11 მარტი 2019

„ანაკლიის პროექტი ყველა შემთხვევაში განხორციელდება“

რა პასუხები აქვს მთავრობას ოპონენტების საყვედურებზე

ანაკლიის პროექტი განსაკუთრებით აქტუალური გახდა მას შემდეგ, რაც მამუკა ხაზარაძის მიმართ პროკურატურას შეკითხვები გაუჩნდა. გაჩნდა სპეკულაციები, რომ ხაზარაძის მიმართ ბრალდებების მიზანი ანაკლიის პროექტისთვის პრობლემების შექმნაა, მიუხედავად იმისა, რომ ხელისუფლების წარმომადგენლებმა არაერთხელ აღნიშნეს, რომ ანაკლიის პროექტი ქვეყნისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია. ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის გენერალურმა დირექტორმა ლევან ახვლედიანმა განაცხადა, რომ ხელშეკრულების პირობები თავიდანვე იყო კაბალური, მაგრამ პროექტის მნიშვნელობის გამო, ისინი რისკზე წავიდნენ და დოკუმენტს ხელი მოაწერეს; რომ ბოლო წლების განმავლობაში მთავრობის წევრებში სკეპტიციზმი სჭარბობდა და ღია საჯარო მხარდაჭერა პროექტის მიმართ არ გამოუხატავთ. ახლა კი მათ ჯგუფს („თიბისი“) სრულიად უსაფუძვლოდ უტევენ ფულის გათეთრებასთან დაკავშირებით და ისმის, რომ ამ პროექტს თურმე მამუკა ხაზარაძე საერთოდ არ სჭირდება, რაც პროექტის განხორციელებას ხელს უშლის. ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის თემაზე გადაცემა „იმედი LIVE“-ს წამყვანებს ვიცეპრემიერი და რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის მინისტრი მაია ცქიტიშვილი ესაუბრა.

მაია ცქიტიშვილი

მაია ცქიტიშვილი
ფოტო: საქართველოს პარლამენტი

თეონა გეგელია: აისახება თუ არა ირიბად მაინც ნეგატიურად მამუკა ხაზარაძის მიმართ შეკითხვები და პროკურატურის გაჭიანურებული გამოძიება ანაკლიის პორტის პროექტზე?

მაია ცქიტიშვილი: თუ ნებას მომცემთ, ცოტა უფრო შორიდან დავიწყებდი თქვენს კითხვაზე პასუხის გაცემას და ასევე მინდა რამდენიმე რეპლიკით ბატონ ლევანსაც [ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის გენერალური დირექტორის ლევან ახვლედიანის ინტერვიუ] გამოვეხმაურო. პირველ რიგში, როდესაც ვსაუბრობთ ამ პროექტის მიმართ სკეპტიციზმზე და მთავრობის როლზე მთლიანობაში ამ პროექტთან დაკავშირებით, ზოგადად ძალიან ხშირად გვავიწყდება, რომ მთავრობა იყო ამ პროექტის ინიციატორი და ამ კონტექსტში, როდესაც ვსაუბრობთ მთავრობის მხარდაჭერაზე საკუთარი, მთავრობის გადაწყვეტილებითვე წამოწყებულ პროექტზე, ცოტა არალოგიკურად ჟღერს. რა თქმა უნდა, ამ პროექტს ყოველთვის ჰქონდა მხარდაჭერა და მე მგონი, ეს ძალიან მარტივი გადასამოწმებელია...

თეონა გეგელია: როგორც ვხვდები, მათი არგუმენტია ის, რომ პროექტი კვირიკაშვილის მთავრობის სურვილი იყო 

მაია ცქიტიშვილი: მოდით, თარიღები გავიხსენოთ და მგონი, ძალიან მარტივია და არ გაგიჭირდებათ ყველა იმ განცხადების მოძებნა, რომელიც ამ პროექტთან დაკავშირებით გაკეთდა. პირველი არის ის, რომ ინტერესთან გამოხატვა გამოცხადა 2014 წლის აგვისტოში, ეს არის ირაკლი ღარიბაშვილის პრემიერობის პერიოდი. ბატონი გიორგის პრემიერობის დროს გამოვლინდა გამარჯვებული. გარდა ამისა, თქვენ ნახავთ ბატონი ბიძინა ივანიშვილის, როცა ის პრემიერმინისტრი იყო, ასევე ბატონი ირაკლის, ასევე ბატონი გიორგის და ბატონი მამუკას განცხადებებს ამ საკითხთან დაკავშირებით. და მარტო განცხადებები არ არის. მოგეხსენებათ, რომ მე მთავრობის ადმინისტრაციის ხელმძღვანელი ვიყავი და ამიტომ ვიცი ბევრი რამ, მათ შორის არა მხოლოდ საჯარო განცხადებების ნაწილში, არამედ უშუალოდ ისიც, თუ რა ხდებოდა როგორც შეხვედრებზე, ასევე ღონისძიებებზე, ასევე არაერთ საერთაშორისო პლატფორმაზე. არ გამოგვიტოვებია არც ერთი ასეთი საშუალება, რომ ამ პროექტისთვის არ გამოგვეცხადებინა მხარდაჭერა. მეტიც, უშუალოდ ვიყავით ჩართული ყველა ამ საფინანსო ინსტიტუტებთან კომუნიკაციაში, იმიტომ რომ, ყველა საერთაშორისო ბანკი, რომელზეც ახლა ვსაუბრობთ, რომელმაც უნდა გამოყოს 400 მილიონი დოლარი, არის ჩვენი პარტნიორი ბანკები, რომლებიც აფინანსებენ ასევე სახელმწიფოს ინფრასტრუქტურული პროექტების ნაწილში. ამდენად, ამ პროცესში ჩვენ დღესაც ვართ ჩართული და მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში ამ ბანკებისთვისაც ხდებოდა მუდმივი დემონსტრირება იმის, რომ ეს არის ის პროექტი, რომელსაც აქვს განსაკუთრებული მნიშვნელობა საქართველოსთვის, ჩვენი, როგორც მთლიანად ქვეყნის განვითარებისთვის. მე ასევე შეგახსენებთ, რომ სულ ცოტა ხნის წინ ტრანსევროპული საინვესტიციო ქსელის და სატრანსპორტო ქსელის პროექტები გამოქვეყნდა, გახსოვთ, ალბათ, ბრიუსელის ბოლო შეხვედრის შედეგად ანაკლიის პორტიც არის ამ პროექტებში. ეს არის ამ მთავრობის გაკეთებული. ანუ, ამ შემთხვევაში ზოგადად მსჯელობა იმაზე, მთავრობა რამდენად შეიძლება ყოფილიყო, თუ არ ყოფილიყო საკუთარი თავის მიერ დაინიცირებული პროექტის მხარდამჭერი, მე მგონი, ამავე კითხვებში ეს უკვე იხსნება.  

გურამ ნიკოლაშვილი: ჩვენ რა განცხადებებიც გვაქვს ნანახი და რა განცხადებებიც ამ ეთერში გაკეთებულა, ყველაფერი არის ძალიან მკაფიო და ამ პროექტის მიმართ მხარდამჭერი, მაგრამ გადავიდეთ მეორე ნაწილზე. ამ პროექტს ასრულებს ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი, რომელიც უკავშირდება მამუკა ხაზარაძეს. ხომ არ შეიძლება ითქვას, რომ დღეს უკვე შეიქმნა ისეთი პოლიტიკური კონიუნქტურა, რომ ან რაღაცნაირად არასასურველია მათი მონაწილეობა, ან ისინი რამეს ვერ ასრულებენ? როგორც ვნახე, 2017 წელს შეიქმნა ანაკლიის პროექტის განვითარებისთვის სპეციალური სააგენტო, რომელსაც პრაქტიკულად ერთადერთი მიზანი აქვს, რომ თვალყური ადევნოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობები სრულდება თუ არ სრულდება. ამ სააგენტოს მხრიდან რაიმე შენიშვნა არსებობს? აქამდე ამ პროცესში რაიმე შეფერხება, რაიმე დარღვევა თუ იყო და ასევე, რას იტყვით ზოგადად ამ კონსორციუმის როლსა და საქმიანობაზე?

მაია ცქიტიშვილი: სააგენტო, რა თქმა უნდა არის შექმნილი, თუმცა მისი როლი არის არა მხოლოდ კონტროლი, არამედ მხარდაჭერა ამ პროექტის და ეს სააგენტო ამ მხარდაჭერას კონსორციუმთან ურთიერთობაში დღესაც უზრუნველყოფს. მე ნამდვილად მოხარული ვარ, რომ ზოგადად ჩვენი კონსტრუქციულობის შეფასება არის სახეზე. რაც შეეხება თვითონ ხელშეკრულებას, მოდით გადავავლოთ თვალი და  ასევე მინდა რამდენიმე კომენტარი გავაკეთო, ასევე, რა თქმა უნდა, მინდა ვუპასუხო თქვენს შეკითხვებს ხაზარაძის მონაწილეობასთან და ამ მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით. როგორც გითხარით, მთლიანობაში ანაკლიის პორტს სახელმწიფოს მხრიდან არანაირი საფრთხე არ ემუქრება. მიუხედავად იმისა, რომ ძალიან ბევრი აქტორი საუბრობს, რომ დავიცავთ ანაკლიას, რომ იქ თითქოს ვიღაცას უნდა ანაკლიის გაჩერება, ვიღაცას ჩამორთმევა, ვიღაცას რუსეთისთვის გადაცემა და ასე შემდეგ, გარწმუნებთ, რომ ანაკლიას არავითარი დაცვა, პირველ რიგში, მთავრობისგან არ სჭირდება. რაც სჭირდება ამ პროექტს, ეს არის პროექტის შესრულება. ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი იყო ამ მთავრობის მიერ ინტერესთა გამოხატვის, კონკურსის გამარჯვებული კომპანია, რომლითაც 2016 წელს მან აიღო ვალდებულებები, რომ ამ პროექტისთვის საჭირო ფინანსირება, სრული ოდენობით, უნდა მოეზიდა, ისევე როგორც ამ დაფინანსების მოზიდვიდან 3 წლის ვადაში უნდა აეშენებინა და ექსპლუატაციაში უნდა გაეშვა პორტის პირველი ფაზა. აქვე უნდა ვთქვა, რასაც ბატონი ლევანი [ახვლედიანი] კაბალურ ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით ამბობდა, არ შემიძლია ეს რეპლიკის გარეშე დავტოვო, საქმე ის არის, რომ სახელმწიფოს თავიდანვე ჰქონდა გადაწყვეტილი ამ პორტის ისეთი მოდელით აშენება, სადაც იქნებოდა კომერციული ოპერატორი, ანუ ქართული თუ საერთაშორისო კერძო კონსორციუმი განახორციელებდა ამ პროექტს და თავიდანვე, ინტერესთა გამოხატვაში, პირველივე მომენტიდან იქნა გამოცხადებული, რომ სახელმწიფო არ აპირებდა პროექტში ფინანსურ მონაწილეობას. სახელმწიფოს, რა თქმა უნდა, ჰქონდა აღებული პორტამდე საგზაო და სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის მიყვანის ვალდებულება. ასევე მინდა შეგახსენოთ, რომ დაახლოებით 60 მილიონი ლარი დაიხარჯა იმ მიწების გამოსყიდვაზე, რომელიც შემდგომში უკვე გადაეცა კონსორციუმს. ეს ვალდებულებაც უკვე შეასრულა სახელმწიფომ. სახელმწიფოსაც უკვე აქვს ეს 60 მილიონი ლარი ინვესტირებული ამ პროექტში, თუმცა გარდა ამისა, სახელმწიფოს არ ჰქონია არანაირი ინტერესი და ეს იყო გაცხადებული კონკურსის პირობებში, რომ სახელმწიფო არ აპირებდა ამ პროექტში ფინანსურ მონაწილეობას.

რა მოხდა შემდეგ. „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმმა“ მიიღო მონაწილეობა ამ ტენდერში, დაეთანხმა ამ პირობებს და უკვე, გამარჯვებულად გამოცხადებიდან ხელშეკრულების გაფორმებამდე პერიოდში, კონსორციუმმა მოგვმართა მთავრობას, რომ ის ვერ უზრუნველყოფდა სრული დაფინანსების მოძიებას და ამიტომ საჭირო იყო სახელმწიფოს მხრიდან პროექტში დამატებითი მონაწილეობა. სწორედ ამ მომართვის შედეგია ის გადაწყვეტილება, რომელიც გულისხმობს, რომ „საპარტნიორო ფონდი“ ბიუჯეტის დაფინანსებით ამ პროექტში შევიდოდა დამატებითი 100 მილიონი დოლარის ოდენობით. ნებისმიერ სხვა შემთხვევაში, როდესაც კონკურსს ერთი პირობით ვაცხადებთ, გვყავს გამარჯვებული და შემდეგ პირობები იცვლება, უმეტეს შემთხვევაში ხდება დაბრუნება და კონკურსის თავიდან გამოცხადება. თუმცა მაშინ ეს გადაწყვეტილება მივიღეთ, როგორც ჩანს, ამასაც თავისი ლოგიკა ჰქონდა...

გურამ ნიკოლაშვილი: სახელმწიფო დაეთანხმა და წაჰყვა კონსორციუმს იმ დროს...

მაია ცქიტიშვილი: იმ დროს, როდესაც კაბალურ პირობებზეა ლაპარაკი, სინამდვილეში კონკურსი გამოცხადებული იყო იმ პირობით, რომ სახელმწიფოს არავითარი ფინანსური მონაწილეობა არ უნდა ჰქონოდა ამ პროექტში, გარდა მიწების გადაცემისა და გარდა გზის და რკინიგზის მიყვანისა. მას შემდეგ, სანამ გაფორმდა ხელშეკრულება, სახელმწიფო უკვე წაჰყვა კონსორციუმს ახალ პირობებზე.

გურამ ნიკოლაშვილი: პრინციპში, ბატონი ლევან ახვლედიანიც იგივეს ამბობს, რომ სახელმწიფოს მონაწილეობა მაშინ იყო მინიმალური.  

მაია ცქიტიშვილი: მინიმალური იყო, მაგრამ არა იმ კონტექსტში, რომ ეს თითქოს კაბალური პირობა იყო. ეს იყო კონკურსის პირობა, რომელშიც კონსორციუმი შემოვიდა, იღებდა ამ კონკურსში მონაწილეობას 2014-დან 2016 წლის განმავლობაში, ამ პირობებით შემოვიდა კონკურსში და შემდგომში, უკვე დღეს, რატომღაც ეს პირობა ხდება კაბალური.

თეონა გეგელია: თქვენ გაქვთ რაიმე პრეტენზია ამ კონსორციუმთან?

მაია ცქიტიშვილი: მე პრეტენზია არ მაქვს, მე მაქვს სურვილი, რომ პროექტი შესრულდეს. სამწუხაროდ, ჩვენ ამ პერიოდს განმავლობაში ამ პრობლემებზე არ ვსაუბრობდით. პროექტის შესრულების პრობლემები 2017 წლიდან დაიწყო. პირველი ხელშეკრულებით 2017 წლის ბოლოს უნდა მომხდარიყო სრული დაფინანსების მოძიება - 600 მილიონი დოლარის ოდენობით, საკუთარი და ნასესხები კაპიტალიდან, მაგრამ 2017 წლის ბოლოს ეს პირობა ვერ შესრულდა და ეს პირობა გადავადდა ერთი წლით, 2018 წლის 31 დეკემბრამდე. დამეთანხმებით, რომ არც 2017 წლის ბოლოს არაფერი ხდებოდა და არც 2018 წლის ბოლოს.

გურამ ნიკოლაშვილი: მერე კიდევ გადავადდა, ხომ?

მაია ცქიტიშვილი: შემდეგ 2018 წლის ბოლოს კიდევ გადავადდა 6 თვით, მაგრამ ეს არ არის ერთი გადავადება. დაფინანსების მოძიებასთან ერთად, რა თქმა უნდა, მშენებლობის დაწყებაც გადავადდა.   

გურამ ნიკოლაშვილი: თუმცა, კონსორციუმი ამბობს, რომ ამ მხრივ მათ ჩამორჩენა არ აქვთ.

მაია ცქიტიშვილი: ამაშია მთელი პრობლემა. ჩვენ, სამწუხაროდ, ნაწილობრივ სიმართლეს ვისმენთ კონსორციუმის მხრიდან. საუბარი არის იმაზე, რომ ხელშეკრულებით არის გაწერილი ყველა პირობა, თუ რას ნიშნავს სამუშაოების დაწყება და ის სამუშაოები, რომელიც „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმს“ აქვს დაწყებული, არის განხორციელებული მოსამზადებელი ტიპის სამუშაოები. ძალიან კარგია, რომ ეს სამუშაოები დაწყებულია, ამაზეც გეტყვით, სახელმწიფოს მხრიდან მათ ჰქონდათ სრული მხარდაჭერა, იმიტომ რომ, მათ მაგალითად ჯერ დასრულებული არ აქვთ პროექტის სრული დოკუმენტაცია...

გურამ ნიკოლაშვილი: გამოდის, გრაფიკზე ჩამორჩენა აქვთ...

მაია ცქიტიშვილი: რა თქმა უნდა, გრაფიკში ჩამორჩენაა. ის სამუშაოები, რომელიც არის განხორციელებული, მოსამზადებელი ტიპის სამუშაოებია. დაღრმავების პირველი ეტაპის სამუშაოები იქნა გამოყვანილი ძირითადი სამუშაოებიდან და ჩვენც დავეთანხმეთ კონსორციუმს მოსაზრებაში, რომ სამუშაოები დაეწყოთ და არ მიგვეღო კიდევ უფრო მეტი ჩამორჩენა ამ პროექტში. ამასთან ერთად, ამის უფლება მივეცით დამატებითი 20 მილიონი დოლარის გარანტიის წარმოდგენის გარეშე.

გურამ ნიკოლაშვილი: გამოდის, სახელმწიფო ყველანაირად ხელს უწყობდა?

მაია ცქიტიშვილი: ეს იყო მთელი პერიოდის განმავლობაში. თუმცა, დღეს გვაქვს ვითარება, როცა ჯერ არ არის დასრულებული სრული საპროექტო დოკუმენტაცია და კონსორციუმის განცხადებითვე, პროექტის დაახლოებით 60% არის შესრულებული. მათ აქვს გამოცხადებული კონკურსი კონტრაქტორის შერჩევაზე. თუმცა კონტრაქტორიც უნდა შერჩეულიყო 2017 წლის ბოლოს, მერე 2018 წლის ბოლოს და ახლა უკვე მარტის ბოლოსთვის. ეს არის მხოლოდ ნაწილი იმ ცვლილებებისა, რომელზეც ჩვენ ვსაუბრობთ.

თეონა გეგელია: მოკლედ, ბოლომდე კმაყოფილი არ ხართ კონსორციუმის მუშაობით..

მაია ცქიტიშვილი: რა თქმა უნდა, ვერ ვიქნებით კმაყოფილები...

თეონა გეგელია: მაშინ, იქნებ მიპასუხოთ პირველ შეკითხვაზე. თქვენი აზრით, ხაზარაძესთან დაკავშირებული გამოძიება სულ სხვა საქმეზე აისახება თუ არა ახლა ამ კონსორციუმის ინვესტორებთან მოლაპარაკებებზე და ამ პროექტში ამ კონსორციუმის წარმატებულ მონაწილეობაზე?

მაია ცქიტიშვილი: რა თქმა უნდა, ვისურვებდი, რომ ბატონ მამუკას მიმართ არავითარი კითხვები არ არსებობდეს. ბუნებრივია, ეს იქნებოდა მხოლოდ კარგი და ბუნებრივია, საერთოდ არ გაჩნდებოდა კითხვა იმასთან დაკავშირებით, რომ ამ პროექტის, ამ შემთხვევაში ამ კონსორციუმის წარმატება ამ პროექტთან დაკავშირებით შეიძლება თუ არა დაკავშირებული იყოს ბატონ მამუკას მიმართ არსებულ რაიმე კითხვებთან. თუმცა იმის აღნიშვნაც მინდა, რომ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“ არ არის მხოლოდ მამუკა ხაზარაძე. ჩვენი ინფორმაციით, „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმში“ დღეს გვყავს 4 ინვესტორი, მათ შორის „კონტი ჯგუფი“ ისეთივე თანაბარი წილით, როგორც არის წარმოდგენილი „თიბისი ჯგუფი“ და ასევე არის კიდევ ორი ინვესტორი. გარდა ამისა, დარწმუნებული ვარ იმაშიც, რომ იმ შემთხვევაში თუ ამ საკითხს ნამდვილად კონსტრუქციულად მივუდგებით, ამ პროექტის შესრულება ბუნებრივია შესაძლებელია. თუმცა დღეს უკვე ვიცით, რომ ამ დაფინანსების მოპოვება კონსორციუმის მიერ ვერ მოხერხდა მანამდე, სანამ რაიმე სახის კითხვები გაჟღერდებოდა და გაჩნდებოდა მამუკა ხაზარაძის მიმართ და დღეს ჩვენ ვართ ვითარებაში, როცა ვსაუბრობთ რაღაც 8 პირობაზე. ძალიან ბევრ ეთერში სამწუხაროდ უკვე მოვისმინე ის, რომ ეს არის თურმე ძალიან ნორმალური პირობა, ეს არის ძალიან ლოგიკური, როდესაც ბანკები სახელმწიფოს სთხოვენ გარანტიას, მაგრამ მე მინდა გკითხოთ თქვენც, ნორმალურია თუ არა ის, რომ სახელმწიფო შედის გარკვეულ პროცესში, ან ინტერესს აცხადებს და როდესაც აქვს განსაზღვრა, რომ კომერციული ოპერატორი, ინვესტორი შემოიყვანოს სწორედ იმისთვის, რომ ინვესტორმა მოიზიდოს სრული დაფინანსება, უზრუნველყოს პორტის ოპერირება და მათ შორის, უზრუნველყოს ტვირთების მოზიდვა, სწორი ეკონომიკური პოლიტიკის წარმართვა იმისთვის, რომ პორტი იყოს წარმატებული, განვითარდეს და ეს გააკეთოს უფრო ეფექტაიანად, ვიდრე ამას გააკეთებდა სახელმწიფო და დღეს, როდესაც უკვე 2 წლის 2-ჯერ გადავადების შემდეგ ჩვენ ვისმენთ არგუმენტებს, რომ თურმე სახელმწიფომ სრული ოდენობით უნდა დაფაროს და უზრუნველყოს ყველა იმ ტვირთბრუნვის, ანუ კომერციული რისკების დაზღვევა, რომელიც უნდა იყოს ამ კერძო ოპერატორის რისკი.

გურამ ნიკოლაშვილი: ბატონი ლევან ახვლედიანი თავის პოზიციაზე საუბრობს, ქალბატონი მაია სახელმწიფოს პოზიციაზე, მაგრამ ჩემთვის ყველაზე საინტერესოა ეს კვეთის მომენტი. როგორც მე ვიგებ, მიუხედავად იმ ფონისა და აჟიოტაჟისა, რაც ამ საკითხის გარშემო არსებობს, არის საქმიანი ნაწილი. „ანაკლიის კონსორციუმი“ ამბობს, რომ ჩვენ ვართ ამა და ამ ეტაპზე. ეს უკვე თქვენი საქმეა, რამდენად ეთანხმებით ერთმანეთს, რომ ზუსტად ერთსა და იმავე მოცემულობაში იმყოფებით. და დღეს საუბარი არის ბანკებისთვის სახელმწიფოს მხრიდან გარანტიების მიცემაზე, 8-პუნქტიან გეგმაზე და როგორც გავიგე, თქვენთან, ანუ სახელმწიფოსთან ამ საკითხზე შეხვედრა იგეგმება. ამ შემთხვევაში თქვენი პოზიცია როგორია? ვხედავთ, რომ აქამდე თქვენ ყველანაირად თანამშრომლობდით, მიჰყვებოდით, დღეს რა ფორმით გაგრძელდება ეს ურთიერთობა, თქვენ აპირებთ ამ პირობაზე დათანხმებას? 

მაია ცქიტიშვილი: ეს შეხვედრები გრძელდება. მეტსაც გეტყვით, ჩვენ გვაქვს ძალიან აქტიური კომუნიკაცია, ურთიერთობა უშუალოდ კონსორციუმთანაც და ყველა იმ დამფინანსებელთან, ვისაც სჭირდება სახელმწიფოს მონაწილეობა ამ პროცესში. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ ახლა იმ ახალ პირობებზე ვლაპარაკობთ, რომლის თაობაზეც არ მქონია საუბარი არც კონკურსის დროს, არც საინვესტიციო ხელშეკრულების გაფორმების დროს, მეტსაც გეტყვით, არც შემდგომ ეტაპზე, მიუხედავად ამისა, ისევ და ისევ იმის გამო, რომ  ჩვენ ვართ დაინტერესებულნი ამ პროექტის სწრაფი შესრულებით, ჩვენ ვთქვით, რომ მოდით, კიდევ 6 თვით გადავწიოთ ვადა. ამ 6 თვის განმავლობაში ჩვენ უკვე ვიცოდით საფინანსო ინსტიტუტებიდან ამ ახალი პირობების შესახებ, როგორც ბატონი ლევანი [ახვლედიანი] ლაპარაკობს, ჩვენ 20-21 დეკემბერს მივიღეთ მათი პირობები, ოღონდ ეს არის პირობები, რომელიც ასახავს უფრო სასაუბრო თემებს, ვიდრე დეტალიზაციას. მინდა ამის აღნიშვნაც, რომ ჩვენ ჯერ არ გვაქვს ზუსტი ინფორმაცია, თუნდაც როდესაც ტვირთების გარანტიაზე ვსაუბრობთ, ჩვენ ვიცით სურვილი რისკების სრულ დაფარვაზე,  მაგრამ არ ვიცით რამდენია ეს. ანუ რა თანხაზე შეიძლება იყოს საუბარი, რა ვადაზე, რა მოდელის გარანტიაზე. სხვა პირობებიც არის ძალიან ბევრი. 8 ცვლილება არის ძირითადი და თუ გვექნება საშუალება, მინდა გითხრათ, თუ რა ცვლილებაზე ვსაუბრობთ, მაგრამ დამატებით კიდევ 30-მდე ცვლილებაზეა საუბარი, შედარებით მცირეზე, მაგრამ არც თუ ისე მცირეზე. ყველა არის სენსიტიური. მაგრამ ჩვენ ვართ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის“ პარტნიორი, ამ პროექტის დაინტერესებული მხარე, როგორც სახელმწიფო და ჩვენ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმთან“ ერთად რეალურად უკვე უშუალოდ ჩავერთეთ მოლაპარაკებაში იმ საერთაშორისო საფინანსო ინსტიტუტებთან, რათა მათ მიიღონ გადაწყვეტილება და მისცენ თანხა კონსორციუმს. თუმცა ამ საუბარში და ამ შეხვედრებში ჩვენ უნდა მივიღოთ პასუხი იმაზე, უფრო კონკრეტულად, თუნდაც იურიდიულ ენაზე, ფინანსურ ენაზე, რა კონკრეტული მოთხოვნებია სახელმწიფოს მიმართ და შემდგომში მოდით ერთად შევაფასოთ რამდენად სწორი იქნება, რომ სახელმწიფო ამ პირობებზე წავიდეს.

გურამ ნიკოლაშვილი: მოკლედ, თქვენ ხართ განწყობილი კონსტრუქციულად, უბრალოდ მათგან ელოდებით დეტალურად წარმოდგენილ პირობებს...  

მაია ცქიტიშვილი: 8 თებერვალს პირველი შეხვედრა შედგა, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო რამდენიმე სამინისტროს წარმომადგენელმა, მინისტრების მოადგილეების დონეზე, კონსორციუმმა და ყველა ამ 4 ბანკის წარმომადგენელმა. ეს იყო შეხვედრა, სადაც მოხდა განხილვა და მცდელობა ამ პოზიციის დაზუსტების, გარკვეული პოზიციების გამოხატვა და როგორც ბატონმა ლევანმა ბრძანა, ჩვენ უკვე კონსორციუმისგან ველოდებით ამ შეხვედრების შედეგებს, რომლის მიხედვითაც გვექნება საშუალება კიდევ დავიწყოთ ეს პროცესი.

თეონა გეგელია: დღეს, გამოქვეყნდა მამუკა ხაზარაძის ინტერვიუს ფრაგმენტი, სადაც ის ამბობს, რომ იყო შეხვედრაზე სადაც იყო ბიძინა ივანიშვილი, დიმიტრი ქუმსიშვილი, გიორგი კვირიკაშვილი და თქვენ. რა შეგიძლიათ ამ შეხვედრის შესახებ თქვათ? რა შეხვედრა იყო ეს? როგორც ის ამბობს, ეს იყო ბიძინა ივანიშვილის პოლიტიკაში დაბრუნებიდან მალევე და ცოტა ხნით ადრე ვიდრე გიორგი კვირიკაშვილი გადადგებოდა                

მაია ცქიტიშვილი: თარიღები ნამდვილად არ მახსოვს, მაგრამ ამ პროექტთან დაკავშირებით შეხვედრები იყო და სულ არის. შეიძლება ხვალ და ზეგაც კიდევ რაიმე შეხვედრა იყოს, მაგრამ ამ შემთხვევაში მთავარია ის, რომ შეხვედრის შემდეგადაც და კვირიკაშვილს გადადგომის შემდეგადაც ამ პროექტში არაფერი შეცვლილა, გარდა იმისა, რომ ჩვენ ისევ და ისევ ვდგამთ შემხვედრ ნაბიჯებს კონსორციუმის მიმართ.

თეონა გეგელია: ამ პროექტის ფარგლებში არაფერი შეცვლილა, თორემ მამუკა ხაზარაძისთვის შეიცვალა...

მაია ცქიტიშვილი: მამუკა ხაზარაძისთვის კვირიკაშვილის გადადგომას თუ გულისხმობთ, ეს უკვე საკმაოდ დიდი ხნის წინ იყო, და ამ შეხვედრის გამოძახილი რაც არის, რაც ინტერვიუს ფრაგმენტში წავიკითხე, საკმაოდ პოზიტიური გამოხმაურება იყო ამ შეხვედრასთან დაკავშირებით...

თეონა გეგელია: კი, თავად ასე ამბობს, მაგრამ ეს არის ფრაგმენტი, შესაბამისად, ინტრიგა რჩება და რადგან თქვენ გახსენათ, ამიტომ გკითხეთ დეტალების შესახებ.  

მაია ცქიტიშვილი: ძალიან ვწუხვარ სწორედ იმის გამო, რომ ბოლო პერიოდში ვხედავ მცდელობებს, რომ ამ პროექტის გარშემო გარკვეული ინტრიგები, ეჭვები და რაღაც ზედმეტი აჟიოტაჟი გავაჩინოთ. საქმე ის არის, რომ ეს არის რთული და დიდი პროექტი, რომელსაც სჭირდება ყველა იმ ადამიანის ძალისხმევა, ვინც ამ პროექტში არის ჩართული, ნაცვლად იმისა, რომ ამ პროექტის გარშემო შევქმნათ გარკვეული ეჭვები. 

გურამ ნიკოლაშვილი: ამ პროექტის კურატორი სამინისტრო რეალურად თქვენ ხართ, ის სააგენტოც შემოდის თქვენს უწყებაში. რეალურად, ეს ამბავი, რაც დაიწყო, „თიბისი ბანკის“ და მამუკა ხაზარაძის გარშემო, პირველად, მოტივად ანაკლიის პროექტი თვითონ ხაზარაძემ დაასახელა. ისურვებდით თუ არა, რომ ეს ორი საკითხი ერთმანეთისგან გაიმიჯნოს, არ მოხდეს მისი აღრევა ფინანსური ტრანზაქციის ნაწილში და კონსტრუქციულად გაგრძელდეს პროცესი?

მაია ცქიტიშვილი: ბუნებრივია. არათუ ვისურვებდი, არამედ ჩვენთვის ასეა. ჩემთვის დღეს არავითარი მნიშვნელობა არ აქვს თუ რა ხდება, რა ინტერესი აქვს პროკურატურას უშუალოდ მამუკა ხაზარაძის მიმართ. მე მაქვს პროექტი, მყავს მხარე, ინვესტორი, კონსორციუმი, რომელსაც აქვს გარკვეული ვალდებულებები და რომელიც, სამწუხაროდ ამ ვალდებულებებს ვერ ასრულებდა ვერც 2017-ში, ვერც 2018-ში, მანამდე, სანამ ნებისმიერი კითხვა გაჩნდებოდა. მეტსაც გეტყვით, მე ვერ ვხედავ დღეს ვერავითარ ლოგიკას, გარდა სამწუხაროდ იმ შესაძლო საეჭვო კითხვებისა, თუ რატომ სჭირდება თვითონ ბატონ მამუკა ხაზარაძეს და კონსორციუმს ამ ორი საკითხის ერთმანეთთან დაკავშირება. მე მგონია, რომ პირველ რიგში, თვითონ ზიანდებიან ამ პროცესში და ნაცვლად იმისა, რომ შექმნან ეს აჟიოტაჟი, ჩემი, როგორც მენეჯერის სურვილი იქნებოდა, რომ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“ უფრო იყოს ჩართული საქმეში.

თეონა გეგელია: ეს არის ძალიან მაღალი მგრძნობელობის თემა და შესაბამისად უამრავი სპეკულაციის წყარო. ჩემი, როგორც მოქალაქის აზრია, რომ რაც უფრო მალე დაასრულებს პროკურატურა ამ საქმის გამოძიებას და ბოლოს და ბოლოს გავარკვევთ, ხაზარაძის საქმესთან დაკავშირებით რა დააშავა მან და როგორ, მგონი, ყველა მხარე დამშვიდდება.

მაია ცქიტიშვილი: ყველა გამოძიების მიმართ შეგვიძლია ვთქვათ ეს და ასევე ვიტყოდი, რომ არ არსებობს დროული ან უდროო გამოძიება. ჩვენ ვერასდროს ვერ ვიფიქრებთ იმაზე, ან პროკურატურა ვერ იფიქრებს და ვერ იმსჯელებს იმაზე, შეუძლია თუ არა დღეს რაიმე კითხვის ნიშნის არსებობის შემთხვევაში, დასვას ეს კითხვები ამა თუ იმ ადამიანთან მიმართებაში მხოლოდ იმის გამო, რომ ეს ადამიანი არის მათ შორის ერთ-ერთი მონაწილე მნიშვნელოვანი თუ ნაკლებად მნიშვნელოვანი პროცესის.

კიდევ ერთი რამ მინდა ვთქვა. ძალიან ბევრი ინფორმაცია მესმის იმასთან დაკავშირებით, რომ „ესესეი მარინი“ [SSA Marine] მონაწილეობს ამ პროექტში, ასევე ბატონმა ლევანმა ბრძანა, რომ 70 მილიონის ინვესტიციის თაობაზე მიიღეს გადაწყვეტილება მას შემდეგ, რაც ნახეს, რომ დაფინანსებას ვერ იძიებენ. რაც შეეხება „ესესეი მარინს“, პირველი არის ის, რომ ჯერ კიდევ გიორგი კვირიკაშვილი იყო პრემიერმინისტრი, როდესაც ნამდვილად ვიხილეთ ხელმოწერა „ესესეი მარინთან“ თითქოს ინვესტიციის განხორციელების თაობაზე. სამწუხაროდ, დღეს კონსორციუმს ჩვენთვის შემოთავაზებული აქვს არა „ესესეი მარინის“, არამედ ერთ დიდ ჯგუფში შემავალი პარალელური ორგანიზაციის „ესესეი ინტერნეიშენალის“ შემოსვლა პროექტში და არა „ესესეი მარინის“. რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი. „ესესეი მარინთან“ დაკავშირებით სიმართლეა, რომ ის 250 პორტის ოპერატორია, ძალიან დიდი კომპანიაა, სამწუხაროდ იგივეს ვერ ვიტყვი „ესესეი ინტერნეიშენალზე“, რომელიც ბევრად მცირე ზომის კომპანიაა, რამდენიმე პორტის ოპერატორი ისიც გახლავთ, თუმცა ის პორტები  უფრო ნაკლები ზომისაც არის, ვიდრე ანაკლია, მაგრამ მთავარი პრობლემა სხვა რამეშია. „ესესეი ინტერნეიშენალიც“ რომ შემოდიოდეს სრული მოცულობით, ესეც შეიძლება არ ყოფილიყო პრობლემა, სამწუხაროდ „ესესეი ინტერნეიშენალი“ ამ პროექტში წარმოდგენილი იქნება მხოლოდ თავისი კომპანიის 5 ამერიკელი თანამშრომლით. გარდა ამისა, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია, როდესაც ვსაუბრობთ უშუალოდ პორტის ოპერატორზე, ეს უნდა ყოფილიყო და ეს მოიაზრებოდა, როგორც სახელმწიფოს, ასევე კონსორციუმის მიერ, როდესაც ის კონკურსში შემოდიოდა თავისი შემოთავაზებით და ჰქონდა შემოთავაზებული პორტის ოპერატორი 12 თუ 17 დიდი კომპანია, რომლებიც უნდა გამხდარიყვნენ ჩვენი პორტის კომერციული ოპერატორები. ახლა სამწუხაროდ ჩვენ გვაქვს ალტერნატიული მოდელი, როდესაც რეალურად ყველა კომერციულ რისკს და ტვირთების მოზიდვის და სხვა რისკებს საკუთარ თავზე იღებს კვლავ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმი“. მისი და „ესესეი ინტერნეიშენალის“ და კიდევ სხვადასხვა  კომპანიების მიერ დაფუძნებული ქართული ორგანიზაცია, რომელშიც იმუშავებს 5 ამერიკელი მენეჯერი და ამ ორგანიზაციამ უნდა წარმართოს პორტის კომერციული მართვა. სამწუხაროდ ეს არის განსხვავებული, რეალობა არის განსხვავებული იმისგან, რაც იყო წარმოდგენილი.

გურამ ნიკოლაშვილი: ეს არღვევს ხელშეკრულების პირობას?

მაია ცქიტიშვილი: ინტერესთა გამოხატვის პირობასაც, სულისკვეთებასაც

გურამ ნიკოლაშვილი: თუ გისაუბრიათ ამაზე კონსორციუმთან და რა პასუხია მათგან?

მაია ნიკოლაშვილი: ბუნებრივია გვისაუბრია. გარდა ამისა, მთავარი პრობლემა არის ის, რომ როდესაც ვსაუბრობთ ბანკების მოთხოვნაზე, ბანკების მიერ წარმოდგენილი ამ 8 მოთხოვნის სიაში, კონსორციუმის მიერვე მოწოდებულ ინფორმაციაში, ტვირთბრუნვის გარანტიის პირობებში წერია, რადგანაც ამ პროექტში არ გვყავს სტრატეგიული ინვესტორი, ანუ დიდი ინვესტორი, რომელიც ფინანსურად განავითარებდა ამას, ისევე როგორც ამ შემთხვევაში არ გვყავდა არც ერთი გადამზიდავი ხაზი, სწორედ ამიტომ კომერციული რისკები, ანუ ტრაფიკის რისკები არ არის დაზღვეული, რის გამოც ბანკებმა საჭიროდ ჩათვალეს, რომ სახელმწიფომ მისცეს ეს გარანტია... ასევე გეტყვით 70 მილიონთან დაკავშირებითაც, ბატონმა ლევანმა ბრძანა, რომ მას შემდეგ, რაც დაფინანსება დაუგვიანდათ, მიიღეს გადაწყვეტილება და 70 მილიონი დოლარი ჩადეს. სინამდვილეში ეს არის მთელი ის თანხა, რომელიც 2014 წლიდან არის უშუალოდ „ანაკლიის განვითარების კონსორციუმის“ მიერ ამ პროექტში ჩადებული, მაგრამ ეს არ არის ის გადაწყვეტილება, რომელიც მათ დაფინანსების დაგვიანების გამო მიიღეს.

თეონა გეგელია: [იყო ხელახალი ჩართვა ლევან ახვლედიანთან] ლევან ახვლედიანის ბოლო განცხადებაზე თუ გინდათ პასუხის გაცემა ორიოდე სიტყვით...

მაია ცქიტიშვილი: არ მგონია, რომ ახლა ღირდეს ამ პოლემიკაში შესვლა. შემიძლია დავადასტურო ყველაფერი ის, რაც ვთქვი, მათ შორის „ესესეი მარინთან“ დაკავშირებით. მთავარი ალბათ არის ის, რომ მთელი ამ პროცესის სწორი შეფასება გავაკეთოთ. გვახსოვდეს, რომ მთავრობისთვის და მთლიანად ხელისუფლებისთვის ანაკლიის პროექტი ნამდვილად ძალიან მნიშვნელოვანი პროექტია, სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი პროექტია და ეს არ არის მხოლოდ სიტყვები. ვაკეთებთ და ვაკეთებდით, 2014 წლიდან, 2016 წლიდან, მათ შორის კონსორციუმთან ურთიერთობაში ყველაფერს, ყველა იმ ნაბიჯს ვდგამდით, რომელიც მინდა გითხრათ, რომ უპრეცედენტოა, იმიტომ რომ, თქვენ ვერ იპოვით ვერც ერთ ინვესტორს, რომელსაც ექნებოდა ამდენი შეღავათი, ამდენი მხარდაჭერა, ამდენი ცვლილება, ასეთი მნიშვნელოვანი ცვლილება ხელშეკრულებებში, რომელიც პირდაპირ არის დაკავშირებული მთავრობის მონაწილეობაზე მთელ პროცესში, როგორც მხარდაჭერის ნაწილში, ასევე ფინანსურ მონაწილეობით და სხვადასხვა შეღავათებთ, როგორც უკვე გითხარით. ერთადერთი შეფასება შემიძლია გავაკეთო ის, რომ ჩემთვის ნამდვილად ძალიან სამწუხაროა, რომ მე დღეს ამ აჟიოტაჟის ფონზე მიწევს იმის მტკიცება, არის დასაცავი ანაკლია, თუ არ არის დასაცავი. სამწუხაროდ, ვხედავ ძალიან ბევრი ადამიანის მცდელობას, ის პრობლემები, რომელიც მათ პროექტის განხორციელებაში შეექმნათ, გადააბრალონ ვიღაც სხვას.

თეონა გეგელია: თქვენ ხართ პოლიტიკაში, თქვენ იცით ამ ქვეყანაში არსებული ტრენდები, ვგულისხმობ ძალიან სადავო ტრენდებს, მტრების და შეთქმულებების ძიებაზე. ამიტომ მოვლენების ასეთი განვითარებისთვის პრინციპში მზად უნდა ყოფილიყავით და ახლაც უნდა იყოთ.

გურამ ნიკოლაშვილი: რაც მთავარია, რასაც აკეთებდით, გასაგებია. მაგრამ მე შთაბეჭდილება დამრჩა, რომ გააგრძელებთ თუ არა ისევ ისე ურთიერთობას, ეს დამოკიდებულია იმ დეტალურ პოზიციაზე, რასაც ბანკები ახლა შეხვედრაზე წარმოადგენენ. თუ ვერ შეთანხმდით, სახელმწიფო მაინც ხომ რჩება გარანტად იმის, რომ პრინციპში, ამ პროექტს საფრთხე არ შეექმნება?

მაია ცქიტიშვილი: ანაკლიის პროექტი განხორციელდება.

თეონა გეგელია: ყველა შემთხვევაში?

მაია ცქიტიშვილი: ყველა შემთხვევაში. ჩვენ ნამდვილად ვართ დაინტერესებული იმით, რომ ის ინვესტორი, რომელიც უკვე გვყავს, რომელსაც უკვე ნამდვილად ძალიან დიდი ძალისხმევა აქვს ჩადებული ამ პროცესში, თუნდაც ზომებზე ვიდავოთ, მაგრამ ნამდვილად აქვს ინვესტიციები ჩადებული ამ პროექტში, ნამდვილად აქვს დაწყებული სამუშაოები, უკვე ნამდვილად ძალიან ბევრი ცოდნაც დაგროვდა ამ გუნდში და ნამდვილად ჩვენი ინტერესია, რომ ამ კონსორციუმმა ეს საქმე მიიყვანოს ბოლომდე, მაგრამ ეს არ უნდა ხდებოდეს სახელმწიფოს ხარჯზე, ეს არ უნდა ხდებოდეს შანტაჟის ენით, ეს არ უნდა ხდებოდეს ისეთ ვითარებაში, როდესაც ვისმენთ, რომ ეს იყო კაბალური ხელშეკრულება, რომელშიც შევიდნენ და ახლა კი ხომ არ ხდება სახელმწიფოზე ზეწოლა იმისთვის, რომ სახელმწიფომ მიიღოს კონსორციუმისთვის სასურველი გადაწყვეტილებები? ამიტომ ძალიან ბევრი კითხვა ჩნდება.

თეონა გეგელია: წარმატებებს გისურვებთ ყველა მხარეს და დაველოდებით მოვლენების განვითარებას.

ვიდეო

სხვა ინტერვიუები