ცნობილია რამდენჯერ აქვს ქალს ცხოვრების განმავლობაში მენსტრუაცია

მენსტრუაცია - ცხოვრების ნორმალური ნაწილია, მაგრამ კაცობრიობის თითქმის მთელი ისტორიის განმავლობაში ის ტაბუირებული იყო. მისი განხილვა არ იყო მიღებული, რის გამოც ყოფით ცხოვრებაში მის შესახებ ცოტა რამ თუ იცოდნენ. მეტიც, ჰიგიენური პროდუქტების წარმოებაც დიდი ხნის წინ არ დაწყებულა.

დიდი ხნის განმავლობაში მეცნიერებს მენსტრუაცია შესწავლის ღირსად არ მიაჩნდათ და ნაკლებადაც სწავლობდნენ. შემორჩენილი სამეცნიერო ნაშრომებიდან პირველად მას ანტკიურ ეპოქაში ახსენებენ. მაგალითად, არისტოტელეს მიაჩნდა, რომ თუ ქალი მენსტრუაციის დროს სარკეში იხედება, მის ზედაპირზე სისხლის ლაქა გაჩნდება. პლინიუს უფროსი კი დარწმუნებული იყო, რომ თუ ციკლის დროს შიშველი ქალი მინდორზე გაივლიდა, იქ ყველა ცოცხალი ორგანიზმი განადგურდებოდა.  

ჩვენ ცოტა რამ ვიცით სხვადასხვა ეპოქის ჰიგიენურ საშუალებებზეც, თუმცა გარკვეული ცნობები შემორჩენილია. მაგალითად, ძველ რომში გამოიგონეს მრავალჯერადი საფენები - ქსოვილის (ბამბა, აბრეშუმი, ქეჩა), რომლებსაც გამოყენების შემდეგ მომდევნო მენსტრუაციამდე ინახავდნენ.

ბევრმა ისიც არ იცის, თუ რამდენჯერ აქვს საშუალოდ ქალს ცხოვრებაში მენსტრუაცია. მართალია, ზუსტი ციფრის დასახელება შეუძლებელია, რადგან ის დამოკიდებულია ასაკზე, როდესაც ციკლი დაიწყო, მენოპაუზის დასაწყისზე, ფეხმძიმობის რაოდენობასა და ციკლის ხანგრძლივობაზე, მაგრამ თანამედროვე სამყაროში საშუალოდ მიჩნეულია - 450. 

სხვათა შორის პირველ მენსტრუალურ ციკლს კონრეტული სახელიც აქვს - მენარხე. პირველად ის ჩვეულებრივ 10-18 წლამდე გოგოებს უჩნდებათ და ბევრ ფაქტორზე, მათ შორის კლიმატზეც არის დამოკიდებული. ცხელ ქვეყნებში მენსტრუაცია გოგოებს უდრო ადრე ეწყებათ.

ამასთან, სიტყვა მენსტრუაციას ძალიან ბევრი ევფემიზმი აქვს, მაგალითად „საქმე“, „კალენდრის წითელი დღე“, „წითელი ურჩხულები“, „სტუმრების მოსვლა“ და სხვ.  

ცნობისთვის, მიჩნეულია, რომ ერთი მენსტრუალური ციკლის დროს ადამიანი დაახლოებით 30-დან 80 მილიგრამამდე სისხლს კარგავს.

მენსტრუაციის ჰიგიენური საშუალებების მასობრივი გაყიდვა XIX საუკუნის ბოლოდან დაიწყო. პირველი ერთჯერადი საფენები 1888 წელს დიდი ბრიტანეთში გაჩნდა. იმ პერიოდის ჟურნალებში მათ მოგზაური-ქალებისთვის მოსახერხებელ აქსესუარს უწოდებდნენ. ამერიკის შეერთებულ შტატებში საფენების მასობრივი წარმოება 1896 წელს დაიწყო.

რთული დასაჯერებელია, მაგრამ საქართველოში (და ზოგადად სსრკ-ში, რომლის ნაწილიც მაშინ საქართველო იყო), საფენების თავისუფლად გაყიდვა 1980-იანი წლების ბოლოს დაიწყო - 100 წლით გვიან, ვიდრე ევროპასა და აშშ-ში. თუმცა დასაწყისში ის დეფიციტური საქონელი იყო, ამიტომ გარკვეული დროის განმავლობაში ქალები მას ხელით ბამბისა და ბინტისგან თავად ქმნიდნენ.

საბჭოთა კავშირში საფენები 1980-იანი წლების ბოლომდე არ იყო, სამაგიეროდ, დასაქმებული ქალებისთვის შეღავათები 1930-იან წლებში არსებობდა (მოგვიანებით გაუქმდა). ქარხნებსა და საწარმოებში, სადაც ქალი უფრო მეტი მუშაობდა, მენსტრუალური შვებულება იყო დაწესებული. კერძოდ, მათ შეეძლოთ ორ-სამდღიანი ხელფასიანი დასვენების დღეებით ესარგელათ. 

სხვათა შორის, 2014 წელს გაერომ მენსტრუალური ჰიგიენის დღე დააწესა, რომლის მიზნიც არაინფორმირებულობის, ჰიგიენური საშუალებების დეფიციტის დაძლევა და თემის ტაბუსგან გათავისუფლება იყო. მას 28 მაისს აღნიშნავენ და ეს ციფრი სპეციალურად შეირჩა, რადგან მენსტრუალური ციკლი ქალს საშუალოდ ყოველ 28 დღეში ერთხელ ეწყება.

ჰიგიენური საფენების პირველი რეკლამა ჯერ კიდევ გასული საუკუნის 1950-იან წლებში გაჩნდა. მაგრამ რეკლამაში ცისფერის ნაცვლად წითელი სითხე (რაც ნამდვილ სისხლს უფრო ჰგავდა) სულ ახლახან, 2017 წელს კომპანია Libresse-მა გამოიყენა.

მიუხედავად იმისა, რომ დღეს მსოფლიოში ჰიგიენური საფენების მოხმარების შესაძლებლობა ყველა ქალს არ აქვს, დრო, როდესაც ჰიგიენური პროდუქტები არ არსებობდა, წარსულს ჩაბარდა. ის ყველა კონტინენტზე, რამდენიმე ათეულ ქვეყანაში იყიდება. ამასთან, მაღაზიებში დღეს ჰიგიენური საფენების ფართო ასორტიმენტია: დღის და ღამის, არომატიზატორით და მის გარეშე და სხვ.