imedi /  06 აპრილი 2019, 22:18 / სანდო წყარო

როგორ გავაუმჯობესოთ მეხსიერება. 5 მეთოდი

არსებობს ბევრი სხვადასხვა მეთოდი, რომელიც კარგად დამახსოვრებაში დაგეხმარებათ. ზოგიერთი მათგანი უკვე ათობით წელია მუშაობს (მაგ. მნემონიკა), თუმცა 2019 წლისთვის მეცნიერებმა რამდენიმე სიახლე შეიტანეს.

1. ისწავლეთ უკუსვლა

ჩვენ შეიძლება ვფიქრობდეთ, რომ დრო და სივრცე ერთმანეთისგან განსხვავებულია, მაგრამ იმის დროსაც კი როდესაც ვლაპარაკობთ, ფიქსირდება ერთი მეორის ურთიერთქმედება. ჩვენ მოვლენებს „ზურგს უკან“ ვიტოვებთ და იმედით „ვაშენებთ მომავალს“. რა თქმა უნდა, ყველაფერი კონკრეტულ კულტურაზეა დამოკიდებული, მაგრამ დასავლეთში, როგორც წესი, მომავალს წარმოიდგენენ, როგორც ჩვენს თვალწინ გაშლილ სივრცეს, ხოლო წარსულს - გზას, რომელიც უკვე გავიარეთ. 

ლონდონში როუჰემპტონის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დროისა და სივრცის ეს კავშირი მეხსიერების გაუმჯობესებისთვის გამოიყენეს. ისინი ადამიანებს სიტყვების და სურათების ჩანაწერს, ან ვიდეოს აჩვენებდნენ, რომელზეც ჩანდა თუ როგორ პარავდნენ ქალს ჩანთას. 

ექსპერიმენტის მონაწილეებს სთხოვეს, რომ ოთახში 10 მეტრი წინ, ან 10 მეტრი უკან გაევლოთ, ამ დროს კი მეტრონომი იყო ჩართული. როდესაც შემდეგ ჰკითხეს, თუ რა სიტყვები წაიკითხეს, რა სურათები და რა ვიდეო ნახეს, ისინი, ვინც უკუსვლით მოძრაობდა უფრო მეტი დაიმახსოვრა. მეცნიერების თქმით, უკუსვლის გამო, წარსულში ნანახი მოვლენების გახსენება ადამიანებისთვის უფრო მარტივი აღმოჩნდა.

2. დახატეთ

არ გიცდიათ დახატვა იმის, რის ყიდვასაც აპირებთ, იმის ნაცვლად, რომ სია შეადგინოთ? 2018 წელს, ექსპერიმენტის მონაწილეებს, რომლებიც უკვე ასაკში იყვნენ შესულები, პროდუქტების სია მისცეს. ნახევარს პროდუქტი უნდა დაეხატა, ხოლო მეორეს უბრალოდ ჩაეწერა. შემდეგ მონაწილეები შეამოწმეს, რამდენი სიტყვა დაიმახსოვრეს. იმ მოხუცებმა, რომლებმაც პროდუქტები დახატეს, უკეთესად ახსოვდათ რა იყო საყიდელი. უკეთესი შედეგი აჩვენეს იმათ, ვისაც დემენციის სიმპტომები ჰქონდათ.

მეცნიერების თქმით, თუ ვინმე ფიქრობს, რომ ცუდად ხატავს, მეხსიერებისთვის ამას მნიშვნელობა არ აქვს - სურათის ხარისხი მასზე არ მოქმედებს.

3. დაიტვირთეთ ფიზიკურად, მაგრამ ამისათვის სწორი დრო შეარჩიეთ

უკვე დიდი ხანია ცნობილია, რომ ფიზიკური ვარჯიში აუმჯობესებს მეხსიერებას, თუმცა ახალი კვლევების მიხედვით, ამას დიდი ეფექტი არ აქვს, როდესაც რაიმე კონკრეტულის დამახსოვრება გსურთ. ამასთან მეცნიერების თქმით, თუ დატვირთვის დროს შევარჩევთ სწორად, მეხსიერების გამყარება კიდევ უფრო ინტენსიური იქნება.

ექსპერიმენტის დროს, ის ვინც 35 წუთი ფიზიკურად ვარჯიშობდა და ოთხ საათში დაიწყო სურათებისა და ადგილების დამახსოვრება, ახსოვდა უკეთ, ვიდრე ისინი ვინც ვარჯიშის შემდეგ მაშინვე დაიწყეს დამახსოვრება. 

4. არაფერი აკეთოთ

როდესაც ინსულტის შედეგად ამნეზიის მქონე ადამიანებს 15 სიტყვის დამახსოვრება და შემდეგ 10 წუთში კიდევ სხვა დავალების შესრულება დაავალეს, მათ სიტყვების მხოლოდ 14% ახსოვდათ, მაგრამ თუ მათ დატოვებდნენ ბნელ ოთახში და დასვენების საშუალებას აძლევდნენ, ისინი სიტყვების 49%-ს იმახსოვრებდნენ.

ეს მეთოდი გერიოტ-ვატის (შოტლანდია) უნივერსიტეტში მეცნიერმა მიკაელა დიუარმა გამოიყენა. დიუარმა აღმოაჩინა, რომ ჯანმრთელი ადამიანების შემთხვევაში, სწავლის შემდეგ მცირეხნიანი დასვენება მეხსიერებაზე იმდენად კარგად მუშაობდა, რომ მათ დამახსოვრებული სიტყვები ერთი კვირის შემდეგაც ახსოვდათ. 

5. დაიძინეთ

მიიჩნევა, რომ ძილი მეხსიერების კონსოლიდაციას უწყობს ხელს, რომლის დროსაც იწერება ის ინფორმაცია, რომელიც ახლახან მივიღეთ. ამისათვის არც არის საჭირო ველოდოთ ღამეს. გერმანელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ადამიანები უკეთესად იმახსოვრებენ, თუ 1 საათს მაინც დაიძინებენ, მას შემდეგ რაც დასამახსოვრებელ ინფორმაციას გაეცნობიან. თანაც, კვლევების თანახმად, ეს მეთოდი ყველაზე კარგად იმათზე მუშაობს, ვისაც სადილის შემდეგ ძილი უყვარს. 

ყველა სიახლე

25 აპრილი 2019, 16:27

ტაბლოიდი

კიმ ჩენ ინმა პუტინს ხმალი აჩუქა, პუტინმა კი ჭურჭელი

ვლადივოსტოკში შეხვედრისას ვლადიმერ პუტინმა და კიმ ჩენმა ერთმანეთს საჩუქრები გადასცეს. რუსეთის ლიდერმა კორეული ხმალი მიიღო, ხოლო ჩრდილოეთ კორეის ლიდერმა პუტინისგან ჭურჭლის სერვიზი მიიღო.

სადიქ ალ-მაჰდი

25 აპრილი 2019, 16:24

მსოფლიო

სუდანის ოპოზიცია შესაძლო კონტრგადატრიალების საფრთხეზე საუბრობს

სუდანში შესაძლოა კონტრგადატრიალება მოხდეს, თუ სამხედროები და ოპოზიცია ხელისუფლების გადაბარების შესახებ კონსენსუსს ვერ მიაღწევენ. ამის შესახებ სააგენტო Reuters-ს სუდანის ოპოზიციის ერთ-ერთმა ლიდერმა, პარტია „ალ-უმას“ ხელმძღვანელმა სადიქ ალ-მაჰდიმ განუცხადა.

ირაკლი კობახიძე

25 აპრილი 2019, 16:23

საქართველო

ირაკლი კობახიძე: დარწმუნებული ვარ ვიზალიბერალიზაციას შევინარჩუნებთ

ირაკლი კობახიძის განცხადებით, ის დარწმუნებულია, რომ ვიზალიბერალიზაციასთან დაკავშირებით გართულებები არ იქნება და მის შენარჩუნებას ქვეყანა შეძლებს. მისი თქმით, უვიზო მიმოსვლა ევროინტეგრაციის გზაზე საქართველოს ერთერთი უმთავრესი მიღწევაა.

საგარეო საქმეთა სამინისტრო

25 აპრილი 2019, 16:14

საქართველო

ლიბიიდან ქართველი მეზღვაურები საქართველოში დღეს გამოემგზავრებიან

რაულ ტაკიძე და მანუჩარ კეკელიძე, ლიბიაში გარდაცვლილი ქართველი მეზღვაურის დავით რაზმაძის საქმის გამო ვერ ტოვებდნენ ქვეყანას. კონსტანტინიდის განმარტებით, ლიბიის საგამოძიებო უწყებამ გადაწყვიტა, რომ ეკიპაჟის 18 წევრი, მათ შორის ორი წევრი საქართველოდან, გაუსვლელობის პირობით გაჩერებულიყვნენ ლიბიაში.

სამხედროები

25 აპრილი 2019, 16:12

ძალოვნები

საქართველოს თავდაცვის ძალებში ლოგისტიკის დღე აღინიშნა

ლოგისტიკოსებს პროფესიული დღე საქართველოს თავდაცვის მინისტრმა ლევან იზორიამ, საქართველოს თავდაცვის ძალების მეთაურმა, გენერალ-მაიორმა ვლადიმერ ჩაჩიბაიამ და ლოჯისტიკური უზრუნველყოფის სარდალმა პოლკოვნიკმა იოსებ ლოლაძემ მიულოცეს.

რასიზმი

25 აპრილი 2019, 16:01

მსოფლიო

ტეხასში რასისტულ ნიადაგზე მკვლელობაში მსჯავრდებული სიკვდილით დასაჯეს

მკვლელობასთან დაკავშირებით სამივე დამნაშავე დააკავეს. 1999 წელს სასამართლომ მიიჩნია, რომ მკვლელობა რასისტულ ნიადაგზე იყო ჩადენილი და სამივე მათგანს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. 2011 წელს საქმეში მსჯავრდებული ერთი მონაწილე დასაჯეს სიკვდილით, კიდევ ერთი კი ჯერ ისევ სასჯელს იხდის.

25 აპრილი 2019, 15:53

ტაბლოიდი

შიმპანზემ Instagram-ის პოსტები დაათვალიერა

სოციალურ ქსელში პოპულარული გახდა ვიდეო, რომელშიც შიმპანზე Instagram-ის პოსტებს ათვალიერებს. ვიდეო ყოფილმა მორაგბე მაიკ ჰოლსტონმა გამოაქვეყნა, რომელიც ბლოგერი და გარეული ცხოველების სპეციალისტი გახდა.

ილია მეორე

25 აპრილი 2019, 15:20

საქართველო

პატრიარქი: ჩვენ გვავიწყდება მადლობის თქმა

ჩვენ გვავიწყდება მადლობის თქმა. მადლობა უნდა შევწიროთ უფალს მისი დიდი წყალობისათვის, - ამის შესახებ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა ილია მეორემ სამების საკათედრო ტაძარში დიდი ხუთშაბათის მსახურების შესრულების შემდეგ ქადაგებისას განაცხადა.

შუალედური არჩევნები

25 აპრილი 2019, 15:01

საქართველო

ირაკლი კობახიძე: წიწილებს 19 მაისს დავითვლით

პარლამენტის თავმჯდომარის, ირაკლი კობახიძის განცხადებით, მმართველი გუნდის ამოცანაა, რომ 19 მაისს, შუალედურ არჩევნებში "ნაციონალური მოძრაობა" და "ევროპული საქართველო" დაამარცხოს. კობახიძემ კომენტარი გააკეთა აკაკი ბობოხიძის მიერ ნაციონალურ მოძრაობასთან დაკავშირებით გამართულ პრესკონფერენციაზე.

ირაკლი კობახიძე

25 აპრილი 2019, 14:43

საქართველო

კობახიძე დავით გარეჯის შესახებ: თუ პრობლემა არსებობს, აზერბაიჯანელ მეგობრებთან ერთად მოვაგვარებთ

პარლამენტის თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძე დავით გარეჯის მონასტერთან დაკავშირებით გავრცელებულ ინფორმაციას გამოეხმაურა. კობახიძის განცხადებით, თუ რაიმე პრობლემა შეიძლება იყოს, საქართველო აზერბაიჯანელ მეგობრებთან ერთად ამ პრობლემას გადაჭრის.

დავით გარეჯი

25 აპრილი 2019, 14:39

საქართველო

დავით გარეჯთან დაკავშირებით საგარეო საქმეთა სამინისტრო განმარტებას აკეთებს

დავით გარეჯის მამათა მონასტრის არქიმანდრიტის, კირიონის (ონიანი) ცნობით, უკვე სამი დღეა, აზერბაიჯანელებმა უდაბნოს მონასტერი გადაკეტეს და სასულიერო პირებს მონასტერში აღარ უშვებენ. საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ დავით გარეჯის მონასტერთან დაკავშირებით განმარტება გააკეთა.

25 აპრილი 2019, 14:34

ტაბლოიდი

ბრაზილიელმა წყვილმა განადგურებული ტყე აღადგინა 🌳🌳

ბრაზილიელი ფოტოგრაფი სებასტიან სალგადო ბრაზილიაში, მინას-ჟერაისში მას შემდეგ დაბრუნდა, რაც 1994 წელს რუანდის გენოციდზე ფოტორეპორტაჟი გააკეთა. მას სურდა, რომ ისევ ენახა მინდვრებითა და ტყეებით დაფარული მისი მშობლიური მხარე, თუმცა აღმოაჩინა, რომ მიწის მხოლოდ 0,5% დარჩა ხეებით დაფარული.

25 აპრილი 2019, 14:24

საქართველო

პარლამენტში საერთო სასამართლოების შესახებ კანონპროექტი მესამე სექტორთან განიხილეს

სხვადასხვა პოზიციაა საერთო სასამართლოების ზოგადად შეფასებისას: ერთი ნაწილი ამბობს, რომ საბოლოო ჯამში პროექტი მაინც მორგებულია „ქართული ოცნების“ ინტერესებს. მეორე ნაწილი კი ამბობს, რომ დოკუმენტით უზრუნველყოფილია ღია, გამჭვირვალე და ხანგრძლივი პროცედურები, რაც მოსამართლეთა შერჩევის პროცესს აუმჯობესებს.

ჯო ბაიდენი

25 აპრილი 2019, 14:15

მსოფლიო

ჯო ბაიდენმა აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნებში საკუთარი კანდიდატურა წარადგინა

ჯო ბაიდენი ამერიკის შეერთებული შტატების 2020 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში საკუთარ კანდიდატურას წარადგენს. ამის შესახებ მან თავად განაცხადა. ჯო ბაიდენი აშშ-ის ყოფილი ვიცეპრეზიდენტია.

ვლადიმერ პუტინი

25 აპრილი 2019, 14:08

მსოფლიო

პუტინი უკრაინის არჩევნებზე: ეს არის პოროშენკოს პოლიტიკის სრული კრახი

რუსეთის პრეზიდენტმა უკრაინის საპრეზიდენო არჩევნებზე პირველი კომენტარი გააკეთა. ვლადიმერ პუტინმა კენჭისყრის შედეგები პოროშენკოს პოლიტიკას დაუკავშირა. „რა არის აქ შესაფასებელი? ეს არის პოროშენკოს პოლიტიკის სრული კრახი"- განაცხადა პუტინმა.

25 აპრილი 2019, 14:03

ტაბლოიდი

ამერიკელი ასტროლოგიური ნიშნით დისკრიმინაციის მსხვერპლი გახდა

სოციალურ ქსელში გავრცელდა ახალგაზრდის ისტორია, რომელშიც ის ჰყვება, რომ ოთახის ერთობლივ ქირაზე უარი უთხრეს, რადგან ის ზოდიაქოს ნიშნით თხის რქა იყო. ამ ისტორიას სოციალურ ქსელში დიდი გამოხმაურება მოჰყვა და პროფესიონალმა იურისტებმა გამოთქვეს აზრები იმასთან დაკავშირებით, შესაძლებელია თუ არა ზოდიაქოს ნიშნით ადამიანის დისკრიმინაცია.

საოკუპაციო ხაზი

25 აპრილი 2019, 13:57

ეკონომიკა

ნიქოზთან მდებარე საოკუპაციო ხაზთან ადგილობრივმა კაკლის და ნუშის ნერგები გააშენა

ფერმერმა გიორგი მჭედლიძემ ის სოფლის მეურნეობის პროექტის „დანერგე მომავალი” ფარგლებში, შექმნა, რომელიც გაფართოებასა და ახალი ჯიშების გამრავლებაზეა ორიენტირებული. გამყოფ ხაზთან მდებარე სოფლებში, ფერმერები განსხვავებული პირობებით ისარგებლებენ.

25 აპრილი 2019, 13:56

ტაბლოიდი

იტალიელმა ფერმერმა ლეონარდო და ვინჩის პორტრეტი ტრაქტორით დახატა

იტალიელმა ფერმერმა დარიო გამბარინმა მინდორში ტრაქტორით ლეონარდო და ვინჩის პორტრეტი დახატა. ამისთვის მან 2,5 ჰექტარი ფართობი გამოიყენა. შედევრის შესაქმნელად, განბარინს 8 საათი დასჭირდა.

გლუშკოვები

25 აპრილი 2019, 13:50

ძალოვნები

სასამართლომ ინტერპოლით ძებნილი ძმები გლუშკოვები გირაოს სანაცვლოდ გაათავისუფლა

გლუშკოვების უფლებადამცველი ლალი აფციაურის ინფორმაციით, ძმებს, რუსეთის ხელისუფლება პოლიტიკური ნიშნით დევნის, ამის დასაფარად კი ბრალი თაღლითობისა და ქრთამის აღების მუხლით წარუდგინეს. პროკურატურამ აღკვეთის შეცვლის თაობაზე შუამდგომლობა საექსტრადაციო ვადების ამოწურვის გამო დააყენა.

ეგვიპტე

25 აპრილი 2019, 13:34

მსოფლიო

ეგვიპტეში საგანგებო მდგომარეობა გამოცხადდა

ამასთან, სინაის ნახევარკუნძულის რამდენიმე რაიონში, რომელიც ისრაელსა და ღაზის სექტორს ესაზღვრება, კომენდანტის საათი დაწესდა. საგანგებო მდგომარეობის გამოცხადების მიზეზი უცნობია. მანამდე მთავრობამ ისლამისტ მებრძოლებთან ბრძოლის ფარგლებში სინაის ნახევარკუნძულზე საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა.