რა უცნაური მეთოდებით უვლიდნენ კბილებს სხვადასხვა ეპოქაში

ადამიანები კბილებს ყოველთვის იწმენდნენ, მაგრამ ამას სხვადასხვაგვარად აკეთებდნენ და ზოგჯერ ძალიან უჩვეულო მეთოდებითაც. პირის ღრუს ჰიგიენის ისტორიის ზოგიერთი ფაქტი მართლაც ძალიან უცნაურია.

ფოტო: Everett Historical / Shutterstock

დღეს არსებული მონაცემებით, კბილის პასტა ძველმა ეგვიპტელებმა დაახლოებით 7000 წლის წინ გამოიგონეს. ის შედგებოდა შემდეგი ინგრედიენტებისაგან: ჩლიქების ფერფლის, პემზის და ხის ფისისგან. ცოტა გულისამრევი ნაზავია, მაგრამ თანამედროვე სტომატოლოგები ამბობენ, რომ იმ დროისთვის ეს ეფექტიანი საშუალება იყო.

ფოტო: A. du Ryer / Mohammed Image ArchiveDate / Wikimedia Commons

ჩვენი წელთაღრიცხვით VII საუკუნეში მუჰამედ წინასწარმეტყველს მკაფიო წარმოდგენა ჰქონდა პირის ღრუს ჰიგიენის შესახებ და ყველას სთავაზობდა „მისვაკს“. მისვაკი - ბუჩქის ტოტებია, რომელსაც სპარსული სალვადორა ჰქვია. ერთი მხარე უნდა დაიღეჭოს, გაფუვდეს და ფაქტობრივად კბილის ჯაგრისია.

ფოტო: Marzolino / Shutterstock

XI საუკუნის ჩინეთში პოეტი სუ ში ჭამის შემდეგ კბილებს მარტივი და ყველასთვის ხელმისაწვდომი სითხით იწმენდდა. ეს მეთოდი ბევრი საუკუნის განმავლობაში პოპულარული იყო. სუ ში პირის ღრუს მაგარი ჩაის საშუალებით იწმენდდა. პოეტი დარწმუნებული იყო, რომ ის პირს საკვების ნარჩენებისგან ათავისუფლებდა და ცხიმის დაშლას უწყობდა ხელს. ზოგადად ჩინეთში კბილის მოვლის უამრავი ასეთი ხერხი არსებობს.

ფოტო: Adolph Görling / Dresdener Gallerie / Wikimedia Commons

1650 წლისთვის ევროპაში სტომატოლოგის პროფესია ჯერ არ არსებობდა. კბილების გასათეთრებლად ადამიანები დალაქთან მიდიოდნენ. თავდაპირველად ისინი კბილებს რკინის ხერხით აპრიალებდნენ, შემდეგ კი აზოტის მჟავას იყენებდნენ. რაც, რა თქმა უნდა, კბილის მინანქრისთვის სასარგებლო არ იყო.

ფოტო: MoreVector / Shutterstock

დალაქებმა, როგორც ჩანს, არ იცოდნენ, რომ უკვე არსებობდა კბილების გათეთრების საშუალება, რომელიც მინანქრისთვის ძალიან მავნე არ იყო. ის XIV საუკუნის ფრანგმა ქირურგმა გი დე შოლიაკმა გამოიგონა. ეს საშუალება ორი ინგრედიენტისგან შედგებოდა: თაფლის და მარილისაგან. მეტი ეფექტისთვის დე შოლიაკი პაციენტებს ძმრის ერთი წვეთით გაზავებული შემწვარი მარილის გამოყენებას ურჩევდა.

ფოტო: ნიკოლაი რერიხი/ Wikimedia Commons

შუა საუკუნეებში აღმოსავლეთ სლავები პირის ღრუს ჰიგიენისთვის არყის ხის ნახშირს იყენებდნენ. ნახშირს ფქვავდნენ და ფხვნილით იწმენდნენ კბილებს. ამისგან კბილები შავდებოდა, ამიტომ პროცედურის შემდეგ პირის ღრუს დიდხანს ივლებდნენ წყლით.

ფოტო: R Kawka / Alamy / Vida Press

1892 წლის ამერიკული სამრეწველო რეცეპტების წიგნის მიხედვით, ალუბლის კბილის პასტის ორი ვარიანტი მზადდებოდა - დუღილისკენ მიდრეკლი და არა. ფერმენტაციის საწინააღმდეგოდ მას უმატებდნენ ლიმონს ესენციის სახით. პასტის სრული შემადგენლობა კი ასეთი იყო: პემზა, იის ფესვი, ხის ფისი, თაფლი, cochineal, მიხაკის ზეთი, ვარდის ზეთი და ლიმონის ესენცია. საინტერესოა, რომ ალუბალი აქ არსადაა.

ფოტო: Tyler Olson / Shutterstock

კბილის ჯაგრისები, რომლებიც თანამედროვეს ჰგავს, მასობრივ წარმოებაში პირველად ინგლისელმა უილიამ ედისმა XVIII საუკუნეში ჩაუშვა. კონსტრუქციის იდეა მას უჩვეულო გარემოში გაუჩნდა. ედისი ციხეში იჯდა და უყურებდა როგორ გვიდა დამლაგებელი იატაკს. პირველი ჯაგრისი მან ცხვრის ძვლისა და ღორის ბეწვისგან შექმნა. ამ გამოგონების წყალობით მოგვიანებით ის ძალიან გამდიდრდა.

მსოფლიოში კბილის პასტის პირველი ტუბი 1896 წელს ნიუ-იორკის მაღაზიებში, Colgate-ის ბრენდის ქვეშ გაჩნდა. მანამდე პასტებს შუშის ქილებში ანაწლებდნენ და ისე ყიდდნენ.

ფოტო: Nadia Cruzova / Shutterstock

როგორ ცნობილია, მსოფლიოში პირველ კბილის პასტას საკმაოდ უსიამოვნო გემო ჰქონდა. პირველად, კბილის პასტაში პიტნა ჩინეთში, დაახლოებით 2500 წლის წინ დაამატეს. ძველ ჩინეთში კბილებს იწმენდნენ ჟენშენის, პიტნის და მარილის ნაზავისგან.