imedi /  05 ოქტომბერი 2018, 15:20 / სანდო წყარო

მეცნიერები სექსიზმის და რასიზმის შესახებ ყალბ კვლევებს ცრუ მეცნიერების გამოსააშკარავებლად ავრცელებდნენ

ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი

ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი

დასავლეთის სამეცნიერო სამყარო მასშტაბურ სკანდალში გაეხვია. სამმა ცნობილმა მეცნიერმა აღიარა, რომ თითქმის მთელი წლის განმავლობაში საკმაოდ არაეთიკურ სოციალურ ექსპერიმენტს ატარებდა.

ისინი შეგნებულად წერდნენ უაზრო და ღიად აბსურდულ სამეცნიერო სტატიებს, რომლებიც სხვადასხვა სოციალურ სფეროს ეხებოდა, რათა დაემტკიცებინათ, რომ ამ სფეროში იდეოლოგია საღ აზრზე ძლიერია.  

ნაშრომებს გამოგონილი სახელებით წერდნენ და როგორც მეცნიერები ელოდნენ, სტატია წარმატებით გადიოდა რედაქტირებას და ავტორებს სარეცენზიო სამეცნიერო ჟურნალები პატივისცემით ეპყრობოდნენ. მაგალითად, ერთ-ერთ სტატიაში ისინი ამტკიცებდნენ, რომ პარკში ძაღლების სექსი გაუპატიურებად უნდა განეხილათ. ამ ცრუ კვლევისთვის მათ სპეციალური პრიზიც მიიღეს. 

მეცნიერების მთავარი მიზანი ჭეშმარიტების დადგენაა, თუმცა სოციალური კვლევების კუთხით, სიმართლე უკვე აღარავის აინტერესებს, - აცხადებენ ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი. მათი თქმით, დღევანდელ სამეცნიერო სტატიებში მთავარია ტექსტი იდეოლოგიურ ნორმებს აკმაყოფილებდეს, ანუ „გამოხატო მხარდაჭერა წარსულში დაჩაგრულების მიმართ“.

მეცნიერების ღია წერილი ჟურნალ Areo-ში გამოქვეყნდა.

2017 წლის აგვისტოდან, ლინდსი, ბოგოსიანი და პლაკროუზი მოგონილი სახელებით ცნობილ სამეცნიერო ჟურნალებს სტატიებს უგზავნიდნენ. სტატიები ძირითადად მოიცავდა ფემინიზმის კვლევას, ვაჟკაცობის კულტურას, რასობრივი იდენტიფიკაციის თემას, სექსუალურ ორიენტაციას და სხვ. თითოეულ სტატიაში წამოჭრილი იყო რაიმე რადიკალურ-სკეპტიკური თეორია, რომელიც გმობდა ამა თუ იმ „სოციალურ კონსტრუქციას“ (მაგალითად, გენდერული როლები). ამასთან, თვითონ ნაშრომები აბსურდული იყო. ავტორები სპეციალურად წერდნენ მას იუმორისტულად, რომ რედაქტორებს სტატიის სერიოზულობაში ეჭვი შეჰპარვოდათ.  

მაგრამ სამეცნიერო თვალსაზრისით, სტატიებს არავინ აკრიტიკებდა. მათი დასკვნები არ იყო გამყარებული რეალური ციფრებით; ავტორები ხანდახან არარსებულ წყაროებს ეყრდნობოდნენ, მაგრამ არც ამას ამოწმებდა ვინმე.

მაგალითად, ერთ-ერთ ნაშრომში მეცნიერები მკითხველს ურჩევდნენ, რომ კაცებს ძაღლებივით ვარჯიში სჭირდებათ. კიდევ ერთ პუბლიკაციაში მკვლევრები თეთრკანიან სტუდენტებს ურჩევდნენ ლექციებისთვის იატაკზე მსხდომებს და ხელებშეკრულებს ესმინათ, რადგან ამით „თეთრი ადამიანების მიერ ჩადენილ დანაშაულს უფრო გაისიგრძეგანებდნენ“; მესამე სტატიაში სიმსუქნეს, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობას ვნებს, ახალისებდნენ და წერდნენ, რომ ეს თავისუფალი ადამიანის არჩევანია. 

სამეცნიერო სკანდალი ჯერ კიდევ არ ჩამცხრალა. ყალბი კვლევების ავტორებს კრიტიკოსებთან ერთად მხარდამჭერებიც გამოუჩნდნენ. ხოლო ვებგვერდებებმა, რომლებიც მათ სტატიებს აქვეყნებდნენ, ცრუ კვლევები წაშალეს, თუმცა კომენტარი არ გაუკეთებიათ.

ყველა სიახლე

პეტერ მადიარი

15 აპრილი 2026, 00:54

მსოფლიო

კრემლმა განაცხადა, რომ კმაყოფილია პეტერ მადიარის მზადყოფნით რუსეთთან პრაგმატული დიალოგისთვის

კრემლმა სამშაბათს განაცხადა, რომ კმაყოფილია უნგრეთის არჩეული პრემიერ-მინისტრის, პეტერ მადიარის მზადყოფნით რუსეთთან პრაგმატული დიალოგისთვის და დასძინა, რომ საკუთარ პოზიციას მისი ახალი მთავრობის მიერ გადადგმულ კონკრეტულ ნაბიჯებზე დააფუძნებს. ინფორმაციას ამის შესახებ სააგენტო Reuters-ი ავრცელებს.

15 აპრილი 2026, 00:41

სპორტი

სპორტის მინისტრი ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატის მოსამზადებელ სამუშაოებს გაეცნო - თბილისი ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატს 16-19 აპრილს უმასპინძლებს

16-19 აპრილს თბილისი ძიუდოს ევროპის ჩემპიონატს უმასპინძლებს. კონტინენტის პირველობის მოსამზადებელ სამუშაოებს „თბილისი არენაზე“ საქართველოს სპორტის მინისტრი შალვა გოგოლაძე გაეცნო. ინორმაციას სპორტის მსამინისტრო ავრცელებს.

14 აპრილი 2026, 23:56

საზოგადოება

15 აპრილიდან მდინარე დიღმურას ხიდზე ხუთი თვის განმავლობაში საავტომობილო მოძრაობა სრულად შეიზღუდება

თეთრი დუქნის ქუჩაზე, მდინარე დიღმურაზე არსებული დაზიანებული საავტომობილო ხიდის დემონტაჟი და მის ნაცვლად ახლის მშენებლობა იწყება. ინფორმაციას თბილისის მერია ავრცელებს.

14 აპრილი 2026, 23:45

მსოფლიო

The Wall Street Journal: ევროპა ამზადებს ომისშემდგომ გეგმას ჰორმუზის სრუტის გასათავისუფლებლად

ევროპული ქვეყნები ამზადებენ გეგმას ფართო კოალიციის შესაქმნელად, რათა დაეხმარონ ჰორმუზის სრუტეში ნაოსნობის თავისუფლების უზრუნველყოფას, რაც მოიცავს გამნაღმველი და სხვა სამხედრო გემების გაგზავნას. ინფორმაციას ამის შესახებ გამოცემა The Wall Street Journal-ი ავრცელებს.

14 აპრილი 2026, 23:37

მსოფლიო

ისრაელი და ლიბანი პირდაპირი მოლაპარაკებების დაწყებაზე შეთანხმდნენ

ისრაელმა და ლიბანმა განაცხადეს, რომ მხარეებს შორის გამართული პირისპირ მოლაპარაკებების შემდეგ, ისინი შეთანხმდნენ ყოვლისმომცველი სამშვიდობო შეთანხმების მისაღწევად პირდაპირი მოლაპარაკებების დაწყებაზე.

ფრიდრიხ მერცი

14 აპრილი 2026, 22:16

მსოფლიო

მერცი: კიევი და ბერლინი იმუშავებენ იმისთვის, რომ გერმანიაში თავშესაფრის მქონე უკრაინის მოქალაქეებს სამშობლოში დაბრუნება გაუადვილდეთ

კიევი და ბერლინი იმუშავებენ იმისთვის, რომ გერმანიაში თავშესაფრის მქონე უკრაინის მოქალაქეებს სამშობლოში დაბრუნება გაუადვილდეთ. ამის შესახებ ვოლოდიმირ ზელენსკისთან ერთობლივი პრესკონფერენციის დროს გერმანიის კანცლერმა, ფრიდრიხ მერცმა განაცხადა. ინფორმაციას ამის შესახებ უკრაინული მედია ავრცელებს.

14 აპრილი 2026, 22:02

ეკონომიკა

გაზრდილი საგარეო ვაჭრობა. „ქრონიკის“ სიუჟეტი

გაზრდილი საგარეო ვაჭრობა - 2026 წლის იანვარ-მარტში საქართველოში საქონლით საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ 5 მილიარდ 862 მილიონ ლარზე მეტი შეადგინა. წინასწარ მონაცემებს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური აქვეყნებს. აღნიშნული წინა წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელზე 0.1 პროცენტით მეტია.

ინგა ლოლაძე

14 აპრილი 2026, 21:59

პოლიტიკა

ინგა ლოლაძე გვარამიას პოსტზე: მინდა დაიმახსოვროს, რომ აუტიზმი არის მდგომარეობა, რომლითაც ჩვენი შვილები, გვარამიას ახლობლის შვილები, გვარამიას ახლობლები, მთელი ცხოვრების განმავლობაში ცხოვრობენ

მინდა დაიმახსოვროს, რომ აუტიზმი არის მდგომარეობა, რომლითაც ჩვენი შვილები, გვარამიას ახლობლის შვილები, გვარამიას ახლობლები, მთელი ცხოვრების განმავლობაში ცხოვრობენ, - განაცხადა ორგანიზაცია „მზის შვილების“ ხელმძღვანელმა ინგა ლოლაძემ.

14 აპრილი 2026, 21:36

რეგიონი

ხაშურის მუნიციპალიტეტში 1000 მაყურებელზე გათვლილი მრავალფუნქციური კომპლექსის პროექტირება იწყება

ინფრასტრუქტურის სამინისტროს მუნიციპალური განვითარების ფონდი, ხაშურის მუნიციპალიტეტის დაბა სურამში, თანამედროვე სტანდარტების შესაბამის მრავალფუნქციური კომპლექსის პროექტირებას იწყებს.

ანტონიუ გუტერეში

14 აპრილი 2026, 21:33

მსოფლიო

გაეროს გენერალური მდივანი: აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებები, სავარაუდოდ, განახლდება

აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებები, სავარაუდოდ, განახლდება, - განაცხადა გაეროს გენერალურმა მდივანმა, ანტონიუ გუტერეშმა, პაკისტანის ვიცე-პრემიერთან და საგარეო საქმეთა მინისტრთან, მოჰამედ ისჰაკ დართან შეხვედრის შემდეგ.

14 აპრილი 2026, 21:27

საზოგადოება

ბრწყინვალე შვიდეულის სამშაბათი და ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის ხსენების დღე. „ქრონიკის“ სიუჟეტი

დღეს ბრწყინვალე შვიდეულის სამშაბათი და ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის ხსენების დღეც არის. სადღესასწაულო წირვა მახათას ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის სახელობის ტაძარში, საპატრიარქო ტახტის მოსაყდრემ, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტმა შიომ აღავლინა.

14 აპრილი 2026, 21:25

საზოგადოება

საქართველო ქართული ენის დასაცავად - ზუსტად 48 წლის წინ, ხალხმა საბჭოთა რეჟიმს უკან დაახევინა. 14 აპრილს საქართველოში დედაენის დღე აღინიშნება. „ქრონიკის“ სიუჟეტი

14 აპრილი დედაენის დღეა. ზუსტად 48 წლის წინ საქართველო მშობლიური ენის დასაცავად გაერთიანდა. ქუჩაში გამოსულმა ხალხმა საბჭოთა რეჟიმს, რომელსაც ქართული ენის კონსტიტუციური სტატუსის შეცვლის მცდელობა ჰქონდა, უკან დაახევინა. 1978 წლის 14 აპრილს ჩვენი ქვეყნის ისტორიაში გამორჩეული ადგილი უკავია.

ირაკლი ქადაგიშვილი

14 აპრილი 2026, 21:17

პოლიტიკა

ირაკლი ქადაგიშვილი: ყველა ხედავს იმას, რომ საქართველოში საკუთრების უფლება არის აბსოლუტურად დაცული. საქართველოში საარჩევნო სისტემა არის ერთ-ერთი ყველაზე უფრო გამართული და ჩამოყალიბებული

ყველა ხედავს იმას, რომ საქართველოში საკუთრების უფლება არის აბსოლუტურად დაცული, - განაცხადა პარლამენტის რეგიონული პოლიტიკისა და თვითმმართველობის კომიტეტის თავმჯდომარემ, ირაკლი ქადაგიშვილმა.

ლევან მაჭავარიანი

14 აპრილი 2026, 21:15

პოლიტიკა

ლევან მაჭავარიანი: დღეს ადამიანს შეუძლია, გამოხატოს საკუთარი აზრი. ადამიანი, რომელიც ბიზნესს აწარმოებს, აბსოლუტურად ხელშეუხებელია, ხელშეუხებელია ადამიანის პირადი ცხოვრება. ეს ყველაფერი ასახვას პოვებს ხოლმე კონკრეტულ რეიტინგებში

პარლამენტის ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარის პირველი მოადგილე ლევან მაჭავარიანი აფასებს „ატლანტიკური საბჭო“ მიერ გამოქვეყნებულ კვლევას, რისი მიხედვითაც საქართველო ხანგრძლივი დემოკრატიზაციით ევროპის და ატლანტიკური სივრცის საუკეთესო ხუთეულშია, კეთილდღეობის 12-წლიანი პროგრესით კი მსოფლიოში პირველ ადგილზეა.

14 აპრილი 2026, 21:11

მსოფლიო

ლიბანის ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, ისრაელსა და „ჰეზბოლას“ შორის საბრძოლო მოქმედებების დაწყებიდან მოყოლებული, 2 124 ადამიანი დაიღუპა

ლიბანის ჯანდაცვის სამინისტრომ სამშაბათს განაცხადა, რომ ისრაელსა და „ჰეზბოლას“ შორის საბრძოლო მოქმედებების დაწყებიდან მოყოლებული, 2,124 ადამიანი დაიღუპა, ხოლო 7,000-მდე კი დაიჭრა.

14 აპრილი 2026, 20:56

საზოგადოება

გივი მიქანაძე გაეროს სათავო ოფისში ახალგაზრდობის საკითხებში გენერალური მდივნის მოადგილეს შეხვდა

განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრი გივი მიქანაძე ამერიკის შეერთებულ შტატებში, გაეროს სათავო ოფისში გენერალური მდივნის მოადგილეს ახალგაზრდობის საკითხებში, ფელიპე პაულიერს შეხვდა, - ინფორმაციას განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო ავრცელებს.

14 აპრილი 2026, 20:51

რეგიონი

ხულოს მუნიციპალიტეტის მერიის ორგანიზებით დედაენის დღისადმი მიძღვნილი ღონისძიება გაიმართა

ღონისძიებას ხულოს მუნიციპალიტეტის მერი ვახტანგ ბერიძე ადგილობრივი თვითმმართველობის წარმომადგენლებთან ერთად დაესწრო. მან დამსწრე საზოგადოებას სიტყვით მიმართა, მიულოცა დედაენის დღე და მის მნიშვნელობაზე ისაუბრა.

14 აპრილი 2026, 20:46

სამართალი

სახელმწიფოს ბრძოლა ნარკოდანაშაულთან და უკანონო მიგრაციასთან. „ქრონიკის“ რეპორტაჟი

ნარკოდანაშაული და უკანონო მიგრაცია - ეს ორი მთავარი გამოწვევაა, რომელსაც სახელმწიფო აქტიურად ებრძვის. ამაზე კანონდარღვევათა აღკვეთის მზარდი სტატისტიკაც მეტყველებს.

14 აპრილი 2026, 20:45

პოლიტიკა

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირების დისკრიმინაცია და სტიგმის გაძლიერება - ნიკა გვარამიას განცხადებას პოლიტიკოსები და უფლებადამცველები აფასებენ. „ქრონიკის“ სიუჟეტი

დისკრიმინაცია, სტიგმატიზაცია - ნიკა გვარამიას სტატუსს აუტიზმის სპექტრის მქონე ადამიანთა მშობლების და ამ საკითხზე მომუშავე ორგანიზაციების მწვავე პროტესტი მოჰყვა. გვარამიას მცდელობამ, ნათქვამი შეემსუბუქებინა, შედეგი არ შეცვალა. მითუმეტეს, რომ მას არაერთი მსგავსი განცხადება უკავშირდება წარსულიდან. მმართველ გუნდში ისიც აღნიშნეს, რომ გვარამია წლების განმავლობაში ცდილობს- სიძულვილის ენა ნორმად აქციოს.

14 აპრილი 2026, 20:39

პოლიტიკა

პეტერ მადიარს ბრიუსელმა 27 მოთხოვნა წაუყენა. „ქრონიკის“ სიუჟეტი

ბრიუსელის 27 მოთხოვნა პეტერ მადიარს. ლგბტქ უფლებები, ემიგრაცია, საზღვრის კონტროლი, საგარეო პოლიტიკა, უკრაინის საკითხი - ეს იმ პირობების ნაწილია, რასაც უნგრეთის ახლად არჩეულ ლიდერს ევროკავშირი ათობით მილიარდი ევროს სანაცვლოდ უყენებს. ევროკომისიის პრეზიდენტმა ბუდაპეშტს ურჩია, რომ იჩქაროს.