imedi /  10 ოქტომბერი 2018, 08:10 / სანდო წყარო

აკა მორჩილაძე: ბედნიერებაა, როცა ასეთ უძველეს კულტურას წარმოადგენ

წიგნის ბაზრობა

ფრანკფურტში წიგნის ბაზრობა გაიხსნა, რომელშიც საქართველო საპატიო სტუმრის სტატუსით მონაწილეობს. გახსნაზე სიტყვით გამოვიდა ქართველი მწერალი აკა მორჩილაძე. 

„მთავარი მიზეზი რის გამოც აქ ვიმყოფები არის ის, რომ ჩემი საკმაოდ გაუბედავი ხმა შევაწიო კულტურას, რომელსაც წილად ხვდა პატივი ამ მნიშვნელოვან პლატფორმაზე ყოფილიყო. არსებობს დავიწყებული კულტურები და კულტურები, რომლებიც მკვდარია, მაგრამ ცხოვრობენ უნივერსიტეტებში, მეცნიერების მოწადინებით. 

არსებობს დიადი კულტურები, რომლებიც აღარც მაგალითად სჭირდება ვინმეს, რადგან ძალიან მაღალი სტანდარტი აქვთ და მათთან მიუწვდომლობის აშკარა სურათი უხერხულობას ქმნის.

მრავალ ასეთ სიკვდილ-სიცოცხლესა და სიიოლე-სირთულეში არსებობენ ძველი, დღევანდელი სამყაროსთვის ან სრულიად უცნობი, ან ერთეულ მოყვარეთათვის ნაცნობი კულტურები, რომლებიც არ მომკვდარან და რაღაც მაღალი საოცრებების წყალობით მოვიდნენ 21-ე საუკუნემდე. ბედნიერებაა, რომ სწორედ ასეთ კულტურას წარმოადგენ და ამაზე ორი სიტყვის თქმა შეგიძლია. განსხვავებული არაფერი, მაგრამ უბრალოდ, ორი სიტყვა:

ეგებ რაღაც შორეული უცნობი კულტურა ვინმესთვის არაფერს ნიშნავდეს, მაგრამ ქართველებს ასეთი სიტყვა გვაქვს „რაღაცას“ ვეძახით ბევრ რამეს და ეს მარტო „რაღაც“ არ არის ჩვენთვის, არამედ სიცოცხლესაც ნიშნავს.

აი, ასეთ სრულიად უცნობ, უმეტესად პოლიტიკურად გაგებულ საქართველოს ისტორიაში ყოფილა უგრძესი პერიოდები, საუკუნოვანი დროები, როცა, ამ ქვეყნის არსებობა-არარსებობა სწორედ მისი კულტურა განსაზღვრავდა.

ჩემი, როგორც ქართველის ჭკუით, ძალიან ჯიუტი, უცნაური, ჰუმანისტური, მრავალგზის დამახინჯებული, მაგრამ კულტურა გვაქვს, ამას ვეძახით ჩვენ ქართულ კულტურას. 

ასეთი ისტორიაა საერთოდ. ძველი, სისხლით და სიმძიმით სავსე. თავის შენახვის და გადარჩენის ამბავია ჩვენი ამბავი საერთოდ. ამ ამბის სიკეთე სხვა არამატერიალურ რაღაცებთან ერთად იყო სწორედ ჩვენი კულტურა.

მოკლედ რომ ვთქვა, დრამით რომ არ დაგღალოთ, (არ არის აქ ამის ადგილი), დღეს აქ არის ქართული ლიტერატურა, რომელიც, როგორც იცით, ძალიან ძველია, მრავალი საუკუნის. ჩვენ ვამბობთ - 1500  წლის, ვიღაც მეცნიერები ამბობენ, 2000-ის, 2500-ის... ჩვენ ამ საუკუნეებში ასე ვოპერირებთ, მაგრამ რაც არ უნდა იყოს, ეს საუკუნეები არ არის პატარა დრო იმისთვის, რომ იმსჯელო რა არის ღირებული და არა არა.

როგორც ყველა ლიტერატურა, ქართული ლიტერატურაც ადამიანების გარშემო ტრიალებს.

აი, ის ჩვენი პირველი მოთხრობა, რომელშიც მეხუთე საუკუნის ამბავია აღწერილი, (ჩვენ უფრო გვიანდელი ხელნაწერიც გვაქვს), სკოლაში ისწავლება ჩვენთან, იმ ენით, რომლითაც დაწერილია მეხუთე საუკუნეში.

ეს არის მოთხრობა ქალზე და კაცზე, ოჯახზე, ერთგულებაზე, პოლიტიკაზე, ღმერთზე, რწმენაზე, პატიოსნებაზე, ათას რამეზე. ეს ყველაფერი ისეა აღწერილი, რომ იოლად მიხვდები, ადამიანის გულში და სულში ეს თხუთმეტი საუკუნეა არაფერი დიდად არ შეცვლილა.

თქვენ იცით, რომ ჩვენი კულტურის მეორე ნაწილი არის ანბანი, რომელზეც ჩვენ ძალიან ბევრს ვლაპარაკობთ, ამით ვწერდით წიგნებს ქართველები.

ფუფუნებაა, ასეთი რაღაც რომ გაქვს ადამიანს. თქვენ უყურებთ გაოცებული და ჩვენ ვკითხულობთ. ამ დროს ჩვენ თქვენსას იოლად ვკითხულობთ, ეს უპირატესობა გვაქვს დამალული.

საუკუნეების მანძილზე ჩვენ ძალიან ბევრს ვთარგმნიდით, განსაკუთრებით აღმოსავლური ენებიდან, სანამ შეგვეძლო, სანამ მშვიდობა იყო. ჩვენ არ გვთარგმნიდა არავინ. ჩვენ ვკითხულობდით ყველაფერს და თქვენ - არაფერს ჩვენსას. წარმოიდგინეთ ესეც რამხელა უპირატესობაა.

ჩვენ ვწერთ პროზას, ისტორიასაც ვწერთ, მაგრამ უნდა გითხრათ, რომ საქართველო არის პოეზიის ქვეყანა. აქ პროზაიკოსი რომ გამომიყვანეს, ვარ უხერხულ მდგომარეობაში. მე არ ვარ პირველი კატეგორიის ადამიანი ამ ხელობაში, რასაც მწერლობა ჰქვია. ჩვენი ქვეყანა არის პოეზიის. ხუმრობაა ძველ წიგნებში დარჩენილი, რომ რომანის წერას უნდა დრო, მაგიდა, ქაღალდი... ამ დროს ომია, უბედურებაა და ლექსი იწერება მუხლზე დადებულ ქაღალდზე. უცბად. აი, ეს შეგინახეთ.

უნდა გითხრათ, რომ ჩვენთან ისტორიულ ქრონიკებსაც ლექსად წერდნენ. რომანებსაც წერდნენ ლექსად, სახელმწიფო ქაღალდები გვაქვს ჩვენ ლექსად დაწერილი. ხეებზე, ცხვირსახოცებზესასმისებზე, მერხებზე, ეს არის უცნაური ტრადიცია...

სულ ბოლო დრომდე პოეტი ისეთი ფიგურა იყო საქართველოში, რომელიც ადამიანს საკუთარი არსებობის სიხარულსა და განუმეორებლობაში არწმუნებდა. არწმუნებდა იმაში, რომ მისი ფიქრი მართალი, წრფელი ფიქრია და ხელოვნება დიადი რამეა. შენ იცოდი, რომ თვითონ არ შეგიძლია და არსებობს ადამიანი, რომელიც შენს ნაცვლად შენს ფიქრებს გამოხატავს. გადმოსცემს, გამოიცნობს, და ამას მეტი სისრულით და ოსტატობით აკეთებს.

პოეტი ისეთი ვინმე იყო ქვეყანაში, რომ 20 საუკუნოვანი ლამის აბსოლუტური მონარქიის ტრადიცია აქვს ამ ქვეყანას და გვყავს ბევრი მეფე რომელთა საუკეთესო მიღწევაც არის მათი პოეზია.

საქართველოს გაცნობა რა თქმა უნდა შეიძლება იქ მოგზაურობით, მაგრამ მაინც ჯობს  ქართულმა ლიტერატურამ მოგახსენოთ თავისი ძველი და უცვლელი სათქმელი, იმის თაობაზე, რომ სიყვარული, მეგობრობა, სირთულეები, სიკვდილი და სიცოცხლე, ომი და მშვიდობა, იუმორი და ტრაგედია ისევე არის ჩვენი ცხოვრების ნაწილი, როგორც თქვენი და ამაზე ლაპარაკი და თხრობა ისე შეგვიძლია, როგორც ბევრს არავის დედამიწის ზურგზე. ამის მრავალსაუკუნოვანი, სამყაროსთვის უცნობი ტრადიცია გვაქვს.

ჩვენი ლიტერატურა ჩვენი აღსარებაც არის და ოცნებაც. რადგან აქ ვართ უნდა გითხრათ, რომ პოეტები და მწერლები ყოველთვის უპირატესი და საყვარელი გმირები იყვნენ საქართველოში. ყოველთვის იყვნენ ცნობადი სახეები, მაგრამ ამას მათთვის არც ყოფითი ნუგეში მოუტანია და მათ ხელობას არასდროს დაუცავთ ძნელბედობისგან.

პოეტი შეიძლება გადაყვეს თავის ნაწერს. თავის შემოქმედებას. შეიძლება საზღვარგარეთს შეაფაროს თავი. შეიძლება მუშტიც მოხვდეს, შეიძლება ქუდიც ჩამოიფხატოს, ვიღაცას მოერიდოს, მაგრამ ამ დამანგრეველი ქარტეხილების მიუხედავად, საქართველოში მწერალი მაინც რჩება გამორჩეულ ფიგურად.

ქართველი მწერალი ყოველთვის იქ არის, სადაც ყველა არასდროს არ არის და ამავე დროს იქ არ არის, სადაც ყველა ყოველთვის მოიყრის თავს. აი ეს არის ჩვენი ქართველი მწერლების ამბავი“ - თქვა აკა მორჩილაძემ.

ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობა საქართველოს პრემიერმინისტრმა მამუკა ბახტაძემ საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში ევროკავშირის უმაღლეს წარმომადგენელ ფედერიკა მოგერინისთან და ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის დირექტორ იურგენ ბოსთან ერთად გახსნა, რომელზეც საქართველო საპატიო სტუმრის სტატუსით არის წარდგენილი.

ყველა სიახლე

ნინი ლომჯარია

17 ივნისი 2019, 17:26

საქართველო

ომბუდსმენის თქმით, შსს-ს რეკომენდაციაა რომ „თბილისი პრაიდი“ არ ჩატარდეს

ნინო ლომჯარიას განცხადებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიაჩნია, რომ "თბილისი პრაიდი" არ უნდა ჩატარდეს, რადგან როგორც ლომჯარია ამბობს, შსს-ს მიაჩნია, რომ ბოლო დღეების მოვლენებიდან გამომდინარე საუბარია არა მხოლოდ პრაიდის წევრების, არამედ ზოგადად უსაფრთხოებაზე.

ვატიკანი

17 ივნისი 2019, 17:22

მსოფლიო

ვატიკანი დაქორწინებულ კაცებს მღვდლობის უფლებას მისცემს

დღეს გამოქვეყნებულ დოკუმენტში, კათოლიკურმა ეკლესიამ განაცხადა, რომ ამ საკითხს სინოდი სპეციალურ კრებაზე განიხილავს, რომელიც 6-დან 27 ოქტომბრამდე ვატიკანში გაიმართება. მანამდე რომის პაპმა განაცხადა, რომ დაქორწინებული კაცების მღვდლად კურთხევას სხვა რეგიონებშიც დაუშვებს.

17 ივნისი 2019, 17:11

მსოფლიო

თურქეთის სანაპიროსთან მიგრანტების ნავის ჩაძირვას 8 ადამიანი ემსხვერპლა

თურქეთის სამხრეთ-დასავლეთით მიგრანტთა ნავის ჩაძირვას 8 ადამიანი ემსხვერპლა. უცხოური მედია წერს, რომ მაშველებმა 31 ადამიანის გადარჩენა შეძლეს. რომელი ქვეყნის მოქალაქეები იმყოფებოდნენ გემზე და რამ გამოიწვია შემთვევა, ჯერ უცნობია. 8 ადამიანის ცხედარია ნაპოვნი. ხომალდზე სულ 40 ადამიანი იყო.

ილონ მასკი

17 ივნისი 2019, 16:57

ტექნოლოგიები

ილონ მასკი ამბობს რომ Twitter-ი გააუქმა

ანგარიშის წაშლის თეობაზე დაწერილი ტვიტის შემდეგ გაიკვა, რომ მიკრობლოგის ანგარიში კვლავ აქტიური იყო და მასკმა უბრალოდ სახელი და გვარი შეცვალა. 16 თებერვალს აშშ-ში მამების დღე იყო. სწორედ ამიტომ შეცვალა Tesla-სა და SpaceX-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა Twitter-ზე სახელი და Daddy DotCom დაირქვა.

სწრაფი კვება

17 ივნისი 2019, 16:55

ტექნოლოგიები

მეცნიერებმა სწრაფი კვების ახალი საფრთხე დაასახელეს

მკვლევრების მტკიცებით, არაჯანსაღი კვება და ორგანიზმის ფიზიკურ დატვირთვაზე უარის თქმა მეორე ტიპის დიაბეტის და კოგნიტური ფუნქციების გაუარესების რისკებს ზრდის, რამაც თავის მხრივ, შეიძლება დემენცია და ტვინის ატროფია გამოიწვიოს.

17 ივნისი 2019, 16:53

ვიდეო

თეთნულდზე 58 წლის სლოვაკი ტურისტი დაიღუპა

დავით ზალკალიანი
აბდულა ალ-მუტაირი

17 ივნისი 2019, 16:47

საქართველო

საუდის არაბეთს საქართველოში პირველი რეზიდენტი ელჩი ჰყავს

საქართველოში საუდის არაბეთის სამეფოს პირველმა რეზიდენტმა ელჩმა აბდულა ალ-მუტაირიმ საქართველოს საგარეო საქმეთა მინისტრს, დავით ზალკალიანს რწმუნებათა სიგელების ასლები გადასცა. რწმუნებათა სიგელების ასლის გადაცემის ცერემონიალის შემდეგ გამართულ შეხვედრაზე საგარეო საქმეთა მინისტრმა დადებითად შეაფასა საუდის არაბეთის მთავრობის გადაწყვეტილება საქართველოში.

17 ივნისი 2019, 16:40

კულტურა

ფილმმა „საქართველო ღვინის სამშობლო“ მარსელის კინემატოგრაფიის ფესტივალზე სპეციალური პრიზი მიიღო

რიგით 26-ე ფესტივალის ჟიურის წევრები იყვნენ: კეტრინ ლამორი - პროდიუსერი და „Canal+“-ის ჟურნალისტი; ემანუელ მუღე - კინორეჟისორი და პროდიუსერი; ნიკოლას ბღიდე - „ცეზარის“ პრემიის ლაურეატი; „Ciné Master Class“ - ის მოწვეული სტუმარი ნოელ ბალანი - მწერალი, მუსიკოსი და სცენარისტი.

17 ივნისი 2019, 16:37

ძალოვნები

კრწანისის ბაზაზე საბრძოლო მედიკოსების მომზადების კურსი მიმდინარეობს

საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, სწავლების განმავლობაში საქართველოს თავდაცვის ძალების სხვადასხვა ქვედანაყოფის 30-მდე სამხედრო მოსამსახურე დაშავებულთა სიცოცხლის შესანარჩუნებელ ღონისძიებებს სწავლობს და ბრძოლის ველზე დაშავებულების პირველად სამედიცინო დახმარებასა და ევაკუაციაში უნარ-ჩვევებს აუმჯობესებს.

მკვლელობა

17 ივნისი 2019, 16:27

ძალოვნები

ყანდაურში მომხდარი მკვლელობის საქმეზე დაზარალებულის ოჯახის წევრი მოტივებზე საუბრობს

სოფელ ყანდაურაში მოკლული შავლეგ გამყრელიძის მამა და მარიამ მეზვრიშვილის მეუღლე ფრიდონ გამყრელიძე ფიქრობს, რომ მისი შვილი დანაშაულის მოწმე გახდა და სწორედ ამ მოტივით მოკლეს. საქმე ეხება სავარაუდოდ 85 წლის კაცის მიერ ცოლის, შვილის, რძლისა და ორი მეზობლის მკვლელობას.

გზა

17 ივნისი 2019, 16:22

ეკონომიკა

შორაპანი-არგვეთას მონაკვეთის მშენებლობისთვის ტენდერი გამოცხადდა

საბოლოო ჯამში, რიკოთის საუღელტეხილო გზა აღმოსავლეთ-დასავლეთის დერეფნის დასრულებისას მანძილს 30 კილომეტრით შეამცირებს, ხოლო წითელი ხიდიდან-სარფამდე მგზავრობის დრო განახევრდება. თუ დღეს, წითელი ხიდიდან-სარფამდე მანძილის გავლას სჭირდება 8 საათი, სამომავლოდ დასჭირდება 4-4.5 საათი,"- წერია განცხადებაში.

პორნოგრაფია

17 ივნისი 2019, 16:18

ტექნოლოგიები

ინტერნეტში პორნოგრაფიული ვიდეოების თაღლითური სქემის საქმეზე აშშ-ში ადვოკატი დააკავეს

პოლ ჰანსმეიერმა ინტერნეტში პორნოგრაფიული შინაარსის ფილმები გაავრცელა, შემდეგ კი ადამიანებს მასალის გადმოწერისთვის უჩივლა და ბრალად საავტორო უფლებების დარღვევა წაუყენა. ამერიკელმა ადვოკატმა თითქმის სამი წლის განმავლობაში თაღლითური სქემის მეშვეობით $3 მილიონი გამოიმუშავა.

17 ივნისი 2019, 16:15

საქართველო

სალომე ზურაბიშვილი გრემისხევში საოკუპაცო ხაზთან ჩავიდა

„ბევრად გაადვილებული უნდა იყოს მისვლა-მოსვლა. ეს სოფელი არ უნდა დაიცალოს, მას ჩვენგან ზრუნვა და ყურადღება სჭირდება. გზა და ყურადღება - ეს არის ნიშანი იმისა, რომ სახელმწიფო ზრუნავს ყველაზე, რომ ხვალ, ახლო მომავალში, ჩვენ ყველამ შევძლოთ იმ მაღალ ხატზე ასვლა და მოსახლეობა არ იყოს დაყოფილი“-განაცხადა ზურაბიშვილმა.

ვლადიმერ პუტინი

17 ივნისი 2019, 16:05

მსოფლიო

მედია: 2021 წლიდან რუსეთი ელექტრონულ ვიზებს აამოქმედებს

ბრძანების თანახმად, ელექტრონული ვიზები ერთჯერადი და მოკლევადიანი იქნება - 16 დღის განმავლობაში იმოქმედებს. ასეთი ვიზის მფლობელებს უფლება ექნებათ რუსეთში შევიდნენ ტურისტული, საქმიანი ან ჰუმანიტარული მიზნებით, ასევე სტუმრად ჩასვლის შემთხვევაში.

Google

17 ივნისი 2019, 15:55

ტექნოლოგიები

Genuis-ი Google-ს სიმღერების ტესტების მოპარვაში ადანაშაულებს

Genius-ზე სიმღერების ტექსტების გარდა, ასევე ქვეყნდება ინფორმაცია ამ სიმღერების ფაქტებისა და ისტორიების შესახებ, ვებზე მომხმარებლებს ასევე შეუძლიათ ლირიკის მათისეული ინტერპრეტაციები კომენტარის სახით დატოვონ და დაინტერესებულ ადამიანებს გაუზიარონ.

თეთნულდი

17 ივნისი 2019, 15:38

ძალოვნები

თეთნულდზე 58 წლის სლოვაკი ტურისტი დაიღუპა

შემთხვევა გუშინ მოხდა. ოთხი უცხოელი ტურისტი მწვერვალ თეთნულდზე ადიოდა, რა დროსაც ერთ-ერთი კაცი სიმაღლიდან მოწყდა, რის გამოც დაიღუპა. მთამსვლელები "მესტიის მუნიციპალიტეტის სამაშველო სამსახურს" დაუკავშირდნენ, მაშველებმა კი თბილისიდან ვერტმფრენი გამოიძახეს.

სებასტიან კურცი

17 ივნისი 2019, 15:27

ტაბლოიდი

10 000 ადამიანმა ვენაში ერთად ილოცა, რათა კურცი ისევ კანცლერი გახდეს. ვიდეო

ავსტრიის ვიცეკანცლერი ჰაინც-კრისტიან შტრახე „რუსი ოლიგარქის ძმისშვილთან დაკავშირებული“ სკანდალური ვიდეოს გამო 18 მაისს თანამდებობიდან გადადგა. ფარული ვიდეოჩანაწერი გერმანულმა გამოცემამ გამოაქვეყნა, რომელშიც შტრახე პოლიტიკური მხარდაჭერის სანაცვლოდ მხარეს სამთავრობო კონტრაქტებს ჰპირდება.

ადამ სავაჯი

17 ივნისი 2019, 15:26

ტექნოლოგიები

Discovery-ს წამყვანმა „რკინის კაცის“ ტყვიაგაუმტარი კოსტიუმი შექმნა

ტელეკომპანია Discovery-მ გადაცემების ახალი ციკლი სახელწოდებით Savage Builds დაიწყო. მისი წამყვანია პროდიუსერი და სპეცეფექტების სპეციალისტი ადამ სევიჯი. მას ნამუშევარი აქვს ფილმებზე: "მატრიცა", "ვარსკვლავური ომები" და "ტერმინატორის" მესამე ნაწილი. ის ასევე ცნობილია გადაცემა "MythBusters"-ით.

17 ივნისი 2019, 15:22

ეკონომიკა

მთავრობამ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს“ ვალდებულებების შესრულება 2019 წლის ბოლომდე გადაუვადა

მთავრობამ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს“ საინვესტიციო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება კიდევ ერთხელ, 2019 წლის ბოლომდე გადაუვადა. გადაწყვეტილება მთავრობის დღევანდელ სხდომაზე მიიღეს. ვადებთან დაკავშირებით საუბარი ფინანსურ ინსტიტუტებთან ჯერ კიდევ მაისის შუა რიცხვებში შედგა.

17 ივნისი 2019, 15:21

მსოფლიო

ირანი გამდიდრებული ურანის წარმოებას 27 ივნისამდე გაზრდის

ირანი ურანის მარაგის იმ დონეს, რომელიც 2015 წლის ბირთვული შეთანხმებით დადგინდა, 10 დღის ვადაში გადააჭარბებს. ამის შესახებ BBC ირანის ბირთვული ენერგეტიკის სააგენტოს პრესსპიკერის განცხადებაზე დაყრდნობით იტყობინება. მისივე თქმით, თეირანი ურანის გამდიდრების დონეს გაზრდის.