რას გულისხმობს ღამის თბილისის განვითარების გეგმა
კახა კალაძის ახალი ინიციატივის დეტალები
ღამის ეკონომიკა - ეს არის თბილისის მერის ახალი პროექტი, რომელსაც მუსიკოსი სერგი გვარჯალაძე უხელმძღვანელებს. ეს სიახლე მიმდინარე კვირას თავად დედაქალაქის მერმა გაახმოვანა და აღნიშნა, რომ ის ამომრჩეველს წინასაარჩევნოდ ამ მიმართულების მოგვარებასაც დაჰპირდა. კახა კალაძის თქმით, ეს მნიშვნელოვანი სიახლეა, რომელიც ხელს შეიწყობს მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარებას, ახალი სამუშაო ადგილების შექმნას. თემაზე მსჯელობისას ამ მხრივ მსოფლიო მეგაპოლისების გამოცდილებაც გაიხსენეს. აღსანიშნავია, რომ სულ რამდენიმე დღის წინ მსგავსი სტრუქტურა ჩამოყალიბდა ნიუ-იორკშიც, სადაც ღამის ცხოვრების მერი დაინიშნა. ამ არგუმენტის მიუხედავად იდეას თბილისში კრიტიკოსები ჰყავს. რა წილი ექნება ღამის ეკონომიკას მთლიანად ქალაქის განვითარებაში და როგორია ამ მიმართულების პერსპექტივა ქართულ სინამდვილეში? თემაზე „ქრონიკის“ წამყვანის თეა სიჭინავას კითხვებს პროექტის ხელმძღვანელმა სერგი გვარჯალაძემ უპასუხა.
თბილისი
ფოტო: shutterstock.com
დიდი მადლობა მოწვევისთვის და რევერანსი იყო ჩემთვის, რომ მუსიკოსად გამომაცხადეთ. დიდი ხანია ასე აღარ მაცხადებენ.
ბოლოსკენ ვიტყვი, რომ ღამის თბილისის მერი იყო სტუმარი
არა, ამ შემთხვევაში მენეჯერი ვარ.
მოდით, დავიწყოთ. აღმოჩნდა, რომ საკმაოდ დიდი გამოხმაურება მოჰყვა, იყო კრიტიკული შენიშვნებიც. ერთი შეხედვით, საკითხს რომ დავუფიქრდეთ, როდესაც ქალაქში სხვა უამრავი პრობლემა არსებობს, მაგალითად დღის პრობლემები, საზოგადოების ნაწილმა ეს მიიღო როგორც რეალობისთვის არაადეკვატური შეთავაზება. სკეპტიკოსებს უთხარით რატომ შეიძლება იყოს ძალიან მნიშვნელოვანი ეს მიდგომა ქალაქის განვითარებისთვის?
ვერ დავარქმევდი ამას არაადეკვატურს, იმიტომ რომ, ჩვენ ფაქტობრივად ყველა მანიშნებელი გვაქვს იმის, რომ საქართველოში ღამის ეკონომიკა უკვე არსებობს, ამის გარკვეული ელემენტები არის. ჩვენ ვიცით, რომ ბოლო რამდენიმე წლის მანძილზე ასეთი გაშუქება სწორედ ღამის ეკონომიკის ელემენტების, როგორიცაა კლუბური ცხოვრება თბილისში, არასოდეს არ ყოფილა. ფაქტობრივად არ დარჩენილა არც ერთი სერიოზული პუბლიკაცია, მე მგონი „ნიუ იორკ ტაიმსიდან“ დაწყებული დამთავრებული ყველა ონლაინ პუბლიკაციით, რომელიც ამ თემაზე მუშაობს, ჩვენ ყველა სიაში ვართ წარდგენილი, ათეულებში ვართ და ეს არის საკმაოდ სერიოზული განაცხადი იმისათვის, რომ ჯერ ერთი, ყურადღება მივაქციოთ საერთოდ ამ სფეროს, რომ ის ვითარდება და მეორე, არ მოხდეს ცენტრალიზება მხოლოდ საკლუბო ცხოვრებაზე, არამედ სხვა სფეროებშიც შევიჭრათ და მე განმარტებას მოქცემთ, რას ვგულისხმობ.
სხვა სფეროებში შეჭრამდე... თქვენ აღნიშნეთ, რომ ლიდერ პოზიციაზე ვართ, ყველა ათეულში მოვხვდით, ანუ ამ მიმართულებით პრობლემა არ გვაქვს, მაშინ რატომ იყო დამატებით საჭირო პროექტის მოფიქრება? შეიძლებოდა რესურსი სხვა მიმართულებით მიემართა მერიას.
იმიტომ რომ, პოტენციალი ბევრად უფრო დიდია და ჩვენ გვაქვს საშუალება, რომ ამ ადგილიდან დაძრულ მატარებელს სხვა ეკონომიკური ელემენტები, ბიზნესებიც მივაბათ. ის გამოცდილება გამოვიყენოთ, რომელიც გვაქვს. ის „ფაბლიქსითი“, რომელიც გვაქვს. ანუ, ქვეყანა პოზიციონირებულია და რატომაც არ უნდა გამოვიყენოთ ეს იმისათვის, რომ გავზარდოთ ეს სფერო?! მით უმეტეს, თუ ჩვენ განაცხადი გვაქვს, რომ ეს არის ქვეყანა ტურისტული ორიენტაციით, შესაბამისად ეს საკმარისი არ არის და ეს არის მხოლოდ ერთი ნაწილი ღამის ეკონომიკის.
მაშინ ვთქვათ, რა არის ღამის ეკონომიკა? როგორც თქვენ აღნიშნეთ, მხოლოდ კლუბები არ არის, კიდევ რა არის?
თვითონ ტერმინი 1990-იან წლებში გამოჩნდა. იმ ინფორმაციას, რასაც ვფლობ, ერთ-ერთი პირველი პიონერი იყო ნიუ-იორკი და მისი მაშინდელი მერი ჯულიანი, რომელმაც დაასუფთავა ტაიმზ-სკვერი და ფაქტობრივად შუა ქალაქში არსებული წუმპე გადააქცია ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ტურისტულ ატრაქციად მსოფლიოში. ხოლო ასე ჩამოყალიბებულად ეს მოხდა უფრო 2000-იანებში, როდესაც ისეთი ქალაქები, როგორიცაა ბერლინი, ამსტერდამი, სხვა კონტინენტზე ეს იქნება სიდნეი, დაინტერესდნენ ამ პერიოდით, მოხდა ამის გათვლები და ფაქტობრივად მიხვდნენ, რომ არის სეგმენტი, რომლის გაზრდაც შესაძლებელია, რომლის კოორდინაციაც არის შესაძლებელი. ანუ, რას გულისხმობს ეს ეკონომიკა. გულისხმობს იმ ბიზნესებს, რომლებიც მოქმედებენ ზოგ ქვეყანაში ღამის 6 საათიდან და ზოგ ქვეყანაში ღამის 8 საათიდან დილის 6 ან 8 საათამდე, ისინი არიან გარკვეულ კომუნიკაციაში ერთმანეთთან. ანუ, ეს არის გარკვეულწილად სინქრონიზირებული ბიზნესები. მაგალითად, როდესაც ქალაქში ერთი ღონისძიება გაქვს, მას სჭირდება ერთი რაღაც გარკვეული სარეკლამო თანხა, მაგრამ როდესაც საშუალება არის, რომ სხვადასხვა ეკონომიკური ბიზნესები გაერთიანდეს ერთი საერთო სლოგანის, ერთი საერთო კონცეფციის ქვეშ, ერთი საერთო მარშრუტის ქვეშ, ბევრად უფრო მარტივია დაგეგმარებაც, კოორდინაციაც. ეს შეიძლება იყოს ღამის ფესტივალები, შეიძლება იყოს ღონისძიებები მუზეუმებში, რომლის გარკვეული გამოცდილებაც, სხვათა შორის, უკვე გვაქვს, ღამის მუზეუმები გახსოვთ. ბოლო 2-3 დღის მანძილზე საკმაოდ გაოცებული ვარ, მიუხედავად გარკვეული სკეპტიციზმისა უამრავი ადამიანი ძალიან კონკრეტული გეგმით შემოდის. მაგალითად, საუბარია იმაზეც, რატომ არ შეიძლება რაღაც სპორტული ღონისძიებები მოხდეს ღამით. რომ ვიკითხე, რატომ? თურმე არსებობენ ადამიანები, რომლებიც სატრენაჟორო დარბაზებში დადიან ღამით. ასევე ძალიან ცხელი ზაფხული გვაქვს და ვთქვათ, სტადიონებზეც შესაძლებელია ღამით ვითამაშოთ ფეხბურთი და შეიძლება, არ ვიცი, რაღაც დონეზე ღამის ფეხბურთის ღონისძიებებიც კი ჩავატაროთ.
ჯერ დღის ფეხბურთში გაგვიმართლოს და გამოვკეთდეთ...
ამ შემთხვევაში სუფთა სპორტულ ღონისძიებაზე არ ვსაუბრობ. ეს არის ღონისძიებები, რომელიც მნიშვნელოვანია მოსახლეობისთვის.
ქალაქები, რომლებიც ჩამოთვალეთ, სადაც ახლა ეს მიმართულება ვითარდება, მათ ისეთი სოციალური და ინფრასტრუქტურული პრობლემები არ აქვთ, როგორც თბილისშია, ამიტომ ჩვენთვის მთავარი ინტერესი, რადგან ეს პროექტი უნდა შედგეს, არის ის, რა მოგებას მიიღებს ამისგან ქალაქი ეკონომიკურად, რომ არ იყოს ტყუილად დახარჯული რესურსი და ხარჯები?
უპირველეს ყოვლისა, მინდა გითხრათ, რომ ის პრობლემები, რომლებიც აქვთ ამ ქალაქებს, ლონდონი იქნება თუ ბერლინი, გარკვეულწილად ჩვენ ეს პრობლემები ასე თუ ისე მოგვარებული გვაქვს. მაგალითად, ერთ-ერთი პრობლემატური საკითხია და ღამის ეკონომიკის განვითარება მოხდა სწორედ იმის გამო, რომ გარკვეული კრიმინოგენული ზონები დაიფაროს. ანუ გააცოცხლონ ქალაქი, რომ არ იყოს ბნელი უბნები, რომელშიც არაფერი არ ხდება და კრიმინალს საშუალება აქვს. ეს პრობლემა ჩვენ არ გვაქვს, ჩვენ უსაფრთხო ქალაქი ვართ. რაც შეეხება რა სარგებელს მიიღებს ჩვენი მოსახლეობა, უპირველეს ყოვლისა ჩვენ პოტენციალს ვხედავთ გარეუბნებში. დღესდღეობით გარეუბნები ათვისებული არ არის არც როგორც ტურისტული თვალსაზრისით, არც კულტურული ცხოვრებით, ამიტომ ეს დეცენტრალიზაცია აუცილებლად უნდა მოხდეს და გარკვეული “ჰოთსპოტები“ (ცხელი წერტილები), როგორც ეძახიან, სხვა უბნებშიც უნდა შეიქმნას. რაც შეეხება დანახარჯს, პირიქით, ამის იდეა იმაშია, რომ მერიამ რაღაც გარკვეული ინიციატივა გამოხატა, მაგრამ ბიზნესმა თვითონ მიხედოს თავის თავს, შეიქმნას ახალი კერები ბიზნესისათვის...
ანუ, მერიის ფინანსური დანახარჯი, საბიუჯეტო ხარჯები მინიმალური იქნება?
ჩვენი მიზანია, რომ ეს დანახარჯები მინიმალური იყოს. მერიამ ხელის შეუწყოს ვთქვათ ინფრასტრუქტურით, ტრანსპორტირებით გარკვეულწილად, შეეცადოს, რომ რაღაც ასეთი პატარა ბიძგი მისცეს ბიზნესს, დააინტერესოს ის და შემდეგ, რასაკვირველია, ბიზნესმა თვითონ უნდა მიხედოს თავის თავს. სწორედ ეს არის მიზანი ღამის ეკონომიკის, რომ რაც შეიძლება დიდი ბრუნვები იყოს, დასაქმდეს რაც შეიძლება ბევრი ხალხი, განვითარდეს საშუალო და მცირე ბიზნესი. ასევე ძალიან მნიშვნელოვანია, რაც ყველას ავიწყდება, რომ უბრალოდ მოხდეს მოსახლეობის რეგენერაცია. ჩვენ გვყავს ახალგაზრდების თაობა, რომელიც ბევრად უფრო აქტიურად მუშაობს კვირის მანძილზე, ვიდრე მაგალითად ჩემი თაობა, რომელიც ასე ინტენსიურად არ მუშაობდა და ამდენ ენერგიას არ ხარჯავდა და ამ თაობას, რასაკვირველია, სჭირდება რეგენერაცია. ასეთი ტიპის ღონისძიებები არის სწორედ იმისათვის, რომ ჩვენ ვიყოთ ჯანმრთელები.
გარეუბნები უნდა ავითვისოთ მაქსიმალურადო, აღნიშნეთ. თავად გარეუბნებში, ალბათ, ყველაზე მეტი პრობლემა იქნება ინფრასტრუქტურის თვალსაზრისით, ასე არ არის?
მაგალითს მოგიყვანთ. არ ვიცი რამდენად რეკლამაში ჩაგვეთვლება, მაგრამ არ დავასახელებ, უბანს მივუთითებ. ჩვენ ვიცით ძალიან ცნობილი პროექტი, რომელიც მარჯანიშვილის და იქითა სანაპიროს მხარეს განვითარდა. ერთ-ერთი მიტოვებული ინდუსტრიული ნაგებობა იყო, თუ არ მეშლება ყოფილი ტექსტილის ქარხანა, რომელიც განვითარდა, ერთის მხრივ, როგორც სასტუმროს ტერიტორია და მეორეს მხრივ, უზარმაზარი მაღაზიების, კაფეების, რესტორნების და ამავე დროს საგანმანათლებლო ცენტრების ფორმა მიიღო. მას შემდეგ, რაც ეს შენობა მოწესრიგდა, მის გარშემო განვითარდა სხვა ინფრასტრუქტურა. ანუ, მომენტალურად გაჩნდა პატარა კაფეები.
მე მგონი, ყველა ხვდება, რა ადგილზეცაა საუბარი
მსგავსი რაღაც შეიძლება მოხდეს სხვაგანაც და მე ამას ძალიან ხშირად ვიმეორებ, რომ დიდი გულშემატკივარი ვარ გლდანის, ფილმიც მაქვს გადაღებული გლდანის შესახებ და იქაც ვხედავ უზარმაზარ პოტენციალს. ჩვენ გვაქვს სხვა რეგიონებიც. იქ დაახლოებით 200 000 ადამიანი ცხოვრობს და მათ უწევთ ცენტრალურ უბნებში ჩამოსვლა, რომ ან ფილმი ნახონ, ან კონცერტს დაესწრონ, ან კლუბში წავიდნენ. ვფიქრობ, რომ უამრავი ადამიანი გამოჩნდება კრეატიული იდეებით და ამ შემთხვევაში ჩემი მოვალეობა იქნება გარკვეული მედიაცია ვაწარმოო სახელმწიფო სტრუქტურებსა თუ მერიასთან და ხელი შევუწყო ასეთი ტიპის იდეებს. დარწმუნებული ვარ, ეს ძალიან წარმატებული იქნება.
რამდენად თანხვედრაშია ღამის ეკონომიკის განვითარების იდეა ხმაურის კანონთან?
არ არსებობს ღამის ეკონომიკის ორგანო, ასოციაცია, ფონდი და დოკუმენტი, რომელშიც ეს პრობლემა მინიმუმ ხუთეულში არ არის. სწორედ ამიტომ მსგავსი ორგანიზაციები საჭიროა იმისთვის, რომ ერთის მხრივ ჩვენ გვყავს სახელმწიფო, მეორეს მხრივ ბიზნესი და ასევე მოსახლეობა, რომელსაც ღამე ძილი უნდა. მაგალითად ბერლინში ეს პრობლემა ვერანაირად ვერ წყდებოდა, იმიტომ რომ, ბიზნესს არ აქვს რაღაც დამატებითი საშუალებები, რომ ეს აკუსტიკური პრობლემები მოაგვაროს. აქ ისევ და ისევ მერიის ინიცირებით მოხდა ის, რომ ქალაქის გარკვეულ რეგიონებში გაამძლავრეს აკუსტიკური ტექნოლოგიები, ხელი შეუწყვეს იმისთვის, რომ ეს დამონტაჟდეს და ინსტალაცია მოხდეს და ასეთი ინტერვენცია გააკეთა მერიამ.
ანუ, ასეთ გზებს უნდა ველოდოთ თქვენი მხრიდან?
ვფიქრობ, რომ ჩვენ აქ უნდა გავითვალისწინოთ ეს სპეციფიკა, იმიტომ რომ, მაინც საწყის ეტაპზე ვართ. თავიდანვე გააზრებული უნდა იყოს, რომ რაღაც ღონისძიება, ან რაღაც შენობა არ უნდა იყოს რაღაც კონკრეტულ ადგილას და დაშორებული უნდა იყოს. თუ ახლოს არის, მაშინ შესაბამისად უნდა მოვითხოვოთ, რომ ის უზრუნველყოფილია, აკუსტიკურად გამართულია და ხმაური არ შეაწუხებს მოსახლეობას.
როდის გვექნება ღამის ეკონომიკის კონცეფცია?
ჩვენ, ფაქტობრივად, ერთი კვირაც არ არის, რაც მუშაობა დავიწყეთ. პირველი ჩვენი ნაბიჯები იქნება, რომ უპირველეს ყოვლისა შევისწავლოთ დღეს რა მდგომარეობაში ვართ. ამასთან დაკავშირებით ძალიან ინტენსიურად ვმუშაობთ როგორც მერიის ეკონომიკურ ჯგუფთან, ასევე სტატისტიკის სხვადასხვა ორგანიზაციებთან, რომელიც არსებობს და ვფიქრობ რომ ძალიან მალე, დაახლოებით დაგვჭირდება ალბათ მაქსიმუმ 1 თვე იმისათვის, რომ ჯერ გამოვკვეთოთ პრობლემატური ნაწილები და შემდეგ დავგეგმოთ, თუ რა გვექნება შემდეგი ნაბიჯები. ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი იქნება, რომ ჩვენ აუცილებლად გვჭირდება საერთაშორისო ორგანიზაციებში გაწევრიანება იმისთვის, რომ ჩვენი "ნოუ ჰაუ" და ასევე მათი "ნოუ ჰაუც" გამოვიყენოთ.
ვიდეო
