის რეგიონს ეწვივნენ
კახეთის მხარეში სახელმწიფო რწმუნებულთან, პლატონ კალმახელიძესთან ერთად, უმაღლესი რანგის სტუმრებმა ალავერდის წმინდა გიორგის საკათედრო ტაძარი და სამონასტრო კომპლექსი მოინახულეს. სტუმრებს ალავერდის მიტროპოლიტმა, აბბა დავით მახარაძემ გაუწია მეგზურობა. აღინიშნა, რომ ორ მეგობარ ერს შორის არსებული საერთო სულიერი და კულტურული ფასეულობების გათვალისწინებით, ამ უმნიშვნელოვანესი მართლმადიდებლური სიწმინდის ერთობლივ დათვალიერებას განსაკუთრებული სიმბოლური დატვირთვა ჰქონდა.
17 ივნისი 2026, 15:23
მსოფლიო
ტრამპი ირანთან შეთანხმებაზე: ტექსტი საბოლოო არ არის. თუ მე ის არ მომეწონება, მათ თავებზე ბომბების ჩამოყრას განვაახლებთ
აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანთან მიღწეულ შეთანხმებას კიდევ ერთხელ გამოეხმაურა და აღნიშნა, რომ ურთიერთგაგების მემორანდუმის ტექსტი საბოლოო არ არის.
17 ივნისი 2026, 15:22
სამართალი
პატიმარი ქალები ელენე ხოშტარიას ტყუილში ამხელენ
ქალთა ნომერ მეხუთე პენიტენციური დაწესებულებიდან „ქრონიკას“ პატიმარი ქალები დაუკავშირდნენ. როგორც მათ აღნიშნეს, ის ბრალდებები, რასაც ელენე ხოშტარია და მისი ადვოკატი დაწესებულების დირექტორის შესახებ ავრცელებენ, სიცრუეა.
17 ივნისი 2026, 15:19
პოლიტიკა
ზაალ ანჯაფარიძე: ლიაკა ხოშტარიამ ეტყობა ჩათვალა, რომ ციხიდან გმირად ვერ გამოვიდოდა და ახლა უნდა წამებულად გამოვიდეს, აიღო მაგალითი მიშასგან, და დაიწყეს მისიანებმა, ისე როგორც მიშას შემთხვევაში, რომ კვდება, ჯანმრთელობა დაუზიანდა და ა.შ. ამ დღეებში ამ კინოსერიალს ვუყურებთ Free Helen
ლიაკა ხოშტარიამ ეტყობა ჩათვალა, რომ ციხიდან გმირად ვერ გამოვიდოდა და ახლა უნდა წამებულად გამოვიდეს - წერს ანალიტიკოსი, ზაალ ანჯაფარიძე სოციალურ ქსელში, პატიმრობაში მყოფ ოპოზიციონერ პოლიტიკოს, ელენე ხოშტარიაზე. მისივე თქმით, ელენე ხოშტარიამ მაგალითი მიხეილ სააკაშვილისგან აიღო და მისიანებმაც დაიწყეს, რომ თითქოს კვდება და ჯანმრთელობა დაუზიანდა.
17 ივნისი 2026, 14:53
პოლიტიკა
გრიგოლ ლილუაშვილი და მამუკა მერკვილაძე რკინიგზის კორუფციული სკანდალის უკან - რა კავშირი აქვთ ხსენებულ პირებს დავით ფერაძესთან
სუს-ის ყოფილი უფროსი გრიგოლ ლილუაშვილი და ბიზნესმენი მამუკა მერკვილაძე რკინიგზის კორუფციული სკანდალის უკან - სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა კიდევ ერთი კორუფციული სქემა გაშიფრა, რომელშიც ყოფილი მაღალჩინოსნები მონაწილეობენ, ძებნა გამოცხადდა საქართველოს რკინიგზის ყოფილ გენერალურ დირექტორ დავით ფერაძეზე.
17 ივნისი 2026, 14:47
მსოფლიო
ისრაელის უსაფრთხოების მინისტრი: პრეზიდენტი ტრამპი გვიყვარს, მაგრამ არ მივიღებთ შეთანხმებას, რომელსაც მან ხელი მოაწერა და უნდა გავაგრძელოთ ჩვენი გზა
ისრაელის უსაფრთხოების მინისტრის იტამარ ბენ-გვირის განცხადებით, ის აშშ-სა და ირანს შორის გაფორმებულ ურთიერთგაგების მემორანდუმს არ ეთანხმება.
17 ივნისი 2026, 14:35
პოლიტიკა
ლევან ნიკოლეიშვილი: „ქართულმა ოცნებამ“ ახადა ფარდა ევროკავშირის იმ ქმედებებს, რასაც ისინი აკეთებდნენ საქართველოსთან მიმართებაში, მაგრამ ამავდროულად ჩვენ ვხედავთ თითქოს იმედის მომცემ განცხადებებს, რომ ევროკავშირი შეიძლება შეიცვალოს, 2030 წლისთვის უკვე სხვა ორგანიზაცია იყოს
„ქართულმა ოცნებამ“ ახადა ფარდა ევროკავშირის იმ ქმედებებს, რასაც ისინი აკეთებდნენ საქართველოსთან მიმართებაში, მაგრამ ამავდროულად ჩვენ ვხედავთ თითქოს იმედის მომცემ განცხადებებს, რომ ევროკავშირი შეიძლება შეიცვალოს, 2030 წლისთვის უკვე სხვა ორგანიზაცია იყოს, - განაცხადა „ერთიანი ნეიტრალური საქართველოს“ რეგიონულმა მდივანმა, ლევან ნიკოლეიშვილმა.
17 ივნისი 2026, 14:34
საზოგადოება
გლობალური შიმშილის ინდექსით საქართველო საუკეთესო ქვეყნებს შორის დასახელდა, უკრაინა და მოლდოვა კი ევროპის უკანასკნელ სამეულშია
კვლევის მიხედვით უკიდურესი გასაჭირის გამომხატველი ეს პრობლემა შეფასებულია 4 ფაქტორით მოსახლეობის არასაკმარისი გამოკვება; წონის კლება ბავშვებში; ბავშვების ჩამორჩენა სიმაღლეში და ბავშვთა სიკვდილიანობა.
17 ივნისი 2026, 14:32
საზოგადოება
ComCom-ის თავმჯდომარემ საარჩევნო ადმინისტრაციების კონფერენციის გახსნით ნაწილში მიიღო მონაწილეობა
„ამ გამოწვევების პირობებში მნიშვნელოვანია სახელმწიფო უწყებების, დამოუკიდებელი მარეგულირებელი ინსტიტუტების, საარჩევნო ადმინისტრაციისა და თავად მედიის თანამშრომლობა, რათა უზრუნველყოფილი იყოს მოქალაქეთა უფლება მიიღონ ზუსტი, გადამოწმებული და ობიექტური ინფორმაცია, განსაკუთრებით წინასაარჩევნო პერიოდში, როდესაც თითოეულმა მოქალაქემ ინფორმირებული არჩევანი უნდა გააკეთოს. კომისია ხელს უწყობს ჯანსაღი მედიაგარემოს განვითარებას, პროფესიული და ეთიკური სტანდარტების დამკვიდრებას. კომუნიკაციების კომისია აღასრულებს კანონს და მომავალშიც განუხრელად შეასრულებს საკუთარ მოვალეობას. სიზუსტე, სამართლიანობა, მიუკერძოებლობა და მაღალი პროფესიული სტანდარტები არის ის ღირებულებები, რომლებზეც უნდა იდგეს თანამედროვე მედია და რომელთა დაცვაც დემოკრატიული საზოგადოების მდგრადი განვითარების აუცილებელი წინაპირობაა“, - განაცხადა კომისიის თავმჯდომარემ.
17 ივნისი 2026, 14:31
მსოფლიო
სტარმერმა რუსული გემის გასროლას ლა-მანშის სრუტეში უპასუხისმგებლო ნაბიჯი უწოდა
დიდი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის კირ სტარმერის განცხადებით, ლა-მანშის სრუტეში რუსული სამხედრო გემის მიერ განხორციელებული გამაფრთხილებელი გასროლა უპასუხისმგებლო ნაბიჯი იყო.
17 ივნისი 2026, 14:30
პოლიტიკა
რატი იონათამიშვილი: იუკნევიჩიენე პირდაპირ გამოირჩევა საქართველოს მიმართ სიძულვილით და აგრძელებს საბჭოთა კავშირის ტრადიციებს, სადაც ის დაიბადა. როგორც ჩანს, საბჭოთა კავშირი მისგან არასდროს წასულა
იუკნევიჩიენე პირდაპირ გამოირჩევა საქართველოს მიმართ სიძულვილით და აგრძელებს იმ ტრადიციებს, სადაც ის დაიბადა. ის დაიბადა საბჭოთა კავშირში და როგორც ჩანს, საბჭოთა კავშირი მისგან არასდროს წასულა, - განაცხადა ადამიანის უფლებათა დაცვისა და სამოქალაქო ინტეგრაციის საპარლამენტო კომიტეტის თავმჯდომარე რატი იონათამიშვილმა.
17 ივნისი 2026, 14:28
პოლიტიკა
ვატო შაქარიშვილი: ევროკავშირს არ სურს არც თანასწორუფლებიანი პარტნიორი, არც თანასწორუფლებიანი წევრიც კი, მათ სურთ მხოლოდ მონურ მორჩილებაში მყოფი სახელმწიფოები, რომლებიც მთლიანად ბრიუსელის დღის წესრიგს გაჰყვებიან
ევროკავშირის პოლიტიკასა და მარტა კოსის გახმოვანებულ იდეას „ერთიანი ნეიტრალური საქართველო“ ეხმიანება. პოლიტიკური პარტიის შეფასებით, ევროპელი ბიუროკრატები, ყოველდღიურად ადასტურებენ, რომ თანამედროვე ევროკავშირი თანასწორობის პრინციპს ფორმალურადაც აღარ იცავს და ევროკავშირის სათავეში მყოფი ძალები სხვადასხვა სახელმწიფოებისგან სრულ მორჩილებას მოითხოვენ.
17 ივნისი 2026, 14:27
ტაბლოიდი
საგარეო საქმეთა მინისტრის პირველი მოადგილე საქართველოში დიდი ბრიტანეთის ელჩს შეხვდა
მინისტრის პირველმა მოადგილემ აღნიშნა, რომ საელჩოს მიერ გავრცელებულ განცხადებაში საქართველოს ხსენება მიუღებელია მაშინ, როდესაც გემის საქართველოში შემოსვლისა და ოპერირების დროს, მის მიმართ არ არსებობდა არცერთი საერთაშორისო სანქცია, იგი ფლობდა Lloyd's Register-ის (გაერთიანებული სამეფო) მოქმედ კლასს, ოპერირებდა საერთაშორისო საზღვაო ვაჭრობის მრავალრიცხოვან მარშრუტებზე და სტუმრობდა როგორც ევროპულ, ისე აზიურ და აფრიკულ პორტებს, მათ შორის მალტას, დანიას (სკაგენი), ეგვიპტეს, მალაიზიას, ინდოეთს, ჩინეთსა და სხვა. ამასთან, საქართველოს ყველა კომპეტენტურმა ორგანომ იმოქმედა მოქმედი ეროვნული და საერთაშორისო ვალდებულებების სრული დაცვით.
17 ივნისი 2026, 14:15
რეგიონი
ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერი ვარლამ წიკლაური ახალციხის სალოტბარო სკოლის მოსწავლეებს შეხვდა
ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერი ვარლამ წიკლაური, მოადგილესთან გიორგი მელიქიძესთან და საკრებულოს თავმჯდომარესთან საბა კბილაშვილთან ერთად ახალციხის სალოტბარო სკოლის მოსწავლეებს შეხვდა, - ინფორმაციას ახალციხის მუნიციპალიტეტის მერია ავრცელებს.
17 ივნისი 2026, 14:09
სამართალი
ხელისუფლების დამხობის მცდელობის საქმეზე ბრალდებული 13 პირი პროკურატურისგან ინდივიდუალურ განხილვას და გადაწყვეტილებას ელის - ყველა მათგანი დანაშაულს აღიარებს
ხელისუფლების დამხობის მცდელობის საქმეზე ბრალდებულები, კახაბერ კვაჭანტირაძე, გია და მიხეილ თოლორაიები, ავთანდილ თოფჩიშვილი, იური ლომიძე, დავით გიუნაშვილი, გიორგი ტალახაძე, ბექა მაჭავარიანი, მანუჩარ მიქელაძე, საბა კორძაია, გიორგი კირვალიძე, კობა ეპიტაშვილი და სიმონ მახარაძე საპროცესო შეთანხმების გაფორმებას ითხოვენ.
17 ივნისი 2026, 14:06
საზოგადოება
განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულმა ცენტრმა მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის წარმომადგენლებს უმასპინძლა
მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის ექსპერტებმა ხაზი გაუსვეს საექთნო განათლების მიმართულებით უმაღლესი განათლების დარგობრივი მახასიათებლებისა და პროფესიული განათლების სტანდარტების გადახედვის მნიშვნელობას და შესაბამისი რეკომენდაციების გაწევის გზით აქტიური თანამშრომლობის სურვილი გამოთქვეს.
17 ივნისი 2026, 13:47
პოლიტიკა
შალვა პაპუაშვილმა ბულგარეთის ელჩთან გამოსამშვიდობებელი შეხვედრა გამართა
შეხვედრაზე მხარეებმა განიხილეს საქართველო-ბულგარეთის ურთიერთობები და ორი ქვეყნის ისტორიულად მჭიდრო კავშირების შემდგომი განვითარების პერსპექტივები.


