საქართველოს უსაფრთხოებაში ძალისხმევის ჩადება აშშ-სთვის საუკეთესო შესაძლებლობაა - აშშ-ის სამხედრო საზღვაო ინსტიტუტი

ამერიკელმა სამხედროებმა უნდა გააგრძელონ ქართული ჯარების წვრთნა, გააუმჯობესონ დაზვერვის ინფორმაციის გაზიარების შესაძლებლობები, გაზარდონ საგარეო სამხედრო გაყიდვები და ხელი შეუწყონ საქართველოს სამხედრო ინფრასტრუქტურის და მისი მცირერიცხოვანი შეიარაღებული ძალების განვითარებას, - ამის შესახებ ამერიკელი სამხედრო ექსპერტების ყველაზე მსხვილი დამოუკიდებელი ასოციაცია, „აშშ-ის სამხედრო საზღვაო ინსტიტუტის“ (USNI) ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ სტატიაში „საქართველო - შავი ზღვის გასაღები“ ლეიტენანტი გრეის ჰოვარდი წერს.

სტატიის ავტორი აღნიშნავს, რომ მიუხედავად ნატოში შესვლის გადავადებისა, ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა დაუყოვნებლივ უნდა გადადგას ნაბიჯები უსაფრთხოების სფეროში საქართველოსთან თანამშრომლობის გაზრდისკენ.

„საქართველო წარმოადგენს ძალიან მოწადინებულ პარტნიორს, რომელიც ამერიკას სთავაზობს უნიკალურ შესაძლებლობას. ამ ეტაპზე ამერიკული ბაზის შექმნა საქართველოში არარეალისტურია, არა მხოლოდ ლოგისტიკური სირთულეების გამო, არამედ იმიტომაც, რომ ამერიკული ბაზა სამხრეთ ოსეთისა და აფხაზეთის ოკუპანტი რუსული ჯარების სიახლოვეს უადგილო პროვოცირებას გამოიწვევს. მიუხედავად ამისა ამერიკელმა სამხედროებმა უნდა გააგრძელონ ქართული ჯარების წვრთნა, გააუმჯობესონ დაზვერვის ინფორმაციის გაზიარების შესაძლებლობები, გაზარდონ საგარეო სამხედრო გაყიდვები და ხელი შეუწყონ საქართველოს სამხედრო ინფრასტრუქტურის და მისი მცირერიცხოვანი შეიარაღებული ძალების განვითარებას.

ქართული ბაზების განვითარება საქართველოს შეიარაღებული ძალების (და როტაციის პრინციპით მომსახურე ამერიკელი მებრძოლების) მხარდაჭერის გასაზრდელად რეალისტური ამოცანაა, რომელიც პასუხობს ამერიკის ინტერესებს. თავისი განლაგების წყალობით, საქართველო იქნება ძალიან კარგი „მოწინავე საოპერაციო/მოქმედი ლოკაცია“ რუსეთსა თუ ირანთან კონფლიქტამდე ან კონფლიქტის დროს. ამერიკელი მებრძოლებისთვის სასარგებლო იქნება სწავლებები რეგიონში, რადგან მათ მიეცემათ უნიკალური შესაძლებლობა, შეისწავლონ ადგილობრივი კლიმატი და ტოპოგრაფია, ასევე გაეცნონ იმ უნიკალურ გამოწვევებს, რომლებიც ახასიათებს ახალ ლოკაციებს. გაუმჯობესებული ქართული ბაზები აშშ-ს საშუალებას მისცემს, გააფართოოს სწავლების შესაძლებლობები ერთობლივი სახმელეთო, საზღვაო (მათ შორის ზღვიდან ცეცხლით მხარდაჭერით) წვრთნების ჩატარების გზით, ასევე ადგილობრივ გარემოში სპეციალური დანიშნულების ტაქტიკების გამოყენებით.

თავდაცვისა და სახელმწიფო დეპარტამენტებმა ასევე მტკიცედ უნდა დაუჭირონ მხარი საქართველოს, როგორც ნატოს არაწევრი მთავარი მოკავშირის, სტატუსის გაფართოებას. შედეგად, საქართველოს ექნება წვდომა დამატებით დაფინანსებაზე და აღმოფხვრილი იქნება ამერიკასთან სამხედრო თანამშრომლობის გაფართოების გზაზე არსებული პოლიტიკური ბარიერები. გარდა ამისა, რუსეთი მიიღებს მკაფიო გზავნილს აშშ-ის მხრიდან საქართველოსთან დაკავშირებით ურყევი გადაწყვეტილების შესახებ. ორმხრივი პარტნიორობა შედის აშშ-ის უსაფრთხოების ეროვნულ ინტერესებში და უზრუნველყოფს საქართველოს თავის დაცვის უნარს რუსეთის წინააღმდეგ, რადგან აგრესია გაუმართლებლად ძვირი დაუჯდება რუსეთს.

ამერიკის შეერთებულ შტატებს არ შეუძლია ერთპიროვნულად ყველა გლობალურ გამოწვევაზე პასუხის გაცემა. სტრატეგიული ალიანსები და პარტნიორობები აათმაგებს აშშ-ის ძალებს საზღვარგარეთ. პარტნიორების სანდო ქსელს კი არსებითი მნიშვნელობა ექნება რუსეთისა თუ ჩინეთის წინააღმდეგ გრძელვადიანი სტრატეგიის წარმატებისთვის. ძლიერ ალიანსებს შეუძლია აშშ-ის ძალების გაათმაგება შეიარაღების სისტემების და ჯარების ინტეგრირების, ასევე დაზვერვის ქსელების გაფართოების გზით, რასაც არსებითი მნიშვნელობა აქვს ომში გამარჯვებასა თუ მის პრევენციაში.

პირველ რიგში, აშშ უნდა იქცეს შავიზღვისპირა სახელმწიფოთა შორის თანამშრომლობის ქვაკუთხედად, მიუხედავად იმისა, რომ რეგიონში აშშ შეზღუდულად არის წარმოდგენილი. ადგილობრივი პარტნიორების კოლექტიურ შესაძლებლობებს არსებითი მნიშვნელობა ექნება რეგიონში სტაბილურობის შესანარჩუნებლად. რუსეთის შავიზღვისპირა ფლოტი დიდია და საკმაოდ განვითარებული („კალიბრის“ ტიპის სარაკეტო სისტემით აღჭურვილი 6 „ადმირალ გრიგოროვიჩის“ კლასის ფრეგატი და „კილოს“ კლასის წყალქვეშა ნავი), რის წყალობითაც იგი დღემდე უარს ამბობს თანამშრომლობაზე.

მიუხედავად ამისა, ისტორია გვასწავლის, რომ აშშ-ის მხრიდან ფეხის მტკიცედ მოკიდება [ამა თუ იმ რეგიონში] ქვეყნებს თანამშრომლობის მოტივაციას უჩენს. ამ მიზნით, თავდაცვის დეპარტამენტმა უნდა დააარსოს შავიზღვისპირა ქვეყნების კონსორციუმი. ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა უნდა შეიმუშავოს თავდაპირველი დღის წესრიგი, რათა პასუხი გაეცეს იოლად მოგვარებად საკითხებს: მაგალითად, თავისუფალი ვაჭრობა ზღვით და მილსადენების მეშვეობით. ნდობისა და თანამშრომლობის ხარისხის ზრდის კვალდაკვალ, განხილული უნდა იყოს უფრო რთული საკითხები (მაგალითად, ზღვაზე თავისუფლად გადაადგილება), რომლებიც, საბოლოო ჯამში, მოიცავს ეგრეთწოდებული საზღვაო სფეროს შესახებ ინფორმირებულობას, უსაფრთხოება და სადაზვერვო მონაცემთა გაზიარება. ეს კონსორციუმი გახდება თანამშრომლობის საფუძველი, რასაც დაემატება საზღვაო და სახმელეთო სწავლებები ჯერ აშშ-ის თაოსნობით, ხოლო დროთა განმავლობაში მინიმალური ამერიკული მონაწილეობით.

გარდა ამისა, ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა უნდა მოიძიოს შესაძლებლობები იმ ქვეყნებს შორის თანამშრომლობისა და კომუნიკაციის დასამყარებლად, რომლებიც სხვაგვარად არ თანამშრომლობენ, მაგრამ აქვთ საერთო ინტერესები. მაგალითად, საქართველოსთვის სასარგებლო შეიძლება იყოს საბერძნეთსა და ისრაელთან პარტნიორობის გაღრმავება. აშშ-ის მონაწილეობა ხელს შეუწყობს თავდაპირველი ნდობის გაღვივებას და სამუშაო ჩარჩოს შემუშავებას, რომელიც ამ ქვეყნებს სჭირდებათ უსაფრთხოების ქსელის შესაქმნელად. თავდაცვის დეპარტამენტს შეუძლია სამუშაო ჯგუფის ჩამოყალიბება საქართველოს, საბერძნეთის და ისრაელის სამხედრო ლიდერების მონაწილეობით, რომლის ფარგლებში თანამშრომლობა დაიწყება უსაფრთხოების სფეროში საერთო ინტერესებითა და გამოწვევებით, ასევე „როლების გათამაშებით“ საგანგაშო სიტუაციის შემთხვევაში. დროთა განმავლობაში ყოველივე ეს შეიძლება გადაიზარდოს უცხოეთში მებრძოლთა გაგზავნასა და ერთობლივ სწავლებებში, რის წყალობითაც ამაღლდება მზადყოფნის ხარისხი და სადაზვერვო ინფორმაციის გაზიარების ქსელის სიმწიფე.

საქართველოს უსაფრთხოებაში ძალისხმევის ჩადება საუკეთესო შესაძლებლობაა ამერიკის შეერთებული შტატებისთვის, თუმცა ეს ჯერ პირველი ნაბიჯია. რუსული გავლენა ქვეყანაში და, ზოგადად, რეგიონში დღითიდღე იზრდება. ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა უნდა გადადგას კონკრეტული ნაბიჯები, რათა უახლოეს მომავალში მხარი დაუჭიროს სხვა პარტნიორებსაც - მაგალითად, უკრაინას. აშშ-ის მხრიდან ურყევი გადაწყვეტილების მკაფიო დემონსტრირების გარეშე, ქვეყნებმა, რომლებიც იძულებულნი არიან, აირჩიონ რუსეთსა და დასავლეთს შორის, ადრე თუ გვიან (და საკუთარი ნების საწინააღმდეგოდ) რუსეთი შეიძლება ამჯობინონ, ხოლო ამერიკის შეერთებული შტატები ხალიდან გაუშვებს სტრატეგიულად მნიშვნელოვან შესაძლებლობას“, - წერს ლეიტენანტი გრეის ჰოვარდი.