imedi /  05 ოქტომბერი 2018, 15:20 / სანდო წყარო

მეცნიერები სექსიზმის და რასიზმის შესახებ ყალბ კვლევებს ცრუ მეცნიერების გამოსააშკარავებლად ავრცელებდნენ

ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი

ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი

დასავლეთის სამეცნიერო სამყარო მასშტაბურ სკანდალში გაეხვია. სამმა ცნობილმა მეცნიერმა აღიარა, რომ თითქმის მთელი წლის განმავლობაში საკმაოდ არაეთიკურ სოციალურ ექსპერიმენტს ატარებდა.

ისინი შეგნებულად წერდნენ უაზრო და ღიად აბსურდულ სამეცნიერო სტატიებს, რომლებიც სხვადასხვა სოციალურ სფეროს ეხებოდა, რათა დაემტკიცებინათ, რომ ამ სფეროში იდეოლოგია საღ აზრზე ძლიერია.  

ნაშრომებს გამოგონილი სახელებით წერდნენ და როგორც მეცნიერები ელოდნენ, სტატია წარმატებით გადიოდა რედაქტირებას და ავტორებს სარეცენზიო სამეცნიერო ჟურნალები პატივისცემით ეპყრობოდნენ. მაგალითად, ერთ-ერთ სტატიაში ისინი ამტკიცებდნენ, რომ პარკში ძაღლების სექსი გაუპატიურებად უნდა განეხილათ. ამ ცრუ კვლევისთვის მათ სპეციალური პრიზიც მიიღეს. 

მეცნიერების მთავარი მიზანი ჭეშმარიტების დადგენაა, თუმცა სოციალური კვლევების კუთხით, სიმართლე უკვე აღარავის აინტერესებს, - აცხადებენ ჯეიმ ლინდსი, ჰელენ პლაკროუზი და პიტერ ბოგოსიანი. მათი თქმით, დღევანდელ სამეცნიერო სტატიებში მთავარია ტექსტი იდეოლოგიურ ნორმებს აკმაყოფილებდეს, ანუ „გამოხატო მხარდაჭერა წარსულში დაჩაგრულების მიმართ“.

მეცნიერების ღია წერილი ჟურნალ Areo-ში გამოქვეყნდა.

2017 წლის აგვისტოდან, ლინდსი, ბოგოსიანი და პლაკროუზი მოგონილი სახელებით ცნობილ სამეცნიერო ჟურნალებს სტატიებს უგზავნიდნენ. სტატიები ძირითადად მოიცავდა ფემინიზმის კვლევას, ვაჟკაცობის კულტურას, რასობრივი იდენტიფიკაციის თემას, სექსუალურ ორიენტაციას და სხვ. თითოეულ სტატიაში წამოჭრილი იყო რაიმე რადიკალურ-სკეპტიკური თეორია, რომელიც გმობდა ამა თუ იმ „სოციალურ კონსტრუქციას“ (მაგალითად, გენდერული როლები). ამასთან, თვითონ ნაშრომები აბსურდული იყო. ავტორები სპეციალურად წერდნენ მას იუმორისტულად, რომ რედაქტორებს სტატიის სერიოზულობაში ეჭვი შეჰპარვოდათ.  

მაგრამ სამეცნიერო თვალსაზრისით, სტატიებს არავინ აკრიტიკებდა. მათი დასკვნები არ იყო გამყარებული რეალური ციფრებით; ავტორები ხანდახან არარსებულ წყაროებს ეყრდნობოდნენ, მაგრამ არც ამას ამოწმებდა ვინმე.

მაგალითად, ერთ-ერთ ნაშრომში მეცნიერები მკითხველს ურჩევდნენ, რომ კაცებს ძაღლებივით ვარჯიში სჭირდებათ. კიდევ ერთ პუბლიკაციაში მკვლევრები თეთრკანიან სტუდენტებს ურჩევდნენ ლექციებისთვის იატაკზე მსხდომებს და ხელებშეკრულებს ესმინათ, რადგან ამით „თეთრი ადამიანების მიერ ჩადენილ დანაშაულს უფრო გაისიგრძეგანებდნენ“; მესამე სტატიაში სიმსუქნეს, რომელიც ადამიანის ჯანმრთელობას ვნებს, ახალისებდნენ და წერდნენ, რომ ეს თავისუფალი ადამიანის არჩევანია. 

სამეცნიერო სკანდალი ჯერ კიდევ არ ჩამცხრალა. ყალბი კვლევების ავტორებს კრიტიკოსებთან ერთად მხარდამჭერებიც გამოუჩნდნენ. ხოლო ვებგვერდებებმა, რომლებიც მათ სტატიებს აქვეყნებდნენ, ცრუ კვლევები წაშალეს, თუმცა კომენტარი არ გაუკეთებიათ.

ყველა სიახლე

30 მაისი 2026, 13:00

სამართალი

პროკურატურის წარმომადგენლები ქუთაისის მოხუცთა სახლს ესტუმრნენ

პროკურატურის პროფესიული დღისადმი მიძღვნილი კვირეულის ფარგლებში დასავლეთ საქართველოს საოლქო პროკურატურის ორგანიზებით საქველმოქმედო აქცია გაიმართა.

გულბაათ რცხილაძე

30 მაისი 2026, 12:30

სამართალი

„ქრონიკის“ ინფორმაციით, ჯაშუშობის ბრალდებით დაკავებული გულბაათ რცხილაძეა

„ქრონიკის“ ინფორმაციით, ჯაშუშობის ბრალდებით დაკავებული გულბაათ რცხილაძეა. ინფორმაცია „ქრონიკას“ სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურმა დაუდასტურა.

30 მაისი 2026, 12:28

მსოფლიო

Bloomberg: ირანის მიერ ქუვეითზე განხორციელებული სარაკეტო შეტევის შედეგად 5 ამერიკელი სამხედრო დაშავდა

ირანის მიერ რამდენიმე დღის წინ ქუვეითზე განხორციელებული სარაკეტო შეტევის შედეგად ხუთი ამერიკელი სამხედრო დაშავდა. ინფორმაციას Bloomberg-ი ავრცელებს.

30 მაისი 2026, 12:12

კულტურა

„კაენის სიზმარი“ - „ფორაქიშვილების დარბაზში“ ალექსანდრე ბრეუსის გამოფენა გაიხსნა

ექსპოზიცია აერთიანებს ფერწერას, გრაფიკას, ლითოგრაფიასა და სკულპტურას. ნამუშევრებით ავტორი იკვლევს შიშის, დანაშაულის გრძნობის, მეხსიერებისა და ადამიანის გაუცხოების თემებს.

30 მაისი 2026, 12:02

საზოგადოება

ეროვნული ბიბლიოთეკის საგამოფენო დარბაზში ქართული ლიტერატურის ისტორიის ვიდეო ქრესტომათიის - „ცოცხალი ტექსტების“ წარმოდგენა გაიმართა

პროექტი ქართული მწერლობის პოპულარიზაციას, აუდიტორიისათვის გაცნობასა და კიდევ ერთხელ გააზრებას ისახავს მიზნად. „ცოცხალი ტექსტები“ კავკასიის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მულტიმედია ცენტრისა და ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ერთობლივი პროექტია.

30 მაისი 2026, 11:52

რეგიონი

ანრი მეტრეველი: ვფიქრობ, სადაც არის დისკუსიის საშუალება, სწორედ იქ გაჩნდება ჭეშმარიტება და ის იქნება მომავლის გასაღები - იმ ხიდჩატეხილობის აღდგენის უალტერნატივო საშუალება, რაც დღეს ნამდვილად სჭირდება ქართველ ახალგაზრდებს

ეს არის ერთადერთი და უალტერნატივო საშუალება ჩვენს შორის დისკუსიის გაჩენის, - განაცხადა „ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაციის ბორდის წევრმა, ანრი მეტრეველმა, სიღნაღში ახალგაზრდული კონფერენციის დაწყებამდე.

ნუგო შოშიაშვილი

30 მაისი 2026, 11:47

პოლიტიკა

ნუგო შოშიაშვილი: გამოცდილებამ აჩვენა, რომ ახალგაზრდები მაქსიმალურად ეფექტურად არიან ჩართული პოლიტიკურ პროცესებში და კიდევ ერთხელ გვაჩვენა, რომ მსგავსი ღონისძიებები არის დისკუსიის, აზრების გაცვლის უალტერნატივო საშუალება

"ქართული ოცნების" ახალგაზრდული ორგანიზაცია ახალგაზრდებთან შეხვედრას კახეთში განაგრძობს. როგორც ორგანიზაციის ბორდის წევრი, ნუგო შოშიაშვილი აცხადებს, მსგავს შეხვედრებს და დისკუსიებს განგრძობითი ხასიათი ექნება.

თეკლა თიკანაშვილი

30 მაისი 2026, 11:42

პოლიტიკა

თეკლა თიკანაშვილი: ჩვენი გზავნილები ახალგაზრდებისადმი კვლავ უცვლელია: გვინდა, მათგან მოვისმინოთ სხვადასხვა ინიციატივა და იდეა, მათ შორის, კრიტიკული კითხვები პოლიტიკურ პროცესებთან მიმართებით

„ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაციის ბორდის წევრის, თეკლა თიკანაშვილის განცხადებით, სიღნაღში შეკრებილ ახალგაზრდებისგან, ორგანიზაციის წევრები ელიან სხვადასხვა ინიციატივისა და იდეის მოსმენას.

პიტ ჰეგსეტი

30 მაისი 2026, 11:41

მსოფლიო

პიტ ჰეგსეტი ევროპას: ეპოქა, როცა აშშ მდიდარი ქვეყნების თავდაცვას აფინანსებდა, დასრულდა. ჩვენ გვჭირდება პარტნიორები და არა პროტექტორატები

აშშ-ის თავდაცვის მდივანმა პიტ ჰეგსეტმა ევროპის ქვეყნები კიდევ ერთხელ გააკრიტიკა და აღნიშნა, რომ ეპოქა, როცა შეერთებული შტატები მდიდარი ქვეყნების თავდაცვას აფინანსებდა, დასრულდა.

მარიამ გრიგოლიშვილი

30 მაისი 2026, 11:40

პოლიტიკა

მარიამ გრიგოლიშვილი: ჩვენი შეხვედრები არ არის ერთჯერადი ხასიათის და ემსახურება იმას, რომ ახალგაზრდებს შორის დაკანონდეს ჯანსაღი დიალოგი, რაც აუცილებლად გაგრძელდება მომავალში

"ქართული ოცნების" ახალგაზრდული ორგანიზაცია შეხვედრებს კახეთში განაგრძობს. როგორც ახალგაზრდული ორგანიზაციის ბორდის წევრმა, მარიამ გრიგოლიშვილმა განაცხადა, შეხვედრები ახალგაზრდებს შორის ჯანსაღი დიალოგის დამკვიდრებას ემსახურება.

ლაშა მაღრაძე

30 მაისი 2026, 11:30

სამართალი

სუს-მა ჯაშუშობის ბრალდებით ორი უცხო ქვეყნის სპეცსამსახურებთან დაკავშირებული საქართველოს ერთი მოქალაქე დააკავა

სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის კონტრდაზვერვის დეპარტამენტის თანამშრომლების მიერ, ჯაშუშობის ბრალდებით, დაკავებულია საქართველოს ერთი მოქალაქე, რომელიც დაკავშირებული იყო ორი უცხო ქვეყნის სპეცსამსახურებთან.

ვარლამ ლიპარტელიანი

30 მაისი 2026, 11:18

პოლიტიკა

ვარლამ ლიპარტელიანი: ჩვენ არ შემოვიფარგლებით თბილისის დასკვნითი შეხვედრით და აუცილებლად გავაგრძელებთ ახალგაზრდებთან კომუნიკაციას

„ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაციის თავმჯდომარემ ვარლამ ლიპარტელიანმა კონფერენციის დაწყებამდე კომენტარი გააკეთა და ხაზი გაუსვა სიღნაღში შეკრებილი ახალგაზრდების სიმრავლეს. მანვე აღნიშნა, რომ მხოლოდ თბილისის დასკვნითი შეხვედრით არ შემოიფარგლებიან და აუცილებლად გააგრძელებენ ახალგაზრდებთან მჭიდრო კომუნიკაციას.

30 მაისი 2026, 11:15

რეგიონი

„ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაციის მერვე რეგიონული კონფერენცია სიღნაღში იმართება

„ქართული ოცნების“ ახალგაზრდული ორგანიზაციის რეგიონული კონფერენციები ახალგაზრდებს შორის დისკუსიის აღდგენისა და განსხვავებული აზრების გაცვლა-გამოცვლის საუკეთესო სივრცედ იქცა. ეს უკვე არაერთხელ აღინიშნა და აჩვენა წინა შეხვედრებმა.

პიტ ჰეგსეტი

30 მაისი 2026, 11:10

მსოფლიო

პიტ ჰეგსეტი: ირანთან ნებისმიერი გარიგება კარგი იქნება

აშშ-ის თავდაცვის მდივნის პიტ ჰეგსეტის განცხადებით, ახლა ირანთან დადებული ნებისმიერი შეთანხმება სასარგებლო იქნება.

30 მაისი 2026, 11:00

სამართალი

ცენტრალური კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის აჭარის მთავარი სამმართველოს თანამშრომლებმა წითელი ცირკულარით ძებნილი პირი დააკავეს

სამინისტროს ინფორმაციით, დაკავებული თურქეთის რესპუბლიკის სამართალდამცავი ორგანოების მოთხოვნის საფუძველზე, სხვადასხვა დანაშაულისთვის ინტერპოლის წითელი ცირკულარით საერთაშორისო დონეზე იძებნებოდა.

30 მაისი 2026, 10:57

სამართალი

პოლიციამ თბილისში ნარკოდანაშაულის ბრალდებით 11 პირი დააკავა - ამოღებულია განსაკუთრებით დიდი ოდენობით სხვადასხვა სახის ნარკოტიკული საშუალება

პოლიციამ თბილისში ნარკოდანაშაულის ბრალდებით 11 პირი დააკავა - ამოღებულია განსაკუთრებით დიდი ოდენობით სხვადასხვა სახის ნარკოტიკული საშუალება შინაგან საქმეთა სამინისტროს თბილისის პოლიციის დეპარტამენტის დიდუბე-ჩუღურეთის, ისანი-სამგორის, ძველი-თბილისის, ვაკე-საბურთალოსა და გლდანი-ნაძალადევის მთავარი სამმართველოების თანამშრომლებმა ნარკოდანაშაულის ბრალდებით 11 პირი დააკავეს. დაკავებულებს შორის არიან, როგორც წარსულში ნასამართლევი პირები, ასევე, უცხო ქვეყნის მოქალაქეები.

30 მაისი 2026, 10:55

სამართალი

ქვემო ქართლის პოლიციამ ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანების ბრალდებით ერთი პირი დააკავა

ქვემო ქართლის პოლიციამ ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანების ბრალდებით ერთი პირი დააკავა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ქვემო ქართლის პოლიციის დეპარტამენტის თეთრიწყაროს რაიონული სამმართველოს თანამშრომლებმა, ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანებისა და ცეცხლსასროლი იარაღის უკანონო შეძენა-ტარების ბრალდებით თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, წარსულში მრავალჯერ ნასამართლევი პირი დააკავეს.

30 მაისი 2026, 10:51

რეგიონი

რუსთავის 3 განახლებული საბავშვო ბაღი 1200-ზე მეტ ბავშვს მიიღებს

ინფრასტრუქტურის სამინისტროს მუნიციპალური განვითარების ფონდის აღმასრულებელი დირექტორის მოადგილე ქვარა ჩართოლანი, რუსთავის მერის მოადგილესთან, კახა გურულთან ერთად, რუსთავში N31 ბაღის სარეაბილიტაციო სამუშაოებს და N25 და N11 ბაგა-ბაღების მშენებლობის პროცესს ადგილზე გაეცნო.

30 მაისი 2026, 10:45

რეგიონი

ზურაბ პატარაძე ბათუმში სამედიცინო ინფრასტრუქტურული პროექტის მიმდინარეობას გაეცნო

აჭარის მთავრობის ინფორმაციით, მთავრობის თავმჯდომარე ზურაბ პატარაძე საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრთან, მიხეილ სარჯველაძესთან, საქართველოს პარლამენტის და აჭარის მთავრობის წარმომადგენლებთან ერთად სამუშაოებს ადგილზე გაეცნო.

სერგეი კოპირკინი

30 მაისი 2026, 10:33

მსოფლიო

რუსეთმა სომხეთიდან ელჩი გაიწვია

რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ სომხეთიდან ელჩი სერგეი კოპირკინი კონსულტაციებისთვის მოსკოვში გაიწვია. ინფორმაციას რუსეთის საგარეო უწყება ავრცელებს.