რა ხარვეზები და რისკები ახლავს ახალ სამშვიდობო ინიციატივას

ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრებთათვის ახალ სამშვიდობო ინიციატივას „ნაბიჯი უკეთესი მომავლისკენ“ უკვე პარლამენტში განიხილავენ. ინიციატივა სამი ძირითადი მიმართულებით უნდა განხორციელდეს: ვაჭრობა გამყოფი ხაზების გასწვრივ; ხარისხიან განათლებაზე ხელმისაწვდომობა და საამისოდ გამარტივებული მექანიზმები კონფლიქტის რეგიონში მცხოვრებთათვის; და ევროკავშირთან სავიზო ლიბერალიზაციის სიკეთეებზე ხელმისაწვდომობა. საკანონმდებლო პაკეტის ავტორი შერიგებისა და სამოქალაქო თანასწორობის საკითხებში სახელმწიფო მინისტრის აპარატია. ინიციატივა დეპუტატებს მინისტრმა ქეთევან ციხელაშვილმა წარუდგინა. მისი თქმით, განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა სტატუს ნეიტრალურ დოკუმენტებს, მათ შორის პირის იდენტიფიკაციის ახალ გამარტივებულ შესაძლებლობას ინდივიდუალური ნომრით (შემდგომში - პირადი ნომერი) რეგისტრაციის გზით. პირადი ნომრით რეგისტრაცია არ გულისხმობს პირისათვის მოქალაქეობის დადგენას ან მინიჭებას. ოსებისა და აფხაზებისათვის განკუთვნილ ახალ ინიციატივაზე „მაესტროს“ კითხვებს შერიგებისა და თანასწორობის საკითხებში ყოფილმა სახელმწიფო მინისტრმა, კონფლიქტოლოგმა პაატა ზაქარეიშვილმა უპასუხა.

პაატა ზაქარეიშვილი
ფოტო: გეო ჯგუფი

პროექტი უკვე პარლამენტშია. გარკვეული პოზიტიური შეფასება უკვე მოვისმინეთ საერთაშორისო საზოგადოებისგან. მე წავიკითხე ასევე თქვენი ერთ-ერთი ინტერვიუ, სადაც გარკვეულწილად დაიწუნეთ ის პიარ-კამპანია, რომელიც მთავრობამ ამ ინიციატივის ირგვლივ აწარმოა. საინტერესოა, რატომ მოგაგონათ მთავრობის ამ მიდგომამ „ნაციონალური მოძრაობა“ და მათ მიერ გამოყენებული ფორმები.

მე, რა თქმა უნდა, მივესალმები ამ ინიციატივებს, იმიტომ რომ, ეს მემკვიდრეობით გრძელდება და მიხარია, რომ ის წინადადებები, ის თემები, რაზეც ვმუშაობდით წლების განმავლობაში, გრძელდება. მინდა დიდი მადლობა გადავუხადო ამ ინიციატივის ავტორებს, რომ ისინი ამ მიმართულებით მუშაობას აგრძელებენ და ამით კმაყოფლებას გამოვხატავ. რა თქმა უნდა, მთავრობამ უკეთესად იცის, როგორ უნდა განახორციელოს პოლიტიკა, მაგრამ მე სხვანაირად გავაკეთებდი ალბათ და ამიტომაც გამოვთქვი ჩემი ეჭვები. ძალიან გული დამწყდება, ალბათ ყველას და თქვენც დაგწყდებათ გული, თუ  ეს ინიციატივები ისევე გაიყინება, როგორც გაიყინა საკმაოდ საინტერესო სამოქმედო გეგმა, რომელიც თავის დროზე იაკობაშვილმა შესთავაზა აფხაზებს 2010 წლის დასაწყისში, ომის შემდგომ. პრაქტიკულად კარგად გაწერილი დოკუმენტები იყო, მეც ვმონაწილეობდი მის შექმნაში და ამიტომ კარგად მახსოვს რამდენი მუშაობა დასჭირდა და ერთ დღეში აორთქლდა, იმიტომ რომ, მაშინაც ის გათვლილი იყო უცხოელებისთვის თავის მოსაწონად.

ახლაც ის უფრო საერთაშორისო საზოგადოებაზეა გათვლილი, ვიდრე უშუალოდ აფხაზებზე და ოსებზე?

ჩემი აზრით, ახლაც ასეა ნამდვილად. ამ წინადადებებზე მეც ვმუშაობდი დიდი ხანია და ის გაგრძელდა, ამიტომ აშკარად ვხედავ მას გაგრძელებად და დინამიკას. ერთ-ერთი მთავარი მომენტი უნდა ყოფილიყო, რომ უნდა შეგვეთანხმებინა და რაღაც ანგარიში ჩაგვებარებინა აფხაზებისთვის მაინც. ოსები ნაკლებად გამოდიან კონტაქტზე, მაგრამ აფხაზები ნამდვილად ჩართულები იყვნენ მაგალითად განათლებაში. სამი წლის განმავლობაში ზედიზედ ბერლინში ყოველ ივნისს ვხვდებოდით და მათ დეტალებს ვუთანხმებდით. ჩართულები იყვნენ ინგლისელი და გერმანელი სპეციალისტები და აშკარად სერიოზულ შედეგებს ვღებულობდით, მაგრამ ეს არ უნდა ყოფილიყო ისე, რომ აი, ჩვენ, ქართველები თქვენ, აფხაზებს რაღაცას გაძლევთ. რადგან ასეთ დროს ეს ყველაფერი ჩერდება ხოლმე. ანუ, სჯობდა, რაც ახლა პარლამენტში დაიწყო, ამით დაწყებულიყო. პირდაპირ საპარლამენტო მოსმენებით დაწყებულიყო. აქ ყველაფერი ქართულად მიდის, ხმაური პარლამენტშია შიგნით და გარეთ არ გამოდის, „ნაციონალური მოძრაობაც“ კი არ ესწრება, ანუ, ხმაური საერთოდ არანაირი არის და ეს პაკეტები ისე იქნებოდა მიღებული, რომ ვერავინ ვერ გაიგებდა. შესაბამისად, პროცესი უნდა დაწყებულიყო, პროცესს უნდა ელაპარაკა თავის თავზე და არა მთავრობას პროცესზე. ამიტომ, ძალიან გამიხარდება, თუ ვცდები, მაგრამ მეშინია, რომ ჩავარდება.

ანუ, წინსწრებმა განცხადებებმა შეიძლება შეაფერხოს და დააფრთხოს აფხაზები და ოსები?

დააფრთხოს კი არა, უკვე კატეგორიული წინააღმდეგები არიან, ვინაიდან ეს მოიწონა დასავლეთმა და სხვანაირად ვერც მოხდებოდა. ყველა ინიციატივა, იგივე „ნაციონალური მოძრაობის“ დროს, ახლაც, ოღონდ რაიმე ინიციატივა იყოს, დასავლეთი დიდი სიხარულით იწონებს მას, ბუნებრივია. თან, ჩვენი ხელისუფლება სთხოვს, რომ მოიწონონ. გუშინაც გამოვიდა დე ფაქტო აფხაზეთის ხელისუფლების წარმომადგენელი და ძალიან მკაცრად გააკრიტიკა ევროპის საბჭო. მათ სურთ, რომ ევროპული სტრუქტურები იყვნენ უფრო შუამავლები, ვიდრე რომელიმე მხარე დაიკავონ. მათ მიაჩნიათ, რომ ახლა ევროპა საქართველოსთან ერთად მათ ცხვირში ჩრის, იმას რაც საქართველოს უნდა. როცა სჯობს, ეს ურთიერთობები იყოს არა საქართველო-ევროპის დონეზე, არამედ ქართულ-აფხაზურ დონეზე. ჩვენ ასე ჯანდაცვა წამოვიწყეთ, არავინ არ იცოდა. თვით აფხაზები და ოსები შეშფოთდნენ, უი, თურმე ქართველებს ჯანდაცვა წამოუწყიათო. ანუ, თვითონ დაიწყეს ამაზე ლაპარაკი. ეს იმდენად კარგი პროექტია, პირველ რიგში განათლებაზეა ლაპარაკი, ის უნდა ყოფილიყო, როგორც ჯანდაცვაში იყო. ჩვენ ვეუბნებოდით, საქართველო კი არ სთავაზობს აფხაზურ მხარეს, არამედ საქართველოს პროგრამა ისედაც არსებობს ყველა ქართველისათვის და თქვენც გეხებათ და მოდით, შემოგვიერთდით. ეს შენ მაინც გეკუთვნის ჩვენი ბიუჯეტიდან. ნუ გეშინია, ეს არ არის კონფლიქტის მოგვარების კონტექსტი, ეს არის, რომ შენ გჭირდება ჯანდაცვა, ავად ხარ და ჩვენ გრთავთ ჩვენს პროგრამაში, იმიტომ რომ, მოქალაქედ გთვლი. პიროვნების დონეზე გავიდა. განათლებაც პიროვნების დონეზე უნდა გასულიყო. ბიზნესიც პიროვნების დონეზე უნდა გასულიყო. უცებ ჩვენ ვუთხარით, რომ ეს არის საქართველოს კეთილი ნება გადაარჩინოს აფხაზი ხალხი. ასეთი პროექტები პირველად რომ ხდებოდეს, შეიძლება გვეთქვა, არ ვიცოდით და შეგვეშალა. წლებია ასეთი კარგი პროექტები კი არ ფერხდება, როგორც თქვენ ბრძანეთ, არამედ საერთოდ ჩერდება. კარგი იდეები შეფუთული არ იყო სწორად

„ნაბიჯი უკეთესი მომავლისათვის“, თქვენი აზრით, განწირულია?

ღმერთმა დაიფაროს, მე არ მინდა, რომ განწირული იყოს. კატეგორიული არ ვარ, მაგრამ შიშებს გამოვთქვამ, როგორც სპეციალისტი. ღმერთმა ქნას, ვცდებოდე, ამაზე კარგი რა იქნება. მე ვხედავ, რომ გაპიარება და თავის თავის წარმოჩენა უფრო მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა დღევანდელი ხელისუფლებისათვის, ვიდრე რუდუნებით, მშვიდად, წყნარად, ჩუმად საქმის კეთება. ეს სამივე წინადადება ჩემთვის ძალიან მშობლიურად ახლობელია, მაგრამ ყველაზე მშობლიურად ახლობელია აფხაზეთისა და სამხრეთ ოსეთის ტერიტორიებზე მცხოვრები მოსახლეობის რეგისტრაცია ჩვენთან. ამაზე ვლაპარაკობდი სულ, მინისტრობამდეც და ყველა დამცინოდა, მლანძღავდა. როგორც იქნა წავიდა და მიხარია, რომ უჩემოდ პროცესი მიდის. გული დამწყდება, თუ ეს ძალიან კარგი იდეა, რომელიც მართლა შვილივით გავზარდე, ერთი ხელის მოსმით გაჩერდება მხოლოდ და მხოლოდ იმიტომ რომ, ჩვენ მათ ვეუბნებით რომ რეგისტრაციაში უნდა გავატაროთ. ჩვენ არ უნდა გვეთქვა, რომ უნდა გაგატაროთ რეგისტრაციაში, უბრალოდ უნდა გაგვეტარებინა რეგისტრაციაში. როცა მოვლენ ჯანდაცვაზე, სხვა რაღაცებზე, ყოველგვარი პრობლემის გარეშე უნდა ჩართო. ამაზე დიდი სიამოვნებით ვილაპარაკებ, მაგრამ  დრო არ გვაქვს, თორემ დეტალებში მქონდა გაწერილი როგორ უნდა მომხდარიყო ამ ხალხის ნელა-ნელა ჩართვა ამ რეგისტრაციის პროცესში.

მნიშვნელოვანია, რომ ეს უკანონოდ გაცემული დოკუმენტაცია იქცეს შიდა ქართულ დოკუმენტად?

დიახ, სწორად ბრძანებთ, რაც გაცემულია და გაიცემა ხოლმე ოკუპირებულ ტერიტორიებზე დოკუმენტები, რაც არ უნდა ხდებოდეს იქ, ჩვენ უნდა მოვახერხოთ, რომ ყველაფერი ვაქციოთ შიდა ქართულ პროცესად. ის ხომ ჩვენი ტერიტორიაა?! სიტყვაზე, იქ რომ ხე იზრდება, ის ხომ ჩვენი ხეა, იქ რომ ხალხი იბადება, ის ხომ ჩვენი ხალხია. რასაც ისინი აკეთებენ, ჭკუა უნდა გვეყოს, რომ გავაქართულოთ, ჩვენსკენ გადმოვიტანოთ. ამის საშუალებები იყო. ცე ჰეპატიტის პროგრამა ამის უნიკალურ საშუალებას იძლეოდა. ადამიანები მზად იყვნენ ემკურნალათ ნებისმიერი პირობით და კარგი იქნებოდა გვეთქვა, შენი თითის ანაბეჭდები გვჭირდება, შენი ბიომეტრიული მონაცემები გვჭირდება, ისე ვერ გავაკეთებთ, ძალიან ძვირი პროდუქტია, ამერიკელები გვიყურებენ. ამერიკელები მოგვყვებოდნენ, ნორლანდი იყო მაშინ ელჩი და ძალიან ინტენსიურად გვეხმარებოდა მთელი საქართველოს ტერიტორიაზე გვემკურნალა ცე ჰეპატიტი. კარგი შანსი იყო ამ ცე ჰეპატიტის ჩრდილში შემოგვეყვანა ბიომეტრიული ვარიანტი. ახლა ვლაპარაკობთ, რომ უნდა შემოვიტანოთ. როგორ უნდა შემოიტანო, ამას თავისი პლატფორმა, რაღაც მატარებელი სჭირდება, რომელიც შემოიტანს ამას ყველაფერს. სამწუხაროდ, რაღაც-რაღაცები თავის დროზე ჩვენ ხელიდან გავუშვით. ახლა იდეები კარგია, როგორ განხორციელდება, ამას აქვს დიდი მნიშვნელობა. ამიტომ მე ამ კომპონენტში ვაკრიტიკებ ხელისუფლებას. ნორმალურია, ხელისუფლება უნდა ვაკრიტიკოთ. ჰაერივით სჭირდება ხელისუფლებას კრიტიკა, მით უმეტეს, როცა ერთპარტიული სისტემაა და დედის რძესავით ერგებათ ხოლმე კრიტიკა, როდესაც გულწრფელი, გულახდილი და მეგობრული კრიტიკაა.

მოკლედ, ეს არის მორიგი მცდელობა ხელისუფლების მხრიდან, აფხაზებსა და ოსებს უთხრას, რომ გარკვეული სიკეთეები არსებობს, რომლითაც შეიძლება თანაბრად ისარგებლონ, როგორც კონტროლირებად, ისე არაკონტროლირებად ტერიტორიაზე მცხოვრებმა ადამიანებმა. ვიზალიბერალიზაციის დროსაც იყო ასეთი მოლოდინები, რომ მათი მხრიდან იქნებოდა უფრო მეტი დაინტერესება. თქვენი დაკვირვებით, კონტაქტებით, რა ინფორმაცია გაქვთ, ამ მიმართულებით წინსვლა გვაქვს, რაიმე შეიცვალა პოზიტიურად?

გულახდილად გეტყვით, მეტს ველოდებოდი. მაგრამ ჩემ დონეზეც კი თვეში ერთი-ორი კაცი, წელიწადში 20 კაცამდე მოდის ჩემამდე და მეკითხება, როგორ შეიძლება პასპორტის აღება. თუ ჩემამდე მოდიან, სხვებთანაც მიდიან ხო?! რაღაც გარკვეული რაოდენობის მოძრაობა არის. აფხაზების გარკვეულ ნაწილს, უფრო მეტად ბიზნესმენებს, ვინც საზღვარგარეთ ხშირად დადიან, მათ უკვე ჰქონდათ აღებული ქართული პასპორტები და მათ გაანახლეს პასპორტები. ანუ, რაღაც პროცენტი არის, მაგრამ ეს არ არის ბევრი. მეტს ველოდებოდი. დინამიკა არის, ნელა-ნელა მიმდინარეობს, თან, უნდა ველოდოთ, თან, შეცდომები არ უნდა დავუშვათ და დარწმუნებული ვარ, თავის შედეგს გამოიღებს. 

ცოტა შორს მინდა წავიდეთ. ჩვენ დიდი ხანია საუბარი არ გვქონია და ვისარგებლებ ამ შემთხვევით. მინდა პრემიერის მიმართვა გავიხსენო, ეს ის პერიოდია, როდესაც არჩილ ტატუნაშვილის საკითხი მწვავედ იდგა დღის წესრიგში. თქვენ როგორ აღიქვით კვირიკაშვილის წერილი, რომლის ადრესატი რუსეთის ხელისუფლება იყო? კვირიკაშვილი იმედს გამოთქვამდა, რომ მხარეები ომიდან 10 წლისთავს არ შეხვდებოდნენ ურთიერთბრალდებებით. პუტინი ისევ რუსეთის პრეზიდენტია, საქართველოს ხელისუფლების მხრიდან კვლავ არის მცდელობები გარკვეულწილად იყოს შემხვედრი ნაბიჯები, მაგრამ ეს არ ჩანს. ასევე პრემიერს ჰქონდა იდეა, ჟენევის ფორმატში თავადაც ჩართულიყო. რაიმე ცვლილება, პოზიტივი მოსალოდნელია?

მართლაც არ ვარ აქტიური, თუმცა გააქტიურებას ვაპირებ და თქვენს ეთერში ჩემი გამოსვლის თანხმობაც ამის დასტურია. სწორედ მაშინ, როდესაც ეს წერილი გაუგზავნა პრემიერმა რუსეთის პრეზიდენტს, მაშინ გავაკეთე კომენტარი და გულახდილად გეტვით, გავაკრიტიკე. ჩემი პოზიცია ინტერნეტში დაიბეჭდა. თუ აფხაზებთან გვინდა საუბარი, რუსებს რატომ ვეკითხებით, - ეს იყო ჩემი პრინციპული მიდგომა. უმრავლესობამ სწორედ საპირისპიროდ გააკრიტიკა, რატომ უნდა ველაპარაკოთ, ვინ არიან აფხაზები. ეს პოზიცია, რომ აფხაზებთან ლაპარაკი საჭიროა, მომეწონა, მაგრამ გამიკვირდა, თუ აფხაზებთან ან ოსებთან ლაპარაკი გინდა, რუსებს რატომ ეკითხები?! შესაბამისად ჩემი კრიტიკა სხვა მიმართულებიდან იყო. სხვა მხრიდან დავარტყი, თუ შეიძლება ასე ითქვას. ანუ, პირიქით, ძალიან კარგია, რომ აპირებს აფხაზებს ელაპარაკო, უნდა ვაღიაროთ ეს ხალხი მოლაპარაკების, კონფლიქტის მხარედ. არ უნდა ჩავიკეტოთ მარტო ქართულ-რუსულ კონტექსტში. ქართულ-რუსული კონტექსტიდან თითქოს ნებართვასავით ავიღეთ, რომ უნდა ველაპარაკოთ ოსებს და აფხაზებს. ამან მე გამაღიზიანა, გულახდილად გეტყვით. ჩავთვალე, რომ არ იყო სწორი და გავაკრიტიკე, მაშინ საჯაროდ პირველად ამოვიღე ხმა. მე ვთვლი, რომ ნამდვილად საჭიროა მეტი კონტაქტები აფხაზურ და ოსურ მხარეებთან. არ უსმინოს არავის, ვინც თვლის, რომ მათთან ლაპარაკი არ შეიძლება და ჩვენი ოპონენტი მხოლოდ რუსეთია. რა თქმა უნდა, წამყვანი ფაქტორი რუსეთია, ორი აზრი არ არსებობს, მაგრამ ამის მიუხედავად არის ძალიან ბევრი საკითხი, რომელიც შეიძლება მოვაგვაროთ პირდაპირ აფხაზებთან და ოსებთან. ამიტომ ამ მიმართულებით მუშაობა საჭიროა, მაგრამ არა რუსეთთან ნებართვის აღებით. ცალკე საჭიროა მუშაობა რუსეთთან, ცალკე რუსეთთან, ცალკე - აფხაზებთან და ოსებთან. საგარეო საქმეთა სამინისტრო არსებობს, არსებობს კარასინი-აბაშიძის მშვენიერი ფორმატი, იქ იმუშაონ რუსებზე, ხოლო არსებობს სხვა უწყებები, რომლებმაც უნდა იმუშაონ უკვე აფხაზური და ოსური საზოგადოების მიმართულებით. არა მარტო საზოგადოების მიმართულებით, რატომ გვეშინია დაველაპარაკოთ დე ფაქტო ხელისუფლებას. ყველა ელაპარაკებოდა, შევარდნაძე, ჟვანია ელაპარაკებოდნენ, არაფერი ქვეყანა არ იქცეოდა. პირიქით, თუ არ ელაპარაკები, სხვები ელაპარაკებიან. ნუ გვგონია, რომ ვიღაცას თუ არ ველაპარაკებით, ყველაფერი ჩერდება, პირიქით, უკვე უჩვენოდ გრძელდება.

ჟენევის ფორმატს რაც შეეხება, ვთქვათ დონის ამაღლებას?

გული დამწყდა, არ ვიცი ეს ვინ ურჩია. ჟენევის ფორმატი ძალიან მკაცრად გაწერილია, პრემიერმინისტრი კი არა, მე, მინისტრი ვერ ვესწრებოდი. ძალიან ცუდად გაწერილი ფორმატია, „ნაციონალური მოძრაობის“ დროს რუსებმა ძალიან „გვაჭამეს“, უკაცრავად ამ ტერმინისთვის. თითქოს შეიქმნა შთაბეჭდილება, რომ საქართველო უნდა დალაპარაკებოდა რუსეთს და საგარეო საქმეთა სამინისტროს დელეგაცია გააგზავნეს. ასეთ შეცდომას შევარდნაძეც არ უშვებდა არასდროს. გაუშვეს საგარეო საქმეთა სამინისტროს დელეგაცია და ჟენევაში დახვდათ ვინ - აფხაზეთის ე.წ. საგარეო საქმეთა სამინისტრო და სამხრეთ ოსეთის ე.წ. საგარეო საქმეთა სამინისტრო. რუსეთმა ძალიან კარგი ფოკუსი ჩაატარა. დღეს იქ ელაპარაკებიან საგარეო საქმეთა სამინისტროები. ამიტომ, ამ ფონზე ვის უნდა დაელაპარაკოს კვირიკაშვილი? ეჭვი მაქვს და ალბათ ასეა, მას უნდა, რომ დაელაპარაკოს რუსეთს. ვერ დაელაპარაკება იქ ის რუსეთს. რუსებმა ისე მოაკვარახჭინეს საქმე, რომ იქ ელაპარაკები ოსებს და აფხაზებს და იქ არავინ არ ჩამოვა კარასინზე უფრო მაღალი დონის ფიგურა. თუ  ჩვენი პრემიერმინისტრი კარასინს დაელაპარაკება, უკაცრავად, ეს არასწორი, არატოლფასი ურთიერთობები იქნება. სხვა რამ, არ გამოდნება არანაირად ჟენევიდან. ცუდად დაწერილი ფორმატია, ეს ჩვენი ბრალი არ არის, ცუდად შექმნილი ფორმატია იმ არაკომპეტენტური პოლიტიკოსების მხრიდან, რომელსაც ეძახიან „ნაციონალურ მოძრაობას“.

თქვენ ბრძანებთ, რომ ახლა უფრო მეტად აპირებთ გააქტიურებას, რა მიმართულებით ხედავთ თქვენს თავს, პოლიტაკაში ხომ არ აპირებთ ისევ დაბრუნებას?

არა, პარტიულ პოლიტიკაში ნამდვილად არ ვაპირებ. მე საქართველოში ვერ ვხედავ პარტიას, სადაც შეიძლება ჩემი თავის რეალიზაცია. მე ახლა ვასწავლი სასწავლებლებში. პირველ რიგში გრიგოლ რობაქიძის უნივერსიტეტში და ეს ჩემი ოფიციალური სტატუსია. გარდა ამისა, რაკი ხელისუფლება აშკარად გააქტიურდა კონფლიქტების მიმართულებით, მოგეხსენებათ მე ვარ ერთადერთი მინისტრი, რომელიც კონფლიქტებიდან მივედი სამინისტროში და სამინისტროდან დავბრუნდი კონფლიქტებში. გარდა გოგა ხაინდრავასი, ის სანამ სახელმწიფო მინისტრი გახდებოდა 10 წლით ადრე ომში იყო და ერთადერთი გამოცდილება კონფლიქტების მას ჰქონდა, მაგრამ აღარ დაბრუნებულა კონფლიქტებში. ეს ჩემი საქმეა, ჩემი პროფესიაა, ამით ვჭამ პურს, უხეშად რომ ვთქვა, ამით არიან დაინტერესებულნი ჩემი პარტნიორები. ამდენ ხანს ველოდებოდი ხელისუფლებას. ეს მაინც ჩემი ხელისუფლებაა, ჩემი ხალხია, ჩემი ყოფილი გუნდია და ველოდებოდი მათი მხრიდან რაღაც ნაბიჯების გადადგმას. როგორც კი გადადგეს ნაბიჯები, დავინახე, რომ ეს ისაა, რასაც მეც ვაპირებდი. გამიხარდა, რომ პოლიტიკა გრძელდება, ამიტომ ჩავთვალე, რომ უკვე საჭიროა რაღაც დახმარება, კრიტიკა, შესწორება. ეს არ ნიშნავს, რომ მათ უნდა მიიღონ ჩემი კრიტიკა, ეს ნიშნავს, რომ მე საზოგადოებისთვის მინდა ლაპარაკი. მე არ ვაპირებ მათთან დახურულ კარს მიღმა ლაპარაკს, მათ საკმარისი ექსპერტები ჰყავთ. მე მინდა საზოგადოებამ ნახოს სხვადასხვა ექსპერტების შეფასებები ხელისუფლების მოქმედებისა. თუ „ნაციონალურ მოძრაობას“ ვაკრიტიკებდი რაღაც საკითხების გამო, თუ იგივე საკითხი ამ ხელისუფლებას დაუდგება, მე მორალური უფლება არ მაქვს, არ გავაკრიტიკო. მაშინ გამოვა, რომ აჩემებული მყავდა ის ხალხი და არ მყავდა აჩემებული, მე კონფლიქტების მოგვარება მინდოდა და „ნაციონალურ მოძრაობას“ არ ვერჩოდი თავისთავად, თუ ისინი სწორად იქცეოდნენ. როგორც კი შევატყვე, რომ ესენიც დაადგნენ „ნაციონალური მოძრაობის“ გზას, ამაზე ლაპარაკი საჭიროდ ჩავთვალე.

ვიდეო