30 დეკემბერი 2018

„ამ ვითარებას კრიზისს ვერ დავარქმევდი“

ინტერვიუ პარლამენტის თავმჯდომარესთან

რატომ გადადგა თანამდებობიდან პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარე ეკა ბესელია, რა პროცესები ვითარდება მმართველ გუნდში, დაკარგავს თუ არა „ქართული ოცნება“ საკონსტიტუციო უმრავლესობას პარლამენტში, რა კრიტერიუმები უნდა არსებობდეს მოსამართლეთა შერჩევის დროს, რა იყო 2018 წლის მთავარი გამოწვევა და მიღწევა და რა მოლოდინი აქვს 2019 წლისგან - „ქრონიკის“ წამყვანის, თეა სიჭინავას კითხვებს პარლამენტის თავმჯდომარე ირაკლი კობახიძემ უპასუხა.

ირაკლი კობახიძე

ირაკლი კობახიძე
ფოტო: საქართველოს პარლამენტი

წელი იწურება და წლის მთავარი მოვლენები უნდა შევაჯამოთ. ჯერ შორს არ მოგვიწევს წასვლა, რადგან საუბარი ბოლო მოვლენით უნდა დავიწყოთ, რომელიც გარკვეულწილად წლის ერთ-ერთი სკანდალია და ასევე ძალიან საინტერესო თემაა. ეს თემა უშუალოდ თქვენს გუნდს უკავშირდება. რა პროცესები მიმდინარეობს უმრავლესობაში, არის ეს კრიზისი, რომელმაც შეიძლება 2019 წელს პარლამენტში კონფიგურაცია შეცვალოს?

მე ამას კრიზისს არ ვუწოდებდი. არის გარკვეული პროცესები, რასაც საზოგადოება საპარლამენტო უმრავლესობაში ხედავს, თუმცა ეს პროცესები აუცილებლად გადაივლის. ჩვენ გვქონდა უფრო რთული პროცესებიც, გახსოვთ, დაახლოებით ერთი წლის წინ. თუმცა „ქართულ ოცნებას“ აქვს იმის რესურსი, რომ პროცესები მაქსიმალურად მართოს და ამაზე პასუხისმგებლები ჩვენ ვართ. შესაბამისად, ამ ვითარებას მე კრიზისს ვერ დავარქმევდი.

აბა რას დაარქმევდით? რამდენიმე დეპუტატი თქვენი გუნდიდან აშკარად ღიად გამოდის იმ გადაწყვეტილების წინააღმდეგ, რომელიც უკავშირდება იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს გადაწყვეტილებას უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეთა სიის წარდგენასთან დაკავშირებით. აქ მხარეთა შეუთანხმებლობა ვნახეთ და ამიტომ გაჩნდა ეს კითხვა - ხომ არ არის გუნდში კრიზისი?

არა, ეს არის ჯანსაღი დემოკრატიული პროცესი. ჩვენ წარსულს ჩავაბარეთ ის დრო, როდესაც პარლამენტის წევრები მხოლოდ ღილაკზე თითის მიჭერით იყვნენ დაკავებულები. ეს დრო არის წარსულს ჩაბარებული. ჩვენ გვაქვს შიდაპარტიული დემოკრატია და რა თქმა უნდა, ყველა საკითხი, მით უმეტეს, ასეთი მგრძნობიარე საკითხი, როგორიცაა უზენაეს სასამართლოს მოსამართლეების გამწესება, არის დაკავშირებული მსჯელობასთან, დისკუსიასთან. სხვანაირად შეუძლებელიც არის. საზოგადოებისთვის ძალიან მგრძნობიარეა ეს საკითხი, აქიდან გამომდინარე იყო სხვადასხვა მოსაზრება გუნდის შიგნით. ჩვენ პატივს ვცემთ თითოეული დეპუტატის მოსაზრებას, რომელიც ამ პროცესში გამოითქვა, ორივე თემაზე, როგორც პროცედურასთან, ასევე სიასთან დაკავშირებით იყო განსხვავებული მოსაზრებები. ეს არის ჯანსაღი, დემოკრატიული პროცესი. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, რომ ჩვენ გუნდის თითოეული წევრის პოზიციას ვცემთ პატივს და ამ მიდგომით ვმუშაობთ.

ამ ჯანსაღმა პროცესმა არ შეიძლება შეცვალოს კონფიგურაცია 2019 წელს? კითხვის ამ მეორე ნაწილსაც რომ გასცეთ პასუხი.

ზუსტად მაგას ვამბობ. გამომდინარე იქიდან, რომ „ქართული ოცნების“ შიგნით არის უზრუნველყოფილი დემოკრატიული, ჯანსაღი პროცესი, მე განსაკუთრებულ სირთულეებს ამ კუთხით არ ველოდები.

ამ კითხვას ცოტა მოგვიანებით ისევ დავუბრუნდებით. თუკი ეს ჩვეულებრივი ჯანსაღი პროცესია, თუკი, როგორც თქვენც აღნიშნეთ, ისეთი მგრძნობიარე თემაა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიერ წარდგენილი სია უზენაეს სასამართლოს მოსამართლეთა გამწესების შესახებ, რომ ცხადია, ამაზე იქნებოდა აზრთა სხვადასხვაობა, მაშინ რატომ გაიკვირვეთ ეკა ბესელიას განცხადება, რომ სწორედ სიის გამო გადადგა იურიდიული კომიტეტის თავმჯდომარეობიდან? თქვენ რა ვერსია გაქვთ, რატომ გადადგა ბესელია?

ზუსტად იმიტომ გავიკვირვე, რაც ვთქვი. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, გუნდის შიგნით იყო სხვადასხვა მოსაზრება და ამ მოსაზრებებს გუნდის არაერთი წევრი გამოთქვამდა, მათ შორის უფრო მაღალი თანამდებობის პირებიც და თქვენც ხედავთ, რომ ერთადერთი ადამიანი, ვინც გადადგა თანამდებობიდან, იყო ქალბატონი ეკა ბესელია.

მაგრამ ამ შეფასებაში ეკა ბესელია მარტო არა არის, ხომ ვთანხმდებით ამაში?

სასამართლოსთან დაკავშირებულ მსჯელობას, ბუნებრივია, ვერ ექნებოდა კავშირი ეკა ბესელიას კომიტეტის თავმჯდომარის პოსტიდან გადადგომასთან.

რატომ?

გამომდინარე იქიდან, რომ, კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, იყო უამრავი ადამიანი, რომელსაც ჰქონდა იგივე პოზიცია, რაც ჰქონდა ეკა ბესელიას ამ თემასთან დაკავშირებით, მაგრამ ისინი პოზიციებს ინარჩუნებენ. რატომ? იმიტომ, რომ ეს არის ჩვენი გადმოსახედიდან ჯანსაღი პროცესი და გუნდის თითოეულ წევრს აქვს იმის საშუალება, რომ თავისი პოზიცია, რაც არ უნდა კრიტიკული და მკაცრი ან განსხვავებული იყოს გუნდის მეორე ნაწილისგან, დააფიქსიროს. შესაბამისად, ვერ იქნება, ვერ გახდებოდა და ვერც გახდება გუნდის ნაწილისგან განსხვავებული პოზიცია ვერც ერთი თანამდებობის პირისთვის გადადგომის მიზეზი და ბუნებრივია, ეს არც გამხდარა. შესაბამისად, ამას ეფუძნება ჩემი ინფორმაცია, რომელიც საზოგადოებას მივაწოდე ამ ფაქტთან დაკავშირებით.

რა ინფორმაციაა ეს? ვიდრე ამას გავიგებთ, მაშინ თქვენი ვერსიაც გვითხარით, რატომ გადადგა ბესელია თავმჯდომარეობიდან? თქვით, რომ სხვებსაც ჰქონდათ განსხვავებული მოსაზრება, მაგრამ ისინი თანამდებობებს ინარჩუნებენ, მაგრამ სხვებს არ უთქვამთ, რომ მათი შვილის, ძმის საქმის განმხილველი მოსამართლეები არიან სიაში. აქ ეკა ბესელიამ კონკრეტული დეტალები მოიყვანა, რის გამოც არ ეთანხმება სიას და ამიტომაც მიიღო გადაწყვეტილება, დაეტოვებინა თანამდებობა.

არა, უამრავი მოსაზრება გაჟღერდა გუნდის შიგნით. კიდევ ერთხელ ვიმეორებ, რომ გუნდში იყო სხვადასხვა მოსაზრება, თუმცა ეს კრიტიკული მოსაზრებები სიასთან და პროცედურებთან დაკავშირებით ვერ გახდებოდა ვერც ერთი დეპუტატისთვის, გუნდის წევრისთვის გადადგომის მიზეზი, იმიტომ რომ, თითოეული მათგანის აზრს ჩვენ არა თუ ვაკრიტიკებთ და უარყოფითად გამოვყოფთ, პირიქით - პატივს ვცემთ. ყველას აქვს საკუთარი მოსაზრების დაფიქსირების საშუალება ჩვენს საპარლამენტო გუნდში, აქიდან გამომდინარე, კიდევ ერთხელ ხაზგასმით აღვნიშნავ, რომ ეს ვერ გახდებოდა და არც გამხდარა გადადგომის საფუძველი.

მე კონკრეტულად განცხადების შინაარსს შევეხე. საუბარი იყო იმაზე, რომ მოსამართლეების სიასთან დაკავშირებით პროცესი რომ შეჩერებულიყო, საჭირო იყო ქალბატონი ეკას გადადგომა, რაც ფაქტობრივადაც დასტურდება, რომ ასე არ იყო, იმ ქრონოლოგიიდან გამომდინარე, რაც თქვენთვისაც არის ცნობილი. იმ დროს, როცა ქალბატონმა ეკამ გამოაცხადა გადადგომის თაობაზე, პროცესი უკვე იყო შეჩერებული. როგორ შეიძლებოდა დაკავშირებული ყოფილიყო პროცესის შეჩერებასთან გადადგომა, როდესაც პროცესი უკვე შეჩერებული იყო, ეს უმარტივესი ლოგიკაა.

ხომ შეიძლება ეკა ბესელიას წინა შეკრების დროს გამოეთქვა ეს უკმაყოფილება?

არა, სხვანაირად ვერ ვაჩერებდით პროცესსო, ეს თქვა და პროცესი უკვე შეჩერებული იყო. თან დღეს იუსტიციის საბჭომაც გამოაცხადა თავისი პოზიცია და შემდეგ პარლამენტმა უკვე საბოლოოდ დაადასტურა საზოგადოების წინაშე, რომ წლის ბოლომდე და თებერვლამდე არ მოხდებოდა სიის განხილვა.

მაშინ, რატომ გადადგა ეკა ბესელია? მერამდენედ ვსვამ ამ კითხვას და მაინტერესებს, თქვენი ვერსია რა არის?

რაც შეეხება მიზეზს, დღეს არ მინდა ამ მიზეზზე საუბარი.

რატომ? ხომ უნდა ვიცოდეთ, რეალური მიზეზი რა არის?

ეს არის შიდა სამზარეულო. მესმის, რომ საზოგადოებას შეიძლება ჰქონდეს ინტერესი  ამ საკითხის მიმართ. არ ვიცი, მოგვიანებით შეგვიძლია გავიაროთ გუნდის შიგნით აქაც კონსულტაციები, იგივე ქალბატონ ეკასთან, სხვებთან და ვთქვათ.

შიდა სამზარეულო რას ნიშნავს, პიროვნული შეუთავსებლობა იყო ვინმესთან, ისევ განსხვავებული მოსაზრებები იყო მნიშვნელოვან საკითხებთან?

სხვადასხვა მიზეზი ჰქონდა ამ ყველაფერს, ამიტომ დღეს არ მინდა, ობიექტურ მიზეზთან გამო, ამის გაშლა.

შეიძლება დადგეს ის დღე, რომ ილაპარაკოთ ამაზე?

კი. საზოგადოებას აქვს  ინტერესი და ბუნებრივია, ეს ინტერესი უნდა იყოს დაკმაყოფილებული, შესაბამისად, ალბათ სამომავლოდ გუნდში კონსულტაციების შემდეგ მოგვიწევს ამ მიზეზებზე სრულად ან ნაწილობრივ მაინც საუბარი.

რაზე იქნება ეს დამოკიდებული, იმაზე, ეკა ბესელია დარჩება გუნდში თუ არ დარჩება?

დროზე. ეს იქნება დროზე დამოკიდებული. რაც შეეხება გუნდის ერთიანობას, კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, ჩვენ გვქონდა ბევრად უფრო რთული პროცესები გუნდში თავის დროზე, თუმცა თქვენ ნახეთ, რა იყო ამის შედეგი. ჩვენ მაქსიმალურად ვუფრთხილდებით გუნდს და გუნდის წევრებს და რამდენადაც ეს არის შესაძლებელი, მაქსიმალურად ვცდილობთ შევინარჩუნეთ ისინი გუნდში. მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან მტკივნეული პროცესები იყო, გახსოვთ, რომ არაერთი დეპუტატის მხრიდან ისეთი განცხადებები იყო გაკეთებული, რომელიც გუნდს პირდაპირ აზიანებდა, გუნდის წევრებს აზიანებდა, ჩვენ მაინც მოვუფრთხილდით როგორც  გუნდს, ასევე გუნდის კონკრეტულ წევრებს და ერთადერთი დეპუტატი იყო რეალურად, რომელსაც მოუწია გუნდის დატოვება. ამ მიდგომით ვიმოქმედებთ მომავალშიც.

თქვენ თქვით, რომ ერთიანობას არაფერი ემუქრება, მაგრამ ბოლო კვირის მოვლენებმა ცოტა სხვა სურათი დაგვანახა. სტაბილურობა არ იგრძნობა. მაგალითად, თუნდაც, ეკა ბესელიას განცხადებამ ვანო ზარდიაშვილის გადადგომასთან დაკავშირებით განსაკუთრებულად ხაზი გაუსვა ამ საკითხს. ეკა ბესელიასა და სოფო კილაძის დაპირისპირების და კამათის ამსახველი კადრები მთელმა ქვეყანამ ვიხილეთ პირდაპირი ეთერის რეჟიმით. ის, რომ გუნდის სხვა წევრებს იგივე საკითხთან დაკავშირებით მკვეთრი პოზიცია ჰქონდათ, იგივე ლევან გოგიჩაიშვილი, ლევან კობერიძე და ასე შემდეგ. თქვენ ფიქრობთ, რომ ასეთი თვალშისაცემი ვნებათაღელვით შეიძლება ამ გუნდმა 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებში მიიღოს მონაწილეობა?

ყველაფერი არის შესაძლებელი, თუ წესები იქნება დაცული. რა თქმა უნდა, ზოგადად არასწორია, როდესაც სახელისუფლებო გუნდის წევრებს შორის არის დაპირისპირება. მით უმეტეს არასწორია, როდესაც ეს გარეთ გამოდის. ამიტომ ჩვენ უნდა დავიცვათ გარკვეული წესები და თუ გუნდის წევრები დაიცავენ წესებს, ამ შემთხვევაში, ბუნებრივია, ეს ვითარება არ გამწვავდება. ეს არის ზოგადი პოზიცია და ჩვენ მაქსიმალურად შევეცდებით, ამას ხელი შევუწყოთ. არ შეიძლება, გუნდის შიგნით არსებობდეს დაპირისპირება და შიდა გუნდები და ეს არც იქნება.

არსებობს? ყოველ შემთხვევაში, რასაც ვხედავთ, გარკვეული დინებები მიმდინარეობს.

თქვენ კონკრეტული ფაქტები თქვით, ხომ?! გარეთ გამოვიდა გარკვეული დაპირისპირებები. ეს მოცემულობა ფაქტია, თუმცა მომავალში ამას არ ექნება ადგილი.

რას მოიმოქმედებთ იმისთვის, რომ მომავალში ამას ადგილი არ ჰქონდეს?

მარტივად - წესები უნდა იყოს დაცული და ამ წესების დაცვას მოვითხოვთ ჩვენ ნებისმიერი დეპუტატისგან. აქ არ არსებობს არავითარი შიდა გუნდები, არსებობს ზოგადი წესი, არის ერთი გუნდი და ამ გუნდის შიგნით ზოგადი წესები ყველამ უნდა დაიცვას. მათ შორის წესია ისიც, რომ არ უნდა დავუპირისპირდეთ თანაგუნდელს და მით უმეტეს, ეს დაპირისპირება გარეთ არ უნდა გამოვიდეს.

თუმცა თქვენვე თქვით, რომ დემოკრატიული პროცესია ის, რომ შეიძლება გუნდში რიგ საკითხებზე განსხვავებული მოსაზრება არსებობდეს.

აზრთა სხვადასხვაობა, მსჯელობა, დისკუსია, რა თქმა უნდა, მაგრამ არა გუნდის დაზიანება და ასეთი სახის დაპირისპირება.

თქვენ გუშინწინ განაცხადეთ, რომ საკონსტიტუციო უმრავლესობას აღარ აქვს პრინციპული მნიშვნელობა, იქიდან გამომდინარე, რომ პარლამენტი აღარ აპირებს საკონსტიტუციო ცვლილებების გატარებას. რადგან ეს მოსაზრება დაუშვით და განაცხადეთ ღიად, გვაქვს საფუძველი ვივარაუდოთ, რომ თქვენვე არ გამორიცხავთ, რომ შეიძლება უახლოეს მომავალში ან გარკვეული 2 წლის განმავლობაში ეს საკონსტიტუციო უმრავლესობა აღარ ჰქონდეს „ქართულ ოცნებას“.

კითხვა იყო ასე დასმული და მე მინიშნება გავაკეთე ჟურნალისტთან იმის თაობაზე, რომ საკითხის დასმა ასე, ანუ საკონსტიტუციო უმრავლესობა დაიშლება თუ არა, საერთოდ არ არის აქტუალური დღევანდელ დღეს, იქიდან გამომდინარე, რომ პრინციპული მნიშვნელობა საკონსტიტუციო უმრავლესობის ფლობას არ აქვს. რაც შეეხება მიდგომას, გუნდის თითოეული წევრის შენარჩუნება არის ჩვენთვის მიზანი და რა თქმა უნდა, ამ სულისკვეთებით ვიმუშავებთ თითოეულ მათგანთან.

თუმცა არ გამორიცხავთ, რომ შეიძლება მოხდეს გარკვეული გადახალისება?

თეორიულად ყველაფერი შეიძლება მოხდეს. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, წინა რთული პროცესების შემდეგ იყო გუნდის ერთი წევრი, რომელსაც მოუწია გუნდის დატოვება. ასეთი რაღაც თეორიულად, ბუნებრივია, შეიძლება მოხდეს, თუმცა ჩვენი ამოცანაა მაქსიმალურად მოვახდინოთ ამის პრევენცია.

ბოლოს, ეკა ბესელიასთან დაკავშირებით, მან კი განაცხადა, რომ ის არ აპირებს გუნდიდან გასვლას, თქვენც გამორიცხავთ, რომ უახლოეს მომავალში ეკა ბესელიასთან დაკავშირებით რაიმე სხვა გადაწყვეტილება ვიხილოთ?

ზოგადი პასუხი უნდა გაგცეთ, ყველაფერი არის დამოკიდებული წესების დაცვაზე. ეს არის მარტივი წესები, რომელიც ნებისმიერ პოლიტიკურ სისტემაში მოქმედებს -  არ უნდა დაუპირისპირდე თანაგუნდელს, არ უნდა გამოიტანო ეს გარეთ, ეს არის ოქროს წესი.

გქონდათ უკვე ამ საკითხებზე საუბარი ეკა ბესელიასთან?

ეს არ იყო ერთეული, იყო სხვა შემთხვევებიც, სადაც იყო ნიშნები გარკვეული წესების დარღვევის...

ეკა ბესელიას მხრიდან?

ბუნებრივია, ყველა დეპუტატთან გვაქვს ამასთან დაკავშირებით საუბარი და ეს არის საერთო სულისკვეთება. შიგნით ყველას უნდა მოვუწოდოთ წესების დაცვისკენ და თუ ეს იქნება უზრუნველყოფილი, დარწმუნებული ვარ, ზოგადი სურათი იქნება ძალიან ჯანსაღი და ძალიან სწორი, მე ვფიქრობ, აუცილებლად იქნება გუნდში ერთიანობა შენარჩუნებული.

ახლა იმ საკითხს შევეხოთ, რამაც გამოიწვია ეს აურზაური. გასაგებია, რომ საკანონმდებლო ხელისუფლება სასამართლო ხელისუფლების საქმიანობაში პირდაპირ ვერ ჩაერევა, თუმცა ის, რომ პარლამენტმა უზენაეს სასამართლოს მოსამართლეთა სიის შესახებ მსჯელობა გაზაფხულისთვის გადადო, ეს თავისთავად მიანიშნებს იმაზე, რომ თავად პარლამენტს აქვს გარკვეული პრეტენზიები და კითხვის ნიშნები ამ სიასთან დაკავშირებით. ზოგადად პარლამენტის მოსაზრება გავიგეთ, ახლა თქვენი, როგორც უშუალოდ მოქალაქის, როგორც იურისტის და ბოლოს, როგორც პარლამენტის თავმჯდომარის აზრი მაინტერესებს ამ სიასთან დაკავშირებით, სადაც ის მოსამართლეები არიან, რომლებიც წლების განმავლობაში მიხეილ სააკაშვილის ხელისუფლების დროს ამ სისტემის ერთ-ერთი მთავარი დასაყრდენები იყვნენ?

რაც შეეხება ვადის გადაწევას და ამასთან დაკავშირებულ პროცესებს, ესეც არის ჯანსაღი დემოკრატიული მოვლენა და ესეც არის ერთ-ერთი მონაპოვარი  ჩვენი ხელისუფლების პირობებში 2012 წლის შემდეგ. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, არა მხოლოდ ზოგადად პოლიტიკურ სისტემაში, გუნდის შიგნითაც პოლემიკა, დისკუსია, თუნდაც ცხარე დისკუსია, არის აბსოლუტურად ჯანსაღი მოვლენა. მით უმეტეს, ასეთ მგრძნობიარე საკითხებთან დაკავშირებით.

რაც შეეხება ზოგადად ჩვენს მიდგომას სასამართლოს მიმართ, ჩვენთვის მთავარია სასამართლოს დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფა, შენარჩუნება და ეფექტიანობა. სასამართლო არის ის რგოლი ხელისუფლების სისტემაში, სადაც უნდა იყოს უზრუნველყოფილი ინდივიდის უფლებების დაცვა. ეს არის მთავარი ამოცანა მართლმსაჯულების სისტემის და ჩვენი მთავარი ამოცანა ზუსტად ეს გახლდათ და ეს გახლავთ.

რაც შეეხება პროგრესს, რომელიც არის მიღწეული სასამართლოში 2012 წლის შემდეგ, ეს პროგრესი აბსოლუტურად ფუნდამენტურია. ეს არ არის მცირე სხვაობა, რომელიც არის სახეზე, ეს არის ფუნდამენტური წინსვლა სხვადასხვა მიმართულებით და მარტივად შემიძლია სტატისტიკური მონაცემებიც მოვიყვანო ამასთან დაკავშირებით, ადამიანმა რომ შეიქმნას წარმოდგენა, რა ხდება. საზოგადოება არც არის ინფორმირებული იმაზე, თუ რამდენად ფუნდამენტურია ეს პროგრესი. მაგალითად, რომ ავიღოთ წინასწარი პატიმრობის მაჩვენებელი, ეს არის ერთ-ერთი შემთხვევა, სადაც უშუალოდ ვეხებით ინდივიდის უფლების დაცვას და 3-მჯერ არის შემცირებული ეს მაჩვენებელი 2012 წლამდე პერიოდთან შედარებით. 18 000 შემთხვევის ნაცვლად გვაქვს 6 000 წინასწარი პატიმრობის შეფარდების შემთხვევა, რაც ნიშნავს იმას, რომ ამ კუთხით ვითარება თვისებრივად არის გაჯანსაღებული და ამდენი ათასით მეტი ინდივიდის უფლება იქნა სათანადოდ დაცული. ასევე მარტივი მაგალითი, ავიღოთ პატრულის წინააღმდეგ საჩივრები, სითი-პარკის წინააღმდეგ საჩივრები, სულ 3 ასეთი საჩივარი იყო დაკმაყოფილებული ძველ პერიოდში და დღეს 600-ს არის აცდენილი. გავაგრძელებ...

2012 წელს ცვლილებები სწორედ იმიტომ მოხდა, რომ ერთ-ერთი მთავარი დაპირება სასამართლო სისტემის გაჯანსაღება იყო...

ზუსტად მაქამდე მივდივარ. საზოგადოებას ასევე აინტერესებს გირაო და ჯარიმა. 31 მილიონს აღწევდა გირაოების შეფარდების საერთო მოცულობა და ჩამოვიდა 600 000-მდე. 31 მილიონი ჩამოვიდა 600 000-მდე. ჯარიმები გახსოვთ, როგორი პრაქტიკა იყო დანერგილი და 92 მილიონიდან ჩამოვიდა 12 მილიონამდე. გაუმართლებელ განაჩენებზე აღარაფერს ვამბობ. ანუ, საუბარია არა 5-10%-ან პროგრესზე, არამედ საუბარია, რომ ფუნდამენტურადაა შეცვლილი სასამართლოში ვითარება...

ჩვენ ხომ ვთანხმდებით, რომ 2012 წლამდე, როდესაც ოპოზიციაში იყო თქვენი გუნდი, მთავარი კრიტიკის ობიექტი იყო სასამართლო სისტემა. ეს სისტემა კრიტიკას ვერ უძლებდა არა მარტო საქართველოში, არამედ საქართველოს გარეთაც. იგივე გამამტყუნებელი განაჩენებითაც რომ ვიხელმძღვანელოთ 2012 წლამდე, ამ სისტემაში მომუშავე ადამიანების მიმართ არსებობს პრეტენზია 2012 წლამდე, 2012 წლის შემდეგაც არსებობს პრეტენზია, მაგრამ ისინი, ვინც 2012 წლამდე წარმოადგენდნენ ამ სისტემის მთავარ საყრდენ ძალას, ის ადამიანები ამ სისტემაშიც კვლავ არიან და ამ სიაშიც სწორედ ეს ადამიანები არიან. ამაზეა სწორედ საუბარი. ამიტომ გკითხეთ, თქვენი პერსონალური დამოკიდებულება როგორია ამ სიის მიმართ?

მოგახსენებთ. პირველ რიგში, რატომ დავიწყე პროგრესზე საუბარი. პროგრესს ჰქონდა გარკვეული საფუძვლები. მთავარი საფუძველი მდგომარეობს იმაში, რომ მიდგომა შეიცვალა. შეიცვალა ხელისუფლების სხვა შტოების მიდგომა სასამართლო ხელისუფლების მიმართ.

გათავისუფლდნენ მოსამართლეები?

ზუსტად. მოსამართლეები გათავისუფლდნენ მახინჯი სისტემისგან. მინდა ასევე შეგახსენოთ 2013 წელს რა ვითარება იყო. 2013 წელს შეიქმნა ვითარება, როდესაც დისკრედიტებული იყო მთლიანად სასამართლო სისტემა იმ რეჟიმიდან გამომდინარე, რა რეჟიმშიც უწევდათ მოსამართლეებს მუშაობა.

რატომ უნდა ვირწმუნო მე ამ მოსამართლეების გათავისუფლების, როდესაც ის იმ ხელისუფლების პირობებში ძალიან კარგად მუშაობდა, ასრულებდა დავალებას... რატომ უნდა ვირწმუნო?

გეტყვით. ჩემი ამოცანა არ არის თქვენი დარწმუნება, ჩემი ამოცანა არის ახლანდელი ვითარების ჩვენება. უყურეთ, 2013 წელს ახალ ხელისუფლებას დახვდა ეს სისტემა, დისკრედიტებული მართლმსაჯულების სისტემით. ეს იყო მოცემულობა. რაც შეეხება პერსონალურ ცვლილებებს, თეორიულად რომც დავუშვათ, რომ ასეთი პოლიტიკური ნება ჰქონოდა „ქართულ ოცნებას“, თეორიულად ეს შეიძლება წარმოვიდგინოთ, ყველაფერს რომ თავი დავანებოთ ეს კონსტიტუციური ჩარჩოდან გამომდინარე იყო შეუძლებელი. ესეც რომ არ იყოს, ვინც დღეს, პირველ რიგში, აკრიტიკებს სასამართლო კორპუსს და ამისთვის იყენებს კონკრეტულ გვარებს ამისათვის, პირველი ისინი გადაეფარებოდნენ კონკრეტულ სახელებსა და გვარებს, 2013 წელს „ქართული ოცნება“ მოსამართლეებს რომ შეხებოდა. ეს იყო მოცემულობა. დარჩა იგივე სასამართლო კორპუსი, თუმცა ამ პირობებში, ანუ იგივე პერსონალური შემადგენლობის პირობებში ზუსტად ეს არის უზრუნველყოფილი, რაზეც ვსაუბრობდით. ანუ, სისტემა ქმნიდა გარკვეულ ვითარებას, რომლის შედეგებიც იყო უმძიმესი. ეს სისტემა თვისობრივად და რადიკალურად შეიცვალა და შესაბამისად შედეგი დადგა ფუნდამენტურად განსხვავებული. თუმცა ეს მოცემულობა მოცემულობად სამწუხაროდ დარჩა - დისკრედიტირებული იყო სასამართლო სისტემა და ეს,  რა თქმა უნდა, ვრცელდებოდა კონკრეტულ პერსონალიებზე... თქვენ გახსოვთ, რა გააკეთა „ნაციონალურმა მოძრაობამ“ 2004 წელს, როდესაც ერთიანად შეცვალა სასამართლო კორპუსი და ჩამოაყალიბა საკუთარი დაქვემდებარებული სასამართლო კორპუსი, რამაც საბოლოო ჯამში ძალიან მძიმე შედეგამდე მიგვიყვანა.

არავინ ამბობს, რომ იგივე უნდა გაიმეოროს ხელისუფლებამ, სასამართლო კორპუსი ისევ თავიდან უნდა დაშალოს და ახალი მოსამართლეები მოიყვანოს. აქ საუბარია იმაზე, რომ კონკრეტულ მოსამართლეებს, რომლებთან დაკავშირებითაც არის საკმაოდ გახმაურებულ საქმეებთან დაკავშირებული პრეტენზია, როდესაც ეთიკური თვალსაზრისით არის პრობლემა, აქ უნდა არსებობდეს თუ არა მაღალი სტანდარტი? თქვენ ამ სტანდარტზე უკვე ისაუბრეთ გიორგი მიქაუტაძესთან, მაგრამ ხომ არ ფიქრობთ, რომ ამაზე საუბარი დაგვიანებულია და აქამდე უნდა მიღებულიყო ეს კრიტერიუმები, რომ არ გვეხილა მაგალითად ის სურათი, რომელიც მურუსიძესთან დაკავშირებით ვიხილეთ? 

სასამართლოს დამოუკიდებლობა არის მთავარი ამოცანა. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, სასამართლოში არის უზრუნველყოფილი დამოუკიდებლობა. რაც შეეხება მურუსიძეს, მისი გამწესება იყო სასამართლო სისტემის პრეროგატივა, იუსტიციის საბჭომ მიიღო ეს გადაწყვეტილება.

ამიტომ გითხარით, უნდა არსებობდეს თუ არა ბერკეტი, რომ სწორედ პარლამენტმა უფრო გააძლიეროს საზედამხედველო ფუნქცია ამასთან დაკავშირებით, იმიტომ რომ, ნებისმიერი მოსამართლე შეიძლება დღეს უვადოდ გამწესდეს.    

კი ბატონო, გავყვეთ. მე იმის თქმა მინდა, რომ არის ფუნდამენტური პროგრესი და გარკვეული ძალები, მათ შორის პოლიტიკური ოპონენტები - და პირველ რიგში ისინი - ცდილობენ ეს ფუნდამენტური ცვლილება გადაფარონ მუდმივი სპეკულირებით, სახელებით და გვარებით. ეს არის დღევანდელი მოცემულობა. იგივე მურუსიძე რომ  ავიღოთ...

თქვენივე თანაგუნდელები აკრიტიკებენ ამ ყველაფერს...

კი, ბატონო. დღეს არ მინდა გამოვიდე არც ადვოკატად და არც პროკურორად, ეს ვერ იქნება ჩემი ფუნქცია. მე ვსაუბრობ როგორც საკანონმდებლო ორგანოს წარმომადგენელი. შესაბამისად, არ მინდა ამ პოლემიკაში შევიდე გამომდინარე იქიდან, რომ საქმე ეხება ხელისუფლების სხვა განშტოებას და მან მოგვწონს თუ არ მოგვწონს, მიიღო თავისი კომპეტენციის ფარგლებში ეს გადაწყვეტილება. რაც შეეხება მურუსიძეს, მოხდა მისი დემონიზაცია, ეს გაკეთდა, პირველ რიგში, პოლიტიკური ოპონენტების მიერ.

თქვენივე თანაგუნდელები საუბრობენ...

თუ დამასრულებინებთ, ბოლომდე მივიყვან ჩემს აზრს. მოხდა დემონიზაცია, ეს არის მოცემულობა. თქვენ გახსოვთ, 2013 წელს მურუსიძე დაინიშნა იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნად ისე, რომ არავის გაუგია ამის თაობაზე. ერთი წელი ისე გავიდა, არც არასამთავრობოებს, არც „ნაცმოძრაობას“. არც „რუსთავი 2“-ს, არცერთს არაფერი უთქვამს, როდესაც მოხდა მისი ფუნდამენტურად დაწინაურება. თუმცა როგორც კი პოლიტიკურმა ოპონენტებმა დაინახეს, რომ მურუსიძე გახდა დამოუკიდებელი თავისი არსით, მაშინვე დაიწყო პოლიტიკური შეტევა მის წინააღმდეგ. კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, არც ადვოკატი და არც პროკურორი არ ვარ. მე არ ვარ უგულავასნაირი, ან მელიასნაირი უცოდველი, რომ ქვა ვესროლო მურუსიძეს, თუ ვინმე სხვას, მაგრამ პარადოქსია, რომ...

თქვენთვის მიზეზი ხომ ცნობილია, რატომ აკრიტიკებენ თქვენივე თანაგუნდელები ამას, მარტო ოპოზიციას აქ ვერ დავწამებთ ცილს...

ადვოკატის პოზიციიდან არ ვსაუბრობ, ამიტომ მინდა ბოლომდე გავშალო ეს ყველაფერი, არც ადვოკატი და არც პროკურორი არ ვარ ამ მომენტში. მთავარი ამოცანა ოპონენტებისთვის არის, რომ კონკრეტული სახელები და გვარები გამოიყენონ იმისთვის, რომ მოახდინონ მთლიანად სისტემის დისკრედიტაცია და პარადოქსი რაში მდგომარეობს - წარმოიდგინეთ, რომ „რუსთავი 2“ დღეს დასდევს ჩვენს დეპუტატებს, უმრავლესობის წევრებს და სათითაოდ უსვამს კითხვას მურუსიძესთან დაკავშირებით, რას ფიქრობენ ისინი, რომ უვადოდ გამწესდა მურუსიძე თავის თანამდებობაზე. მთელი პარადოქსი იმაშია, რომ გირგვლიანის მკვლელების ტელევიზია კითხვებს სვამს მურუსიძესთან დაკავშირებით და აწებებს ადამიანის გირგვლიანის მკვლელის იარლიყს.

მურუსიძესთან დაკავშირებით კითხვა აქვს ყველას და მთავარი კითხვა მისი მისამართით სწორედ გირგვლიანის საკითხთან დაკავშირებით გამომდინარეობს.   

სხვა რამეს ვამბობ. იმავეს ვუბრუნდებით. კიდევ ერთხელ, არც ადვოკატის და არც პროკურორს პოზიციიდან არ გამოვდივარ, ეს არის დღევანდელი პოლიტიკური მოცემულობა - არის გირგვლიანის მკვლელების პარტია, „ნაცმოძრაობა“, არის გირგვლიანის მკვლელების ტელევიზია. თქვენ გახსოვთ „რუსთავი 2“ წლების განმავლობაში ფუთავდა გირგვლიანის მკვლელობას და დღეს გირგვლიანის მკვლელების ტელევიზია, ანუ „რუსთავი 2“ გირგვლიანის მკვლელების პარტიით ცდილობს, რომ შეუტიოს სასამართლო სისტემას...

რომლის მისამართითაც თქვენივე თანაგუნდელებს აქვს-მეთქი პრეტენზია, ამიტომ ვსაუბრობ სიაზე, მურუსიძეზე...

სხვა რამეს ვამბობ. ერთხელ კიდევ გავიმეორებ, მურუსიძესთან დაკავშირებით არ ვარ არც ადვოკატი, არც პროკურორი. გზაში ვკითხულობდი მურუსიძის განცხადებას, მან თქვა, რომ მაგალითად მზად არის გასცეს კითხვებს გირგვლიანის საქმესთან დაკავშირებით. ის ამბობს, რომ სხვა სამართლებრივი ალტერნატივა მას არ ჰქონდა და მოუწოდა არასამთავრობო ორგანიზაციებს, დასხდნენ მასთან დისკუსიაში და თუ ამ დისკუსიაში დადასტურდება, რომ მას ჰქონდა სხვა სამართლებრივი ალტერნატივა, ის დატოვებს თავის პოზიციას. ეს არის ძალიან კარგი შეთავაზება, მოვუწოდებ არასამთავრობო ორგანიზაციებს, დასხდნენ მურუსიძესთან ერთად და გაარკვიონ.

პრეტენზიები არსებობს, მაგრამ მოსამართლე შინაგანი რწმენით იღებს ხო გადაწყვეტილებას ზოგადად კონკრეტულ საკითხებთან დაკავშირებით?

არა, აქ საუბარი იყო იმაზე, რომ თუ სხვა სამართლებრივი ალტერნატივა არ ჰქონდა მოსამართლეს და თუ ეს დადასტურდება, მაშინ ერთნაირად იქნება საქმე, მაგრამ მეორე თუ დადასტურდება - მეორენაირად. ასე დააყენა იმ კაცმა საკითხი, რომ საერთოდ წავა, დათმობს საკუთარ პოზიციას, თუ სხვა რამე დადასტურდება. აღარ არის ეს პარლამენტის მიერ და პარლამენტის თავმჯდომარის მიერ გასარჩევი საკითხი, სასამართლო კორპუსმა თვითონ მიიღო ეს გადაწყვეტილება, მე ვერ გამოვდგები ვერც ადვოკატად და ვერც პროკურორად. არასწორი იქნება ჩემი მხრიდან ამ პროცესში შესვლა.

ჩვენ ცოტა დრო გვრჩება და ამიტომ სხვა საკითხებსაც უნდა შევეხოთ. ძალიან ბევრი შეგვიძლია ვისაუბროთ სასამართლო სისტემასა და მოსამართლეებზე. წლის მთავარი პოლიტიკური მოვლენა, ალბათ დამეთანხმებით, იყო საპრეზიდენტო არჩევნები, თავისი წინასაარჩევნო კამპანიით, პირველი ტურის შედეგებით, შემდეგ მეორე ტურის შედეგებით. პირველი ტურის შედეგების შემდეგ „ქართულმა ოცნებამ“ განაცხადა, რომ ეს იყო გზავნილი მოსახლეობის მხრიდან. მაინტერესებს, რა გაკვეთილი გამოიტანა  პარლამენტმა, პარლამენტის თავმჯდომარემ პირველი და მეორე ტურის შედეგებიდან გამომდინარე?

ეს თემა მინდა წინა თემას დავუკავშირო. ზუსტად ანალოგიური მოვლენაა, რაც იყო მათი მთავარი დანაშაული, იმ იარლიყს აწებებენ სხვას. თვითონ იყვნენ გირგვლიანის მკვლელები, „ნაცმოძრაობა“ თავისი „რუსთავი 2“-ით და კონკრეტულ ადამიანს, ერთ ადამიანს აკერებენ ამ იარლიყს, როცა მთელმა სისტემამ ჩაიდინა სისტემური დანაშაული, როგორც სანდრო გირგვლიანის, ასევე ირინა ენუქიძის წინააღმდეგ. ეს არის „ნაცმოძრაობის“ და მისი ტელევიზიის სტილი. აქაც სალომე ზურაბიშვილი გავიხსენოთ, როგორც პრეზიდენტობის კანდიდატი და ერთ-ერთი უმთავრესი დანაშაული, რაც მათ ჩაიდინეს 2008 წლის აგვისტოში, რაღაცნაირად მოახერხეს და მიაწებეს სალომე ზურაბიშვილს და გახსოვთ, რომ მოღალატეს უწოდებდნენ მას მთელი საარჩევნო კამპანიის განმავლობაში. ეს არის „ნაცმოძრაობის“ სტილი, „ჩემი შენ გითხარი“ სტილი, რომელსაც ეს პარტია ვერ  ღალატობს.

რაც შეეხება საპრეზიდენტო არჩევნებს, იყო მნიშვნელოვანი მოვლენა სხვადასხვა თვალსაზრისით. ერთი - ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ჩვენს ქვეყანას ჰყავს პირველი ქალი პრეზიდენტი და ეს არის პირველი ქალი პრეზიდენტი ზოგადად რეგიონში, რაც ვფიქრობ, რომ ძალიან პოზიტიურ წვლილს შეიტანს სხვადასხვა კუთხით პროცესების განვითარებაში და მე დარწმუნებული ვარ, რომ ქალბატონი სალომე ზურაბიშვილი იქნება ძალიან ღირსეული პრეზიდენტი ჩვენი ქვეყნის, მიუხედავად იმ იარლიყებისა, რომელიც უკვე გავიხსენე.

რაც შეეხება „ქართულ ოცნებას“, ჩვენთვის იყო ასევე სუბიექტურად მნიშვნელოვანი ეს არჩევნები, გამომდინარე იქიდან, რომ ჩვენ მივიღეთ გარკვეული გზავნილები მოსახლეობისგან. მოსახლეობის მთავარი, ზოგადი გზავნილი მდგომარეობს იმაში, რომ ისინი ჩვენგან ელოდებიან მეტ ეფექტიანობას და პრობლემების უფრო სწრაფად გადაჭრას. ეს არის ზოგადი გზავნილი, რაზეც ჩვენ დავიწყეთ მუშაობა უკვე პირველი ტურის შემდეგ. მათ შორის ერთ-ერთია პრემიერი მნიშვნელოვანი ინიციატივა, რომელიც ვალების განულებას ეხებოდა, რომელიც შეეხო 100 000-ობით ადამიანს და ეს იყო ძალიან მნიშვნელოვანი ინიციატივა. თუმცა ეს არის მხოლოდ  ერთი მაგალითი. მომდევნო წელი, მომდევნო 2 წელი ჩვენ უნდა დავუთმოთ მაქსიმალურად მას, რომ ჩვენს საზოგადოებას მაქსიმალურად მოვუგვაროთ პრობლემები. ჩვენი საზოგადოების წინაშე გამოწვევა უამრავია, 800 000-მდე ადამიანი ჯერ კიდევ სიღარიბის ზღვარს მიღმა ჩვენს ქვეყანაში. აქაც მძიმე მემკვიდრეობა დაგვხვდა წინა ხელისუფლებისგან, ისე როგორც სასამართლო ხელისუფლებაში. 1 მილიონ 150 ათასი ადამიანი იყო სიღარიბის ზღვარს მიღმა 2012 წელს, ეს იყო მემკვიდრეობა. დღემდე ეს არის 800 000 ადამიანი და ჩვენი ერთ-ერთი უმთავრესი საზრუნავი ზუსტად ესაა, რომ მოვაგვაროთ ეს პრობლემა.

ახლა რაც შეეხება უშუალოდ პარლამენტს. ალბათ, მთავარი მოვლენა იყო საკონსტიტუციო ცვლილებების ამოქმედება. ყველა საერთაშორისო დასკვნა დადებითად აფასებს საკონსტიტუციო ცვლილებებს, თუმცა დადებითთან ერთად მუდმივად მოსდევს გარკვეული წუხილი იმასთან დაკავშირებით, რომ პროპორციულ სისტემაზე გადასვლა ვერ ხერხდება 2020 წლისთვის და იგეგმება 2024 წელს. შექმნილმა მდგომარეობამ, ბოლო დროის მოვლენებმა ხომ არ შეცვალა რაიმე ამ მიმართულებით და ხომ არ შეიძლება გადმოიწიოს პროპორციული სისტემის ამოქმედების ვადამ?

საკონსტიტუციო რეფორმამ ჩვენ ქვეყანაში რეალურად უზრუნველყო ის, რომ ავტორიტარიზმი და ავტოკრატია ვერასდროს ვეღარ განმეორდება. ეს იყო ფუნდამენტური ცვლილება, რომელიც განხორციელდა ამ საკონსტიტუციო რეფორმის საფუძველზე და ამის შემადგენელი ნაწილი არის უამრავი, რაზეც დიდ ხანს შეიძლება საუბარი, თუმცა ალბათ დღეს ამისთვის არ გვაქვს დრო. რაც შეეხება პროპორციულ სისტემას, პირადად მე ვიყავი ერთ-ერთი აქტიური მხარდამჭერი ზოგადად პროპორციული სისტემის ამოქმედების, ასევე დასაშვებად მიმაჩნდა 2020 წლისთვის ამ სისტემის ამოქმედება, თუმცა მაშინ ოპოზიციამ უარი თქვა რეფორმის მხარდაჭერაზე და ამ პირობებში ჩვენ იძულებული გავხდით ორსაფეხურიანი ფორმით გადავსულიყავით პროპორციულ სისტემაზე. 2020 წლის არჩევნებისთვის რჩება შერეული სისტემა და ამის შემდეგ უკვე გადავდივართ პროპორციულ სისტემაზე. პროპორციული სისტემის უპრობლემოდ ამოქმედების ერთ-ერთი მთავარი წინაპირობა არის ჯანსაღი პარტიული, ინსტიტუციონალიზებული პარტიული სისტემის და მეტნაკლებად კონსოლიდირებული პოლიტიკური სისტემების არსებობა. შესაბამისად, ცალსახად შეიძლება ითქვას, რომ პროპორციულ საარჩევნო სისტემას თავისი რისკები და საფრთხეები აქვს. ამაზე ნებისმიერ სახელმძღვანელოშიც შეიძლება ამოიკითხოთ. რაც შეეხება 2020 წლის საპარლამენტო არჩევნებს, საპრეზიდენტოდან გამომდინარე ამოვიკითხე ის, რომ ეს საფრთხეები ძალიან აქტუალური იქნება 2020 წელს. აქიდან გამომდინარე, მე თუ2020 წლისთვის დასაშვებად მიმაჩნდა მინდოდა პროპორციულ სისტემაზე გადასვლა, ახლა რეალურად გამიმყარდა რწმენა, რომ ნამდვილად უმჯობესია 2024 წლისთვის გადავიდეთ პროპორციულ სისტემაზე. თქვენ ხედავთ, თუ რამდენად მოუმწიფებელია დღეს პოლიტიკური სისტემა, თუნდაც იმ მაგალითზე, რაც მოგვცა საპრეზიდენტოს არჩევნებმა. თქვენ ხედავდით, რომ  მთელი ეს არჩევნები იყო ჩატარებული აგრესიის, სიძულვილის, ცილისწამების ფონზე. შესაბამისად, როგორც ჩანს, 2020 წლისთვისაც ვერ იქნება ჯერ კიდევ მზად ჩვენი პოლიტიკური სისტემა პროპორციული არჩევნებისთვის. ამიტომ, მე მიმაჩნია, რომ დემოკრატიული პროცესების სტაბილური განვითარებისთვის სწორედ რომ საუკეთესო ვარიანტია შემდეგი არჩევნების შერეული სისტემით ჩატარება და 2024-ში უკვე პროპორციულის.

რომელი იყო მთავარი კანონი ამ წელს, რომელზეც იმუშავა პარლამენტმა, მიიღო და თქვენ გამოყოფდით?

მე გამოვყოფდი რეგლამენტს, რომელიც მიღებული იქნა საკონსტიტუციო ცვლილებებიდან გამომდინარე.

უფრო ქმედუნარიანს გახდის ეს რეგლამენტი პარლამენტს?

რა თქმა უნდა. ერთი, რომ აქ არის ასახული და გაშლილი ის ცვლილებები, რომელიც მანამდე შევიდა კონსტიტუციაში და რომელმაც გამოკვეთა და გააძლიერა პარლამენტის როლი მთლიანად ხელისუფლების სისტემაში და ამის მიღმაც უამრავი ცვლილება განხორციელდა რეგლამენტში, რომელიც დამატებით აძლიერებს პარლამენტს, განსაკუთრებით გამოვყოფდი საზედამხედველო ფუნქციას. პარლამენტი უფრო აქტიურად განახორციელებს საზედამხედველო ფუნქციას და ამისთვის არის გაშლილი კონკრეტული ინსტრუმენტები პარლამენტის რეგლამენტში. მე კიდევ ერთხელ მინდა მადლობა გადავუხადო თამარ ჩუგოშვილს, რომელიც წაუძღვა ამ პროცესს და მოამზადა ძალიან დახვეწილი დოკუმენტი. პარლამენტის გაძლიერება არ ნიშნავს მხოლოდ ერთი ინსტიტუტის გაძლიერებას, ეს ნიშნავს იმას, რომ ზოგადად კიდევ უფრო გაჯანსაღდება და კიდევ უფრო დემოკრატიული გახდება ჩვენი ხელისუფლების სისტემა.

ბოლო კითხვა უნდა დაგისვათ. რა იყო 2018 წლის მთავარი გამოწვევა ქვეყნისთვის, პარლამენტისთვის, თქვენი გუნდისთვის და რას ისურვებდით 2019-ში, როგორც პარლამენტის თავმჯდომარე?

უკვე აღვნიშნე, ჩვენს მთავარ გამოწვევად რჩება, რა თქმა უნდა, სოციალური მდგომარეობა, რომელიც ჩამოყალიბებულია ჩვენს ქვეყანაში. ჯერ კიდევ 800 000-მდე ადამიანია სიღარიბის ზღვარს მიღმა და ჩვენი ყოველდღიური ზრუნვის საგანი უნდა იყოს ამ უმთავრესი პრობლემის დაძლევა, რასაც ჰქვია სიღარიბე. ეს მოითხოვს სწრაფ ეკონომიკურ განვითარებას, ეს ასევე მოითხოვს თუნდაც პოლიტიკური სისტემის განვითარებას და გაჯანსაღებას და მე დიდი იმედი მაქვს, რომ 2019 წელს გვექნება ამ მიმართულებით ფუნდამენტური პროგრესი და რა თქმა უნდა, ჩვენი საქმიანობაც აქეთკენ იქნება მიმართული.

ვიდეო

სხვა ინტერვიუები