როგორ აკონტროლებენ პრეზიდენტები მათ ჯანმრთელობაზე ინფორმაციის გავრცელებას

პრეზიდენტების ჯანმრთელობის მდგომარეობა ყოველთვის ინტერესის საგანს წარმოადგენს. გერმანიაში ეს საკითხი განსაკუთრებით აქტუალური მას შემდეგ გახდა, რაც ბოლო ერთი თვის განმავლობაში კანცლერი ანგელა მერკელი ოფიციალური შეხვედრების დროს რამდენჯერმე შეუძლოდ გახდა. როგორ ახერხებენ პრეზიდენტები მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის გავრცელების კონტროლს. ამის შესახებ სტატია გერმანულმა გამოცემამ Tagesspiegel-მა მოამზადა.

ანგელა მერკელი 10 ივლისს ფინეთის პრემიერ ანტი რინესთან აუდიენციაზე მესამედ გახდა ცუდად. თავად მერკელმა თქვა, რომ თავს კარგად გრძნობს და ამასთან დაკავშირებით სანერვიულო არაფერია. მან მედიას ისიც განუცხადა, რომ დაკისრებულ უფლება-მოსილებიდან გამომდინარე მიღებულ გადაწყვეტილებებზე პასუხისმგებელია. 

აშშ-ის პრეზიდენტის დონალდ ტრამპის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ სხვადასხვა მოსაზრება ხშირად არის განხილვის საგანი. "აქვს თუ არა მაქვს პიროვნების გაორების პრობლემა? დემენცია ან ალცჰაიმერი?" - ასეთი შეკითხვები მაშინ ჩნდება, როდესაც ტრამპის სიტყვა არეულ-დარეულია. მიუხედავად ამისა, 2018 წელს სრული გამოკვლევის შემდეგ, ტრამპის პირადმა ექიმმა განაცხადა, რომ მას პრეზიდენტის გონებრივ შესაძლებლობებში ეჭვის შეტანის საფუძველი არ აქვს. წელს ტრამპმა მხოლოდ ფიზიკური შემოწმება გაიარა, შედეგის მიხედვით კი მას ყველაფერი რიგზე აქვს და პრობლემა მხოლოდ წონის მატებაა. 

პრეზიდენტების გამოკვლევების შესახებ ინფორმაციის გამოქვეყნების უპირველესი მიზანი ის არის, რომ მოსახლეობას უთხრან, მათ პრეზიდენტს დაკისრებული უფლება-მოვალეობის შესრულება შეუძლია. ბევრი სხვა ცნობა ჯანმრთელობის შესახებ კი ამერიკელებისთვის ეროვნული უსაფრთხოების შემცველი შეიძლება იყოს. ამასთან, შეიძლება ითქვას, რომ ხშირად ყოფილა როცა ხელმძღვანელი პირის ჯანმრთელობაზე არასწორი ინფორმაცია შეგნებულად გაუვრცელებიათ და დიდი ხნის შემდეგ გაუგიათ ამერიკელებს, რომ ამა თუ იმ პოლიტიკოსს ინსულტი, სიმსივნე, ინფარქტი, დემენცია ან სხვა დაავადება ჰქონდა. "აშშ-ის კონსტიტუციის 25-ე შესწორება განსაზღვრავს პრეზიდენტის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის პროცედურას მისი ქმედუუნარობის შემთხვევაში, მაგრამ ის თუ როგორ დგინდება ეს ქმედუუნარობა, ბუნდოვანია", - წერენ სტატიის ავტორები. 

საფრანგეთში ქვეყნის პრეზიდენტის სამედიცინო გამოკვლევების შესახებ ინფორმაცია არ ქვეყნდება. იქ "პრეზიდენტის ჯანმრთელობა" ტაბუირებული თემაა, თუმცა საზოგადოება მას მაინც ხშირად განიხილავს. რატომ არის ემანუელ მაკრონი ასეთი გამხდარი და ფერმკრთალი - ეს შეკითხვა მედიამ გასული წლის ბოლოს მაშინ დასვა, როდესაც ყვითელჟილეტიანების აქციის პიკი იყო. მაშინ ითქვა, რომ პრეზიდენტი მაკრონი ძლიერ სტრესს განიცდიდა და კარგად არ იკვებობდა, ამით ეს თემა ამოიწურა.

თავად მაკრონიც ჯანმრთელობაზე არ საუბრობს, როგორც მისი წინამორბედები. მაგალითად, ფრანსუა მიტერანის პრეზიდენტობის დროს (1981-1995 წლები) ხშირად ისმოდა შეკითხვა მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ, მაშინ საუბრობდნენ, რომ პრეზიდენტს პროსტატის კიბო გაპრეზიდენტების თითქმის დასაწყისიდან ჰქონდა, თუმცა ეს ინფორმაცია მხოლოდ 1992 წელს დადასტურდა, როდესაც მას გადაუდებელი ოპერაცია დასჭირდა. 

ასევე საიდუმლო ინფორმაციად არის მიჩნეული რუსეთის პრეზიდენტის ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ ცნობა. ახლა რუსეთში პუტინის ჯანმრთელობაზე აღარ მსჯელობენ, თუმცა იყო დრო, როდესაც ამ საკითხზე აქტიურად მსჯელობდნენ.