ულტრა მემარჯვენეებმა საქსონია-ანჰალტის არჩევნებში გადამწყვეტი გამარჯვება მოიპოვეს
გერმანიაში, საქსონია-ანჰალტში ჩატარებულმა არჩევნებმა პარტიას “ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (Alternative für Deutschland -AfD) მოუტანა გამარჯვება, თუმცა სიცხადე - ვერ. პარტიებს შორის განხეთქილებისა და აშკარა უმრავლესობის არარსებობის გამო, მმართველი კოალიციის ფორმირება, შესაძლოა, უკიდურესად რთულ პოლიტიკურ თავსატეხად იქცეს.
რა მოხდა?
6 სექტემბერს გამართულ, აღმოსავლეთ გერმანიის საქსონია-ანჰალტის ფედერალური პარლამენტის (ლანდტაგის) საშტატო არჩევნებში, წინასწარი ოფიციალური შედეგების თანახმად, ულტრამემარჯვენე პარტიამ „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა. ყველა საარჩევნო უბანზე ბიულეტენების დათვლისა და მონაცემების გამოქვეყნების შემდეგ, მან ხმების 43.8%-ი მიიღო. პარტიის პრემიერ-მინისტრობის კანდიდატი 35 წლის ულრიხ ზიგმუნდია. AfD-ის თავმჯდომარემ, ტინო კრუპალამ უკვე გამოაცხადა, რომ ზიგმუნდი ამ პოსტზე იყრის კენჭს.
ქრისტიან-დემოკრატიულმა კავშირმა (CDU), რომლის წევრიც ფედერალური მიწის ამჟამინდელი პრემიერ-მინისტრი სვენ შულცეა, მიიღო ხმების 17.2%-ი, რაც წინა არჩევნებში მიღებული ხმების თითქმის ნახევარია. მემარცხენე პარტიამ მიიღო 8.6%-ი, „ალიანსმა 90“/“მწვანეებმა“ - 8.9%, ხოლო გერმანიის სოციალ-დემოკრატიულმა პარტიამ (SPD) - 9.3%. „სარა ვაგენკნეხტის კავშირის“ (Bündnis Sahra Wagenknecht - BSW) შევიდა აღნიშნული მიწის პარლამენტში 5.3%-ით. სწორედ ამ პოლიტიკურ ძალასთან შეუძლია AfD-ს კოალიციის შექმნა. თავისუფალმა დემოკრატიულმა პარტიამ (FDP) და სხვა პარტიებმა კი 5%-იანი ბარიერი ვერ გადალახეს. არჩევნებში აქტივობამ 77.8%-ი შეადგინა. ამ შედეგების თანახმად, საქსონია-ანჰალტის სახელმწიფო პარლამენტში 83 ადგილი შემდეგნაირად გადანაწილდება: AfD 39 მანდატს მიიღებს, CDU – 15-ს, მემარცხენე პარტია, „ალიანსი 90“/“მწვანეები“ და SPD - 8-8 ადგილს, ხოლო BSW – 5-ს.
CDU-ს ჩაფლავება არჩევნებზე
"ქრისტიან-დემოკრატიული პარტია" (CDU ) და 47 წლის სვენ შულცე დამარცხდნენ „ლანდტაგის“ არჩევნებში არა მხოლოდ ფედერალურ დონეზე, არამედ საქსონია- ანჰალტის მოქმედი პრემიერ-მინისტრის საკუთარ ოლქ მაგდებურგშიც, სადაც ამ უკანასკნელმა 31.7%-ით წააგო AfD-ის კანდიდატ კრისტიან მერტენსთან, რომელმაც 35.2%-ი მიიღო. შულცე აღნიშნული მიწის მთავრობის მეთაურად 2025 წლის დასაწყისში აირჩიეს, მანამდე კი ეკონომიკის მინისტრი და ევროპარლამენტის წევრი იყო. CDU-ს კანდიდატებმა არჩევნებში ერთი პირდაპირი მანდატის მოპოვებაც კი ვერ შეძლეს და 41-ვე ოლქში დამარცხდნენ. „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) კანდიდატებმა 38 ოლქში გაიმარჯვეს, მათ შორის, პარტიის ლიდერმა ულრიხ ზიგმუნდმა - გენტინში. მხოლოდ მაგდებურგისა და ჰალეს დიდ ქალაქებში ვერ შეძლო AfD-მ დამაჯერებელი გამარჯვების მოპოვება. 2021 წლის ფედერალურ არჩევნებში CDU-მ პირდაპირი მანდატები 41-დან 40 ოლქში მოიპოვა, AfD-მ კი - ერთში.
BSW „გადაკვეთის წერტილს“ ხედავს AfD-სთან
საქსონია-ანჰალტის ფედერალური საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, „სარა ვაგენკნეხტის კავშირის“ (BSW) სიის ლიდერი თომას შულცე ულტრამემარჯვენე პარტიასთან მოლაპარაკებებისთვის ღიაა. „ჩვენ განვაცხადეთ, რომ ყველა პარტიასთან მოვილაპარაკებთ. ეს AfD-საც მოიცავს“, - განუცხადა შულცემ dpa-ს და ხაზი გაუსვა, რომ BSW არ არის დაინტერესებული „ხანძარსაწინააღმდეგო კედლით“ და მოლაპარაკებას ყველა პარტიასთან გამართავს. ამ ორი პარტიის შესაძლო საერთო თავისებურებებთან დაკავშირებით დასმულ კითხვაზე შულცემ უპასუხა: „ჩვენ უკვე გარკვეული გვაქვს გადაკვეთის წერტილები. პირველ რიგში, რუსეთთან დაკავშირებით და ვაცხადებთ, რომ ვეწინააღმდეგებით ამ სანქციებს, რომლებიც ჩვენს ეკონომიკას, ფაქტობრივად, ანადგურებს“. გარდა ამისა, ორივე პარტია რუსეთიდან ნავთობისა და გაზის მომარაგების აღდგენას მხარს უჭერს. თუმცა არსებობს ასევე „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) ინიციატივები, რომლებიც BSW -ს პოზიციასთან შეუთავსებელია, - აღნიშნავს dpa. „კერძოდ, AfD-ის საგანმანათლებლო პოლიტიკა ჩვენთვის სრულებით მიუღებელია. ამ საკითხთან დაკავშირებით ჩვენი პოზიციები ძალიან, ძალიან განსხვავებულია“,- აცხადებენ „სარა ვაგენკნეხტის კავშირში“. „გარდა ამისა, როდესაც საქმე ეკონომიკას ეხება, ჩვენ გაცილებით სოციალურ თემებზე ორიენტირებულ პოზიციას ვინარჩუნებთ“, - ციტირებს სააგენტო თომას შულცეს. ამასთანავე, „სარა ვაგენკნეხტის კავშირმა“ უკვე წარადგინა წინადადება „უპარტიო“ ფედერალური პრემიერ-მინისტრის შესახებ, რომელიც მთავრობას AfD-ს პრინციპებზე დაყრდნობით უხელმძღვანელებს.
ზიგმუნდს კოალიციის გამო კომპრომისზე წასვლა არ უნდა
„ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) არ აპირებს „თავის ღირებულებებსა“ და მიზნებზე უარის თქმას „გარკვეული პოლიტიკური თამაშების გამო“, - განაცხადა საქსონია-ანჰალტის არჩევნების გამარჯვებულმა ულრიხ ზიგმუნდმა, იტყობინება „როიტერი“. მან გამორიცხა კოალიციები, რომლებიც მნიშვნელოვან კომპრომისებს გულისხმობს: „ჩვენ გვინდა, რომ არჩევნების შემდეგ ამომრჩევლებმა საბოლოოდ მიიღონ ის, რასაც ხმა მისცეს“. გარდა ამისა, AfD-ის სახელმწიფო ლიდერმა უარყო BSW -ის იდეა „უპარტიო პრემიერ-მინისტრის“ შესახებ. ზიგმუნდის თქმით, თანამშრომლობა მხოლოდ მათთან არის შესაძლებელი, ვინც მხარს უჭერს AfD-ის მოთხოვნას სახელმწიფოში პოლიტიკის მკაფიო ცვლილების შესახებ, „პარტიული ჯგუფის თუ პარლამენტის ცალკეული წევრების მეშვეობით“. თავის მხრივ, პარტიის ლიდერმა კრუპალამ ARD-ის ეთერში განაცხადა, რომ AfD მზად არის კომპრომისზე წავიდეს სხვა პარტიებთან მოლაპარაკებებში, მათ შორის, მიგრაციისა და ეკონომიკური პოლიტიკის საკითხებში, იმ პირობით, თუ ისინი „კურსის შეცვლას“ დასთანხმდებიან.
ფედერალური მთავრობის ფორმირება რთული ამოცანა იქნება
საქსონია-ანჰალტის ფედერალურ პარლამენტში კოალიციამ, რომელიც შედგება CDU-ს, SPD-სა და FDP-ს წევრებისგან, არჩევნებში გამანადგურებელი მარცხი განიცადა. BSW -ს გარდა, მიწის ახალ პარლამენტში მოხვედრილი არცერთი პოლიტიკური ძალა არ აპირებს კოალიციის შექმნას ულტრა მემარჯვენე AfD-სთან. ამიტომაც, მიწის ახალი მთავრობის ფორმირება, სავარაუდოდ, უკიდურესად რთული ამოცანა იქნება. AfD-ს 39 ადგილი ნიშნავს, რომ CDU-ს, SPD-სა და „მწვანეებისგან“ შემდგარი შესაძლო უმცირესობის მთავრობა, მემარცხენე პარტიის სრული მხარდაჭერის გათვალისწინებით, ჯამში 40 ადგილს მოიპოვებს. ასეთ სცენარში, „სარა ვაგენკნეხტის კავშირის“ დეპუტატები შეიძლება გადამწყვეტი ფაქტორი აღმოჩნდნენ.
თუმცა CDU-ს ლიდერმა სვენ შულცემ არჩევნებამდე არაერთხელ გაიმეორა, რომ არ სურდა „არც მემარჯვენეებზე და არც მემარცხენეებზე“ დამოკიდებული ყოფილიყო. გარდა ამისა, ბოლო დრომდე მიწის მმართველ პოლიტიკურ ძალაში წინააღმდეგობა იყო მემარცხენე პარტიასთან ნებისმიერი თანამშრომლობის მიმართ და შესაბამისად, თუ შულცე ხელახლა იქნება წარდგენილი შტატის პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე, შესაძლოა, გარკვეულმა დეპუტატებმა მისი პარტიის რიგები დატოვონ. მაგალითად, CDU-ს პარლამენტის წევრმა ევა ფოისნერმა ჟურნალ Stern-თან კომენტარში უკვე მკაფიოდ დააფიქსირა, რომ თუ მემარცხენეებთან თანამშრომლობის რაიმე მცდელობა იქნებოდა, „პარტიის მთელი ადგილობრივი ფილიალები ერთხმად დატოვებენ პარტიას“.
