imedi /  10 ოქტომბერი 2018, 08:10 / სანდო წყარო

აკა მორჩილაძე: ბედნიერებაა, როცა ასეთ უძველეს კულტურას წარმოადგენ

წიგნის ბაზრობა

ფრანკფურტში წიგნის ბაზრობა გაიხსნა, რომელშიც საქართველო საპატიო სტუმრის სტატუსით მონაწილეობს. გახსნაზე სიტყვით გამოვიდა ქართველი მწერალი აკა მორჩილაძე. 

„მთავარი მიზეზი რის გამოც აქ ვიმყოფები არის ის, რომ ჩემი საკმაოდ გაუბედავი ხმა შევაწიო კულტურას, რომელსაც წილად ხვდა პატივი ამ მნიშვნელოვან პლატფორმაზე ყოფილიყო. არსებობს დავიწყებული კულტურები და კულტურები, რომლებიც მკვდარია, მაგრამ ცხოვრობენ უნივერსიტეტებში, მეცნიერების მოწადინებით. 

არსებობს დიადი კულტურები, რომლებიც აღარც მაგალითად სჭირდება ვინმეს, რადგან ძალიან მაღალი სტანდარტი აქვთ და მათთან მიუწვდომლობის აშკარა სურათი უხერხულობას ქმნის.

მრავალ ასეთ სიკვდილ-სიცოცხლესა და სიიოლე-სირთულეში არსებობენ ძველი, დღევანდელი სამყაროსთვის ან სრულიად უცნობი, ან ერთეულ მოყვარეთათვის ნაცნობი კულტურები, რომლებიც არ მომკვდარან და რაღაც მაღალი საოცრებების წყალობით მოვიდნენ 21-ე საუკუნემდე. ბედნიერებაა, რომ სწორედ ასეთ კულტურას წარმოადგენ და ამაზე ორი სიტყვის თქმა შეგიძლია. განსხვავებული არაფერი, მაგრამ უბრალოდ, ორი სიტყვა:

ეგებ რაღაც შორეული უცნობი კულტურა ვინმესთვის არაფერს ნიშნავდეს, მაგრამ ქართველებს ასეთი სიტყვა გვაქვს „რაღაცას“ ვეძახით ბევრ რამეს და ეს მარტო „რაღაც“ არ არის ჩვენთვის, არამედ სიცოცხლესაც ნიშნავს.

აი, ასეთ სრულიად უცნობ, უმეტესად პოლიტიკურად გაგებულ საქართველოს ისტორიაში ყოფილა უგრძესი პერიოდები, საუკუნოვანი დროები, როცა, ამ ქვეყნის არსებობა-არარსებობა სწორედ მისი კულტურა განსაზღვრავდა.

ჩემი, როგორც ქართველის ჭკუით, ძალიან ჯიუტი, უცნაური, ჰუმანისტური, მრავალგზის დამახინჯებული, მაგრამ კულტურა გვაქვს, ამას ვეძახით ჩვენ ქართულ კულტურას. 

ასეთი ისტორიაა საერთოდ. ძველი, სისხლით და სიმძიმით სავსე. თავის შენახვის და გადარჩენის ამბავია ჩვენი ამბავი საერთოდ. ამ ამბის სიკეთე სხვა არამატერიალურ რაღაცებთან ერთად იყო სწორედ ჩვენი კულტურა.

მოკლედ რომ ვთქვა, დრამით რომ არ დაგღალოთ, (არ არის აქ ამის ადგილი), დღეს აქ არის ქართული ლიტერატურა, რომელიც, როგორც იცით, ძალიან ძველია, მრავალი საუკუნის. ჩვენ ვამბობთ - 1500  წლის, ვიღაც მეცნიერები ამბობენ, 2000-ის, 2500-ის... ჩვენ ამ საუკუნეებში ასე ვოპერირებთ, მაგრამ რაც არ უნდა იყოს, ეს საუკუნეები არ არის პატარა დრო იმისთვის, რომ იმსჯელო რა არის ღირებული და არა არა.

როგორც ყველა ლიტერატურა, ქართული ლიტერატურაც ადამიანების გარშემო ტრიალებს.

აი, ის ჩვენი პირველი მოთხრობა, რომელშიც მეხუთე საუკუნის ამბავია აღწერილი, (ჩვენ უფრო გვიანდელი ხელნაწერიც გვაქვს), სკოლაში ისწავლება ჩვენთან, იმ ენით, რომლითაც დაწერილია მეხუთე საუკუნეში.

ეს არის მოთხრობა ქალზე და კაცზე, ოჯახზე, ერთგულებაზე, პოლიტიკაზე, ღმერთზე, რწმენაზე, პატიოსნებაზე, ათას რამეზე. ეს ყველაფერი ისეა აღწერილი, რომ იოლად მიხვდები, ადამიანის გულში და სულში ეს თხუთმეტი საუკუნეა არაფერი დიდად არ შეცვლილა.

თქვენ იცით, რომ ჩვენი კულტურის მეორე ნაწილი არის ანბანი, რომელზეც ჩვენ ძალიან ბევრს ვლაპარაკობთ, ამით ვწერდით წიგნებს ქართველები.

ფუფუნებაა, ასეთი რაღაც რომ გაქვს ადამიანს. თქვენ უყურებთ გაოცებული და ჩვენ ვკითხულობთ. ამ დროს ჩვენ თქვენსას იოლად ვკითხულობთ, ეს უპირატესობა გვაქვს დამალული.

საუკუნეების მანძილზე ჩვენ ძალიან ბევრს ვთარგმნიდით, განსაკუთრებით აღმოსავლური ენებიდან, სანამ შეგვეძლო, სანამ მშვიდობა იყო. ჩვენ არ გვთარგმნიდა არავინ. ჩვენ ვკითხულობდით ყველაფერს და თქვენ - არაფერს ჩვენსას. წარმოიდგინეთ ესეც რამხელა უპირატესობაა.

ჩვენ ვწერთ პროზას, ისტორიასაც ვწერთ, მაგრამ უნდა გითხრათ, რომ საქართველო არის პოეზიის ქვეყანა. აქ პროზაიკოსი რომ გამომიყვანეს, ვარ უხერხულ მდგომარეობაში. მე არ ვარ პირველი კატეგორიის ადამიანი ამ ხელობაში, რასაც მწერლობა ჰქვია. ჩვენი ქვეყანა არის პოეზიის. ხუმრობაა ძველ წიგნებში დარჩენილი, რომ რომანის წერას უნდა დრო, მაგიდა, ქაღალდი... ამ დროს ომია, უბედურებაა და ლექსი იწერება მუხლზე დადებულ ქაღალდზე. უცბად. აი, ეს შეგინახეთ.

უნდა გითხრათ, რომ ჩვენთან ისტორიულ ქრონიკებსაც ლექსად წერდნენ. რომანებსაც წერდნენ ლექსად, სახელმწიფო ქაღალდები გვაქვს ჩვენ ლექსად დაწერილი. ხეებზე, ცხვირსახოცებზესასმისებზე, მერხებზე, ეს არის უცნაური ტრადიცია...

სულ ბოლო დრომდე პოეტი ისეთი ფიგურა იყო საქართველოში, რომელიც ადამიანს საკუთარი არსებობის სიხარულსა და განუმეორებლობაში არწმუნებდა. არწმუნებდა იმაში, რომ მისი ფიქრი მართალი, წრფელი ფიქრია და ხელოვნება დიადი რამეა. შენ იცოდი, რომ თვითონ არ შეგიძლია და არსებობს ადამიანი, რომელიც შენს ნაცვლად შენს ფიქრებს გამოხატავს. გადმოსცემს, გამოიცნობს, და ამას მეტი სისრულით და ოსტატობით აკეთებს.

პოეტი ისეთი ვინმე იყო ქვეყანაში, რომ 20 საუკუნოვანი ლამის აბსოლუტური მონარქიის ტრადიცია აქვს ამ ქვეყანას და გვყავს ბევრი მეფე რომელთა საუკეთესო მიღწევაც არის მათი პოეზია.

საქართველოს გაცნობა რა თქმა უნდა შეიძლება იქ მოგზაურობით, მაგრამ მაინც ჯობს  ქართულმა ლიტერატურამ მოგახსენოთ თავისი ძველი და უცვლელი სათქმელი, იმის თაობაზე, რომ სიყვარული, მეგობრობა, სირთულეები, სიკვდილი და სიცოცხლე, ომი და მშვიდობა, იუმორი და ტრაგედია ისევე არის ჩვენი ცხოვრების ნაწილი, როგორც თქვენი და ამაზე ლაპარაკი და თხრობა ისე შეგვიძლია, როგორც ბევრს არავის დედამიწის ზურგზე. ამის მრავალსაუკუნოვანი, სამყაროსთვის უცნობი ტრადიცია გვაქვს.

ჩვენი ლიტერატურა ჩვენი აღსარებაც არის და ოცნებაც. რადგან აქ ვართ უნდა გითხრათ, რომ პოეტები და მწერლები ყოველთვის უპირატესი და საყვარელი გმირები იყვნენ საქართველოში. ყოველთვის იყვნენ ცნობადი სახეები, მაგრამ ამას მათთვის არც ყოფითი ნუგეში მოუტანია და მათ ხელობას არასდროს დაუცავთ ძნელბედობისგან.

პოეტი შეიძლება გადაყვეს თავის ნაწერს. თავის შემოქმედებას. შეიძლება საზღვარგარეთს შეაფაროს თავი. შეიძლება მუშტიც მოხვდეს, შეიძლება ქუდიც ჩამოიფხატოს, ვიღაცას მოერიდოს, მაგრამ ამ დამანგრეველი ქარტეხილების მიუხედავად, საქართველოში მწერალი მაინც რჩება გამორჩეულ ფიგურად.

ქართველი მწერალი ყოველთვის იქ არის, სადაც ყველა არასდროს არ არის და ამავე დროს იქ არ არის, სადაც ყველა ყოველთვის მოიყრის თავს. აი ეს არის ჩვენი ქართველი მწერლების ამბავი“ - თქვა აკა მორჩილაძემ.

ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობა საქართველოს პრემიერმინისტრმა მამუკა ბახტაძემ საგარეო და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში ევროკავშირის უმაღლეს წარმომადგენელ ფედერიკა მოგერინისთან და ფრანკფურტის წიგნის ბაზრობის დირექტორ იურგენ ბოსთან ერთად გახსნა, რომელზეც საქართველო საპატიო სტუმრის სტატუსით არის წარდგენილი.

ყველა სიახლე

ძაღლი

20 თებერვალი 2019, 14:09

ტაბლოიდი

ბათუმში საკეისრო კვეთით ოთხი კოკერსპანიელი​ დაიბადა

"სარა და 4 ბუსუნა შეემატა კოკაპუების ოჯახს 😍😍😂😂 არ უნდოდათ გამოსვლა და საკეისრო კვეთით ამოიყვანა გიო ექიმმამ"- წერია გავრცელენულ ინფორმაციაში.

20 თებერვალი 2019, 13:59

ძალოვნები

შსს: 2018 წელს მართვის მოწმობაზე 100 ქულა 123 მძღოლს ამოეწურა.

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სტატისტიკური მონაცემებით, მართვის მოწმობაზე 100-ვე ქულა გასულ წელს 123 მძღოლს ამოეწურა. მართვის მოწმობაზე მინიჭებული ქულები 411 000-ზე მეტ პირს დააკლდა. ყველაზე მეტი დარღვევა გასულ წლის მესამე კვარტალში დაფიქსირდა.

პარკირება

20 თებერვალი 2019, 13:59

ეკონომიკა

ვისთვის არ იქნება თბილისში საათობრივი პარკირების საფასურის გადახდა სავალდებულო

თბილისის მერიის ცნობით, პარკირების საფასური საცხოვრებელი ადგილის მიმდებარედ პარკირებულ სატრანსპორტო საშუალებას არ შეეხება; ასევე, არ შეეხება სრულად ელექტროძრავიან ავტომანქანებს და შშმ პირების კუთვნილ ავტომანქანებს.

ელექტრომობილი

20 თებერვალი 2019, 13:51

საქართველო

თბილისში ელექტროდამტენების დამონტაჟებაზე მერიაში უკვე 40 განცხადება შევიდა

თბილისში ელექტროდამტენებს კონკურსის გზით შერჩეული კერძო კომპანია დაამონტაჟებს. როგორც თბილისის მერმა კახა კალაძემ დედაქალაქის მთავრობის სხდომაზე განაცხადა, კომპანიის შერჩევის მიზნით კონკურსი ორი კვირის ვადაში გამოცხადდება.

ტექნიკური უნივერსიტეტი

20 თებერვალი 2019, 13:47

საქართველო

ტექნიკურ უნივერსიტეტში მთის ფაკულტეტი შეიქმნება

საქართველოს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრის, მაია ცქიტიშვილის განცხადებით, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსტეტში მთის ფაკულტეტის შექმნა იგეგმება. ამის შესახებ მინისტრმა პარლამენტში "სამთავრობო საათის" ფარგლებში სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.

20 თებერვალი 2019, 13:41

მსოფლიო

ეგვიპტეში და ისრაელში კალიების შემოსევას ელოდებიან

ეგვიპტის სოფლის მეურნეობის სამინისტროში სრული მობილიზაციაა გამოცხადებული. კალიების ღრუბელი აღმოსავლეთ აფრიკიდან დაიძრა და წითელი ზღვის სანაპიროს გასწვრივ სწრაფად გადაადგილდება საუდის არაბეთის და ეგვიპტის მიმართულებით - წერს Egypttoday . კალიების ღრუბელი საფრთხეს უქმნის სოფლის მეურნეობის სავარგულებს და ავიამიმოსვლას.

ირაკლი კოვზანაძე

20 თებერვალი 2019, 13:38

ეკონომიკა

კოვზანაძე: პარლამენტი ღიაა როგორც თიბისი ბანკის, ისე ეროვნული ბანკისთვის

ეროვნული ბანკი დამოუკიდებელი სტრუქტურაა და მას აკისრია სრული პასუხისმგებლობა, ერთი მხრივ, საბანკო კანონმდებლობის დაცვაზე, ამ სფეროს მდგრადობასა და სტაბილურობაზე, მეორე მხრივ, მომხმარებელთა უფლებების დაცვაზე, - განაცხადა პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტის თავმჯდომარემ ირაკლი კოვზანაძემ.

20 თებერვალი 2019, 13:31

სპორტი

საფეხბურთო კლუბების ყველაზე მდიდარ მფლობელთა სია ცნობილია

სიის სათავეში კომპანია "Red Bull"-ის და ასევე კლუბ ნიუ იორკ "რედ ბულის" მფლობელი, დიტრიხ მატეშიცია. მეორე ადგილზე ინგლისური "მანჩესტერ სიტის" დირექტორი შეიხ მანსური, ხოლო მესამე პოზიციას "იუვენტუსის" მფლობელი, ანიელების ოჯახი იკავებს.

ვენეციის კომისია

20 თებერვალი 2019, 13:29

საქართველო

ვენეციის კომისია მზად არის მოსამართლეთა დანიშვნის კრიტერიუმების შემუშავების პროცესში ჩაერთოს

ამ შეთავაზების მისაღებად ვენეციის კომისია მზად არის, - განაცხადა ვენეციის კომისიის მდივანმა ტომას მარკერტმა. მისი განცხადებით, ამ დროისთვის კომისიას ქართული ოცნების მხრიდან ჯერ ოფიციალური თხოვნა არ მიუღა, თუმცა კომისია მზადყოფნას უკვე გამოთქვამს.

მაია ცქიტიშვილი

20 თებერვალი 2019, 13:24

ეკონომიკა

ცქიტიშვილი ამბობს, რომ რამდენიმე რეგიონში ოლიმპიური აუზები აშენდება

,გასულ წელს ჩვენ დავიწყეთ და წელსაც გაგრძელდება კომპლექსური მშენებლობები სპორტული დარბაზების, საცურაო აუზებისა და სხვა ტიპის სპორტული ინფრსტრუქუტურის მშენებლობა-რეაბილიტაციისთვის,“- აღნიშნა მან.

პარკინგი

20 თებერვალი 2019, 13:23

ეკონომიკა

ზონალური და საათობრივი პარკირება 1 ივლისიდან ამოქმედდება

"ჩვენ ამ დღეებში საკრებულოს განსახილველად და დასამტკიცებლად გადაუგზავნით თბილისში ზონალურ-საათობრივი პარკირების წესებს, რომელიც პირველ ეტაპზე, საპილოტე მოდელის სახით, 1 ივლისიდან ამოქმედდება რამდენიმე ქუჩაზე"- განაცხადა კახა კალაძემ.

ვენესუელა

20 თებერვალი 2019, 13:15

მსოფლიო

ვენესუელის ჯარი საომარ მზადყოფნაში მოიყვანეს

ვენესუელის ჯარი აშშ-დან ჰუმანიტარული დახმარების გაგზავნასთან დაკავშირებით საომარ მზადყოფნაში მოიყვანეს. ამის შესახებ ბრძანება ნიკოლას მადუროს მხარდამჭერმა, ქვეყნის თავდაცვის მინისტრმა გასცა. სამხედროებს ბრძანება აქვთ, რომ ქვეყნის "ტერიტორიული მთლიანობა" დაიცვან.

ლატარია

20 თებერვალი 2019, 13:07

ტაბლოიდი

ირლანდიელმა ლატარიაში €175 მილიონი მოიგო

EuroMillions-ის ჯეკპოტის მფლობელის ვინაობა ჯერჯერობით უცნობია. მიუხედავად იმისა, რომ EuroMillions-ი ირლანდიაში 2004 წლიდან ტარდება, ქვეყნის ისტორიაში ეს ყველაზე დიდი ჯეკპოტია.

რეზო ესაძე

20 თებერვალი 2019, 13:04

კულტურა

რეზო ესაძეს ვარსკვლავს გაუხსნიან

21 თებერვალს 18:30 საათზე ქართული სახვითი ხელოვნების მუზეუმში ქართველი კინორეჟისორის, სცენარისტის, მსახიობის, მხატვრისა და პოეტის რეზო ესაძის ნამუშევრების გამოფენა და კატალოგის პრეზენტაცია გაიმართება.

ივან რაკიტიჩი

20 თებერვალი 2019, 12:57

სპორტი

„ინტერს“ ივან რაკიტიჩის შეძენა სურს

La Gazzetta Dello Sport-ის ინფორმაციით გუნდის მესვეურთა შეხვედრის შემდეგ იტალიური კლუბის ხელმძღვანელობა ოპტიმისტურად არის განწყობილი. მილანელები მზად არიან ხორვატში 35 მილიონი ევრო გადაიხადონ, კატალონიელები 45 მილიონს ითხოვენ. სავარაუდოდ მხარეები 40 მილიონზე შეთანხმდებიან.

ქეთევან ციხელაშვილი

20 თებერვალი 2019, 12:55

საქართველო

ქეთევან ციხელაშვილი: ახალგორთან „გამშვები პუნქტის“ დროებით გახსნა კარგია, თუმცა არასაკმარისი

შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრმა ქეთევან ციხელაშვილმა ცხინვალის დეფაქტო მთავრობის მიერ 40-დღიანი იზოლაციის შემდეგ დეფაქტო საზღვრის დროებითი გახსნა დადებით ნაბიჯად შეაფასა თუმცა დასძინა, რომ ეს საკმარისი ნაბიჯი არ არის.

ირაკლი ლექვინაძე

20 თებერვალი 2019, 12:55

ეკონომიკა

საქართველოში ბიზნესდავების გადაწყვეტას ევროკავშირის პროგრამა დააფინანსებს

საქართველოს ბიზნესომუდსმენის ირაკლი ლექვინაძის განცხადებით, დღეს ბიზნესის მთავარი გამოწვევაა დავების სწრაფი და ეფქტიანი გადაწყვეტა. საქართველოში დავების გადაწყვეტის ალტერნატიული მექანიზმების მხარდაჭერის ახალი ფაზა 2019-2020 წლებში განხორციელდება, პროექტის ბიუჯეტი 850 000 ევროა.

მაია ცქიტიშვილი

20 თებერვალი 2019, 12:54

ეკონომიკა

ცქიტიშვილი: 2019 წელს დაგეგმილია 2 მილიარდი ლარის ინვესტირება ინფრასტრუქტურულ პროექტებში

მისივე თქმით, 2018 წელს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს ათვისებამ 1 მლრდ 662 მლნ ლარი შეადგინა, რაც ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. წლის განმავლობაში დასრულდა და მიმდინარეობდა 1200-ზე მეტი პროექტი საქართველოს ყველა რეგიონში.

ეკა ბესელია

20 თებერვალი 2019, 12:43

საქართველო

ბესელია: მოსამართლეებზე ინიციატივის შესახებ „ქართული ოცნების“ განცხადებაში უზუსტობებია

ამ გადაწყვეტილებას ინიციატივის ავტორები გამოეხმაურნენ. დეპუტატ ეკა ბესელიას თქმით, თუ მოსამართლეთა უვადოდ დანიშვნის შეჩერების პრინციპს ეთანხმება უმრავლესობა, კანონპროექტის ფორმულირების კონსტიტუციასთან შესაბამისობა, საბაბია.

მძღოლები

20 თებერვალი 2019, 12:36

საქართველო

მძღოლები, რომლებსაც ავარია არ დაუფიქსირდებათ, შეღავათებით ისარგებლებენ

„ბონუს-მალუს“ სისტემის მიხედვით, თუ მაგალითად, მსუბუქი ავტომობილის მძღოლისთვის სადაზღვევო პაკეტის წლიური ღირებულება 100-დან 150-ლარამდეა, კანონმორჩილმა მძღოლმა შესაძლოა, 100 ლარზე ბევრად ნაკლები გადაიხადოს, ე.წ. ცუდი მძღოლების სადაზღვევო პრემია კი 150 ლარზე ძვირი ეღირება“, - განაცხადა ირაკლი თუთარაშვილმა.