18 თებერვალი 2019

მინისტრის ეკონომიკური გარღვევის გეგმა

რა წერია ეკონომიკის სამინისტროს 2019 წლის დოკუმენტში

ეკონომიკის და მდგრადი განვითარების მინისტრმა გიორგი ქობულიამ პარლამენტის დეპუტატებს თავისი სტრატეგია და 2019 წლის სამუშაო გეგმა წარუდგინა. ოპონენტების კითხვები დიდწილად საპენსიო რეფორმას და რუსულ „გაზპრომთან“ შესაძლო თანამშრომლობას ეხებოდა. ამ და სხვა აქტუალურ ეკონომიკურ საკითხებზე გიორგი ქობულიამ გადაცემა „იმედი LIVE“-ის წამყვანების შეკითხვებს უპასუხა.
 

გიორგი ქობულია

გიორგი ქობულია პარლამენტში
ფოტო: ეკონომიკის და მდგრადი განვითარების სამინისტრო

გურამ ნიკოლაშვილი: გადაცემაში რუსეთის თემაზე ვსაუბრობდით. ის თქვენთვის ძალიან კარგად ნაცნობი ქვეყანაა, წლები გაქვთ იქ გატარებული, გესმით იქ რა ხდება და ამიტომ საინტერესოა თქვენი პასუხი „გაზპრომზე“, რომელზეც გაჩნდა კითხვები. ამ საპარლამენტო დებატების ფონზე გამოჩნდა, რომ რუსეთის მსგავსად, „გაზპრომიც“ ცალსახად დემონიზებული ტერმინია. მიუხედავად ამისა, მასთან ურთიერთობას თავს ვერ ავარიდებთ, რადგან ჩვენი ტერიტორიიდან მარაგდება სომხეთი „გაზპრომის“ გაზით და ამ ტრანზიტიდან ვიღებდით წილს. შარშან გადავედით მონეტარულ ანაზღაურებაზე. სომხეთის მთელი ენერგოინფრასტრუქტურის 70%-ის მფლობელი „გაზპრომი“ და სხვა რუსული კომპანიები არიან, შესაბამისად ის კავკასიაში დარჩება. აქ საინტერესო იყო თქვენი პასაჟი იმასთან დაკავშირებით, რომ ჩვენ შეიძლება რუსეთიდან დამატებითი სიმძლავრეები ვიყიდოთ და იქვე ახსენეთ ენერგოდამოუკიდებლობა და ენერგოუსაფრთხოება. ეს ორი ამბავი ერთმანეთს არ გამორიცხავს?

გიორგი ქობულია: სწორად აღნიშნეთ, ჩვენ საქართველოს ტერიტორიის გავლით სომხეთზე გაზის ტრანზიტს ვახორციელებთ. პირველი კომპონენტი, რომელსაც ჩვენ ვიღებთ ამის ხარჯზე, არის ის, რომ რუსეთი, კონკრეტულად „გაზპრომი“, ამ ტრანზიტისთვის ფულს გვიხდის. ერთ-ერთი პირობა, რომელიც ამ კონტრაქტში გვინდა გავაუმჯობესოთ ისაა, რომ უფრო მეტი გადასახადი მივიღოთ ამ ტრანზიტში. მეორე პირობაა - ჩვენ ვიცით, რომ იმ გაზის მოცულობებიდან, რომელიც მილში გადის, ჩვენ რაღაც ნაწილს ვხმარობთ იმ შემთხვევაში თუ ჩვენ ეს გვჭირდება. ცნობილია, რომ ჩვენ გაზი შემოგვაქვს აზერბაიჯანიდან და მეორე მხარე, საიდანც შეიძლება გაზი შემოვიდეს, რუსეთია. ამიტომ, თუ აზერბაიჯანიდან გაზის შემოტანაზე რაიმე პრობლემა იყო, ჩვენ ყოველთვის ვხმარობდით რუსეთის გაზს და ამასაც აქვს თავის ფასი. ჩვენი ენერგოუსაფრთხოების და ენერგოდამოუკიდებლობის ფარგლებში ზოგჯერ ცოტა მეტი გაზი რომ მივიღოთ რუსეთიდან, შეიძლება საქართველოს ბაზარზე დივერსიფიკაცია შევქმნათ, რომ არ იყოს მონოპოლური მდგომარეობა და არ გვყავდეს მხოლოდ ერთი მომწოდებელი აზერბაიჯანი, არამედ იყოს აზერბაიჯანი და ცოტა გაზი შეიძლება მივიღოთ რუსეთიდანაც. ამისგან ჩვენი მოსახლეობა, ჩვენი კომპანიები, ჩვენი ბიზნესი ძალიან დიდ სარგებელს მიიღებენ, რადგან გაჩნდება მინიმალური კონკურენცია და ეს, რა თქმა უნდა, ფასებზეც იმოქმედებს. დღესდღეობით არის რაღაც განსაზღვრული ფასი მოსახლეობისთვისაც და ბიზნესებისთვისაც...

თეონა გეგელია: მაგრამ პოლიტიკოსები ამ საკითხის განხილვისას მუდმივად პოლიტიკურ რისკებზე ლაპარაკობენ, ის არ აღიქმება ეკონომიკურ ჭრილში.

გურამ ნიკოლაშვილი: ძნელი წარმოსადგენია რუსეთი და აზერბაიჯანი დავინახოთ, როგორც ერთმანეთთან კონკურენტ პირობებში მყოფი ქვეყნები. თუკი გაიზრდება რუსეთზე დამოკიდებულება, რუსეთი რამდენად შეიძლება აზერბაიჯანის საპირწონე და მისი კონკურენტი იყოს საქართველოში? რუსეთს შეუძლია განახორციელოს დემპინგი და დააგდოს ფასი, ჩვენ გადავიდეთ რუსულ გაზზე, აგვერიოს ურთიერთობები აზერბაიჯანთან, შემდეგ გავხდეთ ისევ რუსეთზე დამოკიდებულები. არსებობს რაღაც რისკები და ეს რისკები, რომელიც წმინდა ეკონომიკური და ტექნიკური ხასიათისაა, ძალიან ნოყიერი ნიადაგია პოლიტიკური სპეკულაციებისთვის.  

გიორგი ქობულია: ასეთი რისკები ყოველთვის არსებობს, ამას ჩვენ არ უარვყოფთ. საქმე იმაშია, რომ იგივე „გაზპრომისთვის“ საქართველო პოზიციურად არ წარმოადგენს ძალიან დიდ ინტერესს. ყველამ უნდა იცოდეს, რომ „გაზპრომისთვის“ საქართველოში გაზის გაყიდვა პრაქტიკულად არარაობაა, იმიტომ რომ, ეს ძალიან მცირე მოცულობებია. კომერციულად ეს ჩვენ უფრო გვჭირდება, ვიდრე „გაზპრომს“, ამიტომ  „გაზპრომს“ აქ არანაირი დიდი ინტერესი არ აქვს.

თეონა გეგელია: ვერ ხედავთ თქვენ დიდ რისკს?..  

გიორგი ქობულია: დიდ რისკს ვერ ვხედავ იმაში, რომ გაზის რაღაც მოცულობა შემოვიტანოთ, იმიტომ რომ, ეს ენერგოუსაფრთხოებისა და ენერგოდამოუკიდებლობისთვის ხდება.

გურამ ნიკოლაშვილი: წესით, გაზის ეს მოცულობა უნდა იყოს იმაზე ნაკლები ფასით, ვიდრე აზერბაიჯანიდან ვყიდულობთ.

გიორგი ქობულია: რა თქმა უნდა.

გურამ ნიკოლაშვილი: როცა ვამბობთ, რომ აზერბაიჯანიდან გაზს ვყიდულობთ, ეს ცოტა გამარტივებული ნათქვამია. გაზს გააჩნია თავისი კომპონენტები, არის ეგრეთ წოდებული სოციალური გაზი, რასაც უფასო გაზს ეძახიან, ასევე კომერციული ფასის და ამათი ნაერთი გამოდის რაღაც იქს ღირებულება. ამიტომ, ეს ფასწარმოქმნა ძალიან რთული თემაა, მოსახლეობისთვისაც რთულად გასაგებია.

გიორგი ქობულია: არც შევიდოდი ამ საკითხების განხილვაში, იმიტომ რომ ძალიან რთულია.

გურამ ნიკოლაშვილი: ამის მიუხედავად, მოსახლეობას და ჩვენ ყველას გვაინტერესებს, დაგვანახოთ პერსპექტივა, რამდენად იქნება საქართველოს ინტერესები დაცული, განსაკუთრებით ენერგოუსაფრთხოებისა და ენერგოდამოუკიდებლობის ნაწილში და რა შეიძლება ჩვენ მივიღოთ? პარლამენტში თქვენი მისვლა და კამათი ოპოზიციის წარმომადგენლებთან აუცილებლად გამოიწვევს ამ თემებში შესვლას, რაც მოხდა კიდეც.

გიორგი ქობულია: ჩვენ მზად ვართ ამ თემებში შევიდეთ. ჩვენ ისევ და ისევ ვამბობთ, რომ თუ ჩვენ განვახორციელებთ გაზის გარკვეული რაოდენობის შესყიდვას, ეს იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ენერგოუსაფრთხოებისა და ენერგოდამოუკიდებლობის ძალიან მკაცრი გათვალისწინებით. ეს იქნება მიმართული მხოლოდ იმისკენ, რომ ჩვენ საქართველოს ბაზარზე შევქმნათ უფრო კონკურენტული გაზის ფასი, რაც დაეხმარება ჩვენს იმ კომპანიებს, რომლებიც დამოკიდებული არიან გაზზე და გაზის ფასზე. ჩვენს ეკონომიკაში ბევრი კომპანიაა, რომელიც გაზს მოიხმარს და მათ თვითღირებულებაში გაზს ძალიან დიდი წილი უჭირავს.

გურამ ნიკოლაშვილი: შეიძლება ტარიფი შემცირდეს?

გიორგი ქობულია: რა თქმა უნდა. ის რომ შემცირდეს, ეს კომპანიები უფრო კონკურენტუნარიანები გახდებიან ჩვენს ადგილობრივ ბაზარზე, საექსპორტო ბაზარზე. ისეთ სფეროში, როგორიც მეტალურგიაა, 30%-მდე შეიძლება ადიოდეს ენერგომატარებლების ხარჯი, ისეთი წარმოება, როგორიცაა მაგალითად მინის წარმოება. თუ ჩვენთან არის საწარმო, რომელიც მინას აწარმოებს და გაზს ორჯერ ძვირად ყიდულობს, ვიდრე ისეთივე საწარმო რუსეთსა და აზერბაიჯანში, ჩვენ მათ კონკურენციას ვერ გავუწევთ. ჩვენი კომპანიები არაკონკურენტუნარიანები არიან. რატომ უნდა გვქონდეს მაღალი ფასი გაზზე, როდესაც ჩვენ ორი მხრიდან გაზის უდიდესი მომპოვებელი და მწარმოებელი ქვეყნები გვყავს.

თეონა გეგელია: 1-ლი აპრილიდან საკრედიტო-საგარანტიო მექანიზმი ამოქმედდება. ამ მექანიზმის მეშვეობით მცირე და საშუალო ბიზნესის დაკრედიტება 250 მილიონი ლარით გაიზრდება. რა შესაძლებლობებს ქმნის ეს ახალი ინსტრუმენტი, ვის მიუწვდება მასზე ხელი და რა ეფექტს მივიღებთ მისი ამოქმედებით? 

გიორგი ქობულია: აქ ლაპარაკია იმაზე, რომ ჩვენს ეკონომიკაში არის მთელი რიგი კომპანიები, რომლებსაც აქვთ კარგი ბიზნეს-გეგმა, კარგი პროდუქტი, მაგრამ ვერ იღებენ კრედიტს ბანკში, რომ ბიზნესი შექმნან და წარმოება ააშენონ. ვერ იღებენ კრედიტს ბანკში არა იმიტომ რომ არ აწყობთ საბანკო პროცენტები, ან ის სარგებელი, რასაც ბანკი ითხოვს, არამედ იმიტომ რომ საკმარისი ქონება არ აქვთ ამ კრედიტის გარანტიის სახით ბანკში ჩასადებად. ამიტომ შევქმენით მექანიზმი ასეთი კომპანიებისთვის და გვინდა მთავრობა მათ გარანტად დაუდგეს. ეს ძალიან ფაქიზი სეგმენტია. ისე არ არის, რომ ყველა კომპანია შეიძლება მოვიდეს და განაცხადოს, არამედ საუბარია იმ კომპანიებზე, რომელსაც ბანკიდან კრედიტის აღება არ შეუძლიათ.

თეონა გეგელია: დაახლოებით, რამდენია ასეთი კომპანია?

გიორგი ქობულია: ვვარაუდობთ, რომ პირველ წელიწადს 250 მილიონი ლარის ფარგლებში უნდა ჩაჯდეს ეს კრედიტები. რამდენია ასეთი კომპანია, ჯერჯერობით არ ვიცით, მაგრამ 2019 წლის ბიუჯეტში ჩადებული გვაქვს 20 მილიონი ლარი. ეს 20 მილიონი ლარი იქნება იმის გარანტი, რომ კომპანიებმა მიიღონ 250 მილიონ ლარამდე კრედიტი გარანტის სახით. ეს არ არის 100%-იანი გარანტია. საჭიროა, კომპანიამ თავადაც ჩადოს რაღაც მინიმალური გარანტია, 30%-მდე მაინც და მერე ჩვენ შევავსებთ ამას ბანკისთვის. ეს მიმართულია არა მარტო იმისკენ, რომ ეს კომპანიები დაფინანსდეს, არამედ იმისკენ, რომ გავაღვივოთ და უფრო განვავითაროთ მეწარმეობის კულტურა საქართველოში. ეს არის პროცესის წახალისება. რა თქმა უნდა, ჩვენ არ ვვარაუდობთ, რომ ეს გადაჭრის ჩვენი ეკონომიკის ყველა საკითხს.

გურამ ნიკოლაშვილი: ეს არის თქვენი ერთ-ერთი პრიორიტეტი, მაგრამ პარლამენტში გამოსვლისას ისაუბრეთ სხვა პრიორიტეტებზეც, ჩამონათვალი საკმაოდ გრძელია. ჩვენ რამდენიმე მათგანზე ადრეც გვისაუბრია და მერე მოვისმინეთ ოპოზიციის კრიტიკაც, ზოგჯერ ძალიან დემაგოგიურიც, განსაკუთრებით საპენსიო ნაწილთან დაკავშირებით. მაგალითად, როდესაც შეკითხვა დაგისვეს, რომ სარგებლობთ თუ არა ამ საპენსიო დანაზოგით? თითქოს მანამდე ეს ფონდი არსებობდა, როგორც კი შეიქმნა ეს სისტემა, თქვენც გაქვთ ვალდებულება და რიცხავთ რაღაც პროცენტს საპენსიო დანაზოგში, მიუხედავად იმისა, რომ თქვენ საზღვარგარეთიდან, რუსეთიდან ჩამოხვედით და საკმაოდ შეძლებული ადამიანი ხართ თქვენი დეკლარაციის მიხედვით. როდესაც პრიორიტეტებზე საუბრობთ, ჩემთვის საინტერესოა სხვა ასპექტი, როგორ აპირებთ ამ სხვადასხვა პრიორიტეტების განხორციელებას? კარგია, რაზეც ხშირად საუბრობთ, მაგალითად იმაზე, რომ უნდა გაიზარდოს ადგილობრივი წარმოება, გავხდეთ კონკურენტუნარიანი, მაგრამ როგორ უნდა გაკეთდეს ეს? ასევე საუბრობთ-ხოლმე მუშახელის დეფიციტზე, მისი კვალიფიკაციის ამაღლებაზე, წარმოების გადაიარაღებაზე. რა ნაბიჯები გადადგით ამ მიმართულებით მას შემდეგ, რაც მინისტრი ხართ?

გიორგი ქობულია: კიდევ ერთხელ მოგახსენებთ პრინციპს, თუ რა იყო წარდგენილი პარლამენტში. მე წარვადგინე ძალიან კონკრეტული, ხელშესახები მოქმედების გეგმა. გასაგებია, რომ ჩვენ გვაქვს მიზანი შეიქმნას სამუშაო ადგილები, მაგრამ აქ არ იყო საუბარი სამუშაო ადგილებს შექმნაზე, თუმცა ზუსტად ის ქმედებები, რასაც ჩვენ დღეს ვახორციელებთ, სამუშაო ადგილების შექმნას ემსახურება. ამ დოკუმენტში, რაც წარვადგინე, არის ძალიან მოკლე აღწერა, ამას მოჰყვება უამრავი სხვა დეტალური დოკუმენტი გეგმასთან დაკავშირებით და მიზანია, ვაჩვენოთ ქვეყანაში რა მოქმედებები უნდა განვახორციელოთ წლის განმავლობაში, რომ წლის ბოლოს შევძლოთ პარლამენტთან ერთად გავზომოთ, როგორ შევასრულეთ ის. იმიტომ რომ, რეგულარულად არის ლაპარაკი, რის გაკეთებას აპირებთ და მერე რეგულარულად არის ლაპარაკი - აბა რა გააკეთეთ. ზუსტად ეს იყო მიზანი, რომ კოლეგებო მოდით, წლის დასაწყისში შევიკრიბოთ ყველა, ვნახოთ კონკრეტულად რის გაკეთებას ვაპირებთ, ხოლო წლის ბოლოს შევიკრიბოთ და ვნახოთ, რა გავაკეთეთ და რა - არა. პარლამენტს მივმართე, რომ რაც მე ჩამოვწერე, თუ თვლით, რომ იმას აკლია რაღაც, ან რაღაცას არ ეთანხმებით, რის გაკეთებასაც ვაპირებ, მითხარით, ვიმსჯელებთ. თუ საჭირო იქნება და შევთანხმდებით, ჩავასწორებთ. ყოველ შემთხვევაში წლის ბოლოს შევაჯამებთ.

რაც შეეხება კონკრეტულ მოქმედებებს, მაგალითად განათლებასთან დაკავშირებით, ჩვენ მოვყევით, რომ პრიორიტეტული სექტორების მიხედვით, როგორებიცაა მაგალითად ტურიზმი, ინდუსტრიები, ავტონაწილების წარმოება, სოფლის მეურნეობა, ყველა ამ მიმართულებით შევქმენით საბჭოები, სადაც შევიდა განათლების სამინისტრო, ეკონომიკის სამინისტრო, კერძო სექტორი. ჩვენ გავწერეთ კონკრეტული გეგმა იმისი, თუ რამდენი კაცის გადამზადება გვჭირდება. ჩვენ უმეტეს შემთხვევაში უკვე გაკეთებული გვაქვს ჩამონათვალი იმ კურსებისა და ტრენინგპროგრამებისა, რომელიც უნდა განვახორციელოთ. ზოგი ტრენინგპროგრამა უკვე გაშვებულია. წლის ბოლომდე უნდა გავუშვათ ტრენინგპროგრამები პრაქტიკულად ყველა მიმართულებით და როგორც ვთქვით, 30 000-მდე კაცი უნდა ჩავრთოთ ამ ტრენინგებში.

გურამ ნიკოლაშვილი: ტრენინგების შედეგად წლის ბოლომდე თქვენ მიიღებთ 30 000 გადამზადებულ ადამიანს და ეს 30 000 ადამიანი როგორ უნდა დაუკავშირდეს სხვადასხვა ინდუსტრიებს, ამისთვის რა მექანიზმი გაქვთ?

გიორგი ქობულია: ზუსტად ამიტომ შეიქმნა ეს საბჭოები და შიგნით არიან რამდენიმე მსხვილი კომპანიის წარმომადგენლები. კომპანიის წარმომადგენლების არსებობა საბჭოებში უზრუნველყოფს იმას, რომ...

გურამ ნიკოლაშვილი: ინფორმაციას მიიღებენ, რა ხდება ამ მიმართულებით?

გიორგი ქობულია: მარტო ეს არა. ჩვენ ვამზადებთ ხალხს იმაში რაც სჭირდება ბიზნესს და კერძო სექტორს. ბიზნესის წარმომადგენლები მონაწილეობენ ამაში და ეს ხდება კერძო სექტორთან შეთანხმებით, პროგრამებს მათი მონაწილეობით ვაკეთებთ. ეს იმის გარანტიას გვაძლევს, რომ ჩვენ სწორად ვაკეთებთ, სწორედ იმ უნარ-ჩვევებში ვავარჯიშებთ ხალხს, იმ უნარ-ჩვევებში გვაქვს ეს ტრენინგკურსები, რაც კერძო სექტორს სჭირდება. კერძო სექტორმა როცა იცის, რომ ეს ხალხი მომზადებული იქნება, ძალიან დიდი ალბათობაა, რომ ეს კომპანიები წაიყვანენ ამ ადამიანებს. ტურიზმის მაგალითზე გეტყვით, ძალიან დიდი პრობლემაა მაგალითად კვალიფიციურ მიმტანებთან დაკავშირებით. პარასკევს ვიყავი ქუთაისში და ვეწვიე ტექსტილის ფაბრიკას, რომელიც ტანსაცმელს აწარმოებს სხვადასხვა დიდი კომპანიებისთვის, როგორიცაა „მარკს ენდ სპენსერი“, „ეიჩ ენდ ემი“ და სხვები. როგორც მითხრეს, იქაც დიდი პრობლემაა კვალიფიციური პერსონალის და ჩვენ გვაქვს პროგრამა, რომ ეს პერსონალი მოვუმზადოთ. ეს კომპანია როგორც კი ნახავს რომ პერსონალი მზად არის, წაიყვანს ამ მუშახელს.

გურამ ნიკოლაშვილი: ეს ვრცელდება არსებულ ბიზნესზე, მაგრამ ეს ხომ არ არის საკმარისი სიმძლავრე. უნდა მოხდეს ამ წარმოების მასშტაბის გაზრდა, ახალი ინვესტორების მოზიდვა. თქვენც აღნიშნეთ, რომ ინვესტორი რომ მოვიდეს, ის უნდა ხედავდეს, რომ ბაზარზე არსებობს კვალიფიციური მუშა-ხელი. ჩემი აზრით, საკმარისი არ არის მხოლოდ ის, რომ არსებული ბიზნესის მოთხოვნას დაეყრდნოთ. იმისთვის რომ ინვესტიცია გაიზარდოს, თქვენ ალბათ გარკვეული პროგნოზი უნდა გააკეთოთ, უნდა განსაზღვროთ სტრატეგიული ინდუსტრიული დარგები, თუ რა შეიძლება განავითაროთ. საბჭოში არსებული ბიზნესების რაოდენობა, ამისთვის ალბათ, არ კმარა.

გიორგი ქობულია: რა თქმა უნდა. ეს არის ზუსტად ის, რაზეც მე ვილაპარაკე არაერთხელ, რომ ჩვენ ვამზადებთ უფრო მეტ ხალხს, მეტ სპეციალისტს, ვიდრე ამ მომენტში, დღევანდელი ბიზნესისთვის გვჭირდება. რა სექტორებში ვამზადებთ, ეს გაწერილია ამ გეგმაში. აქ განსაზღვრულია ზუსტად ის სექტორები, რომელიც სტრატეგიულია. ჩვენ მიახლოებით ვიცით როგორი მოთხოვნა იქნება. წამოღებული მაქვს დოკუმენტი და შემიძლია ამოვიკითხო რომელი სექტორის მიხედვით რამდენი კაცის გადამზადებას ვაპირებთ, რომ ამან შექმნას საკმარისი სიმძლავრე როგორც არსებული ბიზნესებისთვის, აგრეთვე მომავლისთვის.

თეონა გეგელია: როგორც მე ვხვდები, ძალიან კონკრეტული გეგმაა, რომლის ანგარიშსაც წლის ბოლოს პარლამენტი მოისმენს.

გიორგი ქობულია: ჩვენ ვიცით რა გეგმაა სასტუმროების აშენების მომდევნო სამ წელიწადში. რაც არ ვიცით, აღარ აშენდება, რადგან სასტუმროს 2 დღეში ვერ ააშენებ. ვიცით, ამ სასტუმროებს დაახლოებით რამდენი პერსონალი დასჭირდება. ჩვენ ეს განსაზღვრული გვაქვს. მიახლოებით ვვარაუდობთ, როგორი სიმძლავრე შეიძლება შეიქმნას იგივე ტექსტილში მომავალში. ამიტომ წინმსწრებად, აქიდან გადაანგარიშებით, ვიცით რამდენი სპეციალისტი გვჭირდება.

თეონა გეგელია: გურამმა გამოტოვა საპენსიო ფონდის საკითხი, რაც მე ძალიან მაინტერესებს. რეფორმაზე და მოდელზე არ ვლაპარაკობ, რადგან ვფიქრობ, რომ ეს ერთადერთი სწორი იდეა და გამოსავალია იმისთვის, რომ ადამიანებს ნორმალური პენსია ჰქონდეთ, მაგრამ რეფორმის მომზადებასთან დაკავშირებით შენიშვნები სამართლიანი არ არის? რაღაცები გვიან გახდა ცნობილი. მაგალითად, მე არ ველოდი და მოგვიანებით გავიგე, რომ ამ პროგრამაში ჩართული ვარ. პარლამენტში გაისმა შენიშვნა, რომ თუ არ გქონდათ განსაზღვრული მაგალითად, ამ ფულის დაბანდების თემა, ჯერ უნდა მომზადებულიყავით და რეფორმა შემდეგ დაგეწყოთ. რეფორმის მომზადების ნაწილზე რას ისტყვით?   

გიორგი ქობულია: მომზადების ნაწილზე ვიტყვი, რომ ტექნიკურად რეფორმა ძალიან კარგად იყო მომზადებული. ჩვენ ამ მომენტისთვის არც ვვარაუდობდით საბჭოს შექმნას, იმიტომ რომ, საბჭოს შექმნა ძალიან ძვირი სიამოვნებაა და ჯერჯერობით, სანამ თანხის რაღაც მოცულობა არ დაგროვდება, უაზრობაა. ჩვენ ძვირადღირებულ სპეციალისტებს ვერ მოვიყვანთ, როცა თანხები საკმარისი არ არის. მეორე მხრივ, ტექნიკურად ეს თანხები განთავსებულია ანაბრებზე, რომელზეც სარგებელი ირიცხება. ამიტომ დღესდღეობით პენსიონერი არაფერს კარგავს. ეს სარგებელი არის უფრო მეტი, ვიდრე ინფლაცია, ამიტომ პრაქტიკულად ამ ფულს ღირებულება ემატება, ამაში პრობლემა არ არის. რაზეც მე ვიღებ შენიშვნას და რასაც ვაღიარებ, რომ ალბათ უკეთესად შეგვეძლო გაკეთება, ეს არის ხალხთან მეტი კომუნიკაცია.

თეონა გეგელია: ანუ, საინფორმაციო კამპანია არ იყო საკმარისი?

გიორგი ქობულია: აქ ჩვენ ცოტა დაგვაგვიანდა. ბიუროკრატიული პროცესის გამო.

თეონა გეგელია: ლაპარაკია, რომ საგადასახადო ტვირთი გაიზარდა ბიზნესისთვის, თუმცა ჩემთვის ეს არგუმენტი არ არის, იმიტომ რომ, ყოველთვის რაღაც რაღაცის ფასად ხდება და შესაბამისად, შეუძლებელია თან კარგი პენსია გინდოდეს და თან დამატებით რაღაცის გადახდა არ გინდოდეს.

გიორგი ქობულია: ოპოზიციის მხრიდან ამ საკითხის გამწვავება ჩემთვის ცოტა გასაკვირია, იმიტომ რომ, ასეთი რეფორმა და ეს სისტემა მუშაობს ყველა ნირმალურ, განვითარებულ ქვეყანაში.        

თეონა გეგელია: ამაზე ვილაპარაკეთ ჩვენც, რომ ეს არის უბრალოდ პოპულარული თემა, რომლითაც შეიძლება ამომრჩეველი ერთი-ორი საათით ასიამოვნო

გიორგი ქობულია: რა თქმა უნდა. თუმცა ვინც აცხადებს, რომ ეს ჩვენ არ გვინდა, აცხადებს იმას, რომ ჩვენ გვინდა ვიყოთ ჩამორჩენილი, უიმედო ქვეყნების რიცხვში.

თეონა გეგელია: თქვენ ფიქრობთ, რომ ოპონენტები ამ რეფორმის დისკრედიტაციას ახდენენ?

გიორგი ქობულია: მე მგონი, ეს პოპულისტური განცხადებები ხალხის ემოციებზე უფრო მოქმედებს.

თეონა გეგელია: კიდევ ერთი კითხვა არსებობს ეკონომიკური ზრდის ტემპთან დაკავშირებით. გასაგებია, რომ ის აღემატება რეგიონის ბევრ ქვეყანას, მაგრამ ამ ტემპით ევროკავშირის ქვეყნებს ვერ დავეწევით. რა რესურსი არსებობს ეკონომიკური ზრდის დასაჩქარებლად?

გიორგი ქობულია: ჩვენ რაც შეგვიძლია, ყველაფერი ჩადებულია ჩვენს გეგმაში. რისი გაკეთებაც შეიძლება. ჩვენ გვგონია, რომ თუ ყველაფერი კარგად იქნება გარემოში, 7%-მდე შეიძლება ავწიოთ ეკონომიკური ზრდა. ეს ჩვენთვის არის ძალიან მაღალი მაჩვენებელი.

გურამ ნიკოლაშვილი: მაგრამ ეს სადავოა. ხშირად ვისმენთ საუბარს, რომ საქართველოს, იმისთვის,რომ სწრაფად მივუახლოვდეთ დასავლეთ ევროპის ყველაზე ჩამორჩენილ ქვეყანას, ორნიშნა ეკონომიკური ზრდა სჭირდება. თქვენ ამბობთ, რომ თუ რეალისტები ვიქნებით და არა პოპულისტები, და ამოვალთ შესაძლებლობებიდან, მაქსიმუმი არის 7%-იანი ზრდა?

გიორგი ქობულია: მე არ მიყვარს პოპულისტური განცხადებების გაკეთება. რა თქმა უნდა, ძალიან გამიხარდება ორნიშნა ზრდა რომ გვქონდეს. ჩვენი ეკონომიკური ზრდა არ არის მარტო ჩვენზე დამოკიდებული. ეს დამოკიდებულია ჩვენ გარემოზეც, როგორც ვიცით, იმიტომ რომ აქ ერთი მხრიდან არის თურქეთი, მეორე მხრიდან არის რუსეთი, მესამე მხრიდან აზერბაიჯანი, რომლებიც არიან ჩვენი ძირითადი ინვესტორებიც და ჩვენი ძირითადი ბაზრებიც. ამიტომ, მათი მდგომარეობა ჩვენთვის ძალიან მნიშვნელოვანია. თუ ისინი იქნებიან ცუდად, ჩვენც ვერ ვიქნებით კარგად.

გურამ ნიკოლაშვილი: რეგულაციები იზრდება და ჩვენ ახლა მოვისმინეთ თბილისის მერისგან ძალიან მნიშვნელოვანი ინიციატივა, K2 კოეფიციენტის, ჩემი აზრით არა შეზღუდვის, არამედ თავის უფლებებში აღდგენის ინიციატივა. კოეფიციენტი არის სწორედ ის, რაც განსაზღვრავს მშენებლობის ზედა ზღვარს და იმიტომ არის დადგენილი, რომ არ მოხდეს შემდგომ ქაოტური განაშენიანება და ის ურბანული კატასტროფა, რაც დღეს თბილისში გვაქვს, რომლის გამოყენებითაც შეიქმნა სამშენებლო სექტორში მახინჯი სურათი, წარმოუდგენელი მოგებები. ცხადია, თუ ეს რეგულაციები ამოქმედდება, ეკონომიკურ მაჩვენებლებში ქაღალდზე მივიღებთ იმას, რომ სამშენებლო ბიზნესი შემცირდა. სტატიებსაც ვნახავთ, რომ ამ ბიზნესში ჩავარდნაა. როგორ უყურებთ ამ თემას? მით უმეტეს, რომ თავისი ეფექტი ამას ექნება და როგორ უთავსებთ ამას ეკონომიკური ზრდის პროგნოზს?

თეონა გეგელია: საუბარია, რომ თბილისის გარკვეულ უბნებზე მშენებლობები საერთოდ იკრძალება.

გიორგი ქობულია: ამაზე პასუხად მინდა მაყურებელს შევახსენო, როცა ჩვენ ვლაპარაკობთ ეკონომიკურ ზრდაზე, ჩვენ ვლაპარაკობთ მდგრად ეკონომიკურ ზრდაზე და ჩვენ ეს გვჭირდება. რას ნიშნავს მდგრადი ამ შემთხვევაში... ვვარაუდობ, რომ საბანკო რეგულაციებზეც შეიძლება მკითხოთ. საბანკო და სამშენებლო სექტორის რეგულაციები გამიზნულია იმისთვის, რომ ჩვენ მდგრადი სიტუაცია გვქონდეს. თუ სამშენებლო სექტორში რაღაც განსაზღვრული შეზღუდვები, თამაშის წესები არ დავამკვიდრეთ, ჩვენი ქალაქები დაემსგავსება სიმახინჯეს, რაც ძალიან ცუდი იქნება ჩვენი მოსახლეობისთვის. აგრეთვე, წარმოიდგინეთ, რომ ეს ძალიან მოქმედებს ეკონომიკურ ზრდაზე. ინვესტორები რომ ჩამოდიან, ისინი ძალიან ხშირად ჩამოდიან იმისთვის, რომ მათ სიამოვნებთ თბილისში ჩამოსვლა, იმიტომ რომ, თბილისი არის ლამაზი ქალაქი, შეუძლია თავისუფლად გაიაროს ქუჩაში, შევიდეს კარგ რესტორანში და ასე შემდეგ. წარმოიდგინეთ, თბილისი რომ სიმახინჯეს დაემსგავსოს..

თეონა გეგელია: გარკვეულწილად ეს უკვე მოახერხეს...

გიორგი ქობულია: ჩვენ მივიღებთ ეკონომიკურ ზრდას რამდენიმე წელიწადი და შემდეგ მივიღებთ ეკონომიკურ სტაგნაციასაც.

გურამ ნიკოლაშვილი: ასევე გკითხავთ არა ბანკებზე, არამედ მამუკა ხაზარაძის, ანაკლიის პორტის და „თიბისის“ თემაზე. ამ საკითხზე იუსტიციის მინისტრთანაც ვისაუბრეთ და მან თქვა, რომ ანაკლიის პროექტს აშენებს სახელმწიფო, სახელმწიფოა დამკვეთი და ხაზარაძე უბრალოდ შემსრულებელია. დღეს მამუკა ხაზარაძის ლექციას ვუსმენდი, უნივერსიტეტში გამოვიდა და იქ ისაუბრა ტენდერზე. მან საინტერესო რამ თქვა, რომ 1000 ჰექტარი იყო განკუთვნილი იმისთვის, რომ პორტი გაკეთებულიყო. მისი გუნდის პროექტით ეს ჩაეტია 350-400 ჰექტარში და დანარჩენ ნაწილზე უნდა მოხდეს ქალაქის განვითარება. მან ეს ზოგადად აღწერა. როცა თქვენ გისმენდით, გამახსენდა ესეც, რამხელა სიმძლავრე იქნება იქ, არა მარტო ეკონომიკური, არამედ დასაქმების თვალსაზრისით და შესაბამისად, კიდევ ერთხელ ჩნდება კვალიფიციურ მუშახელზე მოთხოვნა. ეს საკითხები რომ გავაერთიანოთ, რამდენად ხართ თქვენ დაინტერესებული და როგორც მთავრობის წარმომადგენელმა რამდენად შეგიძლიათ გასცეთ გარანტია, რომ ეს პროექტი არ შეფერხდება? რამდენი კითხვაც უნდა არსებობდეს მამუკა ხაზარაძის მიმართ, ეს პროექტი მართლაც შეუფერხებლად განხორციელდება და ექნება მთავრობის სრული მხარდაჭერა?

გიორგი ქობულია: პირდაპირ გეტყვით, რომ ამ პროექტს აქვს მთავრობის სრული მხარდაჭერა და ჩვენ ძალიან ბევრს ვაკეთებთ ამ პროექტისთვის. პირველ რიგში, ჩვენ უკვე გამოვისყიდეთ დიდი მიწების დიდი რაოდენობა კერძო მფლობელებისგან. უმეტესობა არ იყო სახელმწიფო მიწები. ჩვენ დავხარჯეთ რამდენიმე ათეული მილიონი ლარი. არ მინდა შემეშალოს, მაგრამ თუ არ ვცდები 70 მილიონ ლარზე მეტი. ამის შემდეგ ჩვენ კიდევ ვაპირებთ საკმაოდ დიდი ინფრასტრუქტურის აშენებას, გზების, რკინიგზის ჩათვლით, რომელიც საჭიროა ამ პორტთან მიმართებით, რომ პორტიდან მოხდეს ტრანსპორტირება. ამისთვის დაიხარჯება საკმაოდ დიდი რაოდენობის თანხა, რასაც სახელმწიფო ხარჯავს და ბოლო, რაც ყველაზე მნიშვნელოვანია, ჩვენ თავად ვდებთ კაპიტალს ამ პორტში. 100 მილიონი დოლარი გვაქვს განსაზღვრული, რომ სახელმწიფოს მხრიდან ამ პორტში ჩაიდოს.

თეონა გეგელია: ანუ არ არის ლეგიტიმური კითხვა, რომ სახელმწიფო ერჩის ამ პროექტს?

გურამ ნიკოლაშვილი: რატომ დებს ამ ფულს?

გიორგი ქობულია: იმიტომ რომ, ასეთი იყო მოლაპარაკება. სხვათა შორის, ეს იყო კერძო სექტორის ინიციატივა. ეს არის კერძო კონსორციუმი, რომელიც ამას ახორციელებს და ჩვენ, როგორც სახელმწიფო, ვართ მონაწილე ამ კონსორციუმში. ჩვენ დაინტერესებული ვიყავით, რომ ასეთი პორტი აშენებულიყო, ამიტომ კითხვაც კი, რომ ჩვენ ვუჭერთ ამას მხარს თუ არა, აბსოლუტურად უსამართლოა. რით არ ვუჭერთ მხარს? არის რაიმე ფაქტი, რაც მეტყველებს ამაზე?

თეონა გეგელია: სპეკულაციებია...

გიორგი ქობულია: ჩვენ ახლა ასევე ვიმყოფებით კონსულტაციებში, მოლაპარაკებებში კონსორციუმთან, რომელიც მას აფინანსებს. ჩვენ გვყავს 4 ლენდერი, საერთაშორისო საფინანსო ორგანიზაცია, რომელმაც უნდა გამოყოს 500 მილიონამდე კრედიტი, ჩვენ ამაშიც ჩართული ვართ და ვმონაწილეობთ.

ვიდეო

სხვა ინტერვიუები