აუტიზმის ერთ-ერთი პირველი მკვლევარი ბავშვებს „ევთანაზიაზე“ აგზავნიდა

სამედიცინო ჟურნალ Molecular Autism-ში ისტორიკოსის და მედიცინის დოქტორის ჰერვიგ ჩეხის კვლევა გამოქვეყნდა, სახელწოდებით "ჰანს ასპერგერი, ნაციონალ-სოციალიზმი და ნაცისტური ვენის რასობრივი ჰიგიენა".

ჰანს ასპერგერი ერთ-ერთი პირველი მკვლევარია, რომელიც აუტისტური სპექტრის აშლილობებს სწავლობდა. ის მას "აუტისტურ ფსიქოფატიას" უწოდებდა. ეს ტერმინი ასპერგერმა პირველად 1938 წელს გამოიყენა, რითაც გამოყო ბავშების ჯგუფი საერთო სიმპტომებით და 6 წლის შემდეგ ამ თემაზე მრავალმხრივი კვლევა გამოაქვეყნა. 

ასპერგერის კარიერა ნაცისტური რეჟიმის დროს წარმატებით ვითარდებოდა (თუმცა ის გერმანიის ნაციონალ-სოციალისტური მუშათა პარტიის წევრი არ იყო), რასაც ჰერვიგ ჩეხი ხსნის იმით, რომ იმ პერიოდში მოთხოვნა იყო სამედიცინო გარღვევებზე და გარდა ამისა, ქვეყანას ანტისემიტური პროპაგანდის შემდეგ, ბევრი ებრაელი ექიმი დააკლდა. 

ჰანს ასპერგერის მუშაობამ და აღმოჩენებმა დიდი გავლენა იქონია აუტისტური სპექტრის აშლილობების დღევანდელ ცოდნაზე. 1981 წელს ბრიტანელმა ფსიქიატრმა ლორნ უინგმა შემოიტანა გაგება "ასპერგერის სინდრომი" - ასე დაარქვა მან ფსიქოლოგიური განვითარების დარღვევას, რომლის დროსაც ადამიანს უჭირს სოციალიზაცია და არავერბალური კომუნიკაცია, თუმცა ინტელექტუალური ჩამორჩენა არ აქვს. 1994 წელს ეს დიაგნოზი DSM IV-ში შეიყვანეს - დიაგნოსტიკური და სტატისტიკური სახელმძღვანელო ფსიქიკური აშლილობის შესახებ, რომელიც ამერიკელ ფსიქიატრთა ასოციაციამ შეიმუშავა. მომდევნო რედაქციაში ეს დიაგნოზი ამოიღეს. ამჟამად ასეთი აშლილობა “აუტიზმის სპექტრის აშლილობის“ ზოგად კონცეფციაში შედის.

Herwig Czech provides documentary evidence that Hans Asperger had Nazi ties and assisted in the Nazi euthanasia program https://t.co/7Zoo2KkbcO pic.twitter.com/3v9d5zBfJ5

— Jeffrey Guterman (@JeffreyGuterman) April 19, 2018

ჰერვიგ ჩეხი, ავსტრიელ მეცნიერ ასპერგერზე 8 წლის განმავლობაში მუშაობდა, რომლის დროსაც შეისწავლა არამხოლოდ მისი ნაშრომები, არამედ საარქივო დოკუმენტები და ექიმის პირადი მიმოწერები. არქივში ისტორიკოსმა ასპერგერის პაციენტების სამედიცინო ბარათები იპოვა და ასევე მისი კოლეგების, რომელიც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დაკარგულად მიიჩნეოდა. 

შედეგად ისტორიკოსმა დაასკვნა რომ ასპერგერზე ჩამოყალიბებული წარმოდგენა (განსაკუთრებით ინგლისურ ლიტერატურაში) როგორც ექიმზე, რომელიც ბავშვებს ნაცისტი ჯარისკაცებისგან იცავდა, სიმართლეს არ შეესაბამება. პირიქით, ჩეხის მტკიცებით, ასპერგერს არაერთხელ გაუგზავნია თავისი პაციენტი ვენის "ამ შპიგელგუნდის" კლინიკაში, სადაც ბავშვები, რომლებიც "სიცოცხლის ღირსნი არ იყვნენ", ნაცისტური „ევთანაზიის პროგრამაში“ ხვდებოდნენ.

1939-დან 1945 წლამდე კლინიკაში დაახლოებით 800 ბავშვი და მოზარდი მოკლეს. 

ჰერვიგ ჩეხის აღმოჩენებს შორის არის 3 წლის გერტა შრაიბერის ფოტო, რომელმაც ენცეფალიტი გადაიტანა და ასპერგერმა ის "ამ შპიგელგრუნდში" 1941 წლის ივნისში გააგზავნა, რადგან განუკურნებელი სენის მქონედ მიიჩნია. ექიმის აზრით, გოგო "დედამისისთვის გაუსაძლისი ტვირთი იყო, რომელსაც ხუთ ჯანსაღ შვილზე სჭირდებოდა ზრუნვა". კლინიკის ექიმებმა გადაწყვიტეს, რომ გერტას მდგომარეობა ვერ გაუმჯობესდება, თუმცა ასეთ მდგომარეობაში სიცოცხლის გაგრძელება შეეძლო. როგორც ჩეხი წერს, "ევთანაზიაში" ნაცისტი ექსპერტების თვალში ეს "მიუღებელი შეთანხმება" იყო. გოგო კლინიკაში 2 თვის შემდეგ პნევმონიისგან გარდაიცვალა. ეს "ამ შპიგელგრუნდში" გარდაცვალების ყველაზე ხშირი მიზეზი იყო - მას ექიმის მიერ დანიშნული ბარბიტურატები იწვევდა.

ასპერგერის მიერ შემუშავებული მეთოდიკა, რაც აუტისტური სპექტრის მქონე ბავშვების განვითარებისკენ იყო მიმართული, მთლიანობაში ნაცისტურ იდეოლოგიას ეფუძნებოდა, რადგან ამ მეთოდს "პრობლემური ბავშვები" საზოგადოებისთვის მისაღებ წევრებად უნდა ექციათ. 

ადრეულ ჩანაწერებში ვრცელდებოდა ისტორიები, რომ ასპერგერი ნაცისტების იდეოლოგიას არ იზიარებდა და მათთან მხოლოდ იმიტომ მუშაობდა, რომ ბავშვებს დახმარებოდა. კერძოდ ჩეხმა გააკრიტიკა ფსიქოლოგი უტუ ფრიტი, რომელმაც თავის წიგნში ასპერგერი გმირად გამოიყვანა. ისტორიკოსის აზრით, სწორედ მის გამო ნაცისტ ექიმზე არასწორი წარმოდგენები შეიქმნა. 

ისტორიკოსი აცხადებს, რომ მისმა კვლევამ შესაძლოა დღევანდელ ოჯახებს, რომელთა შვილებს აუტისტური სპექტრის მქონე აშლილობა აქვთ, ზიანი მიაყენოს, თუმცა მისი აზრით ჭეშმარიტების დადგენა აუცილებელი იყო. ის ხაზს უსვამს იმას, რომ ახალი აღმოჩენა, მედიცინაში ასპერგერის ღვაწლს არ აკნინებს, თუმცა მისი გვარი "სამედიცინო ლექსიკონიდან ამოღებას იმსახურებს".