imedi /  25 ნოემბერი 2019, 21:16 / სანდო წყარო

ცნობილია რამდენჯერ აქვს ქალს ცხოვრების განმავლობაში მენსტრუაცია

მენსტრუაცია

მენსტრუაცია - ცხოვრების ნორმალური ნაწილია, მაგრამ კაცობრიობის თითქმის მთელი ისტორიის განმავლობაში ის ტაბუირებული იყო. მისი განხილვა არ იყო მიღებული, რის გამოც ყოფით ცხოვრებაში მის შესახებ ცოტა რამ თუ იცოდნენ. მეტიც, ჰიგიენური პროდუქტების წარმოებაც დიდი ხნის წინ არ დაწყებულა.

დიდი ხნის განმავლობაში მეცნიერებს მენსტრუაცია შესწავლის ღირსად არ მიაჩნდათ და ნაკლებადაც სწავლობდნენ. შემორჩენილი სამეცნიერო ნაშრომებიდან პირველად მას ანტკიურ ეპოქაში ახსენებენ. მაგალითად, არისტოტელეს მიაჩნდა, რომ თუ ქალი მენსტრუაციის დროს სარკეში იხედება, მის ზედაპირზე სისხლის ლაქა გაჩნდება. პლინიუს უფროსი კი დარწმუნებული იყო, რომ თუ ციკლის დროს შიშველი ქალი მინდორზე გაივლიდა, იქ ყველა ცოცხალი ორგანიზმი განადგურდებოდა.  

ჩვენ ცოტა რამ ვიცით სხვადასხვა ეპოქის ჰიგიენურ საშუალებებზეც, თუმცა გარკვეული ცნობები შემორჩენილია. მაგალითად, ძველ რომში გამოიგონეს მრავალჯერადი საფენები - ქსოვილის (ბამბა, აბრეშუმი, ქეჩა), რომლებსაც გამოყენების შემდეგ მომდევნო მენსტრუაციამდე ინახავდნენ.

ბევრმა ისიც არ იცის, თუ რამდენჯერ აქვს საშუალოდ ქალს ცხოვრებაში მენსტრუაცია. მართალია, ზუსტი ციფრის დასახელება შეუძლებელია, რადგან ის დამოკიდებულია ასაკზე, როდესაც ციკლი დაიწყო, მენოპაუზის დასაწყისზე, ფეხმძიმობის რაოდენობასა და ციკლის ხანგრძლივობაზე, მაგრამ თანამედროვე სამყაროში საშუალოდ მიჩნეულია - 450. 

სხვათა შორის პირველ მენსტრუალურ ციკლს კონრეტული სახელიც აქვს - მენარხე. პირველად ის ჩვეულებრივ 10-18 წლამდე გოგოებს უჩნდებათ და ბევრ ფაქტორზე, მათ შორის კლიმატზეც არის დამოკიდებული. ცხელ ქვეყნებში მენსტრუაცია გოგოებს უდრო ადრე ეწყებათ.

ამასთან, სიტყვა მენსტრუაციას ძალიან ბევრი ევფემიზმი აქვს, მაგალითად „საქმე“, „კალენდრის წითელი დღე“, „წითელი ურჩხულები“, „სტუმრების მოსვლა“ და სხვ.  

ცნობისთვის, მიჩნეულია, რომ ერთი მენსტრუალური ციკლის დროს ადამიანი დაახლოებით 30-დან 80 მილიგრამამდე სისხლს კარგავს.

მენსტრუაციის ჰიგიენური საშუალებების მასობრივი გაყიდვა XIX საუკუნის ბოლოდან დაიწყო. პირველი ერთჯერადი საფენები 1888 წელს დიდი ბრიტანეთში გაჩნდა. იმ პერიოდის ჟურნალებში მათ მოგზაური-ქალებისთვის მოსახერხებელ აქსესუარს უწოდებდნენ. ამერიკის შეერთებულ შტატებში საფენების მასობრივი წარმოება 1896 წელს დაიწყო.

რთული დასაჯერებელია, მაგრამ საქართველოში (და ზოგადად სსრკ-ში, რომლის ნაწილიც მაშინ საქართველო იყო), საფენების თავისუფლად გაყიდვა 1980-იანი წლების ბოლოს დაიწყო - 100 წლით გვიან, ვიდრე ევროპასა და აშშ-ში. თუმცა დასაწყისში ის დეფიციტური საქონელი იყო, ამიტომ გარკვეული დროის განმავლობაში ქალები მას ხელით ბამბისა და ბინტისგან თავად ქმნიდნენ.

საბჭოთა კავშირში საფენები 1980-იანი წლების ბოლომდე არ იყო, სამაგიეროდ, დასაქმებული ქალებისთვის შეღავათები 1930-იან წლებში არსებობდა (მოგვიანებით გაუქმდა). ქარხნებსა და საწარმოებში, სადაც ქალი უფრო მეტი მუშაობდა, მენსტრუალური შვებულება იყო დაწესებული. კერძოდ, მათ შეეძლოთ ორ-სამდღიანი ხელფასიანი დასვენების დღეებით ესარგელათ. 

სხვათა შორის, 2014 წელს გაერომ მენსტრუალური ჰიგიენის დღე დააწესა, რომლის მიზნიც არაინფორმირებულობის, ჰიგიენური საშუალებების დეფიციტის დაძლევა და თემის ტაბუსგან გათავისუფლება იყო. მას 28 მაისს აღნიშნავენ და ეს ციფრი სპეციალურად შეირჩა, რადგან მენსტრუალური ციკლი ქალს საშუალოდ ყოველ 28 დღეში ერთხელ ეწყება.

ჰიგიენური საფენების პირველი რეკლამა ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 1950-იან წლებში გაჩნდა. მაგრამ რეკლამაში ცისფერის ნაცვლად წითელი სითხე (რაც ნამდვილ სისხლს უფრო ჰგავდა) სულ ახლახან, 2017 წელს კომპანია Libresse-მა გამოიყენა.

მიუხედავად იმისა, რომ დღეს მსოფლიოში ჰიგიენური საფენების მოხმარების შესაძლებლობა ყველა ქალს არ აქვს, დრო, როდესაც ჰიგიენური პროდუქტები არ არსებობდა, წარსულს ჩაბარდა. ის ყველა კონტინენტზე, რამდენიმე ათეულ ქვეყანაში იყიდება. ამასთან, მაღაზიებში დღეს ჰიგიენური საფენების ფართო ასორტიმენტია: დღის და ღამის, არომატიზატორით და მის გარეშე და სხვ.

ყველა სიახლე

აქცია

12 დეკემბერი 2019, 12:53

საქართველო

პარლამენტთან ნაძვის ხეზე უვადო მოსამართლეობის კანდიდატების ფოტოები ჩამოკიდეს

"ლეიბორისტული" პარტიის ახალგაზრდულმა ფრთამ პარლამენტთან ნაძვის ხე დადგა, ზედ კი სათამაშოების ნაცვლად უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატების ფოტოები ჩამოკიდა. ასე გააპროტესტეს პარლამენტში უზენაესის კანდიდატებთან დაკავშირებით მიმდინარე პროცესები.

პარლამენტი აქცია

12 დეკემბერი 2019, 12:49

ძალოვნები

პარლამენტთან აქციაზე დაკავებულთა რაოდენობა 16-მდე გაიზარდა

დაკავებულთა შორის არიან „ახალი საქართველოს“ ლიდერი, გიორგი ვაშაძე და „გამარჯვებული საქართველოსთვის“ ერთ-ერთი ლიდერი გურამ ჩალაგაშვილი. პიკეტირების დროს „ახალი საქართველოს“ ლიდერ გიორგი ვაშაძესა და სამართალდამცველებს შორის სიტყვიერი დაპირისპირება მოხდა

ავღანეთი

12 დეკემბერი 2019, 12:41

ძალოვნები

ავღანეთში ბაგრამის ბაზაზე წმენდისა და სალიკვიდაციო სამხედრო ოპერაცია წარმატებით დასრულდა

კოალიციური ძალების მიერ ჩატარებული ოპერაციის შედეგად ლიკვიდირებულია 9, ხოლო დაკავებულია ერთი ტერორისტი. ბაგრამის საავიაციო ბაზაზე ტერორისტული თავდასხმა გუშინ განხორციელდა, რის შედეგადაც მსუბუქად დაშავდა 5 ქართველი სამხედრო.

შალვა თადუმაძე

12 დეკემბერი 2019, 12:32

საქართველო

საერთაშორისო გამჭვირვალობა: შალვა თადუმაძის იურიდიული დიპლომის ნამდვილობა არ დასტურდება

ორგანიზაციაში კიდევ ერთხელ აღნიშნავენ, რომ "საარქივო მასალებისა და შესაბამისი კანონმდებლობის ანალიზის შედეგად, არ დასტურდება თადუმაძის მიერ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობისთვის აუცილებელი უმაღლესი განათლების დამადასტურებელი კვალიფიკაციის ქონა.

ხანგოშვილი

12 დეკემბერი 2019, 12:22

მსოფლიო

რუსი დიპლომატების პერსონა ნონ გრატად გამოცხადების საპასუხოდ რუსეთმა 2 გერმანელი დიპლომატი გააძევა

რუსეთმა 2 გერმანელი დიოლომატი პერსონა ნონ გრატად გამოაცხადა. ადგილობივი მედიის ცნობით, ამ საკითხთან დაკავშირებით გერმანიის ელჩი რუსეთის საგარეო უწყებაში დაიბარეს. 4 დეკემბერს, ზელიმხან ხანგოშვილის მკვლელობასთან დაკავშირებით, გერმანიიდან 2 რუსი დიპლომატი გააძევეს. მოსკოვმა საპახუსო ზომა სწორედ ამ ფაქტთან დაკავშირებით მიიღო.

სერიალი

12 დეკემბერი 2019, 12:16

კულტურა

რუსულმა ტელეარხმა ზელენსკის მონაწილეობით სერიალიდან პუტინზე ხუმრობა ამოჭრა

ხუმრობა მოსკოვში ნაჩვენები სერიიდან ამოიღეს, ამის შესახებ სოცქსელის მომხმარებლებიც წერენ. ზელენსკის პერსონაჟის მიერ პუტინზე გაკეთებული ხუმრობის მონაკვეთი რუსულ ტელეარხზე ამოღებული იყო.11 დეკემბერს რუსულმა ТНТ-მ უკრაინის პრეზიდენტის მონაწილეობით სერიალის ჩვენება დაიწყო.

უზენაესი სასამართლო

12 დეკემბერი 2019, 11:58

საქართველო

ვინ რამდენი ხმა მიიღო უვადო მოსამართლეობის კანდიდატებიდან კომიტეტის სხდომაზე

პარლამენეტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის 20 კანდიდატს უყარა კენჭი, საიდანაც რეკომენდაცია 14 კანდიდატს გაუწია. კომიტეტის სხდომაზე იმ კანდიდატების ხმები, რომლებსაც მხარი დაუჭირეს, ასე გადანაწილდა.

12 დეკემბერი 2019, 11:57

მსოფლიო

პარლამენტის მანდატურებმა „ტაბულას“ ჟურნალისტი დარბაზიდან ძალით გაიყვანეს

გამოცემა „ტაბულას“ ჟურნალისტი, თიკო ერემაძე მანდატურებმა პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის დარბაზიდან ძალის გამოყენებით გაიყვანეს. ხმაური იურიდიულ სხდომათა კომიტეტზე მას შემდეგ დაიწყო, რაც კომიტეტის თავმჯდომარემ, ანრი ოხანაშვილმა უვადო მოსამართლეობის კანდიდატების კენჭისყრის დაწყების პროცედურა გამოაცხადა.

ჰარვი ვაინშტეინი

12 დეკემბერი 2019, 11:45

მსოფლიო

ჰარვი ვაინშტეინი 25 მილიონს გადაუხდის ქალებს, რომლებიც მას შევიწროებაში ადანაშაულებენ

ცნობილმა ჰოლივუდელმა პროდიუსერმა ჰარვი ვაინშტეინმა მშვიდობიან შეთანხმებას მიაღწია ქალებთან, რომლებიც მას სექსუალურ შევიწროებაში ადანაშაულებენ. გარიგების თანხა 25 მილიონი დოლარია. ეს ფული 30-ზე მეტ მსახიობსა და სტუდია Weinstein Company-ს თანამშრომლებზე განაწილდება, რომლებმაც ვაინშტეინის წინააღმდეგ სარჩელი შეიტანეს.

უზენაესი სასამართლო

12 დეკემბერი 2019, 11:44

საქართველო

იურიდიულმა კომიტეტმა უზენაესის მოსამართლეობის 14 კანდიდატს გაუწია რეკომენდაცია

პარლამენეტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტმა უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის 20 კანდიდატს უყარა კენჭი, საიდანაც რეკომენდაცია 14 კანდიდატს გაუწია. კენჭისყრა ხმაურის ფონზე მიმდინარეობდა. მანამდე კომიტეტის სხდომაზე პოლიტიკური განცხადებები გაკეთდა.

სოციალური ქსელი

12 დეკემბერი 2019, 11:40

ტექნოლოგიები

YouTube-ი ფარული მუქარის შემცველ ვიდეოებსა და კომენტარებსაც წაშლის

საუბარია შინაარსზე, რომელიც ასახავს ფიზიკურ ძალადობას ან ივარაუდება, რომ ეს შეიძლება მოხდეს. როგორც The Verge წერს, აკრძალვის ქვეშ მოექცევა ვიდეორგოლები, სადაც პირდაპირ არის მოწოდება მკვლელობის შესახებ, მაგალითად "ჩვენ თქვენ მოგკლავთ" ან "მოგკლავ".

უზენაესი სასამართლო

12 დეკემბერი 2019, 11:03

საქართველო

ეკა ბესელიამ ანრი ოხანაშვილს კენჭისყრის პროცედურის დაწყების საშუალება არ მისცა

დამოუკიდებელი დეპუტატი ეკა ბესელია, იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარე ანრი ოხანაშვილთან ავიდა და უზენაესის მოსამართლეობის კანდიდატებისთვის კენჭისყრის პროცედურის დაწყების საშუალება არ მისცა. ამის შემდეგ კომიტეტზე ტექნიკური შესვენება გამოცხადდა.

უზენაესი სასამართლო

12 დეკემბერი 2019, 11:03

საქართველო

პარლამენტის წინ ლელოსა და პოლიციას შორის შეხლა-შემოხლა მოხდა

პარლამენტის შესასვლელთან მოძრაობა "ლელოსა" და პოლიციას შორის დაპირისპირება მოხდა. მოძრაობის წევრები კახა კოჟორიძე და ანა ნაცვლიშვილი პარლამენტში შესვლას შეეცადნენ, სადაც იურიდიული კომიტეტის სხდომა მიმდინარეობს.

ფეხბურთი

12 დეკემბერი 2019, 10:44

სპორტი

UEFA-ს ჩემპიონთა ლიგის მერვედფინალისტები გაირკვა

UEFA-ს ჩემპიონთა ლიგის ჯგუფური ეტაპი დასრულდა და ყველა მერვედფინალისტის ვინაობა გაირკვა. ყველაზე საინტერესო შეხვედრა ხარკოვში გაიმართა, სადაც ადგილობრივი "შახტარი" "ატალანტასთან" 0:3 დამარცხდა და ბერგამოს კლუბი ლიგის პლეი-ოფში არსებობის ისტორიაში პირველად გავიდა.

აპლიკაცია

12 დეკემბერი 2019, 10:39

ტექნოლოგიები

აიფონის iPod-ად გადაკეთებისთვის კიდევ ერთი აპლიკაცია შექმნეს

Rewound-ი მუსიკალური პლეერია, რომლის გადაწყობაც იმგვარად არის შესაძლებელი, რომ 2000-იან წლებში გამოსულ ნებისმიერ პლეერს დაემსგავსება, მათ შორის iPod Classic-ს. როგორც The Verge წერს, აპლიკაციის გამოყენებისას ჩნდება შეგრძნება თითქოს მუსიკას iPod-ში ვუსმენთ.

ტერორიზმი

12 დეკემბერი 2019, 10:23

მსოფლიო

დანიაში ტერორიზმის ბრალდებით რეიდების დროს 20 ადამიანი დააკავეს

დაკავებულები ტერორისტული თავდასხმების მომზადებაში არიან ეჭვმიტანილები. პოლიციის ინფორმაციით, რამდენიმე ეჭვმიტანილმა დაკავებისას სამართალდამცველებისთვის წინააღმდეგობის გაწევა სცადა. ისინი ასაფეთქებელი მოწყობილობის აფეთქებას შეეცადნენ.

12 დეკემბერი 2019, 10:21

საქართველო

სამოქალაქო საზოგადოება „შევინარჩუნოთ სიცოცხლე" პარლამენტთან კონტრაქციას მართავს

სამოქალაქო საზოგადოება „შევინარჩუნოთ სიცოცხლე" პარლამენტის შენობის წინ კონტრაქციას მართავს. აქციაზე იმყოფება სოსო რობაქიძეც, რომლის თქმითაც, ვაშაძეს, ბოკერიას და „ნაციონალური მოძრაობის" სხვა ლიდერებს პროტესტის გამოხატვისა და აქციის გამართვის უფლება არ აქვთ.

ვაჟა სირაძე

12 დეკემბერი 2019, 10:09

საქართველო

შსს აქციის მონაწილეებს მოუწოდებს, პარლამენტის შესასვლელები არ ჩაკეტონ

გარკვეულმა ორგანიზატორებმა მოუწოდეს გადაეკეტათ სავალი ნაწილი და შესასვლელები, რის შემდეგაც მოვუწოდეთ, გადასულიყვნენ გზიდან. გარკვეული პირები არ დაემორჩილნენ პოლიციას, რის გამოც იქნებ დაკავებულები," - განაცხადა ვაჟა სირაძემ.

ისრაელი არჩევნები

12 დეკემბერი 2019, 09:59

მსოფლიო

ისრაელში მე-3 რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნები 2 მარტს გაიმართება

კენჭისყრა ისრაელის ქნესეთში მას შემდეგ გაიმართა, რაც კოალიციური მთავრობის ჩამოყალიბება ვერც მოქმედმა პრემიერ-მინისტრმა ბენიამიმ ნეთანიაჰუმ და ვერც მისმა მეტოქემ ბენი განცმა შეძლო. ბოლო ერთი წლის განმავლობაში ეს ისრაელში მე-3 რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნები იქნება.

ნიკა მელია

12 დეკემბერი 2019, 09:53

საქართველო

საპროცედურო კომიტეტმა ნიკა მელიასთვის დეპუტატის უფლებამოსილების შეწყვეტას მხარი დაუჭირა

პარლამენტის საპროცედურო საკითხთა კომიტეტმა „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრ ნიკა მელიასთვის დეპუტატის უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეწყვეტის საკითხს მხარი დაუჭირა. ამის შესახებ გადაწყვეტილება კომიტეტზე რამდენიმე წუთის წინ მიიღეს.