როგორ გავაუმჯობესოთ მეხსიერება. 5 მეთოდი

არსებობს ბევრი სხვადასხვა მეთოდი, რომელიც კარგად დამახსოვრებაში დაგეხმარებათ. ზოგიერთი მათგანი უკვე ათობით წელია მუშაობს (მაგ. მნემონიკა), თუმცა 2019 წლისთვის მეცნიერებმა რამდენიმე სიახლე შეიტანეს.

1. ისწავლეთ უკუსვლა

ჩვენ შეიძლება ვფიქრობდეთ, რომ დრო და სივრცე ერთმანეთისგან განსხვავებულია, მაგრამ იმის დროსაც კი როდესაც ვლაპარაკობთ, ფიქსირდება ერთი მეორის ურთიერთქმედება. ჩვენ მოვლენებს „ზურგს უკან“ ვიტოვებთ და იმედით „ვაშენებთ მომავალს“. რა თქმა უნდა, ყველაფერი კონკრეტულ კულტურაზეა დამოკიდებული, მაგრამ დასავლეთში, როგორც წესი, მომავალს წარმოიდგენენ, როგორც ჩვენს თვალწინ გაშლილ სივრცეს, ხოლო წარსულს - გზას, რომელიც უკვე გავიარეთ. 

ლონდონში როუჰემპტონის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა დროისა და სივრცის ეს კავშირი მეხსიერების გაუმჯობესებისთვის გამოიყენეს. ისინი ადამიანებს სიტყვების და სურათების ჩანაწერს, ან ვიდეოს აჩვენებდნენ, რომელზეც ჩანდა თუ როგორ პარავდნენ ქალს ჩანთას. 

ექსპერიმენტის მონაწილეებს სთხოვეს, რომ ოთახში 10 მეტრი წინ, ან 10 მეტრი უკან გაევლოთ, ამ დროს კი მეტრონომი იყო ჩართული. როდესაც შემდეგ ჰკითხეს, თუ რა სიტყვები წაიკითხეს, რა სურათები და რა ვიდეო ნახეს, ისინი, ვინც უკუსვლით მოძრაობდა უფრო მეტი დაიმახსოვრა. მეცნიერების თქმით, უკუსვლის გამო, წარსულში ნანახი მოვლენების გახსენება ადამიანებისთვის უფრო მარტივი აღმოჩნდა.

2. დახატეთ

არ გიცდიათ დახატვა იმის, რის ყიდვასაც აპირებთ, იმის ნაცვლად, რომ სია შეადგინოთ? 2018 წელს, ექსპერიმენტის მონაწილეებს, რომლებიც უკვე ასაკში იყვნენ შესულები, პროდუქტების სია მისცეს. ნახევარს პროდუქტი უნდა დაეხატა, ხოლო მეორეს უბრალოდ ჩაეწერა. შემდეგ მონაწილეები შეამოწმეს, რამდენი სიტყვა დაიმახსოვრეს. იმ მოხუცებმა, რომლებმაც პროდუქტები დახატეს, უკეთესად ახსოვდათ რა იყო საყიდელი. უკეთესი შედეგი აჩვენეს იმათ, ვისაც დემენციის სიმპტომები ჰქონდათ.

მეცნიერების თქმით, თუ ვინმე ფიქრობს, რომ ცუდად ხატავს, მეხსიერებისთვის ამას მნიშვნელობა არ აქვს - სურათის ხარისხი მასზე არ მოქმედებს.

3. დაიტვირთეთ ფიზიკურად, მაგრამ ამისათვის სწორი დრო შეარჩიეთ

უკვე დიდი ხანია ცნობილია, რომ ფიზიკური ვარჯიში აუმჯობესებს მეხსიერებას, თუმცა ახალი კვლევების მიხედვით, ამას დიდი ეფექტი არ აქვს, როდესაც რაიმე კონკრეტულის დამახსოვრება გსურთ. ამასთან მეცნიერების თქმით, თუ დატვირთვის დროს შევარჩევთ სწორად, მეხსიერების გამყარება კიდევ უფრო ინტენსიური იქნება.

ექსპერიმენტის დროს, ის ვინც 35 წუთი ფიზიკურად ვარჯიშობდა და ოთხ საათში დაიწყო სურათებისა და ადგილების დამახსოვრება, ახსოვდა უკეთ, ვიდრე ისინი ვინც ვარჯიშის შემდეგ მაშინვე დაიწყეს დამახსოვრება. 

4. არაფერი აკეთოთ

როდესაც ინსულტის შედეგად ამნეზიის მქონე ადამიანებს 15 სიტყვის დამახსოვრება და შემდეგ 10 წუთში კიდევ სხვა დავალების შესრულება დაავალეს, მათ სიტყვების მხოლოდ 14% ახსოვდათ, მაგრამ თუ მათ დატოვებდნენ ბნელ ოთახში და დასვენების საშუალებას აძლევდნენ, ისინი სიტყვების 49%-ს იმახსოვრებდნენ.

ეს მეთოდი გერიოტ-ვატის (შოტლანდია) უნივერსიტეტში მეცნიერმა მიკაელა დიუარმა გამოიყენა. დიუარმა აღმოაჩინა, რომ ჯანმრთელი ადამიანების შემთხვევაში, სწავლის შემდეგ მცირეხნიანი დასვენება მეხსიერებაზე იმდენად კარგად მუშაობდა, რომ მათ დამახსოვრებული სიტყვები ერთი კვირის შემდეგაც ახსოვდათ. 

5. დაიძინეთ

მიიჩნევა, რომ ძილი მეხსიერების კონსოლიდაციას უწყობს ხელს, რომლის დროსაც იწერება ის ინფორმაცია, რომელიც ახლახან მივიღეთ. ამისათვის არც არის საჭირო ველოდოთ ღამეს. გერმანელმა მეცნიერებმა აღმოაჩინეს, რომ ადამიანები უკეთესად იმახსოვრებენ, თუ 1 საათს მაინც დაიძინებენ, მას შემდეგ რაც დასამახსოვრებელ ინფორმაციას გაეცნობიან. თანაც, კვლევების თანახმად, ეს მეთოდი ყველაზე კარგად იმათზე მუშაობს, ვისაც სადილის შემდეგ ძილი უყვარს.