დავით ბაქრაძე გაეროს გენერალურ ასამბლეას: ქართველი დევნილებისა და ლტოლვილების საქმის მხარდაჭერით, თქვენ ასევე სოლიდარობას უცხადებთ მსოფლიოს ყველა იძულებით გადაადგილებულ პირს, ვინაიდან მათ მიერ განცდილი გაჭირვება უნივერსალურია, მათი წარმოშობის ადგილის მიუხედავად

გაეროში საქართველოს მუდმივმა წარმომადგენელმა, დავით ბაქრაძემ გაეროს გენერალურ ასამბლეას სიტყვით მიმართა და საქართველოს ოკუპირებული რეგიონებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა და ლტოლვილთა სტატუსის შესახებ რეზოლუციის პროექტის მხარდაჭერისკენ მოუწოდა.

ელჩმა ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ასობით ათასი ადამიანი, რომლებიც აფხაზეთისა და ცხინვალის რეგიონიდან ეთნიკური წმენდის ტალღებისა და 2008 წლის რუსული აგრესიის შედეგად განიდევნენ, დღემდე მოკლებულნი არიან საკუთრების უფლებას და მშობლიურ სახლებში ღირსეული დაბრუნების შესაძლებლობას.

დავით ბაქრაძის განცხადებით, 2008 წლიდან დღემდე რეზოლუციის მხარდაჭერა საერთაშორისო თანამეგობრობის მხრიდან მუდმივად იზრდება. ამჟამად დოკუმენტის თანაავტორი მსოფლიოს ყველა რეგიონის 67 წევრი სახელმწიფოა.

„ჩემთვის დიდი პატივია, კიდევ ერთხელ მივმართო გენერალურ ასამბლეას ასობით ათასი იძულებით გადაადგილებული პირისა და ლტოლვილის სახელით, რომლებიც იძულებით გახდნენ დევნილნი საქართველოს ოკუპირებული რეგიონებიდან - აფხაზეთიდან და ცხინვალის რეგიონიდან/სამხრეთ ოსეთიდან.

დღეს მე ვდგავარ თქვენ წინაშე ამ ტრიბუნაზე, რათა მოვიპოვო თქვენი ღირებული მხარდაჭერა გენერალური ასამბლეის რეზოლუციის პროექტისთვის A/80/L.73, სახელწოდებით „აფხაზეთიდან, საქართველო, და ცხინვალის რეგიონიდან/სამხრეთ ოსეთიდან, საქართველო, იძულებით გადაადგილებულ პირთა და ლტოლვილთა სტატუსის შესახებ“.

ამ რეზოლუციის პროექტის მთავარი მიზანი უცვლელი რჩება: რეაგირება მოახდინოს იმ დევნილთა და ლტოლვილთა ჰუმანიტარულ მდგომარეობაზე, რომლებიც იძულებულნი გახდნენ დაეტოვებინათ თავიანთი სახლები 1990-იანი წლებიდან დაწყებული ეთნიკური წმენდის თანმიმდევრული ტალღების დროს, რამაც კულმინაციას მიაღწია 2008 წლის აგვისტოში საქართველოს წინააღმდეგ განხორციელებული სრულმასშტაბური სამხედრო აგრესიით. დღემდე ისინი მოკლებულნი არიან საკუთრების უფლებას და თავიანთ მუდმივ საცხოვრებელ ადგილებზე უსაფრთხო და ღირსეული დაბრუნების ფუნდამენტურ უფლებას.

2008 წელს ამ რეზოლუციის პირველი მიღების შემდეგ, მან მოიპოვა მზარდი მხარდაჭერა საერთაშორისო თანამეგობრობის მხრიდან, მომხრე ხმებისა და თანაავტორების მუდმივად მზარდი რაოდენობით. დღეს რეზოლუციის პროექტის თანაავტორია გაეროს 67 წევრი სახელმწიფო მსოფლიოს ყველა რეგიონიდან, რაც ადასტურებს საერთო ერთგულებას ამ ტექსტში ასახული საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპებისადმი. პირველ რიგში, ესაა დაბრუნების უფლება, საკუთრების უფლების პატივისცემა და კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარებისკენ მოწოდება, რაც წევრ სახელმწიფოებს აძლევს გარანტიას, რომ რეზოლუცია ადამიანზეა ორიენტირებული და მიზნად ისახავს რეგიონში ხანგრძლივი და მყარი მშვიდობის შენარჩუნებას.

თქვენ წინაშე არსებული რეზოლუციის პროექტის ტექსტი ეფუძნება გაეროს იძულებითი გადაადგილების სახელმძღვანელო პრინციპებს და წარმოადგენს გაეროს გენერალური ასამბლეის ორწლიანი რეზოლუციის - „იძულებით გადაადგილებულ პირთა დაცვა და დახმარება“ (A/RES/80/211) - ქვეყნის სპეციფიკაზე მორგებულ გამოყენებას.

რეზოლუცია მიზნად ისახავს:

• კვლავ დაადასტუროს ასობით ათასი უდანაშაულო მშვიდობიანი მოქალაქის, ქალის, ბავშვისა და მოხუცის უსაფრთხო და ღირსეული დაბრუნების უფლება, რომლებიც იძულებულნი გახდნენ მოულოდნელად დაეტოვებინათ სახლები და თავშესაფარი სხვაგან ეძიათ.
• ხაზი გაუსვას კონფლიქტით დაზარალებული ყველა იძულებით გადაადგილებული პირისა და ლტოლვილის საკუთრების უფლებების პატივისცემის აუცილებლობას.
• კვლავ დაადასტუროს, რომ იძულებითი დემოგრაფიული ცვლილებები მიუღებელია და უზრუნველყოს ჰუმანიტარული საქმიანობისთვის შეუფერხებელი ხელმისაწვდომობა ყველა იძულებით გადაადგილებული პირის, ლტოლვილისა და კონფლიქტით დაზარალებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები სხვა პირისთვის საქართველოს მასშტაბით.

გარდა ამისა, რეზოლუციის პროექტი ხაზს უსვამს ჟენევის საერთაშორისო დისკუსიების - ამ საკითხზე მოლაპარაკებების ერთადერთი პლატფორმის - სასიცოცხლო მნიშვნელობას. იგი მოუწოდებს ყველა მონაწილეს, მათ შორის საქართველოს, გააძლიერონ ძალისხმევა მყარი მშვიდობის დასამყარებლად, აიღონ ვალდებულება ნდობის აღდგენის გაძლიერებულ ღონისძიებებზე და გადადგან დაუყოვნებლივი ნაბიჯები ადამიანის უფლებების პატივისცემის უზრუნველსაყოფად და უსაფრთხოების ხელსაყრელი პირობების შესაქმნელად, რაც ხელს შეუწყობს ყველა იძულებით გადაადგილებული პირისა და ლტოლვილის ნებაყოფლობით, უსაფრთხო, ღირსეულ და შეუფერხებელ დაბრუნებას მათ მუდმივ საცხოვრებელ ადგილებზე.

ამასთანავე, რეზოლუცია მოითხოვს კონკრეტული განრიგის შემუშავებას ყველა დევნილის ნებაყოფლობითი, უსაფრთხო, ღირსეული და შეუფერხებელი დაბრუნების უზრუნველსაყოფად, ასევე საანგარიშგებო ინსტრუმენტის შენარჩუნებას, რათა საერთაშორისო თანამეგობრობა ინფორმირებული იყოს რეზოლუციის შესრულების შესახებ გენერალური მდივნის ყოველწლიური ანგარიშების მეშვეობით. გენერალური მდივნის უახლესი ანგარიში (A/80/729) „დაბრუნების უფლება, გადაადგილების მასშტაბები“ იმეორებს იმავე განცხადებას, რაც წინა წლებში: „საანგარიშგებო პერიოდში მნიშვნელოვანი ცვლილებები არ დაფიქსირებულა იძულებით გადაადგილებულ პირთა და ლტოლვილთა მიერ დაბრუნების უფლების რეალიზაციის კუთხით“.

საქართველოს ოკუპირებულ რეგიონებში ადგილზე არსებული რეალობა მძიმე რჩება: ადამიანები განიცდიან ძირითადი ადამიანის უფლებების მუდმივ შეზღუდვას, იზოლაციასა და დისკრიმინაციას. ეს ფაქტები სისტემატურად აისახება გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისრის ყოველწლიურ ანგარიშებში, რომლებიც ეფუძნება ადამიანის უფლებათა საბჭოს რეზოლუციას „თანამშრომლობა საქართველოსთან“ (A/HRC/RES/57/33). აღნიშნული ანგარიშები ასახავს დისკრიმინაციის სხვადასხვა ფორმას, რომელსაც ეთნიკური ქართველები კვლავ განიცდიან ორივე ოკუპირებულ რეგიონში, მათ შორის სიცოცხლის უფლების დარღვევას, თავისუფლების აღკვეთას, უკანონო დაკავებებს, საკუთრების უფლების ხელყოფას, ჯანმრთელობის უფლების დარღვევას და მშობლიურ ენაზე განათლების მიღების შეზღუდვას. ბოლო ანგარიშში ადამიანის უფლებათა უმაღლესი კომისარი კიდევ ერთხელ იმეორებს თავის რეკომენდაციებს: „…სწრაფად და საფუძვლიანად იყოს გამოძიებული სიცოცხლის უფლების დარღვევის, წამებისა და არასათანადო მოპყრობის ყველა ბრალდება და გაძლიერდეს ძალისხმევა პასუხისმგებლობის დასაკისრებლად...“, ისევე როგორც „…შეწყდეს თავისუფლების უკანონო აღკვეთის პრაქტიკა“.

მიუხედავად ამ მძიმე ფონისა, საქართველოს მთავრობა მტკიცედ რჩება ერთგული შერიგებისა და ჩართულობის სრულად ადამიანზე ორიენტირებული პოლიტიკის ეფექტური განხორციელებისადმი. ეს პოლიტიკა ეფუძნება დეპოლიტიზებულ მიდგომებსა და ეფექტიან ინსტრუმენტებს, რათა მიღწეული იყოს ომით დაზარალებულ თემებს შორის მშვიდობისა და ნდობის აღდგენის მიზნები და უზრუნველყოფილი იყოს კონფლიქტით დაზარალებული მოსახლეობის ღირსეული ცხოვრება კონფლიქტის მშვიდობიან მოგვარებამდე.

მთავრობა აგრძელებს სამშვიდობო ინიციატივის - „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ - აქტიურ განხორციელებას. წლების განმავლობაში ჩვენთვის გამამხნევებელია ოკუპირებულ რეგიონებში მცხოვრები მოსახლეობის მხრიდან მზარდი ინტერესი იმ შესაძლებლობებისა და სახელმწიფო სერვისების მიმართ, რომლებიც სპეციალურად მათთვის არის შექმნილი. ეს ტენდენცია წარმოადგენს მნიშვნელოვან ეტაპს შერიგებისა და ხელახალი ჩართულობის ჩვენი სტრატეგიული მიზნების მიღწევაში.

კონფლიქტის საბოლოო მოგვარებამდე, საქართველოს მთავრობა აგრძელებს კოორდინირებულ ძალისხმევას იძულებით გადაადგილებულ პირთა სოციალურ-ეკონომიკური ინტეგრაციის ხელშესაწყობად და მათი ცხოვრების პირობების გასაუმჯობესებლად. მნიშვნელოვანი ძალისხმევა იყო მიმართული დევნილთა ღირსეული და გრძელვადიანი საცხოვრებლით უზრუნველყოფისა და ფინანსური დახმარებისკენ, გრძელვადიანი განსახლების სახელმძღვანელო პრინციპების, კრიტერიუმებისა და პროცედურების შესაბამისად.

100-მდე რეზოლუციამ, პრეზიდენტის განცხადებამ და კომუნიკემ ერთხმად დაადასტურა „ყველა წევრი სახელმწიფოს ერთგულება საქართველოს სუვერენიტეტის, დამოუკიდებლობისა და ტერიტორიული მთლიანობისადმი მის საერთაშორისოდ აღიარებულ საზღვრებში“. გაეროს უშიშროების საბჭოს რეზოლუციები 1993 წლიდან 2009 წლამდე მუდმივად უსვამდა ხაზს აუცილებლობას „სერიოზულად იყოს განხილული იძულებით გადაადგილებულ პირთა და ლტოლვილთა ღირსეული დაბრუნების საჭიროება, მათ შორის მათი უსაფრთხოებისა და ადამიანის უფლებების საკითხები“.

მინდა მკაფიოდ აღვნიშნო: ეს რეზოლუცია არ არის მიმართული რომელიმე მხარის წინააღმდეგ და არც იმ გარემოებებზე პასუხისმგებლობის დაკისრებას ისახავს მიზნად, რომლებმაც გამოიწვია იძულებითი გადაადგილება. ვინაიდან ეს რეზოლუცია ყოველწლიურად შემოგვაქვს, ჩვენ გვერდზე ვტოვებთ პოლიტიკას და ფოკუსირებას ვახდენთ ექსკლუზიურად ჰუმანიტარულ განზომილებაზე. რეზოლუციის ტექსტი უცვლელი რჩება, რადგან მისი დებულებები კვლავ შესასრულებელია. ამ საკითხის ჰუმანიტარულ ასპექტზე მიზანმიმართული ხაზგასმა ასახავს ჩემი დელეგაციის მტკიცე განზრახვას, თავიდან აიცილოს პოლიტიკური სპეკულაციები, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც სასწორზე დევნილთა ფუნდამენტური უფლებები დევს. ამ კონტექსტში, ჩვენ მოვუწოდებთ ყველა წევრ სახელმწიფოს, დარჩნენ პრინციპულები და მტკიცენი თავიანთ ერთგულებაში და მხარი დაუჭირონ საყოველთაოდ აღიარებულ უფლებებს რეზოლუციის სრულ იმპლემენტაციამდე.

თქვენ წინაშე არსებული რეზოლუციის პროექტი - A/80/L.73 - სახელწოდებით „აფხაზეთიდან, საქართველო, და ცხინვალის რეგიონიდან/სამხრეთ ოსეთიდან, საქართველო, იძულებით გადაადგილებულ პირთა და ლტოლვილთა სტატუსის შესახებ“, დღის წესრიგის 32-ე პუნქტის ფარგლებში („გაჭიანურებული კონფლიქტები სუამ-ის სივრცეში და მათი გავლენა საერთაშორისო მშვიდობაზე, უსაფრთხოებასა და განვითარებაზე“), თანაავტორობით წარდგენილია გაეროს 67 (საბოლოო რაოდენობის დაზუსტებამდე) წევრი სახელმწიფოს მიერ, მათ შორის: ალბანეთი, ანდორა, ანტიგუა და ბარბუდა, ავსტრალია, ავსტრია, ბელგია, ბულგარეთი, კაბო-ვერდე, კანადა, კონგო, კოსტა-რიკა, ხორვატია, ჩეხეთი, კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა, დანია, ჯიბუტი, დომინიკა, ესტონეთი, ფიჯი, ფინეთი, საფრანგეთი, საქართველო, გერმანია, საბერძნეთი, გვატემალა, უნგრეთი, ისლანდია, ირლანდია, იტალია, იაპონია, კირიბატი, ლატვია, ლიბერია, ლიხტენშტაინი, ლიეტუვა, ლუქსემბურგი, მალავი, მალტა, მარშალის კუნძულები, მექსიკა, მიკრონეზია, მონაკო, მონტენეგრო, ნიდერლანდები, ახალი ზელანდია, ჩრდილოეთ მაკედონია, ნორვეგია, პალაუ, პაპუა-ახალი გვინეა, პოლონეთი, პორტუგალია, მოლდოვას რესპუბლიკა, რუმინეთი, სამოა, სან-მარინო, სიერა-ლეონე, სლოვაკეთი, სლოვენია, ესპანეთი, შვედეთი, ტონგა, თურქეთი, ტუვალუ, უკრაინა, გაერთიანებული სამეფო, ამერიკის შეერთებული შტატები და ვანუატუ.

ქართველი დევნილებისა და ლტოლვილების საქმის მხარდაჭერით, თქვენ ასევე სოლიდარობას უცხადებთ მსოფლიოს ყველა იძულებით გადაადგილებულ პირს, ვინაიდან მათ მიერ განცდილი გაჭირვება უნივერსალურია, მათი წარმოშობის ადგილის მიუხედავად“, - განაცხადა ბაქრაძემ თავის გამოსვლაში.