ანრი ოხანაშვილმა საზოგადოებას სასამართლო რეფორმის სამუშაო ჯგუფის მიერ მომზადებული სასამართლო რეფორმის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის დოკუმენტი წარუდგინა

სასამართლო რეფორმის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის დოკუმენტი ეფუძნება „ქართული ოცნების“ გუნდის მიერ შემუშავებულ 200-გვერდიან დოკუმენტს „ქართული მართლმსაჯულების ინსტიტუციური განვითარება 2013-221 წლებში“, - ამის შესახებ იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ, ანრი ოხანაშვილმა პარლამენტში ბრიფინგზე განაცხადა.

მან საზოგადოებას ინფორმაცია მიაწოდა სასამართლო რეფორმის სამუშაო ჯგუფში შემუშავებული სასამართლო რეფორმის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის დოკუმენტის შესახებ.

მისი თმით, პარლამენტში შექმნილმა სასამართლო რეფორმაზე მომუშავე ჯგუფმა მიზნად დაისახა სასამართლო რეფორმის სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის დოკუმენტის მომზადება, რაც შესრულდა.

„ეს დოკუმენტი დადგენილ ვადაში 1 ოქტომბერს გამოქვეყნდა, შესაბამისად გვსურს საზოგადოებას მივაწოდოთ ამ დოკუმენტის შესახებ დამატებითი ინფორმაცია.

ეს დოკუმენტი არის ფართო ჩართულობით შემუშავებული, როგორც პროფესიული, ასევე სახალხო დამცველის მონაწილეობით. ასევე, ჩვენ მივიღეთ დამატებითი წინადადებები არასამთავრობო ორგანიზაციების მხრიდან. შესაბამისად, ჯგუფმა ეს დოკუმენტი ფართო ჩართულობით მოამზადა. მასში ასახულია მთელი რიგი შემოთავაზებები, მათ შორის, მთელი რიგი შემოთავაზებები, ჯგუფის წევრებისგან.

გეტყვით იმას, რომ ეს დოკუმენტი ეფუძნება „ქართული ოცნების“ გუნდის მიერ შემუშავებულ 200-გვერდიან დოკუმენტს „ქართული მართლმსაჯულების ინსტიტუციური განვითარება 2013-221 წლებში“. შესაბამისად, ქართული მართლმსაჯულების ინსტიტუციური განვითარება უნდა ყოფილიყო საფუძველი იმისთვის, რათა ჩვენ დაგვეგეგმა შემდგომი ნაბიჯები ქართული მართლმსაჯულების განვითარებისთვის. სწორედ ეს დოკუმენტია ამ სტრატეგიის ბაზისი“, - განაცხადა ოხანაშვილმა.

მისი თქმით, აღნიშნული დოკუმენტის მიხედვით მოხდა სიტუაციის იდენტიფიცირება, თუ სად არის განვითარების თვალსაზრისით საქართველოს მართლმსაჯულების სისტემა და რა გამოწვევები აქვს მას.

„აუცილებელია გაგრძელდეს ქართული მართლმსაჯულების შემდგომი განვითარება, ვინაიდან მაინც რჩება გამოწვევები. მაგალითისთვის დასახელებულია ისეთი გამოწვევები, როგორიც არის მოსამართლეებისა და სასამართლო მოხელეების ოპტიმალური რაოდენობის უზრუნველყოფა. დაკისრებული ამოცანებისა და მოვალეობების გონივრულად შესასრულებლად და საქმიანობის მაღალი ხარისხის შესანარჩუნებლად. ასევე, საუბარია იმაზე, რომ სასამართლოში საქმეთა ნაკადის შემცირებაა ერთ-ერთი გამოწვევა და სასამართლოს გადატვირთულობის პრობლემის მოგვარება, რისთვისაც აუცილებელია დავების გადაწყვეტის ალტერნატიული საშუალებების სათანადო განვითარება და ხელშეწყობა. საუბარია, არბიტრაჟის და ასევე მედიაციის მიმართულებით მუშაობაზე.

ასევე ერთ-ერთ გამოწვევად დასახელებულია სასამართლო გადაწყვეტილებების დასაბუთების ხარისხის გაუმჯობესება და მოსამართლეთა და სასამართლოს მოხელეთა პროფესიული განვითარების კიდევ უფრო ხელშეწყობა. დოკუმენტში ასევე საუბარია ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიდგომების დანერგვის მექანიზმების გაუმჯობესების საჭიროებაზე“, - განაცხადა ოხანაშვილმა.

მისივე თქმით, დოკუმენტში ერთ-ერთ გამოწვევად დასახელებულია მოსამართლეთა სოციალური დაცვის გარანტიების გაძლიერება. ასევე მართლმსაჯულების გამჭვირვალობასთან დაკავშირებული საკითხების კიდევ უფრო განვითარება.

„ერთ-ერთ გამოწვევად აღნიშნულია საზოგადოების ინფორმირებულობისა და მასთან კომუნიკაციის გაზრდის გზით სასამართლოს მიმართ ნდობის კიდევ უფრო გაძლიერება, სასამართლოს დისკრედიტაციისკენ მიმართული დეზინფორმაციის თავიდან აცილების მექანიზმების გაუმჯობესება. საუბარია, ასევე, ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოს ინსტიტუტის შემდგომ გაძლიერებაზე, სასამართლოში საქმის წარმოებასთან დაკავშირებით ელექტრონული საშუალებების გამოყენების პრაქტიკის გაფართოებაზე; გამოწვევად აღნიშნულია მატერიალურ-ტექნიკური და ტექნოლოგიური ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება, ახალი სერვისების დანერგვა. ასევე მითითებულია შშმ პირებისთვის სრულად ადაპტირებული გარემოს უზრუნველყოფა, აგრეთვე ბავშვის საუკეთესო ინტერესის გათვალისწინებით სათანადო გარემოს შექმნა. დაგისახელეთ რამდენიმე სამაგალითო მნიშვნელოვანი გამოწვევა“, - განაცხადა ანრი ოხანაშვილმა.

მისივე განმარტებით, დოკუმენტში გამოწვევებს შორისაა ასევე თარჯიმნის სერვისის გაუმჯობესება, რათა სამართლიანი სასამართლოს უფლების დაცვა ჯეროვნად იქნეს უზრუნველყოფილი.

„იუსტიციის უმაღლესი სკოლის გაძლიერება, რათა მან ჯეროვნად შეძლოს სათანადო რაოდენობის იუსტიციის მსმენელთა მომზადება, რაც აუცილებელია 2025 წლის 1 იანვრიდან მოსამართლეთა თანამდებობაზე უვადოდ განწესების პროცესის შეუფერხებლად წარმართვისათვის; მიზანშეწონილია, საქართველოს კონსტიტუციის მოქმედი ნორმების გათვალისწინებით საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით განისაზღვროს პარლამენტის მიერ იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს არამოსამართლე წევრთა არჩევის პროცედურაში საბჭოს წევრობის კანდიდატის კომიტეტის საჯარო სხდომაზე მოსმენის ვალდებულება; მიზანშეწონილია, საქართველოს კონსტიტუციის მოქმედი ნორმების გათვალისწინებით უფრო დაიხვეწოს და გაუმჯობესდეს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მოსამართლე წევრთა არჩევის წესთან დაკავშირებული ცალკეული საკითხებიც. კერძოდ, მიზანშეწონილია, საქართველოს მოსამართლეთა კონფერენციის მიერ იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მოსამართლე წევრის არჩევის პროცესში საბჭოს წევრობის კანდიდატს მიეცეს მოსამართლეთა კონფერენციისთვის თავისი ხედვების წარდგენის შესაძლებლობა; საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ 2019 წლის გადაწყვეტილებით არაკონსტიტუციურად ცნო გარკვეული საკანონმდებლო ნორმების ის ნორმატიული შინაარსი, რომელიც გამორიცხავს ღია სასამართლო სხდომის შედეგად მიღებული სასამართლო აქტების სრული ტექსტის საჯარო ინფორმაციის სახით გაცემას. შესაბამისად, მიზანშეწონილია, სათანადო საკანონმდებლო ცვლილების განხორციელება, რომელიც საქართველოს კონსტიტუციასა და საკონსტიტუციო სასამართლოს ამ გადაწყვეტილებაში ასახულ მიდგომებთან კანონის შესაბამისობას განაპირობებს“, - განაცხადა იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარემ.

ანრი ოხანაშვილის განცხადებით, გასათვალისწინებელია, რომ მართლმსაჯულების სფეროში სამომავლოდ განსახორციელებელი ნებისმიერი საკანონმდებლო ცვლილების მიზანი უნდა იყოს არა მართლმსაჯულების დაბრკოლება და სამართლიანი სასამართლოს უფლების რეალიზების შეფერხება, არამედ საქართველოს მოქალაქეთა ინტერესების შეუფერხებლად დაცვის უზრუნველსაყოფად სასამართლო სისტემის შემდგომი გაუმჯობესება და რეპუტაციის თვალსაზრისით, ზიანისაგან სასამართლოს დაცვა.

„ამიტომ, სხვადასხვა ფორმატში დღემდე გაჟღერებული ისეთი შემოთავაზებები, განსაკუთრებით ცალკეული პოლიტიკური პარტიების მხრიდან, როგორებიც არის, მაგალითად, იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიერ სხვადასხვა გადაწყვეტილების მისაღებად საჭირო კვორუმის გაზრდა (ე. წ. ორმაგი 2/3) და სასამართლოს თავმჯდომარეთა არჩვის წესის შეცვლა - სასამართლოების თავმჯდომარეების არჩევა ე. წ. საარჩევნო კამპანიის წარმოების გზით - არის საქართველოს კონსტიტუციასთან შეუსაბამო, არ ეფუძნება დამკვიდრებულ საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკას და, საბოლოოდ, მართლმსაჯულების შეფერხებასა და სასამართლოში მისთვის შეუფერებელი პოლიტიკური პროცესების გაღვივებას გამოიწვევს“, - აღნიშნა ოხანაშვილმა.

კომიტეტის თავმჯდომარემ ასევე სხვა ინიციატივებზეც ისაუბრა და დასძინა, რომ სამოქმედო გეგმის შესაბამისად საკანონმდებლო ცვლილებებზე მუშაობა გაგრძელდება და ჯგუფი პარლამენტს საკანონმდებლო ცვლილებებს 1 ნოემბრამდე წარუდგენს. ინიციირებისთანავე კი ეს ცვლილებები ვენეციის კომისიასა და ეუთო/ოდირს წარედგინება.