იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა კონსტიტუციურ კანონპროექტს მეორე მოსმენით მხარი დაუჭირა

იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა მეორე მოსმენისთვის განიხილა კონსტიტუციური კანონის პროექტი, რომელიც საარჩევნო სისტემის შეცვლას უკავშირდება. სხდომაზე ის საპარლამენტო უმრავლესობის წევრმა, ირაკლი კობახიძემ წარადგინა.

როგორც ირაკლი კობახიძემ მანდატების განაწილების წესზე საუბრისას განაცხადა, იმისათვის, რომ დადგინდეს პარტიის ან ბლოკის მიერ მიღებული მანდატების რაოდენობა, ხმების რაოდენობა მრავლდება 120-ზე და იყოფა ყველა ბარიერგადალახული სუბიექტის ხმების რაოდენობაზე.

„ეს წესი გვაძლევს იმის საშუალებას, რომ მინიმუმამდე დავიყვანოთ გაუნაწილებელი მანდატების რაოდენობა ანუ ზედმიწევნით პროპორციული იქნება მანდატების განაწილება. რაც შეეხება ერთ ან ორ გაუნაწილებელ მანდატს, რომელიც პრაქტიკაში შეიძლება დარჩეს, ისინი გადანაწილდება თანმიმდევრობით უდიდესი ნაშთის მქონე პოლიტიკურ პარტიებზე, რაც არის ყველაზე სამართლიანი წესი“, - აღნიშნა მომხსენებელმა.

ირაკლი კობახიძემ განმარტება გააკეთა ე.წ. 40%-იან ჩამკეტთან დაკავშირებით.

„თუ პოლიტიკური პარტია მიიღებს 40%-ს, ამ შემთხვევაში ჩამკეტი გულისხმობს ამ 40%-ის მეოთხედის დამატებას. ეს არის 10%-ი და 40%-ით პოლიტიკური პარტია ვერ მიიღებს მანდატების 50%-ზე მეტს, რაც არის ამ შემთხვევაში 75- ზე მეტი ანუ შეიძლება გეკუთვნოდეს პირდაპირი წესით 76 -77 მანდატი, მაგრამ ჩამკეტი გულისხმობს იმას, რომ 40%-ით შენ ვერ მიიღებ მანდატების 50%-ზე მეტს. თუ გაქვს 44%-ი, ამ შემთხვევაში ვერ მიიღებ მანდატების 55%-ზე მეტს, თუ გაქვს აღებული ხმების 8%-ი, ამ შემთხვევაში ვერ მიიღებ მანდატების 10%-ზე მეტს და ა.შ. თუ იქნება გადაჭარბება დადგენილი ზღვრიდან, ამ შემთხვევაში, შესაბამისი მანდატები პროპორციულად გადანაწილდება სხვა პოლიტიკურ პარტიებზე“, - განაცხადა მომხსენებელმა.

კანონის პროექტით, შეიქმნება 30 ერთმანდატიანი მაჟორიტარული საარჩევნო, საიდანაც თბილისში შეიქმნება 8 მაჟორიტარული საარჩევნო ოლქი, აღმოსავლეთ საქართველოში - 10, ხოლო დასავლეთ საქართველოში - 12.

როგორც ირაკლი კობახიძემ აღნიშნა, პირველი მოსმენის დროს გამოთქმული შენიშვნა, რომელიც შეეხებოდა კონკრეტული მაჟორიტარული საარჩევნო ოლქის ადმინისტრაციული საზღვრებს, გათვალისწინებული იქნება.

„მიზანშეწონილია თემები ორთაბათუმი, ახალშენი და ფერია, ნაცვლად ქობულეთის საარჩევნო მაჟორიტარული ოლქისა, დაუბრუნდეს ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტს და იყოს გაერთიანებული მაღალმთიანი აჭარისა და ხელვაჩაურის მაჟორიტარულ საარჩევნო ოლქში“, - განაცხადა მომხსენებელმა.

საარჩევნოდ პოლიტიკური პარტიების რეგისტრაციის ერთჯერად წესზე საუბრისას, ირაკლი კობახიძემ აღნიშნა, რომ დროებითი რეგულაციის თანახმად, პარტიებს ევალებათ არა 25 ათასი, არამედ 5 ათასი მხარდამჭერის ხელმოწერის შეგროვების ვალდებულება, რაც განსაკუთრებით აქტუალურია პანდემიის პირობებში. მან ასევე ისაუბრა იმ პოლიტიკურ სუბიექტებზე, რომლებიც თავისუფლდებიან ხელმოწერების შეგროვების ვალდებულებისაგან.

„5-ათასი ხელმოწერის შეგროვების ვალდებულებისაგან თავისუფლდებიან: კვალიფიციური პოლიტიკური პარტიები და ასეთი 19 პოლიტიკური პარტია; ასევე, ის პოლიტიკური პარტიები, რომლებიც დამოუკიდებლად ან ბლოკის შემადგენლობაში მონაწილეობდნენ ბოლო პარლამენტის ან ადგილობრივი თვითმმართველობის არჩევნებში, თუ შესაბამისად, პარტიამ ან ბლოკმა მიიღო 15 ათასი ნამდვილი ხმა მაინც; და ასევე, ამ ვალდებულებისგან თავისუფლდება ყველა ის პოლიტიკური პარტია, რომელსაც ჰყავდა წარდგენილი თავისი კანდიდატი ხმა მაინც მიიღო. ასე არის ჯამში სამი პოლიტიკური პარტია, ანუ 22 პოლიტიკური პარტია სრულად თავისუფლდება ხელმოწერების შეგროვების ვალდებულებისგან, ყველა დანარჩენს კი უწევს 5 ათასი ხელმოწერის შეგროვება“, - განაცხადა მომხსენებელმა.

ირაკლი კობახიძის განაცხადებით, გათვალისწინებული იქნება კონსტიტუციური კანონპროექტის პირველი მოსმენით განხილვის დროს იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარის პირველი მოადგილის, დავით მათიკაშვილის მიერ გამოთქმული მოსაზრება, რომელიც გულისხმობს მაჟორიტარულ არჩევნებში კანდიდატების დასახელების წესისა და უფლებამოსილი სუბიექტების თაობაზე რეგულაციის ცალკე გაწერას.

მისივე თქმით, თუ 2024 წლამდე ჩატარდება პარლამენტის რიგგარეშე არჩევნები, ამ შემთხვევაში ეს არჩევნები ჩატარდება ზუსტად იგივე სისტემით, რა სისტემაც დადგინდება 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებისთვის.

„თუ 2024 წლამდე ჩატარდება პარლამენტის რიგგარეშე არჩევნები, ამ შემთხვევაში პარლამენტის უფლებამოსილების ვადა იქნება შეკვეცილი ანუ ის არ აირჩევა ოთხი წლის ვადით, არამედ 1, 2 ან 3 წლის ვადით და ყველა შემთხვევაში პარლამენტს უფლებამოსილების ვადა გაუვა 2024 წლის ოქტომბერში. ეს ნორმა გაიწერა იმისათვის, რომ თავიდან ავირიდოთ ნებისმიერი მანიპულაცია და რიგგარეშე არჩევნების ხელოვნურად გამოწვევა“, - აღნიშნა ირაკლი კობახიძემ.

კომიტეტმა მხარი დაუჭირა კანონპროექტის პლენარულ სხდომაზე განხილვას.

კონსტიტუციური კანონპროექტის თანახმად, საქართველოს პარლამენტის მომდევნო არჩევნებში არჩეული პარლამენტი შედგება პროპორციული სისტემით არჩეული 120 და მაჟორიტარული სისტემით არჩეული 30 პარლამენტის წევრისაგან.

პოლიტიკური პარტიებისთვის დადგენილია 1-პროცენტიანი საარჩევნო ბარიერი, ხოლო საარჩევნო ბლოკებისთვის დადგენილია დიფერენცირებული ბარიერი - რამდენი პარტიაც არის წარმოდგენილი ბლოკში, იმდენ პროცენტიანია მათთვის საარჩევნო ბარიერი.

საკონსტიტუციო ცვლილებებს პარლამენტში ხვალ, მეორე მოსმენით უყრიან კენჭს.

ნაციონალური მოძრაობის“ ულტიმატუმი კვლავ ძალაშია, „ევროპული საქართველო“ კი, რომელმაც ცვლილებებს პირველ მოსმენაზე გუშინ მხარი დაუჭირა, მეორე მოსმენაზე დასწრებასა და კენჭისყრაში მონაწილეობას მხოლოდ იმ შემთხვევაში აპირებს, თუ მანამდე გიორგი რურუა გათავისუფლდება.

რაც შეეხება „დამოუკიდებელ დეპუტატებს’’, მარიამ ჯაშის განცხადებით, მათი ფრაქციისგან ამ პროექტს სრული მხარდაჭერა აქვს. მმართველ გუნდში აცხადებენ, რომ „ევროპული საქართველოსა’’ და „ნაციონალური მოძრაობის’’ მხარდაჭერის გარეშეც, ცვლილებების მისაღებად, საკმარისი ხმები გროვდება.

საკონსტიტუციო ცვლილებებს პირველი მოსმენით კენჭი გუშინ უყარეს. კანონპროექტის მიხედვით, 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნები შერეული სისტემით ჩატარდება, რაც იმას ნიშნავს, რომ პარლამენტში 120 წევრს პროპორციული და 30 წევრს მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემით აირჩევენ.