09 თებერვალი 2019

რას გულისხმობს განათლების სისტემის ცვლილებების გეგმა

ინტერვიუ მინისტრთან

თითქმის ორი კვირაა განათლების სისტემა და მისი უშუალო ხელმძღვანელი საყოველთაო განხილვის საგანია. პოლიტიკოსები მინისტრს აკრიტიკებენ, ხოლო მოსწავლეები აღტაცებულები არიან სასკოლო გამოსაშვები გამოცდების გაუქმების გამო. პოლიტიკური დისკუსიები და ბატალიებიც ძირითადად გამოცდების გაუქმების ირგვლივ მიმდინარეობს. პარლამენტში რეფორმაზე უფრო დეტლურად სასაუბრო დრო არც მიხეილ ბატიაშვილს ეყო. „განათლების სისტემის ერთიანი კომპლექსური ცვლილება“, - ასე ჰქვია გეგმას, რომელიც ხუთივე საფეხურს მოიცავს - სკოლამდელ განათლებას, ზოგად განათლებას, პროფესიულ განათლებას, უმაღლეს განათლებას და მეცნიერებას, რომლის გატარებაც მინისტრმა დაიწყო. რას მოიცავს ეს ცვლილებები გამოცდების გაუქმების გარდა, რა მიზანს ემსახურება თითოეული გადაწყვეტილება და რა ეფექტს უნდა ველოდოთ? - „ქრონიკის“ წამყვანის, თეა სიჭინავას კითხვებს განათლების მინისტრმა მიხეილ ბატიაშვილმა უპასუხა.
 

მიხეილ ბატიაშვილი

მიხეილ ბატიაშვილი
ფოტო: საქართველოს პარლამენტი

მთელი 2 კვირის განმავლობაში, თქვენ მიერ დაგეგმილი რეფორმა გახდა მთავარი ახალი ამბავი. განათლება ქვეყნის მთავარი პრიორიტეტია და ეს ძალიან მნიშვნელოვანი საკითხია, მაგრამ ამ ხისტ რეფორმებს მუდმივად თან ახლავს ხმაური და პოლემიკა, რისი მომსწრენიც გავხდით პარლამენტში და არა მარტო პარლამენტში. თქვენივე თანაგუნდელებიც გარკვეულწილად სკეპტიკურად შეხვდნენ ზოგიერთ გადაწყვეტილებას, ამიტომ შინაარსობრივ ნაწილზე დავიწყოთ საუბარი. თუმცა ვიდრე ამაზე ვისაუბრებთ, რის საფუძველზე, რა კვლევების საფუძველზე გადაწყვიტეთ, რომ ასეთი კონკრეტული ნაბიჯები გადაგედგათ, მაგალითად გამოცდების გაუქმება სკოლებში, უნარების გამოცდების გაუქმება და ასე შემდეგ?

ძირითადი აქცენტი აქ გამოცდებზე გაკეთდა, მაგრამ ჩვენი გეგმა, რომელიც ფაქტობრივად რაც წელი დაიწყო, ძალიან აქტიურად, ყოველდღიურ რეჟიმში, აბსოლუტურად გამჭირვალედ წარმოვადგინეთ. დაახლოებით 15-ზე მეტი ასეთი შეხვედრა ჩატარდა, ძალიან გაფართოებულ რეჟიმში, იგივე ექსპერტების ჩართულობით, მათ შორის ყველა ჟურნალისტი ესწრებოდა. ჩვენი წარმოდგენილი ხედვა არის კომპლექსური მთელი სისტემის მიმართ. თავისთავად, გამოცდები მხოლოდ ერთი ნაწილია. ჩვენ მიერ იყო წარმოდგენილი ერთიანი ხედვა, რომელიც ხუთივე საფეხურს მოიცავს. ყოველთვის აღვნიშნავთ ხოლმე, თუ ერთიან სისტემაში არ დავინახეთ ყველა ის რეფორმა, ყველა ის ცვლილება, რომელიც უნდა განხორციელდეს, დაწყებული სკოლამდელი განათლებით და დამთავრებული მეცნიერებით, თავისთავად გამოცდები მხოლოდ ერთი ნაწილია, რომელზეც ვფიქრობთ, რომ ჩვენი კონკრეტული ხედვა გვაქვს, რა უნდა გააუმჯობესოს. როგორც ვთქვი, ძალიან აქტიურად ვმუშაობდით ყველა მიმართულებით და როგორ ინტენსიურადაც დაიწყო ეს შეხვედრები, ასე გაგრძელდა პარლამენტში, ასევე გაგრძელდება ორშაბათიდანაც, ყოველკვირეულადაც და ყველაზე მნიშვნელოვანი რაც არის, ეს ხდება სახალხოდ. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. ჩვენ ამ თვეების განმავლობაში ვიმუშავეთ ასევე საერთაშორისო ორგანიზაციების ექსპერტებთან კვლევებზე, რომ ეს ხედვა წარმოგვედგინა. ახლა გადავდივართ აქტიურ რეჟიმში, განხილვების რეჟიმში. ჩემი ვიზიტი პარლამენტში სწორედ ამას ემსახურებოდა, რომ რაც შეიძლება ფართოდ, იგივე დეპუტატებთან ერთად გვემსჯელა, მოგვესმინა ბევრი მოსაზრება და ეს პროცესი ასევე ძალიან აქტიურად გაგრძელდება. დრო საკმაოდ მცირე გვაქვს. თავისთავად ბევრ საკითხს განხილვა სჭირდება, რაც მთავარია, უკვე კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმა უნდა დავიწყოთ. ბევრი მიმართულებით უკვე დავიწყეთ, იმიტომ რომ, მარტივად რომ ვთქვათ, ეს პროცესი ძალიან დაგვიანებულია. ძალიან ბევრი პრობლემაა დაგროვილი. იგივე, რაც თქვენ ახსენეთ - კვლევები, ძალიან ბევრი კვლევა არსებობს, იგივე საერთაშორისო ორგანიზაციების, ამას ჩვენ თვითონაც ხომ ვხედავთ. პრობლემებია, დაწყებული, როგორც ვთქვით, სკოლიდან, ასევე შეეხება უმაღლესს და აღარ ვსაუბრობ მეცნიერებაზე, რომელიც ლამის ნულამდე დავიყვანეთ და ეს ყველაფერი ფაქტობრივად ნულიდანაა გასაკეთებელი. ამიტომ ის ნაბიჯები, რომელიც დავგეგმეთ, ის კომპლექსური გეგმა მოიცავს სწორედ ყველა მიმართულებას. ჩვენ ვერ წარმოგვიდგენია ფრაგმენტული განვითარება და ეს ვნახეთ კიდეც, რომ ამ პერიოდის განმავლობაში ბევრჯერ იყო მცდელობა, ბევრი კარგი მცდელობაც, მაგრამ ჩვენ თუ ამას ერთიან სისტემაში არ შევხედავთ, ყველა მიმართულებით არ დავიწყებთ ნაბიჯების გადადგმას, ისე შედეგის მიღება წარმოუდგენელია. მაგალითად, მარტო სკოლაზე ვიფიქროთ და არ ვიფიქროთ უმაღლესზე, ან სკოლაზე ვიფიქროთ და არ ვიფიქროთ მეცნიერებაზე, ეს ნაბიჯები მოგვიტანს გაუმჯობესებებს, მაგრამ არა იმ შედეგს, რასაც ყველა ელოდება. 

დავიწყოთ სკოლიდან. თქვენც აღნიშნეთ პარლამენტში და არა მარტო იქ, რომ ყველაზე მეტი გამოხმაურება სკოლასთან დაკავშირებით მიღებულმა გადაწყვეტილებებმა გამოიწვია. ეს არის გამოცდების გაუქმება. თქვენ კი თქვით, რომ ყველაფერი საჯარო იყო, სახალხო განხილვები იყო, მედიაც ესწრებოდა, მაგრამ თქვენივე თანაგუნდელებისთვის ბევრი რამ მოულოდნელი იყო. რატომ?

ეს თავისთავად ძალიან ჯანსაღი პროცესია, იგივე პარლამენტში რაც მიმდინარეობდა. მით უმეტეს ისეთი თემა, რომელიც ყველას გვაინტერესებს, ყველას შვილები გვყავს, შვილიშვილების გვყავს, ამიტომ არის ჯანსაღი პროცესი, მაგრამ უნდა მოვუსმინოთ იმ არგუმენტებს, რომელიც რეალურ არგუმენტებს ეფუძნება და არა ისეთ განცხადებებს, რომელსაც ან პოლიტიკური ნიშანი აქვს, ან არ მინდა ვიფიქრო ის, რომ ვიღაცას უნდა არაფერი არ გაკეთდეს საქართველოში რეალურად და ამ მხრივ წინსვლა არ ვნახოთ. ამიტომ, ვფიქრობ, რომ ეს ჯანსაღი პროცესია. იგივე, რაც თქვენ ახსენეთ სკოლაზე, გამოცდების გაუქმება, ეს მხოლოდ ერთი ნაწილია. მე აქ მხოლოდ ორი სიტყვით ვიტყოდი, ის გეგმა, რომელიც გვაქვს წარმოდგენილი, რომელიც თქვენი არხის ეთერითაც ძალიან ხშირად გავაჟღერეთ, ანუ, ის პილოტირების პროცესი, რომელიც ერთ სკოლაში ახლა წარმატებით დასრულდა...

150-ე სკოლა...

დღესაც ძალიან ინტენსიურად ვმუშაობდით სამინისტროში თანამშრომლებთან ერთად, რომ უკვე 50 სკოლაში უნდა დაიწყოს შესვლა, დაწყებით კლასებში, რომელიც გულისხმობს საგაკვეთილო პროცესის შეცვლას. აბსოლუტურად შეცვლილი მოდელია, აგებულია არა მხოლოდ სწავლაზე, არამედ სწორედ უნარების განვითარებაზე, არა მხოლოდ გაკვეთილის ჩაბარებაზე, არამედ პირიქით, აქტიური გაკვეთილების წაყვანაზე, ბავშვები აქტიურად ჩართულები არიან იგივე ტექნოლოგიების გამოყენებით, ინტერნეტის საშუალებით ინფორმაციის მოძიებაში. ეს არის გაკვეთილების სრულიად ახალი მოდელი, რომელიც უზრუნველყოფს იმას, რომ ბავშვებს ინტერესი გავუჩინოთ განათლების მიმართ, ცოდნის მიმართ და არ ჰქონდეს თვითმიზანი გაკვეთილის ჩაბარება.

ეს საპილოტე პროგრამა უკვე დაწყებულია. კარგი შედეგი გაქვთ?

რამდენიმე თვეა გრძელდება ერთ სკოლაში და კარგი შედეგია. თუმცა ეს არაფერს ნიშნავს. ერთი სკოლის შედეგით ვერ ვისაუბრებთ თავისთავად შედეგზე. ამიტომ ახლა გაზაფხულზე შერჩეულია სკოლები, ინტენსიურად ვმუშაობთ ამ სკოლებთან ახლა. გაზაფხულიდან ვიწყებთ 50 სკოლაში, პარალულურად უკვე წარმოდგენილიც გვაქვს გეგმა, როგორ განხორციელდება წლების განმავლობაში ყველა სკოლაში შესვლა და ეს არის ერთი ნაწილი, რომელიც უნდა განხორციელდეს.

თქვენ ახლა თქვით, რომ 50 სკოლაში უნდა დაიწყოს ასეთი სტილის და ტიპის სწავლება. ანუ, სკოლებში სწავლება უნდა იყოს კრიტიკული და შემოქმედებით აზროვნებაზე ორიენტირებული, ამაზე არავინ არ დაობს, მაგრამ როგორ მივიღოთ ეს? შეიძლება ამან კონკრეტულ მაგალითზე, სადაც შესაბამისი რესურსი არსებობს, ძალიან კარგი შედეგი მოგვცა, მაგრამ გვაქვს ამის რესურსი მთელი ქვეყნის მასშტაბით. ერთია მოსწავლეების დაინტერესება სასწავლო პროცესით, მაგრამ მეორეა - მეორე მხარე როგორ აწვდის ამას? მოდით ვთქვათ, რომ პედაგოგების მხრივაც ძალიან სერიოზული პრობლემა გვაქვს და ამ მიმართულებით თუ მუშაობთ?

ძალიან მოხარული ვართ, რომ პილოტირება სადაც განვახორციელეთ, ეს არის ერთ-ერთი კარგი სახელმწიფო სკოლა თბილისში, 150-ე სკოლა და ყველაზე მნიშვნელოვანი რაც არის, ისაა, რომ ეს ჩვენი ექსპერტების ჩართულობით დავიწყეთ და შემდეგ თვითონ სკოლა გახდა ამის გამგრძელებელი. რეალურად დღეს სკოლა ახორციელებს ამას. იგივე პედაგოგები, ვინც ამ სკოლაში მუშაობენ. ჩვენ, ფაქტობრივად, ვასწავლეთ ის მეთოდები პედაგოგებს, შემდეგ პედაგოგებმა ის შეიტანეს თავიანთ კლასებში და პედაგოგებმა გააგრძელეს. ეს არის ყველაზე  მნიშვნელოვანი. ჩვენ როცა ვლაპარაკობთ, რომ ამას უნდა მივაღწიოთ ყველა სკოლაში, უნდა მივაღწიოთ იმ პედაგოგებთან ერთად, ვინც ამ სკოლებში მუშაობენ. ამიტომ, როცა ვლაპარაკობთ იგივე 50 სკოლაზე, გვესმის, რომ არის პრობლემები. ეს პრობლემები ახალი გაჩენილი ხომ არ არის?! ერთს ვიტყვი, როდესაც ვლაპარაკობთ პედაგოგებზე, პედაგოგების ხარისხზე, ხომ ყველაფერი გააკეთეს იმისთვის, რომ ეს არ ყოფილიყო. იგივე, პედაგოგიური ინსტიტუტის დახურვა რომ გავიხსენოთ, ვფიქრობ, რომ ძალიან დიდი შეცდომა იყო. დღეს როცა ვსაუბრობთ, რომ ამდენი პრობლემაა, იგივე კვალიფიკაცია, რომ დახმარება სჭირდება ბევრ ჩვენს პედაგოგს, მით უმეტეს, ასეთი ინსტიტუტის გაუქმებით რა უნდა მიგვეღო? ინსტიტუცია, რომელიც მართლა ძალიან ბევრ სახელოვან პედაგოგს უშვებდა. არ გვინდა შედარება პერიოდებში, როდის უკეთესი განათლება იყო...

ბოლო წლებში, მაგალითად, მე როცა ვაბარებდი უნივერსიტეტში, პედაგოგიური არ ითვლებოდა პრესტიჟულად...

ეგ იგივეა, ვთქვათ ფეხბურთელებს სტადიონი აღარ მივცეთ და ფეხბურთის თამაში მოვთხოვოთ. გარდა პედაგოგიური ნაწილისა, რომელიც გავაუქმეთ, იგივე, როცა განათლებაზე ვლაპარაკობთ, განათლება მეცნიერების გარეშე ხომ წარმოუდგენელია?! ნებისმიერი ქვეყნის, განვითარებული ქვეყნის მაღალი ხარისხის განათლება ძირითადად ხომ მეცნიერებაზე დგას. ვერ დამისახელებთ ვერც ერთ მაგალითს, სადაც არ არის განვითარებული მეცნიერება და იქ გვაქვს მაღალი ხარისხის განათლება. იგივე მეცნიერების კუთხით რომ ვისაუბროთ, ხომ ყველაფერი გაკეთდა იმისთვის, რომ დღეს ფაქტობრივად ისეთი ძლიერი ინსტიტუტები, თუნდაც როგორიც იყო ფიზიკის, მათემატიკის, ფსიქოლოგიის, ქიმიის, ისეთი სკოლები, რომელიც რეგიონულ დონზე კი არ იყო, საერთაშორისო დონეზე თამაშობდა, გაუქმდა.

მეცნიერებას ცოტა მოგვიანებით მივუბრუნდებით, ახლა ისევ პედაგოგებზე შევჩერდეთ. თქვენ თქვით, რომ აქ პედაგოგებმაც ძალიან კარგად შეითვისეს ის ახალი მიდგომები, რომელიც ამ საპილოტე სკოლაში დანერგეთ. გაქვთ იმედი, რომ არსებული რესურსით თქვენ შესთავაზებთ ამ ახალ მეთოდებს, არსებული რესურსით ეს პედაგოგები აითვისებენ და ამ მიდგომით ასწავლიან უკვე?

რა თქმა უნდა.

ამ კოლექტივს, რაც დღეს საქართველოში გვყავს, მათ მოუწევთ ახალი რეალობის გაზიარება?

მოუწევთ - ისეთი სიტყვაა...

იმიტომ რომ, ისინი მიჩვეულები არიან ერთი სისტემით სწავლებას.

იმხელა ინტერესი ვნახეთ... მეც ძალიან ხშირად ვესწრებოდი ამ გაკვეთილებს. ამ ბავშვების იმხელა მოტივაცია, იმხელა ჩართულობა ვნახეთ. ყველაზე მთავარი იცით რა იყო? პედაგოგების ჩართულობა, იმიტომ რომ ნახეს ის შედეგი, ბავშვების ის აქტიურობა, ის უნარები, რასაც ბავშვები ამ ახალი მეთოდებით ამჟღავნებდნენ. იმდენად სწრაფად დაიწყო შიგნით სკოლაში განვითარება, რომ ეს მართლა გვაფიქრებინებს...

ეს ყველა კლასს ეხება?

დაწყებითი კლასებიდან დავიწყეთ. როდესაც თავისთავად რეფორმებზე ვლაპარაკობთ, ქვედა ნაწილიდან უნდა წამოვყვეთ და ისე ავიდეთ ზედა ნაწილში. იმიტომ რომ, თავისთავად რთულია შუა ნაწილიდან დავიწყოთ, ფრაგმენტული მიდგომით რომ არ გამოგვივიდეს. რასაც ჩვენ ვუყურეთ, ამას მართლაც არ აქვს ალტერნატივა, ის ჩართულობა, ბავშვების ინტერესი, პედაგოგების ინტერესი და ყველაზე მთავარი რაც არის, ეს არის არა დასწავლაზე, რაც შემდეგ უჭირს ბავშვს რომ ეს ცოდნა გამოიყენოს, არამედ პირიქით, ჩვენი მთავარი მიზანია, ბავშვმა ცოდნა სწორად გამოიყენოს, ანალიზის უნარები განუვითარდეს, გადაწყვეტილების უნარები, ინტერესი გაუჩნდეს ცოდნის მიღების მიმართ.

მაგრამ ჯერ უნარების გამოცდა რომ გავაუქმეთ? ესეც ერთ-ერთ პრობლემატური საკითხია.

იცით რა, უნარების გამოცდა ცალკე თემაა და ცალკე შეგვიძლია ვისაუბროთ, მაგრამ სკოლაზე რომ დავასრულოთ, ჩვენ გვაქვს კარგი შედეგები, გვაქვს გეგმა, გაზაფხულზე 50 სკოლაში შევიდეთ, შემოდგომაზე კიდევ დაემატება 100 სკოლა. ეს შესვლა თან გულისხმობს ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებას, შესაბამისი ტექნოლოგიებით აღჭურვას, იმიტომ რომ, შესაბამისად ინტერნეტი სჭირდება ამ სკოლას, კომპიუტერები და ასე შემდეგ, ყველა ტექნიკური საშუალებების გამოყენება და ჩვენ გაზაფხულის ბოლოს, მაისის ბოლოს უკვე უნდა ვნახოთ, რომ ამ სკოლებში უკვე დაწყებულია ამ მეთოდით სწავლა. 150-ე სკოლაზე ბევრი რეპორტაჟიც გაკეთდა, ასევე ყველა ერთად ვნახავთ, რომ იგივე 50 სკოლაში როგორ მიმდინარეობს ეს პროცესი და შემოდგომაზე როგორ გაგრძელდება. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ 2023 წლისთვის ყველა სკოლა უნდა დავფაროთ. იგივე ძალიან მნიშვნელოვანია და აღვნიშნავ, რომ ამ საპილოტე სკოლების ძალიან მნიშვნელოვანი ნაწილი არის ჩვენი რეგიონის სკოლები. ეს არ ეხება თბილისის სკოლებს. მთელი საქართველოს მასშტაბით არის ეს სკოლები შერჩეული და ვფიქრობთ, რომ ეს 50 სკოლა იქნება უკვე კარგი ნიმუში მომავალი სკოლის, რომელიც არა მარტო სახეშეცვლილი იქნება იმ მეთოდებით, რომელსაც ვასწავლით, არამედ სრულიად განსხვავებულ შედეგებს მოგვიტანს, რომელიც აქ აღვნიშნე.

ახლა უნარების გამოცდებს შევეხოთ. ერთ-ერთ არგუმენტად დასახელდა ის, რომ მიზანი ვერ გაამართლა უნარების გამოცდების ჩაბარებამ. როგორ დარწმუნდით, რომ მიზანი არ არის მიღწეული? ზოგადად, სპეციალისტების განმარტებით, უნარების ტესტი აბიტურიენტის აზროვნების შეფასებისთვის არის ძალიან კარგი შესაძლებლობა. თუ ეთანხმებით ამ მოსაზრებას და რატომ ვერ გამოვიყენეთ ეს შესაძლებლობა, ან რა ალტერნატიული გზა არსებობს?            

პირველი, სანამ გადაწყვეტილებაზე ვისაუბრებდით, ვნახეთ ის მონაცემები, რაც გვაქვს. ანუ მიზანი, რასაც ემსახურებოდა. ამ გამოცდას ის როლი უნდა ეთამაშა, რომ ვთქვათ ბავშვებს, ვინც ვერ ემზადებიან სხვადასხვა საგნებში, შესაბამისად ამ უნარებში უნდა გამოემჟღავნებინათ თავიანთი ცოდნა, ყველა ის საშუალება, რომელიც დაეხმარებოდა და ფაქტობრივად ნაკლებ განსხვავებას მოგვცემდა იგივე მომზადებულ ბავშვებსა და არამომზადებულ ბავშვებს შორის. თუმცა შედეგი დღეს გვაჩვენებს, რომ თუ შევადარებთ დედაქალაქსა და რეგიონებს, საშუალო ქულებით, ძალიან დიდი სხვაობა გაქვს. დაახლოებით 8-ქულიანი სხვაობა აქვს დედაქალაქს, რაც ძალიან დიდი შედეგია. მეორე, ყველაზე მთავარი რაც არის, რასაც ჩვენ ვსაუბრობთ, ანუ როგორ უნდა შეიცვალოს, და კიდევ ერთხელ გავუსვამ ხაზს, რომ ეს წელს არ იცვლება, არამედ მომავალ წელს, იქ საგნობრივ ნაწილში, იგივე ქართულში, მათემატიკაში, შესაძლებელია საგნობრივი უნარების ჩამატება.

ანუ, ჩვენ უნარებზე საბოლოოდ უარს არ ვამბობთ?

უანრებზე, როგორც ასე ცალკე ნაწილზე, როგორც ცალკე საგამოცდო ნაწილზე, ვფიქრობთ რომ ვთქვათ უარი, მაგრამ საგნობრივ ნაწილში იქნება. ოღონდ საგნებთან მიმართებაში, როგორიცაა მათემატიკა, სადაც შეუძლია საგანთან ერთად გამოამჟღავნოს ის თავისი უნარები იგივე მათემატიკის კუთხით. ჩვენ ხომ ყველამ ვიცით, რომ ფაქტობრივად უნარები გადაიქცა საგნად. სკოლაში ეს საგანი ხომ არ არსებობს, მაგრამ ყველამ ვიცით, რომ ყველა ადამიანი ამ საგანში ემზადებოდა. ეგეთი საგანი ფიზიკურად არ არსებობს, მაგრამ გამოიცემოდა „ენ“ რაოდენობის წიგნები, გაჩნდნენ შესაბამისი სპეციალისტები, რომლებიც ამ საგანში ამზადებდნენ. ყველაზე მთავარი რაც არის, ერთია, როგორ აბარებ და მეორეა, ამას უნივერსიტეტებში როგორ იყენებ. იგივე კვლევებით, ამ უნივერსიტეტებთან მუშაობაში რასაც ვუყურებთ, ეს როგორც შეფასების კრიტერიუმი არაეფექტურია, ასევე გაგრძობითობის კუთხით, რომ ეს გავლენას ახდენს რეალურად საუნივერსიტეტო სწავლაზე, შედეგს ვერ ვიღებთ. საუნივერსიტეტო სწავლაზე იცით რა ახდენს ყველაზე დიდ გავლენას და რა მოახდენს? რასაც ჩვენ ვსაუბრობთ. იგივე, როდესაც აბიტურიენტი აბარებს ტექნიკური მიმართულებით, მათემატიკური უნარები არის ძალიან მნიშვნელოვანი. დღეს უნივერსიტეტებში შეიძლება მოხვდე ისეთი საგნებით, მაგალითად გეოგრაფიით, იგივე ტექნიკური მიმართულებით. სამწუხაროდ, იგივე უნივერსიტეტებში რასაც ვუყურებთ, იქაც არ გვაქვს კარგი შედეგი, როდესაც ვსაუბრობთ, რომ იგივე გეოგრაფიით მოხვდე სიტყვაზე, პროგრამირებაზე. ეს ძალიან რთულია. შემდეგ უნივერსიტეტს უხდება თავიდან მათემატიკის სწავლება. ბევრი ბავშვი შეიძლება ხვდება კომაროვიდან, რომელმაც სულ სხვა დონეზე იცის მათემატიკა, ვიღაც ბავშვი მოხვდა გეოგრაფიით, შემდეგ უნივერსიტეტებში ხდება დონეებად დაყოფა და ფაქტობრივად თავიდან რაღაც საგნების სწავლა. საკმაოდ დიდ ბალანსს გვაძლევს, არა მარტო უკანა შედეგში, არამედ მომავალ შედეგში, რომელიც უნივერსიტეტში უნდა მივიღოთ. ამიტომ არის ჰუმანიტარული მიმართულება და ტექნიკური მიმართულება და პლუს, უნივერსიტეტებს ავტონომიურობის კუთხით მივეცით არჩევანი, რა საგანიც უნდა დაამატონ, ესეც მნიშვნელოვანი სიახლეა. ვფიქრობთ, რომ ეს პრობლემას გრძელვადიანად, როგორც უმაღლესებში გაასწორებს, ისე სკოლებისკენაც სწორ ორიენტაციას მისცემს. ყველამ უნდა ვაღიაროთ, რომ ყველა ადამიანის რესურსი შეზღუდულია. ანუ, საქართველოში არ გვაქვს ამდენი რესურსი. უფრო მნიშვნელოვანია, რომ ადამიანის ცოდნა, იგივე დრო, იგივე რესურსი მიემართოს იგივე საგნებისკენ, როგორიცაა უცხო ენა, ქართული, თუ ტექნიკური მიმართულებით აბარებ - მათემატიკა. ეს ხომ ის ცოდნაა რეალურად, რომელიც არა მარტო სკოლის პერიოდში, არამედ საუნივერსიტეტოდ მისი განვითარებისთვის მნიშვნელოვანია. ამიტომ, მე ვფიქრობ, რომ ხედვა, რომელიც გვაქვს, ძალიან კარგია. მივესალმები ისეთ კითხვებს, რომელიც ორიენტირებულია იქითკენ, რომ რეალურად სწორად შევაფასოთ, სწორი დასკვნები გავაკეთოთ. ამიტომ დავიწყეთ ამაზე ასე ადრეულად ლაპარაკი.

უმაღეს განათლებაზე ვილაპარაკოთ. თქვენ დაანონსეთ უფასო ფაკულტეტების გაუქმება. არ გაამართლა უფასო ფაკულტეტების იდეამ?

ვინც უკვე სტუდენტია, მათ არ ეხებათ და ისინი განაგრძობენ ისევ. ჩვენი მიდგომა ისაა, რომ ცალსახად არ მივიღოთ გადაწყვეტილება. რამდენიმე დღის წინაც ერთ-ერთი ბოლო შეხვედრა იყო, მაგრამ მუდმივ რეჟიმში უნივერსიტეტის რექტორებთან კონსულტაცია მიმდინარეობს. უნივერსიტეტებსაც გაცილებით მეტად აინტერესებთ, რომ სწორი მოდელი შეიქმნას. ჩვენ ხომ ყველას ეს მიზანი გვაქვს. იმაზე არ არის საუბარი, რომ კორუფცია იყო. ეს ეტაპი გავიარეთ. კი, მექანიზმები უნდა იყოს, რომ სისტემა დავიცვათ, მაგრამ ეს ეტაპი ხომ გავიარეთ. დღეს არ მსმენია სისტემური კორუფციის შესახებ...

უნარების გამოცდის გაუქმება ხომ არ გააჩენს სისტემური კორუფციის საფრთხეს? იყო ასეთი მოსაზრებაც, რომ უნარები იყო ერთ-ერთი ის საგანი, რომელიც ამ სისტემურ კორუფციას აფერხებდა. 

ეს გამოცდა ხომ რჩება?! თან, ვამბობთ, რომ ყველაზე სწორი მიდგომაა, როდესაც ჰუმანიტარული და ტექნიკური მიმართულებით გაიყოფა. იგივე სკოლაში ჩვენი თავი რომ გავიხსენოთ, რაღაც მიმართულებით ვაკეთებდით არჩევანს, ან ტექნიკური მიმართულებით, ან ჰუმანიტარულით. რეალურად, ეს ხომ უფრო სწორი გზაა, არა მარტო სკოლისთვის, არამედ იგივე მშობლისთვის, ბავშვისთვის. ჩვენ მართლა რეპეტიტორებს კი არ ვებრძვით, ეს ნებისმიერი მშობლის არჩევანია, თუ გადაწყვეტს, რომ დამატებით ცოდნა მისცეს ბავშვს, ჩვენ ვსაუბრობთ, რომ მით უმეტეს, ასეთი ეკონომიკურ პირობებში, სჯობს იმისკენ მივმართოთ, ისეთი მიმართულებით, რომელიც შედეგს გვაძლევს, რომ რაც მეტ დროს დავუთმობთ იგივე უცხო ენის შესწავლას, ან იგივე მათემატიკას, სჯობს. ეს ხომ მარტო გამოცდისთვის არ არის. სამწუხაროდ, ბოლო პერიოდში იგივე სკოლის ნაწილში, იგივე უმაღლესის ნაწილში პანაცეა გახდა გამოცდის ჩაბარება. პანაცეა გახდა, ოღონდ გამოცდა ჩავაბაროთ, როგორც სკოლაში, ისე უმაღლესში, ეს კი არ გვაძლევს შედეგს. ამას მთელი საზოგადოება ხედავს. ჩვენი მიზანი არის, რომ გამოცდა არ იყოს მიზანი, ეს არის ერთ-ერთი ეტაპი ცოდნის შეფასებისთვის. ძირითადი მიზანი, როგორც სკოლაში, ისე უმაღლესში, არის ის, რაც შეიძლება მეტი სწორი მექანიზმი შევქმნათ დაფინანსების, სახელმწიფომ ხელი შეუწყოს და ყველაზე მთავარი რაც არის, ერთადერთი ფორმა იგივე უნივერსიტეტთან, ისეთი შეჯერებული მექანიზმების მიღება, რომელზეც ყველა ერთად ვიტყვით, რომ სწორია და გრძელვადიან შედეგს მოგვიტანს.

მეცნიერებაზეც ვისაუბროთ მოკლედ. თქვით, რომ ნულის დონეზეა დასული ამ მიმართულებით აქტივობა, დაინტერესება. რა უნდა გავაკეთოთ იმისთვის, რომ მეცნიერება გამოვაცოცხლოთ?

ორი სიტყვით უკან დავბრუნდები. როცა საქართველოში განათლება მართლაც მაღალი ხარისხის გვქონდა, ერთ-ერთი საფუძველი იყო მეცნიერება. არის ასეთი ფრაზა „მეცნიერება-განათლება-მეცნიერება“. იწყება მეცნიერებით, გრძელდება განათლებით და ისევ მეცნიერებით მთავრდება. დღეს ბაზისი მეცნიერების არ არსებობს. რაღაც ეტაპზე, ისტორიულ მომენტზე გაკეთდა ეს. მიზეზების ძებნას არ დავიწყებ, მაგრამ  ერთ დღეში, ფაქტობრივად ხელაღებით, რაც სამეცნიერო ინსტიტუტების და ამ ადამიანების მიმართ ჩავიდინეთ, ჩაიდინა იმ ხელისუფლებამ, როცა სახლში გაუშვა ყველა... სამეცნიერო დონეზე კი არა, იგივე თბილისის სახელმწიფო ინსტიტუტში რაც ხდებოდა თითოეული მეცნიერის დონეზე. ცუდი შედარებაა, მაგრამ ერთ დღეს რომ ვთქვათ, რომ სტადიონები აღარ გვქონდეს, სპორტული დარბაზები აღარ გვქონდეს, რა სპორტულ შედეგებზე უნდა ვილაპარაკოთ, წარმოგიდგენიათ?! ახლა ვსაუბრობთ, რომ უნდა დავიწყოთ და ესეც დიალოგის ფორმატში, იგივე უნივერსიტეტებთან, ჩვენს რუსთაველის ფონდთან ერთად, რომელიც ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი წყაროა მეცნიერების დაფინანსების, რომ შევქმნათ სწორი ბაზისი. იგივე  რუსთაველის ფონდი წლებია მუშაობს, აფინანსებს. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია, მაგრამ ნაკლები შედეგია. ახლა ვფიქრობთ, რომ შევქმნათ ერთიანი პლატფორმა, იგივე უნივერსიტეტების, იგივე კვლევითი ინსტიტუტების, რომელიც დარჩა და ზოგი რამოდენიმე ადამიანის დონეზე. ჩვენ თუ არ დავსახეთ პრიორიტეტები მეცნიერებაში, იმიტომ რომ 30, 40 სფერო ვერ გვექნება, ჩვენი ზომის ქვეყანა ამას ვერ მოერევა. უნდა გვქონდეს პრიორიტეტები, ამ პრიორიტეტების მიხედვით უნდა დავიწყოთ, იგივე ეკონომიკასთან ბმაში. უკვე ვმუშაობთ იმ პლატფორმაზე უნივერსიტეტებთან, ჩვენს მეცნიერებთან ერთად, რომ გაზაფხულის ბოლოს დავდოთ მოდელი, რომელიც იქნება უფრო ეფექტური, გრძელვადიანი. თუ ჩვენ ეს არ დავიწყეთ, გარწმუნებთ, რომ პარალელურ რეჟიმში, როგორც სკოლის რეფორმაზე, იგივე უმაღლესის კუთხით და იგივე მეცნიერებაზე პარალელურად არ ვაწარმოეთ, გრძელვადიან ეტაპზე მაინც მოხდება ხარისხის წყვეტა.

ძალიან ცოტა დრო გვაქვს და ბოლო კითხვა უნდა დაგისვათ. არანაკლებ პრობლემებზე მოგიწიათ საუბარი პარლამენტში. ეს ეხება ერთ კონკრეტულ შემთხვევას, ზუგდიდის ერთ-ერთი სკოლის დირექტორის, ია კერზაიას გარდაცვალების ფაქტს. ამ მიმართულებით ბევრი კითხვა დაგისვეს პარლამენტში. ოჯახისთვის ეს საკითხი არ არის ამოწურული და დახურული, არ არის ამოწურული და დახურული ოპოზიციისთვის. თქვენ რა შემთხვევაში ჩათვლით, რომ საკითხი დაიხურა და ხომ არ ფიქრობთ, რომ ამისთვის კარგი გამოსავალი იქნებოდა პროკურატურას ჩაეტარებინა გამოძიება?    

ჩვენ ნებისმიერ მხარესთან ვთანამშრომლობთ. ჩვენ ვთვლით, რომ ნებისმიერი გადაწყვეტილება, იურიდიული, მორალური, რომელიც იქნა მიღებული, რაც უფრო მეტი მხარე დაინტერესდება ამით, რაც უფრო სწრაფად გაეცემა პასუხი კითხვებს, როგორც ოჯახისთვის, მთელი სისტემისთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. ამიტომ ვთანამშრომლობთ, ვპასუხობთ კითხვებს, ნებისმიერ ინფორმაციას ვაწვდით, მზად ვართ ეს გავაგრძელოთ. პოლიტიკა ნამდვილად უნდა დასრულდეს განათლებაში. ეს მანკიერი პრაქტიკა, რომელიც წლების წინ არსებობდა, ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ, რომ ეს ასე არ იყოს. ინიციატივითაც გამოვედი პარლამენტში, რომ თუ პოლიტიკოსები მხარს დაგვიჭერდნენ, შეიძლება საარჩევნო პერიოდში მორატორიუმი გამოცხადდეს. მიუხედავად იმისა, რომ ამას არ ვეთანხმები. იმიტომ რომ სკოლების მონიტორინგი ძალიან მნიშვნელოვანია. მაგალითად, გუშინაც შემოვიდა ერთ-ერთ სკოლაზე წერილი, სადაც გარკვეულ დარღვევებზე მიუთითებდნენ და ჩვენ ინსპექტირების გადაწყვეტილება მივიღეთ. ჩვენ რეაგირება ხომ უნდა მოვახდინოთ. როდესაც ხშირად არის ბავშვების უსაფრთხოებაზე, ჰიგიენაზე, ან იგივე ეკონომიკურ დანაშაულზე, თუმცა ისიც ვთქვით, რომ თუნდაც ბოლომდე რომ გავთავისუფლდეთ, მეც გამოვთქვი ინიციატივა, თუმცა არ ვეთანხმები, მაგრამ მზად ვარ, რომ საარჩევნო პერიოდში გამოცხადდეს მორატორიუმი. სხვა მექანიზმებით შეიძლება გაკონტროლდეს, რომ კატასტროფული რამ ამ პერიოდში არ მოხდეს. ჩვენი ერთადერთი მიზანი არის ხარისხის გაუმჯობესება, ჩვენი ბავშვების მომავალზე ფიქრი და თუ ასეთი კითხვები ჩნდება, მნიშვნელოვანია ყველა კითხვას პასუხი გაეცეს და პასუხის გაცემასთან ერთად ვიფიქროთ მექანიზმებზე, რომ მომავალში ასეთი კითხვები არ ჩნდებოდეს.

ვიდეო

სხვა ინტერვიუები