აზიის განვითარების ბანკის მუდმივი წარმომადგენლობის დირექტორი: საქართველო პანდემიასთან ბრძოლის კუთხით გამოირჩევა

აზიის განვითარების ბანკის (ADB) საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლობის დირექტორის განცხადებით, საქართველოს მთავრობის ერთგულებამ ღიაობის, კარგი მმართველობისა და ძირითადი რეფორმების გატარების მიმართ, COVID-19- ის გავრცელების შეჩერებას ხელი შეუწყო.

ჟურნალ დიპლომატთან ინტერვიუში შეინ როზენტალი აცხადებს, რომ კავკასიისა და ცენტრალური აზიის ქვეყნებს შორის საქართველოში ინფიცირებულთა ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია.

„ფრთხილი ოპტიმიზმით ვუყურებ მომავალს - განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც ქვეყნების ნაწილისთვის, როგორც ვხედავთ, ყველაზე მძიმე პერიოდი უკვე გადავლილია და შეზღუდვები საქმიანობასა და მოგზაურობაზე ნელ-ნელა იხსნება. თუმცა აღდგენას დრო დასჭირდება და დიდწილად იქნება იმაზე დამოკიდებული, თუ რა ვითარება იქნება მსოფლიოში. გლობალურად, ტურიზმი, ნელ-ნელა აღდგება და ამდენად, „V” ტიპის ეკონომიკურ აღმასვლას შეუძლებელს გახდის.

კოვიდ-19-ის შემობრუნების საშიშროება ართულებს 2020 წლის ეკონომიკური ზრდის ტემპის პროგნოზირებას. წლის დასაწყისში, აზიის განვითარების ბანკის (ADB) პროგნოზი 4.6%-იანი ზრდა იყო, თუმცა, მაჩვენებელი -5%-ზე ჩამოვიდა პანდემიის პირობებში. ეკონომიკური ზრდის აღმასვლას 5.5%-მდე ველოდებით 2021 წელს, როდესაც მოიხსნება შეზღუდვები და დაიწყება ეკონომიკური ზრდა საქართველოს სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებში.

ცვლილებები მოსალოდნელია პანდემიის გავლენის სრული მოცულობის და აღდგენის ტემპის გარკვევასთან ერთად. ერთი რამ კი აშკარაა - შეზღუდვების მოხსნა კოვიდ-19-ის შემობრუნების შესაძლებლობის გათვალისწინებით უნდა მოხდეს. სიჩქარემ შესაძლოა კიდევ უფრო შეაფერხოს პროცესი ახალი შემთხვევების ფონზე და ხაზი გადაუსვას საქართველოს მიღწევებს-ასეთი თავდადებისა და დისციპლინის ხარჯზე მიღწეულ შედეგებს“, - აღნიშნავს შეინ როზენტალი.

მისივე თქმით, საქართველომ გამორჩეულად წარმატებით უპასუხა პანდემიის გამოწვევებს.

„თავიდანვე შემოიღო ტურისტების და ჩამოსულთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმება და შეზღუდა პირველივე შემთხვევების დაფიქსირებისთანავე. საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა მყისიერად შეარბილა რეგულაციები და დაასტაბილურა გაცვლითი კურსი; და შედეგად, ვნახეთ კომერციული ბანკების მიერ მსესხებელთათვის გადახდების გადავადება. მთავრობა ეხმარება მოსახლეობას კომუნალური გადასახადების გადახდით, უმუშევრობისა და საპენსიო შეღავათების გაზრდით. ასევე ამოქმედდა პროგრამები მცირე და საშუალო ბიზნესის და უძრავი ქონების ბაზრის ხელშესაწყობად.

ამ ყველაფრის გაკეთება მეტწილად შესაძლებელი გახდა ფიზიკური პირებისა და ბიზნესის იდენტიფიცირების არსებული მექანიზმების მეშვეობით. მაგალითისთვის, საპენსიო სისტემის მეშვეობით მეტი დახმარების გაწევა გახდა შესაძლებელი 70 წელს გადაცილებულთათვის, ასევე გაიცა უმუშევრობის დახმარება თვით-დასაქმებულთათვის. სამომავლოდ, ეკონომიკის აღდგენასთან ერთად მნიშვნელოვანია ამ პროგრამების ფარგლებში გაწეული დახმარების შემცირება, და მარტივად და სწრაფად აღდგენა კოვიდ-19- ის შემობრუნების ან სხვა ეკონომიკური შოკის პირობებში“, - აცხადებს აზიის განვითარების ბანკის საქართველოს მუდმივი წარმომადგენლობის დირექტორი.

მისივე შეფასებით, საქართველო კრიზისს მომზადებული დახვდა.

„წარმატებული მმართველობის და ღია ეკონომიკის დიდხნიანმა ისტორიამ, კერძოდ კი საჯარო ინსტიტუციების რეფორმებმა და ინვესტირებამ, ძლიერი საფუძველი შექმნა. კრიზისამდე შეიქმნა ფისკალური და სავალუტო ბუფერები ეკონომიკური შოკის შესარბილებლად, ქვეყნის ეკონომიკურმა ინსტიტუციებმა მოიხვეჭეს კომპეტენტური და ძლიერი მმართველობის რეპუტაცია. შედეგად, შესაძლებელი გახდა სესხებისა და გრანტების მობილიზება აზიის განვითარების ბანკის, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის, მსოფლიო ბანკისა და სხვათა ფინანსური ხელშეწყობის პაკეტების შემუშავება მთავრობის მიერ პანდემიის გავრცელების შესაჩერებლად და შედეგების შესარბილებლად შემუშავებული ყოვლისმომცველი გეგმის განსახორციელებლად.

შედეგად, ადრეულმა რეაგირებამ, ეფექტიანმა ნაბიჯებმა და საქართველოს მზაობამ, გაატაროს რეფორმები, მნიშვნელოვანი როლი ითამაშა და ქვეყანა საგრძნობლად დააწინაურა აღდგენის პროცესში.

ვირუსის გავრცელების შეჩერება უმთავრესია, ვინაიდან ვირუსის შემობრუნება სერიოზულ ზიანს მიაყენებს ეკონომიკის აღდგენას და მძიმე ტვირთად დააწვება ბიუჯეტს, გარდა ამისა, ის სერიოზულ საფრთხეს შეუქმნის ქვეყნის, როგორც უსაფრთხო ტურისტული და ბიზნეს მიმართულების რეპუტაციას.

ასევე უმნიშვნელოვანესია იმ სქემების მონიტორინგი და განახლება, რომელთა მეშვეობით ხდება შეჭირვებული და მოწყვლადი ჯგუფების ხელშეწყობა, მათ მიერ დახმარების მისაღებად. ეს სისტემები უმთავრესია, რათა შესაძლო ეკონომიკური დაღმავლობის პირობებში მოწყვლადი მოსახლეობა სიღარიბის ზღვარზე არ აღმოჩნდეს, და დროთა განმავლობაში ეს სისტემები შესაძლოა დაიხვეწოს, რათა ხელი შეუწყოს ფიზიკურ პირებსა თუ ბიზნესს ადაპტაციაში, მაგალითად, საჭირო ტრეინინგის მიღების გზით, კოვიდ-ის შემდგომ პერიოდში ადაპტაციისათვის.

გრძელვადიან პერსპექტივაში, ეკონომიკის მდგრადობა უნდა გაძლიერდეს სოციალური დაცვის სქემებით ისე, რომ ეს სქემები მაქსიმალურად მოქნილი და საჭიროებებზე მორგებული გახდეს, საჭიროა ინვესტირება განათლებასა და უნარების განვითარებაში ისე, რომ განათლება და უნარები დამსაქმებელთა მოთხოვნებს მაქსიმალურად აკმაყოფილებდეს, ასევე აუცილებელია ინვესტირება ფიზიკურ და ინსტიტუციონალურ ინფრასტრუქტურაში, რომელიც აუცილებელია თანამედროვე ეკონომიკის ხელშეწყობისთვის. ამის მიღწევა კი მინიმალური საჯარო რესურსით, პარტნიორობაზე დაყრდნობითა და კერძო სექტორის და სამოქალაქო საზოგადოების ჩართულობით უნდა მოხდეს. ბიუჯეტზე მზარდი წნეხის პირობებში, უმნიშვნელოვანესია, ყოველი ლარის მაქსიმალურად ეფექტიანად გამოყენება“, - აღნიშნავს შეინ როზენტალი.