ლარის გაუფასურების ფონზე ბიზნესი ეროვნული ბანკის პრეზიდენტს აკრიტიკებს

30  ივლისს ლარის გაუფასურების ისტორიული მაქსიმუმი დაფიქსირდა - კომერციულ ბანკებში ერთი ამერიკული დოლარი უკვე 3 ლარი ღირს. ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი კობა გვენეტაძე ეროვნული ვალუტის გაუფასურებას საგარეო შოკს უკავშირებს და ამბობს, რომ გაცვლით კურსზე გავლენას ტურისტული ნაკადის შემცირება ახდენს. 

კობა გვენეტაძე პროცესში ჩარევის საჭიროებას იმ შემთხვევაში განიხილავს, თუ მოვლენების ასეთი განვითარება ინფლაციას გამოიწვევს.

ბიზნესი კი ქვეყნის მთავარი ფინანსური ინსტიტუტისაგან სამოქმედო გეგმას და მეტ კომუნიკაციას მოითხოვს.

ყველაზე მსხვილი ბიზნესასოციაციის ერთ-ერთი ხელმძღვანელის თქმით, შექმნილი ვითარება კომპანიებს პრობლემებს უქმნის. ჯაჭვური რეაქციით კი ქვეყანა ეკონომიკურ პრობლემებამდე მივა. 

„ეროვნულმა ბანკმა უნდა დაგვანახოს გრძელვადიანი ხედვა. დღეს რაც ჩანს, ეს არის ხედვის არარსებობა. ჩვენი ხედვა ისაა, რომ მათ კონკრეტული გეგმა წარმოადგინონ რა გავაკეთოთ, რით დავასტაბილუროთ ვითარება, იმიტომ რომ ბიზნესს აქვს პრობლემა და ის უკავშირდება არა მხოლოდ იმპორტიორ კომპანიებს, არამედ ექსპორტიორებსაც, იმიტომ რომ მათ აღებული აქვთ კრედიტები, რომლებიც ძირითადად უცხოურ ვალუტაშია და ფინანსური ხარჯები უძვირდებათ", - განაცხადა ლევან ვეფხვაძემ, ბიზნეს ასოციაციის აღმასრულებელმა დირექტორმა. 

ბიზნესმენთა ერთი ნაწილი ეროვნულ ბანკს და მთავრობას არასაკმარისი კომუნიკაციის გამო საყვედურობს, რაც მათ საკუთარი ქცევის განსასაზღვრად სჭირდებათ. ბანკირთა ნაწილი კი აღმასრულებელ გუნდს დადებითი მოლოდინების შექმნას ურჩევს.

29 ივლისს ბიზნესმენმა თემურ ჭყონიამ „კვირის პალიტრისთვის“ მიცემულ ინტერვიუში ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის კობა გვენეტაძის განცხადებები გააკრიტიკა.

„ლარის კურსი კატასტროფულ მდგომარეობაშია. შეიძლება ითქვას, ჩვენი ეროვნული ვალუტა და მისი გაცვლითი კურსი ქვეყნის დღევანდელი ეკონომიკის სახეა. არადა, ლარი და მისი სტაბილურობა განსაზღვრავს ეკონომიკის სტაბილურობას.

ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის გამოსვლებიდან, რომელიც ამბობს­, თავისუფალი გაცვლითი კურსი გვაქვსო, შეგვიძ­ლია მხოლოდ ერთი დასკვნა გამოვიტანოთ - ლარი მართლაც თავი­სუფლად არის მიტოვებული. თავისუფალ, მცურავ გაცვლით კურსს სხვა ეკონომიკური დატვირთვა აქვს და არ ნიშნავს, რომ მიშვებული უნდა იყოს. თუ თავისუფალი გაცვლითი კურსი ისე გესმის, რომ ნებაზე უნდა მიუშვა, მაშინ ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი, თავისი აპარატითა და ამდენი ხარჯით, რისთვის გვჭირდება? მაშინ რა არის მისი ფუნქცია?“ - აცხადებს თემურ ჭყონია და აღნიშნავს, რომ შეუძლებელია პროგრესსა და განვითარებაზე ლაპარაკი მაშინ, როცა ბიზნესმენი იმაზე ფიქრობს, არ გაკოტრდეს და კრიზისული ვითარებიდან გამოძვრეს.

ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის მიერ ლარის გაუფასურების საგარეო შოკებითა და ქვეყანაში ტურისტული ნაკადის შემცირებით ახსნას „არაადეკვატური შეფასება“ უწოდა ეკონომიკის ექსპერტმა აკაკი ცომაიამ. სააგენტო „ინტერპრესსნიუსს“ ცომაიამ განუცხადა, რომ კობა გვენეტაძე სულ მცირე არაფერს ამბობს იმის თაობაზე, რომ ქვეყანაში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მცირდება.

„როდესაც ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი ამ ფაქტს მალავს და საინვესტიციო გარემოს გაუარესებას ლარის გაუფასურების მიზეზად არ მიიჩნევს, ეს სულ მცირე სწორი შეფასება არ არის. გამომდინარე აქედან, ძალიან რთულია ეროვნული ბანკის პრეზიდენტისგან ყველა მისი შემდგომი განცხადება დაიჯერო, როდესაც ის უცხოური ინვესტიციების შემცირების ფაქტორს არ ასახელებს. ის ასევე არ ასახელებს იმ ფაქტს, რომ 200 ათასს ლარამდე სესხის აღება უცხოურ ვალუტაში შეუძლებელია და ლარის გაუფასურებას ეს ფაქტორიც იწვევს. აქედან გამომდინარე, ვერ ვიტყვი, რომ ეროვნული ბანკის პრეზიდენტი თავის შეფასებებში ადეკვატურია. საგარეო შოკები ყოველთვის არსებობს. ის ადრეც არსებობდა, მაგრამ ლარი ადრე ასე არ მოძრაობდა“, - განაცხადა აკაკი ცომაიამ.

მისივე შეფასებით, „სრული სისულელეა“ ხელისუფლების წარმომადგენლების მხრიდან ლარის გაუფასურების მიმდინარე საპროტესტო აქციებთან დაკავშირება.

„ეს იმდენად აბსურდული არგუმენტია, რომ კომენტარის გაკეთებაც კი უხერხულია. თუ საქმე ასე წავიდა, კურსზე ყველაფერი მოქმედებს, ცივი ქარიც კი. ასე, ლარის გაუფასურება ცოტა ხანში შეიძლება წვიმასაც და სხვა უამრავ რაღაცას დავაბრალოთ. ეს ხომ ძალიან არასერიოზულია“, - განაცხადა მან. 

პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარემ, ირაკლი კოვზანაძემ ეროვნულ ბანკს ბიზნესსა და მოსახლეობასთან მეტი კომუნიკაციისა და „ვერბალური ინტერვენციებისკენ“ მოუწოდა.

საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსი დაადგინა. 31 ივლისს 1 აშშ დოლარის ოფიციალური ღირებულება 2.9507 ლარი იქნება, 1 ევრო კი 3.2889 ეღირება.

პირველად ლარის ისტორიაში, კომერციულ ბანკებში დადგენილი გაცვლითი კურსით 1 დოლარი 3 ლარი ღირს. ჯამში, დღეს ეროვნული ვალუტა დოლართან და ევროსთან მიმართებით 2 თეთრით გაუფასურდა.