imedi /  10 ოქტომბერი 2018, 08:10 / სანდო წყარო

აკა მორჩილაძე: ბედნიერებაა, როცა ასეთ უძველეს კულტურას წარმოადგენ

წიგნის ბაზრობა

ფრანკფურტში წიგნის ბაზრობა გაიხსნა, რომელშიც საქართველო საპატიო სტუმრის სტატუსით მონაწილეობს. გახსნაზე სიტყვით გამოვიდა ქართველი მწერალი აკა მორჩილაძე. 

„მთავარი მიზეზი რის გამოც აქ ვიმყოფები არის ის, რომ ჩემი საკმაოდ გაუბედავი ხმა შევაწიო კულტურას, რომელსაც წილად ხვდა პატივი ამ მნიშვნელოვან პლატფორმაზე ყოფილიყო. არსებობს დავიწყებული კულტურები და კულტურები, რომლებიც მკვდარია, მაგრამ ცხოვრობენ უნივერსიტეტებში, მეცნიერების მოწადინებით. 

არსებობს დიადი კულტურები, რომლებიც აღარც მაგალითად სჭირდება ვინმეს, რადგან ძალიან მაღალი სტანდარტი აქვთ და მათთან მიუწვდომლობის აშკარა სურათი უხერხულობას ქმნის.

მრავალ ასეთ სიკვდილ-სიცოცხლესა და სიიოლე-სირთულეში არსებობენ ძველი, დღევანდელი სამყაროსთვის ან სრულიად უცნობი, ან ერთეულ მოყვარეთათვის ნაცნობი კულტურები, რომლებიც არ მომკვდარან და რაღაც მაღალი საოცრებების წყალობით მოვიდნენ 21-ე საუკუნემდე. ბედნიერებაა, რომ სწორედ ასეთ კულტურას წარმოადგენ და ამაზე ორი სიტყვის თქმა შეგიძლია. განსხვავებული არაფერი, მაგრამ უბრალოდ, ორი სიტყვა:

ეგებ რაღაც შორეული უცნობი კულტურა ვინმესთვის არაფერს ნიშნავდეს, მაგრამ ქართველებს ასეთი სიტყვა გვაქვს „რაღაცას“ ვეძახით ბევრ რამეს და ეს მარტო „რაღაც“ არ არის ჩვენთვის, არამედ სიცოცხლესაც ნიშნავს.

აი, ასეთ სრულიად უცნობ, უმეტესად პოლიტიკურად გაგებულ საქართველოს ისტორიაში ყოფილა უგრძესი პერიოდები, საუკუნოვანი დროები, როცა, ამ ქვეყნის არსებობა-არარსებობა სწორედ მისი კულტურა განსაზღვრავდა.

ჩემი, როგორც ქართველის ჭკუით, ძალიან ჯიუტი, უცნაური, ჰუმანისტური, მრავალგზის დამახინჯებული, მაგრამ კულტურა გვაქვს, ამას ვეძახით ჩვენ ქართულ კულტურას. 

ასეთი ისტორიაა საერთოდ. ძველი, სისხლით და სიმძიმით სავსე. თავის შენახვის და გადარჩენის ამბავია ჩვენი ამბავი საერთოდ. ამ ამბის სიკეთე სხვა არამატერიალურ რაღაცებთან ერთად იყო სწორედ ჩვენი კულტურა.

მოკლედ რომ ვთქვა, დრამით რომ არ დაგღალოთ, (არ არის აქ ამის ადგილი), დღეს აქ არის ქართული ლიტერატურა, რომელიც, როგორც იცით, ძალიან ძველია, მრავალი საუკუნის. ჩვენ ვამბობთ - 1500  წლის, ვიღაც მეცნიერები ამბობენ, 2000-ის, 2500-ის... ჩვენ ამ საუკუნეებში ასე ვოპერირებთ, მაგრამ რაც არ უნდა იყოს, ეს საუკუნეები არ არის პატარა დრო იმისთვის, რომ იმსჯელო რა არის ღირებული და არა არა.

როგორც ყველა ლიტერატურა, ქართული ლიტერატურაც ადამიანების გარშემო ტრიალებს.

აი, ის ჩვენი პირველი მოთხრობა, რომელშიც მეხუთე საუკუნის ამბავია აღწერილი, (ჩვენ უფრო გვიანდელი ხელნაწერიც გვაქვს), სკოლაში ისწავლება ჩვენთან, იმ ენით, რომლითაც დაწერილია მეხუთე საუკუნეში.

ეს არის მოთხრობა ქალზე და კაცზე, ოჯახზე, ერთგულებაზე, პოლიტიკაზე, ღმერთზე, რწმენაზე, პატიოსნებაზე, ათას რამეზე. ეს ყველაფერი ისეა აღწერილი, რომ იოლად მიხვდები, ადამიანის გულში და სულში ეს თხუთმეტი საუკუნეა არაფერი დიდად არ შეცვლილა.

თქვენ იცით, რომ ჩვენი კულტურის მეორე ნაწილი არის ანბანი, რომელზეც ჩვენ ძალიან ბევრს ვლაპარაკობთ, ამით ვწერდით წიგნებს ქართველები.

ფუფუნებაა, ასეთი რაღაც რომ გაქვს ადამიანს. თქვენ უყურებთ გაოცებული და ჩვენ ვკითხულობთ. ამ დროს ჩვენ თქვენსას იოლად ვკითხულობთ, ეს უპირატესობა გვაქვს დამალული.

საუკუნეების მანძილზე ჩვენ ძალიან ბევრს ვთარგმნიდით, განსაკუთრებით აღმოსავლური ენებიდან, სანამ შეგვეძლო, სანამ მშვიდობა იყო. ჩვენ არ გვთარგმნიდა არავინ. ჩვენ ვკითხულობდით ყველაფერს და თქვენ - არაფერს ჩვენსას. წარმოიდგინეთ ესეც რამხელა უპირატესობაა.

ჩვენ ვწერთ პროზას, ისტორიასაც ვწერთ, მაგრამ უნდა გითხრათ, რომ საქართველო არის პოეზიის ქვეყანა. აქ პროზაიკოსი რომ გამომიყვანეს, ვარ უხერხულ მდგომარეობაში. მე არ ვარ პირველი კატეგორიის ადამიანი ამ ხელობაში, რასაც მწერლობა ჰქვია. ჩვენი ქვეყანა არის პოეზიის. ხუმრობაა ძველ წიგნებში დარჩენილი, რომ რომანის წერას უნდა დრო, მაგიდა, ქაღალდი... ამ დროს ომია, უბედურებაა და ლექსი იწერება მუხლზე დადებულ ქაღალდზე. უცბად. აი, ეს შეგინახეთ.

უნდა გითხრათ, რომ ჩვენთან ისტორიულ ქრონიკებსაც ლექსად წერდნენ. რომანებსაც წერდნენ ლექსად, სახელმწიფო ქაღალდები გვაქვს ჩვენ ლექსად დაწერილი. ხეებზე, ცხვირსახოცებზესასმისებზე, მერხებზე, ეს არის უცნაური ტრადიცია...

სულ ბოლო დრომდე პოეტი ისეთი ფიგურა იყო საქართველოში, რომელიც ადამიანს საკუთარი არსებობის სიხარულსა და განუმეორებლობაში არწმუნებდა. არწმუნებდა იმაში, რომ მისი ფიქრი მართალი, წრფელი ფიქრია და ხელოვნება დიადი რამეა. შენ იცოდი, რომ თვითონ არ შეგიძლია და არსებობს ადამიანი, რომელიც შენს ნაცვლად შენს ფიქრებს გამოხატავს. გადმოსცემს, გამოიცნობს, და ამას მეტი სისრულით და ოსტატობით აკეთებს.

პოეტი ისეთი ვინმე იყო ქვეყანაში, რომ 20 საუკუნოვანი ლამის აბსოლუტური მონარქიის ტრადიცია აქვს ამ ქვეყანას და გვყავს ბევრი მეფე რომელთა საუკეთესო მიღწევაც არის მათი პოეზია.

საქართველოს გაცნობა რა თქმა უნდა შეიძლება იქ მოგზაურობით, მაგრამ მაინც ჯობს  ქართულმა ლიტერატურამ მოგახსენოთ თავისი ძველი და უცვლელი სათქმელი, იმის თაობაზე, რომ სიყვარული, მეგობრობა, სირთულეები, სიკვდილი და სიცოცხლე, ომი და მშვიდობა, იუმორი და ტრაგედია ისევე არის ჩვენი ცხოვრების ნაწილი, როგორც თქვენი და ამაზე ლაპარაკი და თხრობა ისე შეგვიძლია, როგორც ბევრს არავის დედამიწის ზურგზე. ამის მრავალსაუკუნოვანი, სამყაროსთვის უცნობი ტრადიცია გვაქვს.

ჩვენი ლიტერატურა ჩვენი აღსარებაც არის და ოცნებაც. რადგან აქ ვართ უნდა გითხრათ, რომ პოეტები და მწერლები ყოველთვის უპირატესი და საყვარელი გმირები იყვნენ საქართველოში. ყოველთვის იყვნენ ცნობადი სახეები, მაგრამ ამას მათთვის არც ყოფითი ნუგეში მოუტანია და მათ ხელობას არასდროს დაუცავთ ძნელბედობისგან.

პოეტი შეიძლება გადაყვეს თავის ნაწერს. თავის შემოქმედებას. შეიძლება საზღვარგარეთს შეაფაროს თავი. შეიძლება მუშტიც მოხვდეს, შეიძლება ქუდიც ჩამოიფხატოს, ვიღაცას მოერიდოს, მაგრამ ამ დამანგრეველი ქარტეხილების მიუხედავად, საქართველოში მწერალი მაინც რჩება გამორჩეულ ფიგურად.

ქართველი მწერალი ყოველთვის იქ არის, სადაც ყველა არასდროს არ არის და ამავე დროს იქ არ არის, სადაც ყველა ყოველთვის მოიყრის თავს. აი ეს არის ჩვენი ქართველი მწერლების ამბავი“ - თქვა აკა მორჩილაძემ.

ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობა საქართველოს პრემიერმინისტრმა მამუკა ბახტაძემ საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში ევროკავშირის უმაღლეს წარმომადგენელ ფედერიკა მოგერინისთან და ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის დირექტორ იურგენ ბოსთან ერთად გახსნა, რომელზეც საქართველო საპატიო სტუმრის სტატუსით არის წარდგენილი.

კომენტარები ()

ყველა სიახლე

სალომე ზურაბიშვილი

24 ოქტომბერი 2018, 00:59

საქართველო

ივანიშვილი მხარდამჭერებს სთხოვს, ყველა წყენა გადადონ და ზურაბიშვილს მხარი დაუჭირონ

„ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე ბიძინა ივანიშვილი საპრეზიდენტო არჩევნებზე მეორე ტურს გამორიცხავს და დარწმუნებულია, რომ სალომე ზურაბიშვილი პირველივე ტურში გაიმარჯვებს. ამის შესახებ მან სამ ჟურნალისტთან ინტერვიუში განაცხადა.

ეშმაკის ბორბალი

24 ოქტომბერი 2018, 00:58

მსოფლიო

გერმანიაში „ეშმაკის ბორბლის“ კაბინის ჩამოვარდნისას ბავშვები დაშავდნენ

ინციდენტის დროს კაბინაში 2-დან 8 წლამდე ასაკის სულ რვა ბავშვი იმყოფებოდა. დაზარალებულებიდან ნაწილი საავადმყოფოში გადაიყვანეს. ინციდენტის მიზეზი ჯერ უცნობია. მომხდართან დაკავშირებით გამოძიება დაიწყო.

ხელბურთი

24 ოქტომბერი 2018, 00:21

მსოფლიო

საქართველოს ხელბურთელთა ახალგაზრდულმა ნაკრებმა მალტის გუნდი დაამარცხა

ხელბურთელთა ახალგაზრდულმა ნაკრებმა ხელბურთის საერთაშორისო ფედერაციის მსოფლიო თასის გათამაშებაზე პირველი მატჩი გამარჯვებით დაასრულა: მალტის ნაკრებს ჩვენმა გუნდმა ანგარიშით 32-16 მოუგო. ხვალ საქართველოს ხელბურთელთა ახალგაზრდული ნაკრები დიდი ბრიტანეთის ახალგაზრდულ გუნდს დაუპირისპირდება.

ბიძინა ივანიშვილი

24 ოქტომბერი 2018, 00:12

საქართველო

ივანიშვილი: ბურჭულაძემ პოლიტიკაში შემოსვლის სანაცვლოდ 9 მილიონი დოლარი მომთხოვა

ბიძინა ივანიშვილი ადასტურებს, რომ პაატა ბურჭულაძესთან მის პოლიტიკაში ჩართვამდე ფულზე საუბარი ჰქონდა, თუმცა არა იმ ვერსიით, როგორც ამას თავად ბურჭულაძე ჰყვება.

ბიძინა ივანიშვილი

24 ოქტომბერი 2018, 00:12

საქართველო

ივანიშვილი გიგაურზე: ეს არის ნაციონალური მოძრაობის აქტივი

„ეკა გიგაური არ არის ეტალონი და საუკეთესო წარმომადგენელი სამოქალაქო საზოგადოების“, - აცხადებს ბიძინა ივანიშვილი და მიიჩნევს, რომ ეს არის ნაციონალური მოძრაობის აქტივი რომელიც შეფარულად შევიდა სამოქალაქო საზოგადოებაში და თავს ესხმის ხელისუფლებას, - ამის შესახებ მან სამ ჟურნალისტთან ინტერვიუში განაცხადა.

ესკალატორი

23 ოქტომბერი 2018, 23:49

მსოფლიო

მოსკოვის ერთ-ერთ უდიდეს სავაჭრო ცენტრში ესკალატორის კიბეები ჩაინგრა

მოსკოვის სამხრეთით ერთ-ერთ უდიდეს სავაჭრო ცენტრ Columbus-ში ესკალატორი ჩაინგრა. ინფორმაციას რუსული მედია ავრცელებს. ესკალატორის ჩანგრევისას არავინ დაზარალებულა. გამოძიება ინციდენტის მიზეზებს ადგენს.

ბიძინა ივანიშვილი

23 ოქტომბერი 2018, 23:39

საქართველო

ივანიშვილი: სამედიცინო კანაფის შესახებ კანონპროექტის მომზადებაში მეც ვმონაწილეობდი

სამ ჟურნალისტთან ინტერვიუს ფორმატში „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარემ კანაფის შესახებ კანონპროექტთან დაკავშირებით განმარტება გააკეთა. მისი თქმით, ამ კანონპროექტში საუბარი მის კოსმეტიკური და სამედიცინო მიზნით წარმოებაზეა და არ ყოფილა საუბარი ნარკოტიკული საშუალების წარმოებაზე.

ბიძინა ივანიშვილი

23 ოქტომბერი 2018, 23:22

საქართველო

ივანიშვილი: ხორავას ქუჩის და გირგვლიანის საქმეებს შორის პარალელი უზნეობაა

„ხორავას ქუჩის ტრაგედია მთელი ქვეყნის ტრაგედიაა. მაგრამ ის რომ ხორავას ქუჩაზე მომხდარი ამბავსა და გირგვლიანს შორის გავავლოთ პარალელები ეს უზნეობაა. გირგვლიანი სახელმწიფომ მოკლა და ხელი დააფარა ამ მკვლელებს“, - ამის შესახებ ბიძინა ივანიშვილმა სამ ჟურნალისტთან ინტერვიუში განაცხადა..

ბიძინა ივანიშვილი

23 ოქტომბერი 2018, 23:12

საქართველო

ბიძინა ივანიშვილი: სააკაშვილმა დაბომბა თავისი ქვეყანა და არა საქართველომ

„ქართული ოცნების“ თავმჯდომარე ბიძინა ივანიშვილი მიიჩნევს, რომ საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა თავისი ქვეყანა დაბომბა. ამის შესახებ მან სამ ჟურნალისტთან ინტერვიუს ფორმატში განაცხადა.

დონალდ ტრამპი ვლადიმერ პუტინი შეხვედრა

23 ოქტომბერი 2018, 23:07

მსოფლიო

პუტინი და ტრამპი ერთმანეთს პარიზში 11 ნოემბერს შეხვდებიან

რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი და აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ერთმანეთს 11 ნოემბერს, პარიზში, პირველი მსოფლიო ომის დასრულებიდან 100 წლისთავისთვის დაგეგმილ ღონისძიებაზე შეხვდებიან ერთმანეთს.

პლასტმასი

23 ოქტომბერი 2018, 23:00

ტექნოლოგიები

კვლევა: ადამიანის ორგანიზმში პირველად პლასტმასის ნაწილაკები აღმოაჩინეს

კვლევა ავსტრიისა და ვენის უნივერსიტეტების მეცნიერებმა 8 ქვეყანაში ჩაატარეს და ადამიანების ორგანიზმებში მიკროპლასტმასი აღმოაჩინეს. მიკროპლასტმასები გვხდება სხვადასხვა საგნებში, მათ შორის სინთეტიკურ ტანსაცმელში, საღებავში, სასმელ წყალში, ლუდში და წვიმის წყალშიც კი.

ბიძინა ივანიშვილი

23 ოქტომბერი 2018, 22:57

საქართველო

ივანიშვილი: ერთ წელიწადში ყველაფერი შეიცვლება და ყველაფერს თავისი სახელი დაერქმევა

„მე სამწუხაროდ დავბრუნდი პოლიტიკაში და მოვახერხებ რომ გუნდში ვერტიკალი დავამყარო, ნიჭიერები უფრო წინ წამოვიდნენ და უფრო აქტიურები გახდნენ“, - ამის შესახებ „ქართული ოცნების თავმჯდომარემ, ბიძინა ივანიშვილმა სამ ჟურნალისტთან ინტერვიუს დროს განაცხადა.

მეტროსადგური

23 ოქტომბერი 2018, 22:39

მსოფლიო

რომის მეტროში ავარიისას 30-მდე ადამიანი დაშავდა

დაშავებულებს შორის ხუთი მძიმე მდგომარეობაშია, ერთმა დაზარალებულმა ფეხები დაკარგა. ერთ-ერთი ვერსიით, ესკალატორზე ავარია გულშემატკივრების გამო მოხდა, ისინი ესკალატორის კიბეებზე დარბოდნენ, რა დროსაც ესკალატორი მოსწყდა და ქვემოთ დიდი სისწრაფით დაეშვა.

წითელა

23 ოქტომბერი 2018, 22:24

მსოფლიო

უკრაინაში წითელათი ერთ კვირაში 800 ადამიანი დაავადდა

უკრაინაში წითელათი დაავადების შემთხვევები ბავშვებში ძალიან მაღალია. ყველაზე მეტად 5-9 წლამდე ბავშვები ინფიცირდებიან. 2018 წელს წითელათი უკრაინაში 33 937 ადამიანი დაავადდა. აქედან 20 539 ბავშვია, ხოლო 13 398 კი მოზრდილი.

ბიძინა ივანიშვილი

23 ოქტომბერი 2018, 22:08

საქართველო

ივანიშვილი: ფარცხალაძეზე გამოძიება მიმდინარეობს

„ქართული ოცნების“ თავმჯდოარე ბიძინა ივანიშვილი სამ ჟურნალისტთან შეხვედრის ფორმატში აცხადებს, რომ მისთვის გაუგებარია რატომ უნდა დასაჯოს ოთარ ფარცხალაძე, ან რატომ არის ცუდი, თუ ის ხვდება ბიზნესმენებს.

23 ოქტომბერი 2018, 21:55

კულტურა

დიდ ბრიტანეთში მუზეუმმა XVIII საუკუნის მოსწავლის რვეულები გამოაქვეყნა

რვეული 13 წლის მოსწავლეს რიჩარდ ბილს ეკუთვნოდა. რვეულზე ჩანაწერები კი მან 1784 წელს გააკეთა. როგორც ჩანს მოსწავლემ რვეულზე მათემატიკის გაკვეთილზე მოწყენილობის გამო დახატა. გამოქვეყნებულმა ნახატებმა სოციალურ ქსელებში დიდი მოწონება დაიმსახურეს.

გოგა ჩხეიძე

23 ოქტომბერი 2018, 21:53

სპორტი

გოგა ჩხეიძე ძალოსნობაში ევროპის ჩემპიონი გახდა

პოლონეთში მიმდინარე 23 წლამდელთა ევროპის ჩემპიონატზე საქართველოს ძალოსანთა ახალგაზრდული ნაკრების წევრმა, 69 კგ. წონით კატეგორიაში მოასპარეზე გოგა ჩხეიძემ, 1 ვერცხლისა და 2 ოქროს მედალი მოიპოვა.

ძიუდოისტები

23 ოქტომბერი 2018, 21:40

სპორტი

ძიუდოს ფედერაციის პრეზიდენტის არჩევნებამდე ერთი დღით ადრე, ხახალეიშვილმა კანდიდატურა მოხსნა

„ძიუდოს ფედერაციის პრეზიდენტობის არჩევნებიდან კანდიდატურა მოვხსენი, რადგან ასე ჩავთვალე საჭიროდ. შესაძლოა დელეგატებზე ზეწოლაც ხდებოდეს, ზუსტად არ ვიცი, - ამის შესახებ ძიუდოს ფედერაციის პრეზიდენტობის უკვე ყოფილმა კანდიდატმა დავით ხახალეიშვილმა განაცხადა.

წიგნი „14 გიგაბაიტი”

23 ოქტომბერი 2018, 21:27

კულტურა

აფხაზეთიდან დევნილი 12 არტისტის მეხსიერების ბარათებისგან წიგნი შეიქმნა

„14 გიგაბაიტი” - ასე ჰქვია წიგნს, რომელიც აფხაზეთიდან დევნილი 12 არტისტის მეხსიერების ბარათებისგან შედგება. კრებულის ავტორები ფიქრობენ, რომ ტრავმული წარსულის გააზრება აქტუალურია ყველა იმ ქვეყნისთვის, სადაც გაყინული, თუ მოქმედი კონფლიქტი არსებობს. ამიტომ, „14 გიგაბაიტის” ქართული ვერსიის საბაზისო ტირაჟი, მხოლოდ დასაწყისია.

23 ოქტომბერი 2018, 21:24

კულტურა

ქართული მულტფილმი დიდ ეკრანს უბრუნდება

ქართული მულტფილმი დიდ ეკრანს უბრუნდება. „რე-ანიმაცია“ - ასე ჰქვია ეროვნული არქივისა და კინოსტუდია „ქართული ფილმის“ ერთობლივ პროექტს, რომელიც მულტიპლიკაციური ფილმების რესტავრაციას ითვალისწინებს.