11 თებერვალი 2019

„ჩვენ დავიცავთ უნივერსიტეტის ავტონომიას პოლიტიკისაგან“

ინტერვიუ ილიაუნის რექტორთან

31 იანვარს, საღამოს ილიას უნივერსიტეტის ბიზნესის სკოლის დეკანმა და ეროვნული ბანკის ყოფილმა პრეზიდენტმა გიორგი ქადაგიძემ სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ დეკანის თანამდებობიდან გადააყენეს და მიზეზად უნივერსიტეტში ცვლილებების შიში და სიახლეების მიუღებლობა დაასახელა. უნივერსიტეტის რექტორმა გიგა ზედანიამ კი თქვა, რომ უნივერსიტეტში რეორგანიზაციაა და ქადაგიძე იმიტომ გაათავისუფლეს, რომ ბიზნესის სკოლა სხვა პროგრამებთან გაერთიანდა, მაგრამ ახალი ფაკულტეტის დეკანის პოზიციაზე კონკურსი გამოცხადდა, რომელშიც მონაწილეობა ქადაგიძესაც შეუძლია. ილიაუნის აკადემიური საბჭოც რექტორის პოზიციას იზიარებს. მიუხედავად ამისა, ქადაგიძე მაინც ითხოვს რეორგანიზაციის გაუქმებას და უნივერსიტეტის ადმინისტრაციას სტუდენტების სახელით ულტიმატუმის ენით ელაპარაკება. გადაცემა „იმედი LIVE“-ის წამყვანები ილიას უნივერსიტეტის რექტორ გიგა ზედანიას ესაუბრნენ.
 

გიგა ზედანია

გიგა ზედანია

თეონა გეგელია: თქვენ 2014 წელს აგირჩიეს ილიაუნის რექტორად, შემდეგ ისევ - 2018 წელს. ხუთი წელია რაც ხელმძღვანელობთ ამ უნივერისტეტს. სავარაუდოდ, ეს არ არის პირველი დავა უნივერსიტეტში თქვენსა და თქვენს თანამშრომლებს შორის. მე ვუყურე დებატებს, რომელიც „რუსთავი 2“-ზე იყო და ეს იყო შინაარსით უფრო ტექნიკური, საორგანიზაციო ხასიათის დავა, რამაც დამიტოვა შთაბეჭდილება, რომ თქვენ, როგორც რექტორს, გქონდათ გიორგი ქადაგიძესთან პრეტენზიები თუ არა, შენიშვნები, რომ ის ვერ უმკლავდებოდა თავის მოვალეობებს - განსაკუთრებით აღნიშნავდით კომუნიკაციის პრობლემებს მისას კოლეგებთან, მათ შორის ფაკულტეტის დონეზეც, ხოლო ის ლაპარაკობდა გაუმჭვირვალე ბიუჯეტზე, არაეფექტიან მართვაზე და ასე შემდეგ. უკვე ერთი კვირა გავიდა რაც ეს კონფლიქტი საჯარო გახდა, სტუდენტები აქტიურად ჩაებნენ ამ პროცესში, შეგიძლიათ დღეს თქვათ, რა არის ამ კონფლიქტის რეალური საფუძველი, ამ ხნის განმავლობაში თქვენთვის რა გამოიკვეთა?

გიგა ზედანია: ჩვენც განვიხილავდით ამას, როგორც საკმაოდ რუტინულ პროცესს, რომლის მსგავსიც ილიაუნიში ხშირად და ბევრჯერ ყოფილა და ჩვენც არ ველოდით ამ რეაქციას. გვესმის ცხადია, რომ სტუდენტები გარკვეულწილად უკმაყოფილოები არიან ამ ცვლილებებით. მაქსიმალურად ვცდილობთ მათთან კომუნიკაციას, საუბარს, ცალკეც, კოლექტიურ შეხვედრებზეც, ეს გასაგებია, ეს აქამდეც ყოფილა და ჩვენ დიდი იმედი გვაქვს, რომ ამ კომუნიკაციის პროცესში ჩვენი პოზიციები დაახლოვდება. ცოტა გასაკვირი იყო ბატონი გიორგის [ქადაგიძე] გამოხმაურება ამ საკითხზე, რადგან პროცესის განმავლობაში ის არ იყო ჩართული მისივე სურვილით ამ გადაწყვეტილებების მიღებაში და შემდეგ, ჩვენი აზრით

თეონა გეგელია: გაბრაზდა...

გიგა ზედანია: ხო, ჩვენი აზრით, არასწორი ინტერპრეტაცია მისცა საკითხს და შემდეგ, როდესაც ეს მედიაში გავიდა და თქვენ აბსოლუტურად სწორად აღნიშნეთ, რომ პრაიმტაიმში მას დაეთმო ერთ საათზე მეტი, პირადად მე ამის საწინააღმდეგო არაფერი მაქვს, მაგრამ ამან ცხადია შეიძინა სრულიად განსაკუთრებული მასშტაბი.

გურამ ნიკოლაშვილი: ანუ თქვენ გიორგი ქადაგიძესთან წინააღმდეგობა აღმოაჩინეთ მხოლოდ იმ დღეს, როდესაც მან დაწერა სტატუსი? უნივერსიტეტი არ არის იმხელა უწყება, მით უმეტეს ადამიანი რომელსაც გააჩნია თავისი სოციალური კაპიტალი, ბაზა, სახელი, რომელიც ერთი წლის წინ, თქვენ პირდაპირ დანიშნეთ ბიზნესის სკოლის დეკანად და შემდეგ აირჩიეს

გიგა ზედანია: არა, მოვალეობის შემსრულებლადაც აირჩა და დეკანადაც

გურამ ნიკოლაშვილი: ყოველ შემთხვევაში, თქვენ მასთან ითანამშრომლეთ და სავარაუდოდ, მის ამ პოზიციაზე მოსვლას თქვენ კეთილგანწყობით შეხვდით. ამ ფონზე ასეთი ოფიციალური მიმოწერა არ იწყება. ამ რეორგანიზაციასთან დაკავშირებითაც, არაფერი არ უშლიდა ალბათ ხელს იმას, რომ დეკანს და რექტორს ამ საკითხზე გესაუბრათ და პოზიცია გამოგეთქვათ. როგორც ჩანს, რაღაც მოხდა მანამდე. თქვენ შორის იყო რაიმე პიროვნული უთანხმოება?

გიგა ზედანია: მე არ დავიყვანდი ამას პიროვნულ უთანხმობამდე. ჩვენ ამაზე საკმაოდ დაწვრილებით ვისაუბრეთ. მე მგონია, რომ აქ იყო აცდენა მოლოდინების, როგორც ერთი მხრიდან, უნივერსიტეტის მმართველობითი რგოლების მხრიდან და მეორე მხრივ, ბატონი გიორგის მხრიდან. ანუ როგორც ჩანს სხვადასხვა მოლოდინებს ჰქონდა ადგილი, სავარაუდოდ, სხვადასხვა ინსტიტუციური კულტურების გადაკვეთა მოხდა, და ის რაც მისაღებია უნივერსიტეტისთვის, შეიძლება არ იყო მისაღები ბატონი გიორგისთვის და რაც მისთვის იყო ჩვეული, ის არ იყო მისაღები ჩვენთვის. ყოველ შემთხვევაში გარკვეული დაძაბულობის და მისკომუნიკაციის პროცესი არსებობდა, და ამან გამოხატულება ჰპოვა იმ პროცესშიც, რომელიც წინ უძღოდა ამ რეორგანიზაციას და სტრუქტურულ ცვლილებებს, რადგან აღმოჩნდა, რომ თუ ბატონი გიორგი არ ეთანხმებოდა რაღაცას, ის ამაში არ მონაწილეობდა

თეონა გეგელია: იბუტებოდა?

გიგა ზედანია: არ ვიცი იბუტებოდა თუ არა, მაგრამ ის, მაგალითად, ამბობდა, რომ მე არ მოვალ ამ შეხვედრაზე, რადგან არ ვეთანხმები ჯგუფის შემადგენლობას. და ამის მსგავსი შემთხვევები იყო როგორც კოლექტიურ, ასევე ინდივიდუალურ შეხვედრებთან დაკავშირებითაც. 

გურამ ნიკოლაშვილი: რაც თქვენ ახლა ბრძანეთ ძალიან აკადემიურად და დავარცხნილი ტექსტით, ჩემ ენაზე ნიშნავს იმას, რომ სასწავლებელში - რამდენიმე საინტერესო ტერმინი დავიჭირე თქვენ ნათქვამში, რომ ეს იყო კულტურათა შორის აცდენა - შემოვიდა ადამიანი რომელიც ურთიერთობის სხვა სტილს არის მიჩვეული, და იქ გაჩნდა მართვის ორი სტილი, რომელიც ერთმანეთს არ დაემთხვა. თქვენ ხართ რექტორი, პირველი ადამიანი უნივერსიტეტში და თქვენი ძალაუფლება გაგაჩნიათ. ეს თითქოს არის შიდა ძალაუფლების გადანაწილების და წონის ქონის საკითხი, როდესაც ორი ფიგურა აღმოჩნდა ოპოზიციაში ერთმანეთთან, თუ ვის მეტი ბერკეტი, გავლენა ექნებოდა უნივერსიტეტში. თქვენ ეს ისედაც გაქვთ, მაგრამ გაჩნდა ადამიანი, რომელიც შეეცადა შიდა ავტონომიის შექმნას, არა?

გიგა ზედანია: მე მაინც მგონია, რომ ამ საკითხის ორ ადამიანს შორის დაპირისპირებამდე დაყვანა ძალიან არასწორი იქნებოდა, რადგან მართლა არ ყოფილა ასე. ეს მისკომუნიკაცია ჩემთან არ დაწყებულა, დაიწყო სხვა რგოლებთან, შემდეგ ჩემზეც არ გაჩერებულა და გაგრძელდა აკადემიურ წარმომადგენლობით საბჭოებთან. ანუ მე ამ მისკომუნიკაციაში მხოლოდ ერთი რგოლი ვიყავი, არც ყველაზე დაბალი და არც ყველაზე მაღალი. მაგრამ ვიმეორებ, რომ თავისთავად ეს დრამატიზმი, ჩემი გადმოსახედიდან, ძნელი ასახსნელია, პატიოსნად რომ ვთქვათ. მე მაგალითად მოვიყვანე ის, რომ პირადად მეც ვყოფილვარ ასეთ სიტუაციაში, ვყოფილვარ ფაკულტეტის დეკანი, მომხდარა მისი რეორგანიზაცია და აღარ ვყოფილვარ დეკანი, მაგრამ ცხადია რომ მიტინგი არ მომიწყვია. მე ჰუმანიტარული ფაკულტეტის დეკანი ვიყავი და არ მითქვამს რომ ჰუმანიტარულ მეცნიერებებს ილიას უნივერსიტეტში ებრძვიან, ან რომ ჰუმანიტარული მეცნიერებები იმსახურებენ ცალკე ფაკულტეტს. მე მაშინ ვთვლიდი, რომ ეს სამუშაო პროცესი იყო და ამ სამუშაო პროცესს ცხადია რომ საფუძვლად უდევს შინაარსობრივი გადაწყვეტილებები. ჩვენ მაგალითად, ძალიან გვნდა რომ ბიზნესის სკოლა კავშირში იყოს ტექნოლოგიებთან, რადგან ძალიან კარგად გვესმის, რომ თანამედროვე ბიზნესი ვითარდება მხოლოდ და მხოლოდ ახალი ცოდნის და ახალი გამოგონებების ხარჯზე. შევხედოთ ყველაზე მდიდარ ადამიანებს დღევანდელ მსოფლიოში, ამაზონის მფლობელი იქნება ეს, ფეისბუკის თუ მაიკროსოფტის. ანუ ლაპარაკია იმაზე, რომ თანამედროვე ბიზნესი არის მაღალტექნოლოგიური ბიზნესი და შესაბამისად, ჩვენ ამ საფუძველზე ვაკეთებდით ამას და კიდევ შიდა გამოწვევების საფუძველზე, რადგან ჩვენ გვაქვს ინფრასტრუქტურა, ეს ინფრასტრუქტურა ცხადია არ არის უსასრულო და შეზღუდულია, და ჩვენ გვინდა, რომ ის ოპტიმალურად გამოვიყენოთ და ჩავთვალეთ რომ სხვადასხვა მიმართულების განვითარებით...

თეონა გეგელია: ბატონო გიგა, მას [გიორგი ქადაგიძეს] ჰქონდა შანსი, რომ გამხდარიყო ამ ახალი ფაკულტეტის დეკანი? თქვენ თქვით, რომ მას შეეძლო კონკურსში მონაწილეობა

გიგა ზედანია: მას დღესაც აქვს შანსი, კონკურსი გამოცხადებულია

თეონა გეგელია: ამ კონფლიქტის ფონზეც?

გიგა ზედანია: ამ არჩევნებში მე ხომ არ ვმონაწილეობ. არჩევნებში მონაწილეობს ფაკულტეტის პროფესურა

გურამ ნიკოლაშვილი: და არაფერი არ უზღუდავს მას ამის გაკეთებას?

გიგა ზედანია: არა, რა თქმა უნდა. კონკურსი ახლაც გამოცხადებულია, მას შეუძლია შეიტანოს, და თუ მას ამ ფაკულტეტის პროფესურა აირჩევს, აირჩევს და მე ამაზე არანაირი გავლენა არ მაქვს. 

გურამ ნიკოლაშვილი: შეიძლება თუ არა, რომ უნივერსიტეტში დღეს შექმნილი სიტუაცია შეფასდეს როგორც კრიზისი და როგორ ხედავთ ამ მდგომარეობიდან გამოსვლის გზას, რომ უნივერსიტეტში აღდგეს ნორმალური სასწავლო პროცესი და მიიღწეს კონსესუსი, საკითხი ამოიწუროს

გიგა ზედანია: საგამოცდო პროცესი შეუფერხებლად მიმდინარეობს. კრიზისის ნიშნებს მე დავინახავდი არა იმიტომ, რომ ბატონი გიორგი უკმაყოფილოა გარკვეული გადაწყვეტილებებით, არამედ იმიტომ რომ სტუდენტების რაღაც რაოდენობა არსებობს, რომელიც უკმაყოფილოა და ჩვენთვის ეს არის ყველაზე დიდი, მნიშვნელოვანი გამოწვევა და სწორედ ამ მიმართულებით ვაკეთებთ ჩვენ ყველაზე მეტს. ჩვენ ვცდილობთ რომ რაც შეიძლება ბევრი ვისაუბროთ სტუდენტებთან, რადგან სინამდვილეში სტრუქტურის ამბავი ხომ შეუძლებელია იყოს გადამწყვეტი, ის თუ რა ერქმევა ფაკულტეტს ვერ იქნება სტუდენტებისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი. სტუდენტს უნდა ამ ფაკულტეტით რაღაცის მიღწევა, თავისი პროგრამით რაღაც შედეგის მიღწევა. ამიტომ ვსაუბრობთ ჩვენ ყველასთან, რომ შედეგებამდე და შინაარსამდე მივიდეთ და ვუთხრათ მათ, კარგი, როგორ მივაღწიოთ ამ შედეგს, გაგვაგებინეთ რითი ხართ უკმაყოფილო და ჩვენ შევეცდებით რომ ჩვენი არსებული ფორმალური სტრუქტურები მოვარგოთ ამ შედეგის მიღწევის საქმეს. ამაზე ვმუშაობთ ახლა.

თეონა გეგელია: მოგყვებიან სტუდენტები?

გიგა ზედანია: რასაკვირველია თავიდან იყო სტუდენტების გაბრაზება, მათ არ უნდოდათ საუბარი. შემდეგ ეს საუბარი დაიწყო, გრძელდება და ჩვენ ვაპირებთ, რომ ეს გავაგრძელოთ. ჩვენ ვართ ძალიან მოტივირებულები რომ სტუდენტებს ველაპარაკოთ იმ ფორმატებში, რომლებსაც ჩვენ ვთავაზობთ და იყო, კოლექტიური დიდი ფორმატის შეხვედრები, სადაც პროფესორები და სტუდენტები შევხვდით ერმთანეთს, ასევე ვთავაზობთ მათაც შემოგვთავაზონ როგორი ფორმით უნდათ ჩვენთან კომუნიკაცია, ვირტუალური იქნება ეს თუ, უამრავი სტუდენტი გვწერს

თეონა გეგელია: ჯერ ვერ შეთანხმდით?

გიგა ზედანია: ეს პროცესია და მე ძალიან ოპტიმისტურად ვუყურებ ამ პროცესის დასასრულს. მე ვთვლი, რომ ასეთი გაუგებრობები პრინციპში არ არის გასაკვირი უნივერსიტეტში, უნივერსიტეტში სტუდენტების პროტესტიც შინაარსობრივ საკითხებზე ბუნებრივია და მათ შორის ეს სიცოცხლის ნიშანია, და ჩვენ ძალიან გვინდა რომ ეს სტუდენტები ამ კომუნიკაციის პროცესში რაც შეიძლება ინტენსიურად ჩავრთოთ და ჩვენც ამისთვის მზად ვართ და ყველაფერს ვაკეთებთ

თეონა გეგელია: ეს ყველაფერი გასაგებია და გეთანხმებით, რომ სტუდენტების პროტესტი საუნივერიტეტო ცხოვრებისთვის ლამის ჩვეულებრივი რამ არის. მაგრამ რაღაც მოვლენები ემთხვევა ერთმანეთს და შესაბამისად გაჩნდა ეჭვებიც. ილიას უნივერსიტეტი ყოველთვის იყო ის ადგილი, სადაც ერთი პოლიტიკური გემოვნების ადამიანები იყრიდნენ თავს, ყოველ შემთხვევაში, ჩემთვის ეს არის ახალი უნივერსიტეტი, რომლის პროფესორების დიდი ნაწილიც იზიარებდა ყოფილი ხელისუფლების [ნაციონალური მოძრაობის] დეკლარირებულ ლიბერალურ შეხედულებებს - ჩემი აზრით ხშირად მხოლოდ დეკლარირებულს გარკვეული პერიოდის შემდეგ. ამიტომ, როგორც ეს გურამმაც თქვა, ძალიან ბუნებრივი იყო, როდესაც გიორგი ქადაგიძე აღმოჩნდა თქვენს უნივერსიტეტში. ის არის ყოფილი ხელისუფლების პოლიტიკური ფიგურა, აქტიურად მონაწილეობდა პოლიტიკურ ცხოვრებაში. დღეს ეს ნაციონალური მოძრაობა ერთგვაროვანი აღარ არის, დაიყო ჯგუფებად. ერთი რადიკალური ფრთაა, რომელსაც წარმოადგენს მიხეილ სააკაშვილი და მეორე, შედარებით ზომიერი - „ევროპული საქართველო“, რომლის წარმოამდგენლებიც, ყოველ შემთხვევაში, თავად ამბობენ რომ სხვა ტემპერამენტის ხალხია და რევოლუციებს არ ემხრობიან. ხომ არ ფიქრობთ, რომ გიორგი ქადგიძე სააკაშვილის რადიკალური ფრთის, ამ რევოლუციური გემოვნების მატარებელი კაცია?

გიგა ზედანია: მგონია, რომ უნივერსიტეტის რექტორის ფუნქცია ბოლომდე თავსებადი არ არის პოლიტიკური კომენტატორის ფუნქციასთან

თეონა გეგელია: მაგრამ თქვენ გიწევთ ამ პროცესში მონაწილეობა

გიგა ზედანია: ცხადია, ცხადია, მაგრამ გეტყვით, პირადად მე რას მივიჩნევ ილიაუნისთვის ყველაზე მნიშვნელოვან ღირებულებად და რის ხორცშესხმას ვცდილობდი მე და არამარტო მე, არამედ უმრავლესობა ჩვენი პროფესურისა. ეს არის მრავალფეროვნება და პლურალობა. თუ მომცემთ საშუალებას, მე ამას გეტყვით არა პოლიტიკის, არამედ იდეოლოგიის მაგალითზე. არსებობს ყველა ილიაუნელისთვის ცნობილი კურსი „შთა“, შესავალი თანამედროვე აზროვნებაში. ყველა პირველკურსელი ამ კურსს გადის. იწყება პლატონით, სწავლობენ ილია ჭავჭავაძეს. და იქ არის ორი ძალიან საინტერესო ავტორი, მარქსი და ჰაიეკი. წელი არ გავა, რომ არ მოვიდეს ჩემთან მემარჯვენე, ეკონომიკური პროფესორი და არ მითხრას რომ მარქსი უნდა ამოვიღოთ და წელი არ გავა რომ არ მოვიდეს მემარცხენე პროფესორი და მითხრას რომ ეს ჰაიეკი, ვის რაში სჭირდება აქ. და მე მათ ყოველთვის ვეუბნები ხოლმე, რომ კარგი, ორივე ხომ არ ამოვიღოთ? და ისინი ამბობენ, რომ არა, არა, თუ ორივეს ამოღებაზეა საუბარი, მაშინ ორივე დავტოვოთ. ანუ ლაპარაკია რაზე, რომ ჩვენი ყველა სტუდენტი საკმაოდ ადრევე ხვდება, რომ იდეოლოგიებს შორის არსებობს განსხვავებები და მას აქვს უფლება და შესაძლებლობა აირჩიოს რომელი უფრო დამაჯერებელია - რადიკალური მემარცხენე, თუ რადიკალური მემარჯვენე, თუ უფრო ზომიერი ლიბერალური და ასე შემდეგ. ჩვენ ამას ვაკეთებთ და ყველა მხრივ, როგორც იდეოლოგიურად ისე პოლიტიკურად, ეს მრავალფეროვნება არის ფუნდამენტური ღირებულება. ჩვენ გვყავს კონსერვატორები, რომლებსაც სიტყვა ლიბერალი საერთოდ არ მოსწონთ, გვყავს მემარცხენეები, რომლებსაც სიტყვა ლიბერალი ასევე ძალიან არ მოსწონთ.

გურამ ნიკოლაშვილი: პროფესურას გულისხმობთ?

გიგა ზედანია: დიახ პროფესურას. ჩვენ გვაქვს რეპუტაცია ლიბერალური უნივერსიტეტის, მაგრამ ყველაზე ადეკვატურად რომ ვთქვათ, თუ რას ნიშნავს სიტყვა ლიბერალური ილიაუნიში, მე ვიტყოდი რომ პლურალურს. ანუ აქ არის ბევრი სხვადასხვა ადამიანი და მაქსიმალურად ვცდილობთ, რომ ჩვენი არჩევანი პროფესურის, ლექტორის თუ ასე შემდეგ, იყოს ხარისხზე დაფუძნებული და არა პოლიტიკურ, იდეოლოგიურ თუ სხვა ტიპის შეხედულებებზე.

თეონა გეგელია: მე არ მიკითხავს იდეოლოგიაზე. მე გკითხეთ ქადაგიძის პოლიტიკურ გემოვნებაზე, რომელიც თავისი ბოლოდროინდელი ნაბიჯებით, რევოლუციური შემართებით და აქციებით, ეხმიანება სხვა პოლიტიკურ პროცესებს, მაგალითად ქვეყნის გარეთ.

გურამ ნიკოლაშვილი: იდეოლოგიის გარდა, არსებობს პოლიტიკური გემოვნება. ჩვენ ვართ საზოგადოება, ჩვენ ხომ არ გვითხოვია, რომ თქვენ თქვენი რეორგანიზაციის ამბავი გამოგეტანათ გარეთ და გავმხდარიყავით აუდიტორია, გვესმინა ამ დეტალებისთვის. მაგრამ რადგან ეს ამბავი ჩვენამდე მოვიდა, შემდეგ ჩვენ უკვე ვხედავთ მოქმედ ფიგურანტებს. უამრავი ყოფილი მინისტრი, დეპუტატი არის თქვენი უნივერსიტეტის წევრი, რომელიც ამ საკითხზე ხმამაღლა საუბრობს

გიგა ზედანია: დიახ, მაგრამ ისიც უნდა ვთქვათ, რომ სინამდვილეში ისინი პროფესორები იმიტომ არ არიან, რომ მინისტრები იყვნენ. მაგალითად, მე თქვენს სიუჟეტში მოვკარი თვალი დავით დარჩიაშვილს

გურამ ნიკოლაშვილი: დავით დარჩიაშვილი მე რომ უნივერსიტეტში ვსწავლობდი მაშინაც ლექტორი იყო.

გიგა ზედანია: დიახ, და ილიაუნის კედლებში მან, ისევე როგორც მე, პირველი ლექცია წავიკითხეთ 2002 წელს. ის მაშინ არანაირი პოლიტიკური ფიგურა არ იყო, მერე იყო დეპუტატი, ახლა არ არის დეპუტატი და როგორც იყო მანამდე პროფესორი, ისე რჩება პროფესორად. 

თეონა გეგელია: დარჩიაშვილი ხომ ევროპული საქართველოს მხარდამჭერია

გიგა ზედანია: კი, მაგრამ ის იყო ჩვენთან პროფესორი მანამდეც.

თეონა გეგელია: პირდაპირ გკითხავთ. ხედავთ თუ არა პოლიტიკურ ინტერესებს ამ პროცესების უკან?

გურამ ნიკოლაშვილი: ანუ თუ ხედავთ პოლიტიკური პროცესების ზეგავლენას. მე არ ვიცი ილიას უნივერსიტეტში რა ხდება, მაგრამ როგორც თქვენ აღწერეთ, შეიქმნა იქ ნამდვილი სუნივერსიტეტო ავტონომია, რომელიც დაბალანსებულად, პლურალისტულ იდეებზე დაყრდნობით თავის საუნივერსიტეტო ცხოვრებას წარმართავს, და მე სიტყვაზე გენდობით, რომ იქ მრავალი სხვადასხვა მსოფლმხედველობის ადამიანია შეკრებილი.

გიგა ზედანია: შეგიძლიათ შეხედოთ ჩვენი პროფესორების სიას

გურამ ნიკოლაშვილი: ილიაუნის შექმნაც 2006 წელს მიყვებოდა მაშინდელ პოლიტიკურ პროცესებს. დაკავშირებული იყო თბილისის უნივერსიტეტში მიმდინარე პროცესებთან - მაშინ ვერ მოხდა ამის გაკეთება იქ და შემდეგ შეიქმნა ეს უნივერსიტეტი. კონიუნქტურას მიყვებოდა. დღეს შეიქმნა ასეთი კონიუნქტურა. ბევრი ადამიანი, რომელიც თავისუფლად აზროვნებს, რადიკალურ პოზიციას, რასაც ჩვენ ახლა ვხედავთ პარალელურად ემიგრანტების შეკრებას [ლიეჟიში], ამგვარი სცენარის მიმდევარი არ არის, სავარაუდოდ ეს პროფესურაც. და აქედან ჩნდება ეჭვი, რომ თუნდაც გიორგი ქადაგიძის სახით, ხომ არ გვაქვს საქმე იმგვარ პროფესორთან, რომელიც ითხოვს „ამა თუ იმ ავტორის ამოღებას“, როგორც ზემოთ აღნიშნეთ, ვგულისხმობ, სიმბოლურად. ხომ არ ითხოვს ის უფრო მკაფიო რამეს? ადმინისტრირება ხომ ყოველთვის ინსტრუმენტია შემდეგ იდეოლოგიის გატარებისთვის, მას კი ამის დიდი გამოცდილება აქვს

გიგა ზედანია: ჩემი ამოცანა როგორც რექტორისა ვერ იქნება მოტივაციების ანალიზი, ჩემი ამოცანაა, რომ პასუხი გავცე იმ შეკითხვებს, რომელიც არსებობს უნივერსიტეტთან მიმართებით. აი, მე გეტყვით ახლა კარგ მაგალითს. მე მითხრეს რომ გუშინ, ბატონ რომან გოცირიძეს დაუწერია, რომ ილიაუნის არ უნდა ჰქონდეს გემი და სამი სასტუმროო. მე არ ვიცი, ბატონმა რომანმა ეს დაწერა როგორც მოქალაქემ თუ როგორც პოლიტიკურმა ფუგურამ, და ჩემი ფუნქცია არ არის ამის გაანალიზება, მაგრამ ჩემი ფუნქციაა იმის თქმა, რომ ილიაუნის გემი იახტა კი არ არის, რომლითაც ვინმე კრუიზში დადის, არამედ არის კვლევითი გემი, რომელიც ერთადერთი კვლევითი გემია სხვათა შორის სახელმწიფოს მფლობელობაში, რომლითაც ხდება როგორც ბიომრავალფეროვნების კვლევა, ისე ხდება ზღვისქვეშა რელიეფის კვლევა, მათ შორის მიწისძვრების შესაძლებლობის მიმართულებით. რაც შეეხება იმ სასტუმროებს, ეს სასტუმროები კი არ არის, არამედ კვლევითი ბაზებია, რომლებშიც ასობით სტუდენტი დადის ყოველ წელს სემინარებზე, კონფერენციებზე და ლექციებზე და რომლებსაც სასტუმროებადაც ვიყენებთ, რომ ხარჯი დიდი არ იყოს

გურამ ნიკოლაშვილი: ეს მოვისმინეთ, მაგრამ ნახეთ რა არის. რომან გოცირიძის ეს შენიშვნა ირონიულია, რადგან სწორედ ნაციონალური მოძრაობის მმართველობის დროს ჩატარდა რეფორმა, რომლითაც დაიშალა მეცნიერებათა აკადემია და შემდეგ მთელი ეს ინსტიტუტები რაც არსებობდა, ლამის 83 თუ არ ვცდები, განაწილდა უნივერსიტეტებს შორის. ანუ უნივერსიტეტებს მიეცა გარდა სასწავლო დაწესებულებებისა კვლევითი ფუნქციაც. ცხადია არგუმენტი, რომ რად უნდა ახლა უნივერსიტეტს სხვადასხვა ინფრასტრუქტურა, რეალური არ არის

გიგა ზედანია: ერთი რამ მინდა აუცილებლად ვთქვა. არსებობს ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულებაში ჩაწერილი დირექტივები, რომლებიც სრულდება მხოლოდ და მხოლოდ ილიაუნის ინფრასტრუქტურის საშუალებით, როგორიც არის ეს გემი და ეს კვლევითი ბაზები.

თეონა გეგელია: ბატონო გიგა, თქვენ ცდილობთ ახლა არ ილაპარაკოთ პოლიტიკაზე, მე მესმის ეს, მაგრამ

გიგა ზედანია: მე გითხარით რატომაც

თეონა გეგელია: თუ დღეს ეს ასე არ არის, მაგრამ რაღაც მომენტში, თეორიულად რომ დავუშვათ, თუ ვინმეს გაუჩნდება სურვილი, რომ ძალიან ღრმად შემოიტანოს პოლიტიკა უნივერსიტეტის კედლებში, თქვენ ყველა შემთხვევაში მოგიწევთ სტუდენდების ამისგან დაცვა

გიგა ზედანია: კი ბატონო, ნამდვილად და ამისთვის რასაკვირველია ყველანი მზად ვართ

თეონა გეგელია: მზად ხართ ამისთვის და რა ფორმა შეიძლება მიიღოს ამან?

გიგა ზედანია: თუ მოხდა პოლიტიკური პროცესის ექსპლიციტური დაწყება, ცხადია, რომ ჩვენ მაქსიმალურად დავიცავთ უნივერსიტეტის ავტონომიას, მათ შორის, პოლიტიკისგან. ამაზე ლაპარაკიც კი ზედმეტია. არავის ეგონოს, რომ ვინმე ამის წინაშე უკან დაიხევს. უბრალოდ, მოცემულ მომენტში მე არ მივყვებოდი სპეკულაციას და ანალიზს, არა იმიტომ რომ ეს ლეგიტიმური არ არის, არამედ მე მგონია რომ ეს პოლიტიკური კომენტატორის ფუნქციაა. მაგრამ თუ ჩვენ დავინახეთ ეს პროცესი ექსპლიციტურად გაშლილი, დარწმუნებული იყავით რომ მეც და ჩემი კოლეგებიც, მაქსიმალურად ყველაფერს გავაკეთებთ იმისთვის, რომ უნივერსიტეტის აკადემიური სივრცე შეუღწეველი იყოს პოლიტიკური გავლენებისა თუ პროცესებისათვის. ჩვენ გვყავს ადამიანები, რომლებიც პოლიტიკური სიმპათიებით თუ პოლიტიკური ანტიპათიებით გამოირჩევიან, ასეთებიც ბევრი გვყავს, მაგრამ ისევ ვიმეორებ, აკადემიური სივრცის იდეა არის სწორედ მის ავტონომიურობაში. აქ უნივერსიტეტში უნდა მუშაობდეს მხოლოდ და მხოლოდ ეგრეთ წოდებული არგუმენტის უძალო ძალა. არგუმენტი ვერავის ვერ აიძულებს, მაგრამ არის სიტუაცია, როდესაც არგუმენტი გაჩერებს

გურამ ნიკოლაშვილი: ამ დღეების განმავლობაში თქვენ ბევრი ისაუბრეთ იმის შესახებ, რომ კომუნიკაცია სავალდებულოა და მესმის რომ ახლა ვერ ილაპარაკებთ სხვის მოტივებზე, თუ ვის რა ამოძრავებს. მაგრამ არსებობს ერთი სივრცე სტუდენტობა, სადაც გინდა თუ არ გინდა ეს იკვეთება, სპეკულაცია სტუდენტობით. როცა პროცესი სცდება აკადემიურ სივრცეს, იძენს აქციის, პროტესტის ხასიათს, ჩვენ უნივერსიტეტში გვახსოვს რამდენიმე წლის წინ მსგავსი პროცესები, ეს თქვენი სტუდენტებიც არიან და თქვენ იძულებული იქნებით გამწვავებული კრიზისი რაღაცნაირად მართოთ. ამისთვის რამდენად ხართ მზად და გასაგებია, როგორ უნდა დაელაპარაკოთ პროფესორს, თუნდაც მოწინააღმდეგეს, მაგრამ როგორ უნდა დაელაპარაკოთ სტუდენტს, რომელთანაც სხვა ემოციური ფაქტორები შემოდის?

გიგა ზედანია: ჩვენ მათ სულ ველაპარაკებით 

გურამ ნიკოლაშვილი: დიახ, მაგრამ რამდენად გადმოგყავთ ისინი რაციონალურ ველში

გიგა ზედანია: მე დარწმუნებული ვარ, რომ ეს არის პროცესი, რომლის ბოლოსაც ჩვენ მივალთ ურთიერთგაგებამდე. მართლა არის ამის ნიშნები. სტუდენტები კარგად დაინახავენ რომ მათი ინტერესების წინააღმდეგ კი არა, მათი ინტერესების უკეთ განხორციელებისათვის ცხოვრებაში არის მოტივირებული ბევრი ცვლილება, რომელსაც ადგილი აქვს ილიაუნიში და დარწმუნებული ვართ, რომ ჩვენი მუშაობა სტუდენტებთან და სტუდენტების მუშაობა ჩვენთან, გამოიღებს იმ შედეგს, რომელიც ორივე მხარისათვის, ყოველ შემთხვევაში, უმრავლესობისათვის, მისაღები იქნება. ეჭვი მე ამაში არ მეპარება და ისევ ვიმეორებ, ნებისმიერი ექსპლიციტური სახით გაშლილი პოლიტიკური პროცესი უნივერსიტეტში იქნება მიღებული ძალიან...

გურამ ნიკოლაშვილი: გიორგი ქადაგიძე რჩება უნივერსიტეტში, ის განაგრძობს იქ სწავლებას და მას აქვს საშუალება, რომ გახდეს გაერთიანებული ფაკულტეტის დეკანი?

გიგა ზედანია: თუ მას ეს მოუნდება, შეუძლია ბედი სცადოს.

თეონა გეგელია: ზოგადი უნარების გამოცდის გაუქმების თაობაზე რას გვეტყვით? განათლება პოლიტიკოსებისთვის აქტუალური თემაა ბოლო დროს, თან მინისტრმაც გარკვეული რეფორმების შესახებ განაცხადა. ცენტრალურ დონეზე უნარების გამოცდების გაუქმებას თუ ემხრობით?

გიგა ზედანია: ჩვენ ვართ ახლა მიმოწერაში განათლების ხარისხის ცენტრთან. და ამ საკითხებს გავდივართ ზუსტად, როგორი იქნება ჩვენი რეკომენდაციები, ჩვენი გადაწყვეტილებები. მაგრამ მე მინდა იმის თქმა, რომ ამ საკმაოდ ტექნიკური საკითხის მიღმა აუცილებლად უნდა დავუთმოთ ბევრად მეტი დრო შინაარსობრივს. და შინაარსობრივი რა არის იცით? რომ ბოლო თხუთმეტი წლის განმავლობაში უნივერსიტეტები მაინც განვითარდა, ჩვენ ბევრად უფრო კარგ უნივერსიტეტებს ვხედავთ დღეს, ვიდრე თხუთმეტი წლის წინ იყო. მაგრამ ქართული სკოლა, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები და ზოგადი განათლება არის საშინელ კრიზისში. ეს არის ყველაზე დიდი გამოწვევა, იმიტომ რომ ჩვენ სინამდვილეში ტექნიკურად ვითვლით რაღაც გამოცდების რაოდენობას და არ ვლაპარაკობთ იმის შესახებ, რომ საჯარო სკოლა იმდენად დაშორდა მოთხოვნილებებს საზოგადოების, სახელმწიფოსი და ასე შემდეგ, რომ ჩვენ მივდივართ რაღაც კლასობრივი საზოგადოებისაკენ, როდესაც რაღაც რაოდენობა ბავშვების ისწავლის საჯარო სკოლებში და ძირითადად ძალიან არადამაკმაყოფილებელ განათლებას მიიღებს და დანარჩენები ისწავლიან კერძო და საერთაშორისო სკოლებში და გაუგებარია, როგორ მოხდება ამათი გაერთიანება ერთ საზოგადოებად. ჩვენ გვექნება ძალიან სერიოზული პრობლემა მომავალ ათწლეულებში ერთ საზოგადოებად, რაღაც ერთ ღირებულებათა სისტემად ჩამოყალიბებულ ერთობად ვიარსებოთ, იმიტომ რომ მთავარი ინსტიტუცია, რომელიც ამას უნდა აკეთებდეს და ეს არის სკოლა, ამას ვერ აკეთებს, რადგან გაყოფილია რამდენიმე ნაწილად

გურამ ნიკოლაშვილი: შეიძლება მივიღოთ სეგრეგირებული საზოგადოება

გიგა ზედანია: ეს იქნება კლასობრივი საზოგადოება ყველაზე ცუდი აზრით, რადგან კლასობრივი საზოგადოება შეიძლება ბრიტანეთშიც არსებობს, მაგრამ იქ ეს რაღაცნაირად გადაფარულია იმით, რომ საჯარო სკოლებში ხარისხიანი განათლება მაინც არსებობს. ჩვენთან ეს იქნება კატასტროფა. ამ ტექნიკურ ამბებზე ძალიან ბევრი დავის ნაცვლად, მე მგონია, რომ ყველამ უნდა გავაცნობიეროთ, რომ ჩვენი მთავარი ენერგია მისამართია სკოლის რეფორმისკენ. მე საერთაშორისო დონორებს ვხდები ხოლმე და მსოფლიო ბანკი იქნება ეს თუ სხვა, და ისინი ცხადია მე მხვდებიან რომ მკითხონ თუ რა სჭირდება უნივერსიტეტებს, და მე ვეუბნები, რომ უნივერსიტეტებს ძალიან ბევრი რამ სჭირდება, მაგრამ ძალიან გთხოვთ, პირველადი ყურადღება სკოლაზე გადაიტანეთ, რადგან სკოლა თუ ასეთ მდგომარეობაში იქნება, უნივერსიტეტი ვერ მოახერხებს შემდეგ ამ აბიტურიენტების და სტუდენტების იმ დონეზე ამოქაჩვას, რომელიც საჭიროა აკადემიური კვლევისათვის.

თეონა გეგელია: მე როგორც მივხვდი თქვენ მიგაჩნიათ რომ მაგალითად სკოლის გამოცდების გაუქმება უნდა იყოს შინაარსობრივად კარგად გააზრებული? უნარების გამოცდების გაუქმებას ემხრობით თუ არა? 

გიგა ზედანია: სწორედ ახლა ჩვენთან მოვიდა წერილი, ჩვენ შეგვეკითხნენ ჩვენს პოზიციაზე. ჩვენ წერილს ვადგენთ და ვმუშაობთ კოლეგებთან, თუ როგორი იქნება ჩვენი რეკომენდაციები ამ გამოცდებთან დაკავშირებით, არჩევით გამოცდასთან დაკავშირებით და ასე შემდეგ. რა იქნება ჩვენი ინტერესი, სწორედ ახლა, ამ დღეებში მიმდინარეობს ილიაუნიში, მათ შორის ამ საკითხებზე დებატები და ცხადია რომ ვიტყვით ამის შესახებ, ოფიციალურადაც განვაცხადებთ აუცილებლად. მე მგონია, რომ ის იდეები, რომლებიც გამოითქვა ამ კონსულტაციის პროცესში საბოლოო სახეს რომ მიიღებს, ჩვენც, ამაში დარწმუნებული ვარ, რომ გავლენის გარეშე არ დავრჩებით.

ვიდეო

სხვა ინტერვიუები