imedi /  05 ოქტომბერი 2018, 15:20 / სანდო წყარო

მეცნიერები სექსიზმის და რასიზმის შესახებ ყალბ კვლევებს ცრუ მეცნიერების გამოსააშკარავებლად ავრცელებდნენ

ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი

ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი

დასავლეთის სამეცნიერო სამყარო მასშტაბურ სკანდალში გაეხვია. სამმა ცნობილმა მეცნიერმა აღიარა, რომ თითქმის მთელი წლის განმავლობაში საკმაოდ არაეთიკურ სოციალურ ექსპერიმენტს ატარებდა.

ისინი შეგნებულად წერდნენ უაზრო და ღიად აბსურდულ სამეცნიერო სტატიებს, რომლებიც სხვადასხვა სოციალურ სფეროს ეხებოდა, რათა დაემტკიცებინათ, რომ ამ სფეროში იდეოლოგია საღ აზრზე ძლიერია.  

ნაშრომებს გამოგონილი სახელებით წერდნენ და როგორც მეცნიერები ელოდნენ, სტატია წარმატებით გადიოდა რედაქტირებას და ავტორებს სარეცენზიო სამეცნიერო ჟურნალები პატივისცემით ეპყრობოდნენ. მაგალითად, ერთ-ერთ სტატიაში ისინი ამტკიცებდნენ, რომ პარკში ძაღლების სექსი გაუპატიურებად უნდა განეხილათ. ამ ცრუ კვლევისთვის მათ სპეციალური პრიზიც მიიღეს. 

მეცნიერების მთავარი მიზანი ჭეშმარიტების დადგენაა, თუმცა სოციალური კვლევების კუთხით, სიმართლე უკვე აღარავის აინტერესებს, - აცხადებენ ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი. მათი თქმით, დღევანდელ სამეცნიერო სტატიებში მთავარია ტექსტი იდეოლოგიურ ნორმებს აკმაყოფილებდეს, ანუ „გამოხატო მხარდაჭერა წარსულში დაჩაგრულების მიმართ“.

მეცნიერების ღია წერილი ჟურნალ Areo-ში გამოქვეყნდა.

2017 წლის აგვისტოდან, ლინდსი, ბოგოსიანი და პლაკროუზი მოგონილი სახელებით ცნობილ სამეცნიერო ჟურნალებს სტატიებს უგზავნიდნენ. სტატიები ძირითადად მოიცავდა ფემინიზმის კვლევას, ვაჟკაცობის კულტურას, რასობრივი იდენტიფიკაციის თემას, სექსუალურ ორიენტაციას და სხვ. თითოეულ სტატიაში წამოჭრილი იყო რაიმე რადიკალურ-სკეპტიკური თეორია, რომელიც გმობდა ამა თუ იმ „სოციალურ კონსტრუქციას“ (მაგალითად, გენდერული როლები). ამასთან, თვითონ ნაშრომები აბსურდული იყო. ავტორები სპეციალურად წერდნენ მას იუმორისტულად, რომ რედაქტორებს სტატიის სერიოზულობაში ეჭვი შეჰპარვოდათ.  

მაგრამ სამეცნიერო თვალსაზრისით, სტატიებს არავინ აკრიტიკებდა. მათი დასკვნები არ იყო გამყარებული რეალური ციფრებით; ავტორები ხანდახან არარსებულ წყაროებს ეყრდნობოდნენ, მაგრამ არც ამას ამოწმებდა ვინმე.

მაგალითად, ერთ-ერთ ნაშრომში მეცნიერები მკითხველს ურჩევდნენ, რომ კაცებს ძაღლებივით ვარჯიში სჭირდებათ. კიდევ ერთ პუბლიკაციაში მკვლევრები თეთრკანიან სტუდენტებს ურჩევდნენ ლექციებისთვის იატაკზე მსხდომებს და ხელებშეკრულებს ესმინათ, რადგან ამით „თეთრი ადამიანების მიერ ჩადენილ დანაშაულს უფრო გაისიგრძეგანებდნენ“; მესამე სტატიაში სიმსუქნეს, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობას ვნებს, ახალისებდნენ და წერდნენ, რომ ეს თავისუფალი ადამიანის არჩევანია. 

სამეცნიერო სკანდალი ჯერ კიდევ არ ჩამცხრალა. ყალბი კვლევების ავტორებს კრიტიკოსებთან ერთად მხარდამჭერებიც გამოუჩნდნენ. ხოლო ვებგვერდებებმა, რომლებიც მათ სტატიებს აქვეყნებდნენ, ცრუ კვლევები წაშალეს, თუმცა კომენტარი არ გაუკეთებიათ.

ყველა სიახლე

Instagram IGTV

24 მაისი 2019, 00:45

ტექნოლოგიები

Instagram-ის IGTV-ს ამიერიდან ჰორიზონტალური ვიდეოების მხარდაჭერა აქვს

Instagram-ის ექსპერიმენტი დასრულდა. ამიერიდან IGTV-ზე ვიდეოს ვერტიკალურად ყურება შესაძლებელი აღარ იქნება. Instagram-მა ხანგრძლივი ვიდეოს ატვირთვის პლატფორმა მომხმარებლებს 2018 წლის ივნისში შესთავაზა. IGTV-ზე 4k რეზოლუციისა და 60 წუთის ხანგრძლივობის ვიდეოს ატვირთვაა შესაძლებელი.

ბათუმის საერთაშორისო აეროპორტი

24 მაისი 2019, 00:29

საქართველო

თელ-ავივი-ბათუმის დაგვიანებული ავიარეისი ბათუმის აეროპორტში დაეშვა

თელ-ავივი-ბათუმის რეისის თვითმფრინავი დღისით, გამოფრენიდან მალევე კვლავ თელ-ავივში დაჯდა. ადგილობრივი მედიის ცნობით, იძულებითი დაშვების მიზეზი მარცხენა ძრავის გადახურება გახდა. თვითმფრინავის ბორტზე 180 ადამიანი იმყოფებოდა, მგზავრებს შორის საქართველოს მოქალაქე არ იყო.

დროშა

24 მაისი 2019, 00:14

საქართველო

აშშ-ის 2020 ფისკალური წლის თავდაცვის ბიუჯეტში საქართველოც ნახსენებია

კანონპროექტი აშშ-ის თავდაცვაზე 750 მილიარდი დოლარის გამოყოფას ითვალისწინებს. დოკუმენტი ჯერ სენატმა უნდა განიხილოს, შემდეგ კი მას ხელს პრეზიდენტი მოაწერს. დოკუმენტში საქართველოზეცაა ლაპარაკი.

Google-ის ასისტენტი

23 მაისი 2019, 23:58

ტექნოლოგიები

საკვების შეკვეთა მიმწოდებელი კომპანიის აპლიკაციის გარეშეც შესაძლებელია

Google-ის ინფორმაციით, საკვების შეკვეთა პირდაპირ საძიებო ველიდან, Google Maps-იდან ან Google-ის ხმოვანი ასისტენტიდან არის შესაძლებელი. Google-ის საძიებო ველსა და Google Maps-ში ფუნქცია ღილაკი Order Online-ის დახმარებით მუშაობს, რომელიც კონკრეტული საკვები ობიექტის ძიებისას გამოჩნდება ეკრანზე.

ჰასან როუჰანი

23 მაისი 2019, 23:45

მსოფლიო

ირანის პრეზიდენტი: ირანი არ დაემორჩილება აშშ-ის ზეწოლას, თუნდაც დაბომბონ

ამ განცხადების ფონზე ირანის უზენაესი სამხედრო მეთაური, გენერალი მოჰამად ბაგერი ამბობს, რომ ნებისმიერი მტრის „ავანტიურას“ გამანადგურებელი პასუხს გასცემენ. ირანი აშშ-სთან მოლაპარაკებებს არ აპირებს. ტრამპი ირანთან მოლაპარაკებებისთვის მზადაა.

ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი საქართველოში

23 მაისი 2019, 23:29

საქართველო

​საქართველოს ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ეწვია

საგარეო უწყების ინფორმაციით, მხარეებს შორის შეხვედრისას ძირითადი ყურადღება ეკონომიკური თანამშრომლობის საკითხებს დაეთმობა. ვიზიტის ფარგლებში ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი საქართველოში დავით ზალკალიანს, სალომე ზურაბიშვილსა და მამუკა ბახტაძეს შეხვდება.

მოწყალების თხოვნა

23 მაისი 2019, 23:15

მსოფლიო

უგანდის დედაქალაქის ქუჩებში მიუსაფარი ბავშვების დახმარება აკრძალეს

ადგილობრივი მთავრობის განცხადებით, კამპალას ქუჩებში საშუალოდ 15 ათასი ბავშვი ცხოვრობს. მათი ასაკი 7-დან 17 წლამდე მერყეობს. კანონის დამრღვევს 6-თვემდე ვადით პატიმრობა ან $11-ის ოდენობის ჯარიმა ემუქრება. კანონი ფულის გარდა საკვები პროდუქტების დახმარებასაც კრძალავს.

თვითმფრინავი

23 მაისი 2019, 23:00

ეკონომიკა

ტექნიკური პრობლების მიუხედავად თელ-ავივი-ბათუმის ავიარეისი მაინც სრულდება

თელ-ავივი-ბათუმის რეისის თვითმფრინავი დღისით, გამოფრენიდან მალევე კვლავ თელ-ავივში დაჯდა. ადგილობრივი მედიის ცნობით, იძულებითი დაშვების მიზეზი მარცხენა ძრავის გადახურება გახდა. თვითმფრინავის ბორტზე 180 ადამიანი იმყოფებოდა.

ინტერპოლი

23 მაისი 2019, 22:44

მსოფლიო

პედოფილიის საერთაშორისო სქემის გამოძიებისას ინტერპოლმა 9 ადამიანი დააკავა

კრიმინალური პოლიციის საერთაშორისო ორგანიზაციამ (Interpol) ცხრა ადამიანი ტაილანდში, ავსტრალიასა და ამერიკის შეერთებულ შტატებში დააკავა. გამოძიება 2017 წელს დაიწყო და მსოფლიოს მასშტაბით დაფარული „შავი ვების“ 63 ათასზე მეტ მომხმარებელზე იყო ფოკუსირებული.

სალომე ზურაბიშვილი

23 მაისი 2019, 22:28

საქართველო

ზურაბიშვილი: პრეზიდენტი არ უნდა ეხებოდეს ჭიათურაში მიმდინარე შრომითი დავის საკითხს

„თანამედროვე ევროპული საქართველო თავის მოსახლეობას ისეთ სამუშაო გარემოს უნდა უქმნიდეს, რომ ადამიანის სიცოცხლე, ღირსება და ჯანმრთელობა ეფექტურად იყოს დაცული“, - წერს საქართველოს პრეზიდენტი. ჭიათურაში მაღაროელები 16 მაისს გაიფიცნენ.

Wikipedia

23 მაისი 2019, 22:14

ტექნოლოგიები

Wikipedia თურქეთს ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოში უჩივის

მიზეზი თურქეთში ონლაინ ენციკლოპედიის წვდომაზე ორწლიანი შეზღუდვაა. Wikimedia-ს ფონდი აცხადებს, რომ საჩივარი სასამართლოში ქვეყანაში ონლაინ ენციკლოპედიის დაბლოკვისა და გამოხატვის თავისუფლების უფლების დარღვევის გამო შეიტანეს. Wikipedia თურქეთში 2017 წელს დაიბლოკა.

ლევან იზორია

23 მაისი 2019, 22:00

ძალოვნები

იზორია საქართველოში ამერიკული ბაზების არსებობას მიესალმება

ასევე ძალოვანმა მინისტრმა საქართველოს პრეზიდენტის სალომე ზურაბიშვილის განცხადების შეფასებისგან თავი შეიკავა. ლაპარაკია იმ განცხადებაზე, რომელიც ზურაბიშვილმა რამდენიმე კვირის წინ, “ამერიკის ხმის” ჟურნალისტთან გააკეთა.

ნიკოლოზ ბასილაშვილი

23 მაისი 2019, 21:45

სპორტი

ბასილაშვილი ლიონის ტურნირის ნახევარფინალშია

ქართველმა ჩოგბურთელმა მეოთხედფინალში ანგარიშით 6:4, 6:4 ფრანგი ჟო-ვილფრიდ ცონგა დაამარცხა და ლიონის ტურნირის ნახევარფინალში გავიდა. ლიონის ტურნირი 19-25 მაისს იმართება. ტურნირის საპრიზო ფონდი 586,140 ევროა.

23 მაისი 2019, 21:30

კულტურა

„მზის გოგონების“ ჩვენება თბილისში სპეციალური კომისიისთვის გაიმართება

„მზის გოგონები“ საფრანგეთის, საქართველოს და ბელგიის კოპროდუქციაა, რომლის მსოფლიო პრემიერა 2018 წელს კანის კინოფესტივალის მთავარ კონკურსში შედგა. საქართველოს მხრიდან ფილმის პროდიუსერია ვლადიმერ კაჭარავა.

Facebook

23 მაისი 2019, 21:17

ტექნოლოგიები

Facebook-მა 3 მილიარდი ყალბი ანგარიში წაშალა

ექვსთვიანი პერიოდის განმავლობაში Facebook-მა 3 მილიარდზე მეტი ყალბი ექაუნთი წაშალა. ეს იმაზე მეტია ვიდრე სოცქსელს აქამდე გაუკეთებია. ცნობილი გახდა, რომ 7 მილიონზე მეტი პოსტი „სიძულვილის ენას“ ემსახურებოდა. ანგარიში 2018 წლის ოქტომბრიდან 2019 წლის მარტის ჩათვლით პერიოდს მოიცავს.

პოლიცია

23 მაისი 2019, 20:53

ძალოვნები

პოლიციამ „რუსთავი 2“-ის გადამღებ ჯგუფზე თავდასხმის გამო 2 ადამიანი დააკავა

ფაქტზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 126-ე მუხლის პირველი პრიმა ნაწილის ,,ბ” ქვეპუნქტით (ჯგუფურად ძალადობა) და სსკ-ის 154-ე მუხლის მეორე ნაწილით (ჟურნალისტისთვის პროფესიული საქმიანობის უკანონო ხელის შეშლა) მიმდინარეობს.

ჯონ უოლკერ ლინდი

23 მაისი 2019, 20:52

მსოფლიო

აშშ-ში „ამერიკელი თალიბანის“ სახელით ცნობილი დამნაშავე პატიმრობიდან გაათავისუფლეს

ლინდმა ციხეში 17 წელი გაატარა. ავღანეთში, 2001 წელს დაკავებულს 20-წლიანი პატიმრობა ჰქონდა მისჯილი. ის 2001 წლის 11 სექტემბრის ტერაქტთან კავშირშია ეჭვმიტანილი. მისმა ვადაზე ადრე გათავისუფლებამ უკმაყოფილება გამოიწვია. მათ შორის ერთ-ერთი იყო აშშ-ის სახელმწიფო მდივანი.

ძაღლი

23 მაისი 2019, 20:25

ტაბლოიდი

აშშ-ში ჯანმრთელი ძაღლი პატრონს საფლავში ჩააყოლეს

გამოცემის ინფორმაციით, მძიმე ავადმყოფმა, შინაური ცხოველის პატრონმა გარდაცვალებამდე ანდერძი დატოვა, რომ ძაღლი მასთან ერთად დაეკრძალათ. ქალის გარდაცვალებიდან 2 კვირაში ჯანმრთელი ძაღლი თავშესაფრიდან გამოიყვანეს, დააძინეს, კრემაცია ჩაუტარეს და პატრონის გვერდით დაკრძალეს.

პოლიცია

23 მაისი 2019, 20:16

ძალოვნები

წყალტუბოში „რუსთავი 2“-ის გადამღებ ჯგუფს ფიზიკურად გაუსწორდნენ

ისინი 7 თვის ბავშვის მკვლელობის საქმეზე ბრალდებულის ოჯახში მივიდნენ. ტელეკომპანიის ინფორმაციით, დაკავებულის ახლობლებმა და მეზობლებმა "რუსთავი 2-ს" კომენტარზე უარი უთხრეს, ხოლო როდესაც ოპერატორი და ჟურნალისტი მანქანაში სხდებოდნენ, მათ რამდენიმე ადამიანი თავს დაესხა და ფიზიკურად გაუსწორდა.

ფოტოგრაფია

23 მაისი 2019, 20:16

კულტურა

უკრაინა ქართული ფოტოგრაფიის დღეებს მასპინძლობს

25 ფოტოგრაფის 60 ექსპოზიცია ”სიყვარულით საქართველოდან” კიევში, ლვოვსა და როვნოში 23-30 მაისს გამოიფინება. „გვსურს, ამ გამოფენით განსხვავებული კუთხით გავაცნოთ საქართველო უკრაინელებს - არა ტრადიციული ეთნოგრაფიული პასაჟებით“, - განაცხადეს საქართველოს ფოტოგრაფთა ასოციაციაში.