სამთავრობო პროგრამის შესრულების ანგარიში: გრძელდება გარემოსდაცვითი პოლიტიკის თანმიმდევრული და დაბალანსებული განხორციელება ქვეყნის მდგრადი განვითარების უზრუნველსაყოფად

გრძელდება გარემოსდაცვითი პოლიტიკის თანმიმდევრული და დაბალანსებული განხორციელება ქვეყნის მდგრადი განვითარების უზრუნველსაყოფად. აქტიურად მიმდინარეობს 2022 − 2026 წლებისთვის საქართველოს გარემოს დაცვის მოქმედებათა მეოთხე ეროვნული პროგრამის (NEAP-4) შემუშავება, რომელიც წარმოადგენს გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის სფეროში ქვეყნის ძირითად სტრატეგიულ დოკუმენტს და განსაზღვრავს დარგის გრძელვადიან სტრატეგიულ პრიორიტეტებსა და შესაბამის სამოქმედო გეგმას, - წერია სამთავრობო პროგრამის შესრულების შესახებ ანგარიშში, რომელიც პარლამენტს უკვე წარედგინა.

დოკუმენტის თანახმად, ატმოსფერული ჰაერის დაცვის სისტემის გაუმჯობესებისა და ევროპულ პრინციპებზე გადასვლის მიზნით, საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოციირების შეთანხმებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესაბამისად, ქვეყნის ტერიტორია დაიყო ჰაერის ხარისხის მონიტორინგისა და მართვის ხუთ ზონად და ერთ აგლომერაციად. აღნიშნული ხელს შეუწყობს რეგიონულ და ლოკალურ დონეზე ჰაერის დაბინძურების პრობლემის მოგვარებისათვის შედეგზე ორიენტირებული კონკრეტული ქმედებების დაგეგმვას.

„მრეწველობის სექტორიდან ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების პრევენციისა და საწარმოთა გარემოდაცვითი კონტროლის გაუმჯობესების მიზნით, 2021 წლის 1 ივნისიდან უმსხვილესი სამრეწველო ობიექტებისთვის სავალდებულო გახდა ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებების გაფრქვევების უწყვეტი თვითმონიტორინგის სისტემის დანერგვა. ამ მიზნით, მსხვილმა სამრეწველო ობიექტებმა უკვე დაიწყეს შესაბამისი ტექნოლოგიური გადაიარაღება და თანამედროვე ფილტრაციის სისტემების განთავსება. საანგარიშო პერიოდში, ატმოსფერული ჰაერის ხარისხის უწყვეტი მონიტორინგისა და ქსელის გაფართოების მიზნით, შეძენილ იქნა 1 მობილური ავტომატური სადგური. თბილისსა და რუსთავში 3 ლოკაციაზე დაიწყო ატმოსფერულ ჰაერში ტყვიის, ნიკელის, კადმიუმის, დარიშხანისა და ბენზო(ა)პირენის გაზომვა ევროპული სტანდარტების შესაბამისად. აქტიურად წარიმართა მუშაობა წყლის რესურსების ინტეგრირებული მართვის სისტემის დანერგვის მიმართულებით. მხარეებთან ჩატარებული კონსულტაციების საფუძველზე, შემუშავდა და საქართველოს პარლამენტს დასამტკიცებლად წარედგინა „წყლის რესურსების მართვის შესახებ“ კანონპროექტი, რომელიც სრულ თანხვედრაშია ევროპულ კანონმდებლობასთან.

ქვეყნის მასშტაბით, სტიქიურად მოწყვლად ხეობებში, ადრეული გაფრთხილების სისტემების გაუმჯობესების მიზნით, 2021 წლის დეკემბერში, ქ. თბილისის მიმდებარედ, სოფელ კიკეთში განთავსდა მეტეოროლოგიური რადარი. ასევე ქვეყნის მასშტაბით 11 მეწყრულ უბანზე განთავსდა თანამედროვე მონიტორინგის სისტემები. ამით გაუმჯობესდა მეწყრული პროცესების პროგნოზირებისა და უარყოფითი შედეგების თავიდან აცილების შესაძლებლობები.
2021 წლის 1 დეკემბერიდან საქართველო ოფიციალურად გახდა ასოციირებული წევრი ქვეყანა ევროპის ამინდის საშუალოვადიანი პროგნოზირების ცენტრში, რაც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს ამინდის პროგნოზისა და მოსალოდნელი სტიქიური მოვლენების შესახებ ადრეული გაფრთხილებების სიზუსტეს.
2023 წლიდან ქვეყანაში ეტაპობრივად გაუქმდება სოციალური ჭრების არამდგრადი პრაქტიკა და ის ჩანაცვლდება ტყის მდგრადი მართვის ეფექტიანი მექანიზმებით. ამ მიზნით, მიმდინარეობს „საქმიანი ეზოების“ ქსელის განვითარება. აღნიშნული ქსელი უზრუნველყოფს მოსახლეობის მერქნულ რესურსზე მოთხოვნის დაკმაყოფილებას, ხეტყის ორგანიზებულად დამზადებას, დახარისხებას, დასაწყობებასა და რეალიზაციას, რაც გაამარტივებს მოსახლეობისა და კერძო სექტორისთვის სასურველი მერქნული რესურსის შეძენასა და ტრანსპორტირებას სასურველ პერიოდში, ხოლო მეორე მხრივ, საგრძნობლად შეამცირებს უკონტროლო და უკანონო ჭრებს. ამ ეტაპზე ქვეყნის მასშტაბით მოწყობილია 26 საქმიანი ეზო, მათ შორის საანგარიშო პერიოდში მოეწყო 2 საქმიანი ეზო თიანეთის მუნიციპალიტეტში. ქვეყნის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გათვალისწინებით, საანგარიშო პერიოდში, მერქნულ რესურსზე მოსახლეობის მოთხოვნის დაკმაყოფილების მიზნით, გაცემულია 249 432 კბ.მ მერქნული რესურსი.

საქართველოს მთავრობამ მოიწონა და საქართველოს პარლამენტში დასამტკიცებლად გადაგზავნილია კანონპროექტები − კვერეთის აღკვეთილის დაარსებასა და კოლხეთის ეროვნული პარკის გაფართოებასთან დაკავშირებით. ასევე მომზადებული და უახლოეს მომავალში საქართველოს პარლამენტში გაიგზავნება კანონპროექტები, რომელთა საფუძველზეც შეიქმნება სამუხის მრავალმხრივი გამოყენების ტერიტორია და ტანასა და თეძამის დაცული ტერიტორიები. შედეგად, საქართველოს დაცული ტერიტორიების ფართობი გაიზრდება 67 ათასი ჰექტარით. აღნიშნული ხელს შეუწყობს ბიომრავალფეროვნების დაცვას, მის შენარჩუნებას, ადგილობრივი მოსახლეობის დასაქმებასა და ეკონომიკური შესაძლებლობების გაძლიერებას. პარალელურად, ქვეყნის მასშტაბით, დაცულ ტერიტორიებში აშენდა/მოეწყო შემდეგი ეკოტურისტული ინფრასტრუქტურა:

3 ვიზიტორთა ცენტრი − ფშავ-ხევსურეთის, წალკის კანიონისა და თეთრა მღვიმის დაცულ ტერიტორიებზე;

13 ტურისტული თავშესაფარი − ბორჯომ-ხარაგაულის, მტირალას, ალგეთის ეროვნულ პარკში და ლაგოდეხის დაცულ ტერიტორიებზე;

13 ხიდი − მარტვილის კანიონსა და ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში;

ზიპლაინი − მარტვილის კანიონზე;

მცირე ინფრასტრუქტურა პონტოს მუხის აღკვეთილში;

9 ეკობილიკი 5 დაცულ ტერიტორიაზე (86 კმ) − ალგეთისა და ბორჯომ-ხარაგაულის ევროვნულ პარკში, წალკის კანიონზე, თეთრა მღვიმისა და ლაგოდეხის დაცულ ტერიტორიებზე.

2021 წელს დაცულ ტერიტორიებზე დაიწყო სალაშქრო ბილიკებისა და თანმდევი ტურისტული ინფრასტრუქტურის მოწყობის მასშტაბური პროექტი, რომლის ფარგლებში 10 დაცულ ტერიტორიაზე გათვალისწინებულია 1 000 კმ-ზე მეტი სიგრძის სალაშქრო ბილიკების ქსელისა და ტურისტული ინფრასტრუქტურის მოწყობა. 2021 წელს, პირველად საქართველოს ისტორიაში, 4 დაცულ ტერიტორიას: კოლხეთისა და მტირალას ეროვნულ პარკებს, ქობულეთისა და კინტრიშის დაცულ ტერიტორიებს, როგორც უნიკალურ კოლხურ ტყეებსა და ჭარბტენიან ტერიტორიებს, UNESCO-ის მსოფლიო ბუნებრივი მემკვიდრეობის სტატუსი მიენიჭა“, - ნათქვამია ანგარიშში.