დღეს მაკედონიელები ქვეყნის სახელწოდების საკითხს რეფერენდუმით გადაწყვეტენ

30 სექტემბერს მაკედონიაში რეფერენდუმი იმართება, რომელზეც მოსახლეობამ ქვეყნის სახელწოდებასთან დაკავშირებით საკუთარი არჩევანი უნდა გააკეთოს. ქვეყნის ახალი სახელწდოება მაკედონიას ნატოს და ევროკავშირის კარს გაუღებს. ამის შესახებ BBC წერს. 

რას ჰკითხავენ მაკედონიელებს რეფერენდუმზე?

რეფერენდუმის ბიულეტენში ამომრჩეველს ეკითხებიან, ემხრობა თუ არა ის სოციალისტური მთავრობის მიერ საბერძნეთთან მიღწეულ შეთანხმებას, რომ ქვეყანას ეწოდოს "ჩრდილოეთ მაკედონია". თუ მოსახლეობა მიემხრო ასეთ ცვლილებას, რეფერენდუმი გზას გაუხსნის მაკედონიას ნატოსა და ეკროკავშირში გაწევრიანებისკენ.

რატომ იცვლება ქვეყნის სახელწოდება?

მაკედონიის სახელწოდების შესახებ დავა 1991 წელს იუგოსლავიისგან დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ დაიწყო. ახლა, როდესაც მაკედონია ნატოსა და ევროკავშირში გაწევრიანებას გეგმავს, მისი სახელწოდება კიდევ უფრო აქტუალური გახდა.

ბოლო დრომდე ნატოსა და ევროკავშირში მაკედონიის მიწვევას საბერძნეთი ბლოკავდა. ოფიციალური ათენი მისი ჩრდილოელი მეზობლისგან ქვეყნის სახელწოდებაზე უარის თქმას ითხოვდა, რადგან საბერძნეთის შემადგენლობაში „მაკედონიის“ სახელწოდებით რეგიონი არსებობს.

რა ვარიანტი არსებობს პრობლემის გადასაწყვეტად?

ქვეყნის სახელწოდებაში მხოლოდ ერთი სიტყვის დამატებით, პრობლემა მოგვარდება. ეს სიტყვაა „ჩრდილოეთი“ - ანუ „ჩრდილოეთ მაკედონია“. ამ კონსენსუსამდე მისვლას 27 წელი დასჭირდა. ბევრი შეთავაზების მიუხედავად, მხარეები ვერ თანხმდებოდნენ. მაგრამ გასულ წელს, მაკედონიაში ხელისუფლების შეცვლის შემდეგ, ამ საკითხზე მსჯელობა უფრო სერიოზულად დაიწყო. გადაწყვეტილება კომპრომისული იყო - მაკედონიის ახალი ხელისუფლება დათანხმდა სახელწოდებაში გეოგრაფიული აღნიშვნის დამატებას, საბერძნეთი კი აღიარებს, რომ ჩრდილოეთით მცხოვრები ხალხი მაკედონიელები არიან, რომლებიც ლაპარაკობენ უფრო მეტად მაკედონიურ ენაზე, ვიდრე სლავურზე.

რას მიიღებს მაკედონია?

საბერძნეთი შეწყვეტს ნატოსა და ევროკავშირში მაკედონიის წინააღმდეგ ხმის მიცემას და მის დაბლოკვას. ამასთან, ბიულეტენში არსებულ შეკითხვაზე პასუხით, მოსახლეობა გამოხატავს ეთანხმება თუ არა საბერძნეთთან მიღწეულ შეთანხებას, გახდეს ორი დიდი საერთაშორისო ორგანიზაციის წევრი.

ბოლო დროის გამოკითხვებით, მაკედონიელების 70% სახელწოდების შეცვლას ემხრობა, მაგრამ მათი მხოლოდ 58% აპირებს რეფერენდუმში მონაწილეობას. აქტივობის შემცირებას და რეფერენდუმის შედეგზე გავლენის მოხდენას გარკვეული ძალები ცდილობენ. რა ძალებზეა ლაპარაკი, არ კონკრეტდება.

რა მოხდება თუ რეფერენდუმის შეკითხვას უმრავლესობა დადებითად უპასუხებს?

თუ რეფერენდუმში მონაწილეთა ხმების ნახევარზე მეტის პასუხი დადებითი იქნება, მაშინ მაკედონიის ნაციონალური ასამბლეა ქვეყნის სახელწოდების ცვლილების შესახებ დოკუმენტის რატიფიცირებას მოახდენს, რასაც დეპუტატების ხმების 2/3 სჭირდება. 

შემდეგი ნაბიჯი საბერძნეთის პარლამენტმა უნდა გადადგას, სადაც BBC-ის ინფორმაციით, საქმე უფრო რთულადაა. ალექსის ციპრასის მთავრობის პარტნიორი კოალიცია სახელწოდების შეცვლის შემთხვევაში კოალიციის დატოვებით იმუქრება. 

იყო თუ არა რეფერენდუმის კამპანია სამართლიანი?

ვაშინგტონში მიიჩნევენ, რომ რუსეთი მაკედონიის რეფერენდუმში ჩარევას ცდილობს. როგორც ჯეიმს მეტისმა თქვა, ამისთვის კრემლი ყალბ ამბებსაც ავრცელებს. რამდენიმე დღის წინ მედიაში დაიწერა, რომ მაკედონიაში ინტერნეტის მეშვეობით, ცდილობენ 30 სექტემბრის რეფერენდუმში მონაწილეთა აქტივობის შემცირებას. სტატიის მიხედვით, კამპანიის მიზანია, რომ რეფერენდუმში მონაწილეთა აქტიურობა დაბალი იყოს, რადგან კანონით კენჭისყრის შედეგი მხოლოდ იმ შემთხვევაში ამოქმედდება, თუ მასში საარჩევნო ხმის უფლების მქონე მოქალაქეთა 50% მიიღებს მონაწილეობას. თუმცა მაკედონიის ინფორმაციის მინისტრი აცხადებს, რომ ქვეყნის მოსახლეობის 70% ინფორმაციას ჯერ კიდევ ტრადიციული მედიის, ტელევიზის საშუალებით იღებს და ნაკლებად სოციალური მედიით.