კოტე ჩოკორაია: ახალი კონსტიტუციით პრეზიდენტს უფლებამოვალეობები კიდევ უფრო ეზღუდება

კონსტიტუციონალისტმა კოტე ჩოკორაიამ გადაცემა იმედი Live-ში  საქართველოს მომავალი პრეზიდენტის კონსტიტუციით გათვალისწინებულ უფლებამოსილებებზე ისაუბრა. პრეზიდენტის ინაუგურაციის დღეს ახალი კონსტიტუცია ძალაში შედის.

მისი თქმით, მომავალი პრეზიდენტი უფლებამოსილებები და კომპეტენცია კიდევ უფრო მცირდება ვიდრე ამჟამინდელ პრეზიდენტს აქვს.

„შემცირებული კომპეტენცია და უფლებამოსილებები ეხება სამ მნიშვნელოვან საკითხს: პირველი ეს არის საგარეო უფლებამოსილებების განხორციელება. დღევანდელი კონსტიტუციით, პრეზიდენტს უფლება აქვს აქტიური მონაწილეობა მიიღოს საგარეო ურთიერთობებში, თუმცა პოლიტიკური მოლაპარაკებების დროს ის მთავრობასთან არის შეთანხმებული. ახალი კონსტიტუციით კი პრეზიდენტმა მთავრობასთან საგარეო ურთიერთობებში მოლაპარაკების დაწყების პროცესიც უნდა შეათანხმოს."-განაცხადა კოტე ჩოკორაიამ.

ახალი კონსტიტუციით პრეზიდენტის უფლებამოსილების შემცირების მეორე საკითხად კონსტიტუციონალისტი თავდაცვის და უსაფრთხოების სფეროს ასახელებს.    

„დღევანდელი კონსტიტუციით მიხედვით პრეზიდენტი არის მთავარსარდალი და საგანგებო და საომარი მოქმედებების დროს მას აქვს დიდი ძალაუფლება და ერთპიროვნულად იღებს გადაწყვეტილებას, მაგალითად სამხედრო ძალების გამოყენებასთან დაკავშირებით პარლამენტის თანხმობის შემდეგ ის ხდება სამხედრო ძალების მმართველი, როდესაც ქვეყანაში არის საომარი მდგომარეობა.

ახალი კონსტიტუციური ცვლილებების მიხედვით, ეს ფუნქციაც იზღუდება. პრეზიდენტი მონაწილეობს საომარი მოქმედებების გამოცხადებაში, მაგრამ მხოლოდ მონაწილეობს და ინიციატივა გამოცხადდეს საომარი მდგომარეობა პრემიერმინისტრს ეკუთვნის, რომელიც მიმართავს პრეზიდენტს. პრეზიდენტი კი პარლამენტს მიმართავს თანხმობის მისაღებად. თუ ქვეყანაში გამოცხადდა საომარი მდგომარეობა, სამხედრო ძალების გამოყენების უფლებას იღებს პრემიერმინისტრი."-განაცხადა კოტე ჩოკორაიამ.

კონსტიტუციონალისტის განმარტებით მესამე მნიშვნელოვანი ცვლილება ახალ კონსტიტუციაში უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების წარდგენის უფლების შეზღუდვას ეხება. ახალი კონსტიტუციით პრეზიდენტის კომპეტენციაში შეწყალების უფლება ისევ რჩება.

„მესამე ეს არის უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეების წარდგენის უფლების შეზღუდვა.ეს ფუნქცია გადავიდა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს ფუნქციაში. მაგრამ საკონსტიტუციო სასამართლოში სამი მოსამართლის დანიშვნის უფლება რჩება პრეზიდენტს.

ახალ კონსტიტუციაში პრეზიდენტს კომპეტენციაში შეწყალების უფლება ისევ რჩება, რომელიც არის კლასიკურად სახელმწიფო მეთაურის კომპეტენცია. ასევე მოქალაქეობასთან დაკავშირებული საკითხების, ეროვნული ბანკის წევრების, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წევრების, ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრების დანიშვნაში მონაწილეობის მიღება ისევე რჩება მომავალი პრეზიდენტის კომპეტენციაში, როგორც აქამდე იყო. სხვადასხვა კონსტიტუციური ორგანოების ფორმირებაში პრეზიდენტი ახალი კონსტიტუციით ისევ მონაწილეობს".-განაცხადა კოტე ჩოკორაიამ.

ახალი კონსტიტუციის მიხედვით პრეზიდენტის მხრიდან პარლამენტის დათხოვნის უფლება კიდევ უფრო იზღუდება. 

მომავალი პრეზიდენტის ინაუგურაცია კონსტიტუციით განსაზღვრულია არჩევნებიდან მესამე კვირა დღეს.