ჟურნალისტები, რომლებიც ტყუილში ამხილეს. ისტორია

გერმანული გამოცემა Der Spiegel-ის ჟურნალისტი კლაას რელოციოსი ყალბი ახალი ამბების გავრცელებაში გამოიჭირეს. ახლა ჟურნალი ცდილობს დაადგინოს,  დაკავშირებული იყო თუ არა რელოციოსი თაღლითობასთან - ის სირიელი ლტოლვილებისთვის ფულს აგროვებდა, თუმცა გაჩნდა ეჭვი, რომ ის ფულს ათეთრებდა.  Der Spiegel-მა სკანდალს გამოცემის 70-წლიან ისტორიაში ყველაზე ღრმა იმედგაცრუება უწოდა. თუმცა რელოციოსის შემთხვევა მსოფლიოში პირველი პრაქტიკა არ არის.

გამოგონილი ჰაკერი

სტივენ გლასი, ამერიკელი ჟურნალისტი, რომელიც ჟურნალ The New Republic-ში 1990-იან წლებში მუშაობდა და გამოცემის ვარსკვლავად მიიჩნეოდა, 1998 წელს სამსახურიდან გაათავისუფლეს. როგორც აღმოჩნდა, გლაასი სისტემატურად იგონებდა თავისი მასალებისთვის პერსონაჟებსა და კომპანიებს და ასევე ფაქტ-ჩეკინგის სამსახურს ატყუებდა იმით, რომ გამოგონილი კომპანიებისთვის ვებგვერდებს ქმნიდა და მათ სატელეფონო ზარებს პასუხობდა. გლასი გამოიჭირეს მაშინ, როდესაც ერთ-ერთი მისი სტატია 15 წლის ჰაკერს ეხებოდა. ამას ყურადღება გამოცემა Forbes-მა მიაქცია. მათ ეს ფაქტი გადაამოწმებს და აღმოაჩინეს, რომ ნახსენები გმირი გამოგონილია. დღეს სტივენ გლასი იურიდიულ ფირმაში მუშაობს.

ბიპოლარული აშლილობის პლაგიატორი

The New York Times-ის ჟურნალისტი ჯეისონ ბლერი გაზეთში 5 წელი მუშაობდა და სტაჟიორიდან დირექტორამდე გზა განვლო. 2003 წლის აპრილში მის სტატიაში პლაგიატი იპოვეს. პლაგიატზე გაზეთი The San Antonio Express-News-ის რედაქტორმა იჩივლა. შიდა გამოძიების შემდეგ, ბლერის ბევრ სტატიაში აღმოაჩინეს დანაშაულის ნიშნები. ჟურნალისტი ამბობდა, რომ სტატიებზე სამუშაოდ მივლინებაში მიდიოდა, თუმცა ეს ასე არ იყო.

2003 წლის მაისში ბლერი გაათავისუფლეს. მოგვიანებით მან ინტერვიუ მისცა, რომელშიც ამბობდა, რომ მისი ტყუილი ჯერ უმნიშვნელო იყო, შემდეგ კი დიდში გადაიზარდა. ბლერმა 2004 წელს The New York Times-ში მუშაობაზე წიგნი დაწერა, რომელშიც აღიარა, რომ მას ბიპოლარული აშლილობა აქვს.

გამოაშკარავება ცრუ რეზიუმეში

1981 წელს The Washington Post-მა 8 წლის ჰეროინზე დამოკიდებულ ბიჭზე, სახელად ჯიმი, სტატია გამოაქვეყნა, რომელშიც პულიცერის პრემია მიიღო. პუბლიკაციის ავტორი 27 წლის ჯანეტ კუკი იყო. სტატიის გამოქვეყნების შემდეგ, ვაშინგტონის პოლიციამ ბიჭის ძებნა დაიწყო, რომელსაც „ინიექციის კვალი ჰქონდა ხელებზე“. ოპერაციაში ქალაქის მერიც ჩაერთო. ჯიმი ვერ იპოვეს და პრესაში დაიწყეს საუბარი იმაზე, რომ ჟურნალისტმა ყველაფერი მოიგონა, თუმცა კუკი თავის პოზიციაზე იდგა და საბოლოოდ გამოცხადდა, რომ ბავშვი დაიღუპა.

ჭეშმარიტების დადგენა პულიცერის პრემიის გადაცემის შემდეგ გახდა შესაძლებელი. ავტორის ტექსტი და მისი ბიოგრაფია, ქალის წინა სამსახურში, ყოველდღიურ გაზეთში Toledo Blade წაიკითხეს. ბიოგრაფიაში ეწერა, რომ კუკს „ტოლედოში“ მუშაობის დროს, დოქტორის ხარისხი ჰქონდა და მიიღო ჟურნალისტური პრემია იქ მუშაობისთვის. როგორც აღმოჩნდა, ორივე ფაქტი ჯანეტმა გამოიგონა, რათა სამსახური The Washington Post-ში დაეწყო

მოგვიანებით კუკმა აღიარა, რომ ნარკომანი ბავშვის პერსონაჟი მოიგონა და პულიცერის პრემია დააბრუნა - ეს პრემიის ისტორიაში პირველი შემთხვევა იყო. აღსანიშნავია, რომ მწერალი გაბრიელ გარსია მარკესი შემდეგ ხუმრობდა, რომ ჯანეტ კუკს მისი სტატიისთვის არა პულიცერი, არამედ ლიტერატურაში ნობელის პრემია ეკუთვნოდა. 

P.S. მოგონილი ინტერვიუ აშშ-ის პრეზიდენტთან

კიდევ ერთი ისტორია პულიცერის პრემიაზე, რომელიც გამოგონილი პუბლიკაციის ავტორს გადაეცა. 1921 წელს ჯილდო გამოცემა The New York World-ის ჟურნალისტმა ლუი სეიბოლდმა მიიღო აშშ-ის პრეზიდენტთან ვუდრო უილსონთან ინტერვიუსთვის. მოგვიანებით დადგინდა, რომ მითითებულ დროს, პრეზიდენტი ავად იყო და ვერანაირად ვერ მისცემდა ინტერვიუს სეიბოლდს. ინტერვიუ ფაბრიკაცია იყო და ჟურნალისტს ამაში პრეზიდენტის მდივანი ჯოზეფ ტუმულტი და პრეზიდენტის ცოლი იდიტ უილსონი დაეხმარა. ცოლი თვლიდა, რომ მიუხედავად ავადმყოფობისა, მის ქმარს პრეზიდენტობის კანდიდატურა კიდევ ერთხელ უნდა წაეყენებინა.