Le Monde: პაკისტანსა და ავღანეთს შორის კონფლიქტის ესკალაცია, რასაც შესაძლოა არაპროგნოზირებადი შედეგები მოჰყვეს

პაკისტანელი ლიდერების მხრიდან აგრესიული განცხადებები პარასკევს გახშირდა მას შემდეგ, რაც პაკისტანის სამხედრო ძალებმა ავღანეთის რამდენიმე მსხვილი ქალაქი დაბომბეს, - წერს ფრანგული გამოცემა Le Monde სტატიაში სათაურით „პაკისტანსა და ავღანეთს შორის კონფლიქტის ესკალაცია, რასაც შესაძლოა არაპროგნოზირებადი შედეგები მოჰყვეს“.

„ჩვენმა მოთმინებამ ზღვარს მიაღწია. ახლა ჩვენსა და თქვენს შორის ღია ომია“, - განაცხადა პაკისტანის თავდაცვის მინისტრმა, ხავაჯა ასიფმა.

პაკისტანის არმიამ ღამით საჰაერო დარტყმები განახორციელა ქაბულზე, ყანდაარსა და ქვეყნის სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდებარე პაქტიას პროვინციაზე. პაკისტანის ინფორმაციის მინისტრმა, ატაულა ტარარმა განაცხადა, რომ თავდასხმის სამიზნე „ავღანეთის თალიბანის თავდაცვითი პოზიციები“ იყო. თალიბანმა დაადასტურა დარტყმების ფაქტი, თუმცა აღნიშნა, რომ მსხვერპლი არ მოჰყოლია.

ესკალაცია ბირთვული იარაღის მქონე პაკისტანსა და მის ჩრდილოელ მეზობელს შორის სულ რამდენიმე საათში სწრაფად გამწვავდა. პაკისტანის განცხადებით, პარასკევის საჰაერო დარტყმები იყო პასუხი წინა საღამოს ავღანეთის მიერ განხორციელებულ თავდასხმაზე პაკისტანის სამხედრო ბაზებსა და ობიექტებზე, რომლებიც ორი ქვეყნის საზღვრის გასწვრივ მდებარეობს. ქაბულის თქმით, ეს იერიში, თავის მხრივ, პასუხი იყო კვირას ისლამაბადის მიერ განხორციელებულ საჰაერო დარტყმებზე, რამაც, გაეროს მონაცემებით, 13 მშვიდობიანი მოქალაქე იმსხვერპლა.

სამაგიეროს გადახდის ციკლი, როგორც ჩანს, პარასკევსაც გაგრძელდა. „თალიბანის“ წარმომადგენელმა გამოაცხადა, რომ ავღანეთმა უკვე დაიწყო ახალი საპასუხო იერიში, თუმცა მოგვიანებით ეს პოსტი წაიშალა.

სააგენტო Agence France-Presse-ის ცნობით, თორხამის სასაზღვრო გამშვებ პუნქტთან სროლისა და არტილერიის ხმაც ისმოდა. „ჩვენს ძალებს აქვთ სრული შესაძლებლობა, გაანადგურონ ნებისმიერი აგრესიული ამბიცია“, - გააფრთხილა მოწინააღმდეგე პაკისტანის პრემიერ-მინისტრმა, შაჰბაზ შარიფმა.

ორივე მხარე აცხადებდა, რომ მოწინააღმდეგეს დიდი ზიანი მიაყენა, თავად კი მინიმალური დანაკარგი განიცადა - ეს არის მტკიცებები, რომელთა გადამოწმებაც რთულია. ავღანეთის თავდაცვის სამინისტროს მონაცემებით, განადგურდა პაკისტანის არმიის 19 საგუშაგო და ორი ბაზა, მოკლულია 55 პაკისტანელი ჯარისკაცი, რამდენიმე კი „ცოცხლად არის დატყვევებული“.

პაკისტანმა განაცხადა, რომ მხოლოდ სამი ჯარისკაცი დაკარგა და უარყო ინფორმაცია სამხედროების დატყვევების შესახებ. ამავდროულად, ისლამაბადი ამტკიცებდა, რომ ხუთშაბათის სახმელეთო შეტაკებებისას გაანადგურა 27 ავღანური პოსტი, დაატყვევა ცხრა მებრძოლი და მოკლა სულ მცირე 133 ადამიანი.

ავღანეთი და პაკისტანი დიდხანს იყვნენ ახლო მოკავშირეები, თუმცა მათი ურთიერთობა მკვეთრად გაუარესდა 2021 წლის აგვისტოში, ქაბულში „თალიბანის“ მიერ ძალაუფლების ხელში ჩაგდების შემდეგ. ისლამაბადი ავღანეთს „თეჰრიკ-ე-თალიბან პაკისტანის“ - პაკისტანელი თალიბების - შეფარებაში ადანაშაულებს, რომლებიც პაკისტანში უამრავ თავდასხმაზე არიან პასუხისმგებელნი; ქაბული ამ ბრალდებას უარყოფს.

პარასკევს, პაკისტანის თავდაცვის მინისტრმა „თალიბანი“ ავღანეთის „ინდოეთის კოლონიად“ ქცევაში დაადანაშაულა, საიდანაც ისინი „ტერორიზმის ექსპორტს“ ეწევიან.

სამხედრო დაპირისპირების ბოლო ტალღა მოულოდნელი არ ყოფილა. იგი მოჰყვა მოლაპარაკებების რამდენიმე წარუმატებელ რაუნდს. 2025 წლის ოქტომბერში, ორ მეზობელს შორის მომხდარ სისხლისმღვრელ შეტაკებებს საზღვრის ორივე მხარეს 70-ზე მეტი ადამიანი ემსხვერპლა. თავდაპირველად, ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმებას კატარმა და თურქეთმა შუამავლობით მიაღწიეს, თუმცა მოლაპარაკებებმა ქაბულსა და ისლამაბადს შორის მყარი შეთანხმება ვერ წარმოშვა. საუდის არაბეთის ჩარევამ კი ხელი შეუწყო სამი პაკისტანელი ჯარისკაცის გათავისუფლებას, რომლებიც ავღანელებმა 2025 წლის ოქტომბერში დაატყვევეს.

პაკისტანის მიერ ღამით განხორციელებული საჰაერო დარტყმები წარმოადგენს „მნიშვნელოვან და სახიფათო ესკალაციას ადრინდელ შეტაკებებთან შედარებით“, - დაწერა სოციალურ ქსელ X-ზე ვაშინგტონში მდებარე კვლევითი ცენტრის, „ატლანტიკური საბჭოს“ წარმომადგენელმა, მაიკლ კუგელმანმა.

დეესკალაციისკენ მოწოდებები სულ უფრო ხშირდება. გაეროს გენერალურმა მდივანმა, ანტონიუ გუტერეშმა ორივე მხარეს მოუწოდა, საერთაშორისო სამართლის შესაბამისად დაიცვან მშვიდობიანი მოსახლეობა და „განაგრძონ დავების დიპლომატიური გზებით მოგვარების ძიება“.

ჩინეთმა, რომელსაც ორივე ქვეყანაში ეკონომიკური ინტერესები გააჩნია, განაცხადა, რომ „ღრმად შეშფოთებულია“ და ცეცხლის შეწყვეტისკენ „რაც შეიძლება მალე“ მოუწოდა. პეკინმა დასძინა, რომ იგი „საკუთარი არხებით ყოველთვის გამოდიოდა პაკისტანისა და ავღანეთის კონფლიქტში მედიატორად და მზად არის, კვლავაც ითამაშოს კონსტრუქციული როლი დაძაბულობის განმუხტვაში“.

პარასკევს, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, აბას არაღჩიმ ასევე გამოთქვა მზადყოფნა, დაეხმაროს მეზობელ ქვეყნებს „დიალოგის ხელშეწყობაში“ მომხდარი ესკალაციის შემდეგ. რიადის მიერ გავრცელებული განცხადების თანახმად, საუდის არაბეთისა და პაკისტანის საგარეო საქმეთა მინისტრებმა ასევე გამართეს სატელეფონო საუბარი რეგიონში „დაძაბულობის შემცირების“ გზების შესახებ.