imedi /  05 ოქტომბერი 2018, 15:20 / სანდო წყარო

მეცნიერები სექსიზმის და რასიზმის შესახებ ყალბ კვლევებს ცრუ მეცნიერების გამოსააშკარავებლად ავრცელებდნენ

ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი

ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი

დასავლეთის სამეცნიერო სამყარო მასშტაბურ სკანდალში გაეხვია. სამმა ცნობილმა მეცნიერმა აღიარა, რომ თითქმის მთელი წლის განმავლობაში საკმაოდ არაეთიკურ სოციალურ ექსპერიმენტს ატარებდა.

ისინი შეგნებულად წერდნენ უაზრო და ღიად აბსურდულ სამეცნიერო სტატიებს, რომლებიც სხვადასხვა სოციალურ სფეროს ეხებოდა, რათა დაემტკიცებინათ, რომ ამ სფეროში იდეოლოგია საღ აზრზე ძლიერია.  

ნაშრომებს გამოგონილი სახელებით წერდნენ და როგორც მეცნიერები ელოდნენ, სტატია წარმატებით გადიოდა რედაქტირებას და ავტორებს სარეცენზიო სამეცნიერო ჟურნალები პატივისცემით ეპყრობოდნენ. მაგალითად, ერთ-ერთ სტატიაში ისინი ამტკიცებდნენ, რომ პარკში ძაღლების სექსი გაუპატიურებად უნდა განეხილათ. ამ ცრუ კვლევისთვის მათ სპეციალური პრიზიც მიიღეს. 

მეცნიერების მთავარი მიზანი ჭეშმარიტების დადგენაა, თუმცა სოციალური კვლევების კუთხით, სიმართლე უკვე აღარავის აინტერესებს, - აცხადებენ ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი. მათი თქმით, დღევანდელ სამეცნიერო სტატიებში მთავარია ტექსტი იდეოლოგიურ ნორმებს აკმაყოფილებდეს, ანუ „გამოხატო მხარდაჭერა წარსულში დაჩაგრულების მიმართ“.

მეცნიერების ღია წერილი ჟურნალ Areo-ში გამოქვეყნდა.

2017 წლის აგვისტოდან, ლინდსი, ბოგოსიანი და პლაკროუზი მოგონილი სახელებით ცნობილ სამეცნიერო ჟურნალებს სტატიებს უგზავნიდნენ. სტატიები ძირითადად მოიცავდა ფემინიზმის კვლევას, ვაჟკაცობის კულტურას, რასობრივი იდენტიფიკაციის თემას, სექსუალურ ორიენტაციას და სხვ. თითოეულ სტატიაში წამოჭრილი იყო რაიმე რადიკალურ-სკეპტიკური თეორია, რომელიც გმობდა ამა თუ იმ „სოციალურ კონსტრუქციას“ (მაგალითად, გენდერული როლები). ამასთან, თვითონ ნაშრომები აბსურდული იყო. ავტორები სპეციალურად წერდნენ მას იუმორისტულად, რომ რედაქტორებს სტატიის სერიოზულობაში ეჭვი შეჰპარვოდათ.  

მაგრამ სამეცნიერო თვალსაზრისით, სტატიებს არავინ აკრიტიკებდა. მათი დასკვნები არ იყო გამყარებული რეალური ციფრებით; ავტორები ხანდახან არარსებულ წყაროებს ეყრდნობოდნენ, მაგრამ არც ამას ამოწმებდა ვინმე.

მაგალითად, ერთ-ერთ ნაშრომში მეცნიერები მკითხველს ურჩევდნენ, რომ კაცებს ძაღლებივით ვარჯიში სჭირდებათ. კიდევ ერთ პუბლიკაციაში მკვლევრები თეთრკანიან სტუდენტებს ურჩევდნენ ლექციებისთვის იატაკზე მსხდომებს და ხელებშეკრულებს ესმინათ, რადგან ამით „თეთრი ადამიანების მიერ ჩადენილ დანაშაულს უფრო გაისიგრძეგანებდნენ“; მესამე სტატიაში სიმსუქნეს, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობას ვნებს, ახალისებდნენ და წერდნენ, რომ ეს თავისუფალი ადამიანის არჩევანია. 

სამეცნიერო სკანდალი ჯერ კიდევ არ ჩამცხრალა. ყალბი კვლევების ავტორებს კრიტიკოსებთან ერთად მხარდამჭერებიც გამოუჩნდნენ. ხოლო ვებგვერდებებმა, რომლებიც მათ სტატიებს აქვეყნებდნენ, ცრუ კვლევები წაშალეს, თუმცა კომენტარი არ გაუკეთებიათ.

კომენტარები ()

ყველა სიახლე

15 დეკემბერი 2018, 18:14

საქართველო

სალომე ზურაბიშვილმა გმირთა მემორიალს პატივი მიაგო

საქართველოს არჩეული პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი დღეს მთაწმინდაზე, მამა დავითის სახელობის ეკლესიაში იმყოფებოდა, სადაც ლოცვას დაესწრო.

15 დეკემბერი 2018, 18:11

საქართველო

საქართველოში მოლდოვას ვიცეპრემიერი ჩამოვიდა

„კრისტინა ლესნიკი მტკიცედ და ურყევად უჭერს მხარს საქართველოს სუვერენიტეტსა და ტერიტორიულ მთლიანობას. კრისტინა ლესნიკი ასევე მონაწილეობას მიიღებს თბილისში დაგეგმილ ელჩების კონფერენციაში, სადაც სიტყვით გამოვა კონფლიქტის მშვიდობიანი დარეგულირების საკითხებისადმი მიძღვნილ სამუშაო სესიაზე“, - წერია სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

შსს

15 დეკემბერი 2018, 17:51

ძალოვნები

შსს აჭარაში ტრანსგენდერი ქალის ცემის ფაქტზე განცხადებას ავრცელებს

„გამოძიებით დადგინდა, რომ ბათუმში, ღამის საათებში, ჭავჭავაძისა და ბარათაშვილის ქუჩების კვეთაზე, გ.ჩ-მ, გენდერული იდენტობის ნიშნით შეუწყნარებლობის მოტივით, სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა ტრანსგენდერ ქალს, ა.მ-ს. გამოძიება ძალადობის ფაქტზე, საქართველოს სსკ-ის 126-ე მუხლის პირველი ნაწილით მიმდინარეობს“, – აღნიშნულია შსს-ს ინფორმაციაში.

სალომე ზურაბიშვილი

15 დეკემბერი 2018, 17:48

საქართველო

სალომე ზურაბიშვილის ინაუგურაციაზე მოწვეული უცხოელი სტუმრების სია ცნობილია

საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრო სალომე ზურაბიშვილის ინაუგურაციაზე მოწვეული უცხოელი სტუმრების სიას ასაჯაროვებს. სამინისტროში გამართულ ბრიფინგზე საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილემ, ხათუნა თოთლაძემ თქვა, რომ მოწვეულ სტუმრებს შორის არიან ევროპისა და აზიის ქვეყნების წარმომადგენლები.

წიგნი

15 დეკემბერი 2018, 17:46

კულტურა

დავით კლდიაშვილის შემოქმედების პოპულარიზაციისთვის გერმანელ მთარგმნელს სპეციალური ჯილდო გადაეცა

ღონისძიების ფარგლებში, პირველად უჩვენეს ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის კვირეულის ქართული პროგრამის ამსახველი ვიდეოფილმი. დავით კლდიაშვილის შემოქმედების პოპულარიზაციისთვის ცნობილ მთარგმნელს რახელ გრაცფილდს კლდიაშვილის სახლ-მუზეუმის სპეციალური ჯილდო გადაეცა.

15 დეკემბერი 2018, 17:43

ტაბლოიდი

ბერლინში ღამის კლუბები უსახლკაროებს შეიფარებენ

ბერლინში ქალაქის ღამის კლუბებმა გადაწყვიტეს, სუსხიან დღეებში უსახლკარო ადამიანებს დაეხმარონ. Electronic Beats-ის ინფორმაციით, ორი კლუბი უკვე გამოთქვამს მზადყოფნას, კვირაში ორჯერ საცეკვაო მოედნები თავშესაფრად აქციონ.

თვითმკვლელობა

15 დეკემბერი 2018, 17:35

საქართველო

2018 წლის ათ თვეში საქართველოში თვითმკვლელობის 1500-ზე მეტი შემთხვევა აღირიცხა

2018 წლის 1 იანვრიდან 31 ოქტომბრის ჩათვლით საქართველოში განზრახ მკვლელობის 60 შემთხვევა აღირიცხა. მათგან გახსნილია 37 საქმე. ამავე პერიოდში ადგილი ჰქონდა მკვლელობის მცდელობის 70 შემთხვევას. გაიხსნა - 51 ანუ 72,8%. მატება წინა წელთან შედარებით - 34%.

ელექტრომობილი

15 დეკემბერი 2018, 17:19

ტექნოლოგიები

ელექტრომობილების დატენვა 15 წუთში იქნება შესაძლებელი

ახალი თაობის ელექტრობილების დატენვა რეკორდულად მცირე დროში, - 15 წუთში იქნება შესაძლებელი. რამდენიმე კომპანია, მათ შორის გერმანული BMW, Porsche და Siemens-ი გეგმავს, აწარმოონ ელექტრომობილები, რომელიც მძღოლებს რაც შეიძლება მცირე დროს დააკარგვინებს მის დატენვაში.

15 დეკემბერი 2018, 17:18

საქართველო

პრეზიდენტის ინაუგურაციაზე დასასწრებად თბილისში ლიეტუვის სეიმის სპიკერი ჩამოვიდა

საქართველოს ლიეტუვის სეიმის სპიკერი ვიქტორას პრანკიეტისი ეწვია. საგარეი საქმეთა სამინისტროს ცნობით, ლიეტუველ სტუმარს თბილისის საერთაშორისო აეროპორტში საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილე ვახტანგ მახარობლიშვილი დახვდა, რა დროსაც გაიმართა მათი ხანმოკლე საუბარი.

15 დეკემბერი 2018, 17:08

კულტურა

ეგვიპტური სამარხი წლის ყველაზე მნიშვნელოვან აღმოჩენად შეფასდა

არქეოლოგების თქმით, სამარხი იმ პერიოდის მაღალი წრის წარმომადგენელს ეკუთვნოდა. არტეფაქტი არქოლოგებმა 2018 წლის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან აღმოჩენად შეაფასეს. სამარხი არ იყო გაძარცვული და კედლების მხატვრობა სრულად იყო შენარჩუნებული. მეცნიერები სამარხის კვლევას აგრძელებენ.

15 დეკემბერი 2018, 17:03

ეკონომიკა

თბილისში საფერავის პირველი საერთაშორისო კონკურსი ტარდება

ორი დღის განმავლობაში, კონკურსის ჟიურის წევრები 87 როგორც დიდი მწარმოებლის, ასევე მცირე და საშუალო საოჯახო მარნების 200-მდე ღვინის ნიმუშს შეაფასებენ. 12-კაციანი ჟიური ქართველი და უცხოელი ექსპერტებისგან შედგება, რომლის თავმჯდომარეა ცნობილი ბრიტანელი ჟურნალისტი და ღვინის მწერალი, ენდრიუ ჯეფორდი.

თელავი

15 დეკემბერი 2018, 17:03

არჩევნები 2018

თელავში ინაუგურაციის გენერალური რეპეტიცია გაიმართა

კახეთში, თელავში საქართველოს არჩეული პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილი ინაუგურაციის გენერალური რეპეტიცია დასრულდა. რეპეტიცია დაახლოებით 15:00 საათზე დაიწყო. მასში საჯარისო დანაყოფების, სპეცრაზმის წარმომადგენლები და ანსამბლები მონაწილეობდნენ. შესრულდა ეროვნული ჰიმნი და მრავალჟამიერი.

ილია მეორე

15 დეკემბერი 2018, 16:52

საქართველო

ილია მეორემ თელავის აღდგომის სახელობის ტაძარი მოილოცა

საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი თელავის აღდგომის სახელობის ტაძარი მოილოცა და შეკრებილი მრევლი და სასულიერო პირები დალოცა. უკვე ცნობილია, რომ ილია მეორე 16 დეკემბერს საქართველოს ახალი პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის ინაუგურაციას დაესწრება.

კიევი
უკრაინა

15 დეკემბერი 2018, 16:31

მსოფლიო

უკრაინის ახალი ეკლესიის დასამტკიცებლად გამაერთიანებელი კრება მიმდინარეობს

უკრაინის ქალაქ კიევში წმინდა სოფიას ტაძარში გამაერთიანებელი კრება ტარდება, რომლის შემდეგაც დაფუძნდება ახალი უკრაინული მართლმადიდებელი ეკლესია და აირჩევა ეკლესიის წინაღმძღვარი.

თაფლი

15 დეკემბერი 2018, 16:31

ეკონომიკა

ვაკის პარკში თაფლის ფესტივალი იმართება

თბილისში, ვაკის პარკში თაფლის ფესტივალი მიმდინარეობს. მეფუტკრე ფერმერთა ასოციაციის ორგანიზებით, გამოფენაზე სხვადასხვა რეგიონის უნიკალური თაფლოვანი მცენარეებისგან მიღებული პროდუქტია წარმოდგენილი. ღონისძიებაზე ნაწარმი 20-მდე მეფუტკრე ფერმერმა წარადგინა.

15 დეკემბერი 2018, 16:24

ეკონომიკა

Johnson&Johnson-ის საბავშვო პროდუქციაში ასბესტის არსებობა დააფიქსირეს

გაირკვა, რომ კომპანია სატესტო პროდუქციაში ასბესტს პერიოდულად აღმოაჩენდა. Reuters-ის პუბლიკაციის შემდეგ გაყიდული პროდუქციის შემოსავალი მნიშვნელოვნად შემცირდა. ეს შემთხვევა კომპანიისთვის პირველი სკანდალი არ არის. მიმდინარე წლის ზაფხულში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ მისურის სასამართლომ კორპორაცია Johnson & Johnson-ს 22 დაზარალებული ქალისთვის კომპენსაციის სახით 4,14 მილიარდი დოლარის გადახდა დააკისრა.

ნადია მურადი

15 დეკემბერი 2018, 16:18

მსოფლიო

ნადია მურადი ნობელის პრემიის თანხით სექსუალური ძალადობის მსხვერპლ ქალებს დაეხმარება

ნადია მურადი ნობელის პრემიის მინიჭების ფარგლებში მიღებული თანხით მშობლიურ ერაყში ქალაქში საავადმყოფოს ააშენებს. ნობელიანტი აქტივისტი ამჟამად სწორედ ქალაქ სინჯარში იმყოფება, სადაც წლების წინ „ისლამური სახელმწიფოს“ წევრებმა ტყვედ აიყვანეს.

პალესტინა

15 დეკემბერი 2018, 16:13

მსოფლიო

ისრაელის არმიამ ხუთ დაპატიმრებულ პალესტინელ ძმას სახლი აუფეთქა. ვიდეო

ისრაელელმა ჯარისკაცებმა მდინარე იორდანეს დასავლეთ ნაპირზე, ქალაქ რამალაში, ამარის ლტოლვითა ბანაკთან, 5 პალესტინელი ძმის სახლი დაანგრიეს. შენობის განადგურებისას 14 პალესტინელი ადამიანი დაშავდა. ძმები, რომელთა სახლის ჯარისკაცებმა გაანადგურეს, ისრაელის ციხეში არიან. მათ სამუდამო პატიმრობა აქვთ მისჯილი.

ადამიანების რიგი

15 დეკემბერი 2018, 15:47

ეკონომიკა

vali.ge-ს მონაცემები განახლდა

პრობლემური სესხების განულებისთვის შექმნილ სპეციალურ ვებგვერდზე - vali.ge მონაცემები განახლდა - ერთიან ბაზას დღეს კიდევ 3 საფინანსო ორგანიზაციის მონაცემები დაემატა.

ყვითელი ჟილეტები

15 დეკემბერი 2018, 15:38

მსოფლიო

საფრანგეთში „ყვითელი ჟილეტების“ აქციას 8 ათასამდე პოლიციელი აკონტროლებს

ემანუელ მაკრონის მკაცრი ეკონომიკური პოლიტიკის წინააღმდეგ გამართული დემონსტრაციების 28-ე დღეს, პარიზის ქუჩებში წესრიგის შესანარჩუნებლად 8 ათასამდე პოლიციელი გამოიყვანეს. ამასთან, ქუჩებში 14 ერთეული ჯავშანტექნიკაა მობილიზებული.